Okuduğunuz haber
EMEKLİ AYLIĞI NASIL HESAPLANIR VE NASIL ARTAR?
Anasayfa   /    1    /    Emekli Aylığı Nasıl Hesaplanır ve Nasıl Artar?

Emekli Aylığı Nasıl Hesaplanır ve Nasıl Artar?

Sosyal güvenlik sistemimizde emekli olanlara ödenen aylıklar nasıl artar?

1      20 Ocak 2019 - 10:44     736     0

Emekli Aylığı Nasıl Hesaplanır ve Nasıl Artar?

Çalışanlar, fiilen çalıştıkları sürelere ilişkin olarak sosyal güvenlik sistemine sgk primi yatırmakta (işverenler tarafından) ve daha sonra belirli şartları gerçekleştiğinde emekli olmaya ve dolayısı ile emekli aylığına hak kazanmaktadırlar.

Sosyal güvenlik sistemimizde emekli olmak için genel olarak iki şart belirlenmiştir.  Bunlardan ilki ödenmesi gerek prim gün sayısının doldurulması, ikincisi ise ön görülen sigortalılık süresinin tamamlanmasıdır.

Emekli olmak için prim gün sayısı ve sigortalılık süresi kavramları konu başlığımız açısından önem taşımaktadır. Zira genel itibariyle ödenen prim miktarı ve ödeme süresi artıkça hak edilecek emekli aylığı da artacaktır.

Emekli Aylığının Hesabı

İlk olarak şunu belirtelim; burada izah edilecek emekli aylığı hesabı bir işyerine bağlı olarak çalışan işçiler (4-1-a), bağkurlu olarak tabir edilen kendi işyerlerini işletenler (4-1-b) ve memuriyete  01.10.2008 tarihinden sonra başlayan memurlar için geçerlidir.

Yaşlılık aylığı, ortalama aylık kazanç ile aylık bağlama oranının çarpılması suretiyle hesaplanmaktadır.

Ortalama aylık kazanç, aylık bağlanacak kişinin çalıştığı her yıla ait prime esas kazancının, aylık bağlanacak tarihte güncellenmesi suretiyle toplanması ve bu toplamın prim ödeme gün sayısına bölünmesi neticesinde hesaplanan ortalama günlük kazancın otuzla çarpılması suretiyle bulunan tutardır.  Bu durumu biraz açmak gerekirse; bir kişi 1970 tarihinde işe başlamış olsun ve 2019 yılında emeklilik için başvurmuş olsun. Kişinin 1970 yılında kazanmış olduğu ücret tutarı, 2019 yılına geldiğinde enflasyon karşısında erimiş olacağından bu rakamın yıllar itibariyle gerçekleşen enflasyon oranları ile güncellememek haksızlık olacak ve hesaplanacak yaşlılık aylığı gerçekçi olmayacaktır. İşte burada devreye güncelleme katsayısı  girmektedir. Kişi 10 yıl önce 200 TL aylık alıyorsa, güncelleme katsayısı sayesinde bu rakam günümüzde faraza 2000 TL gibi bir tutara tekabül edebilecektir.

Ortama aylık kazancı bulduğumuza göre, sıra aylık bağlama oranı nedir sorusuna geldi:

Aylık bağlama oranı; sigortalının prim ödeme gün sayısının 360 a bölünmesi suretiyle hesaplanmaktadır. Her  360 prim günü için % 2 aylık bağlama oranı dikkate alınmaktadır ( 360 günden az süreler için orantılı kısmi oran dikkate alınır. Ancak şunu da söylemek gerekir ki aylık bağlama oranı hiçbir şekilde yüzde 90 ı geçemeyecektir.  Örnek verecek olursak kişi 30 yıl 6 ay aralıksız prim ödemiş olsun. Her yıl 360 gün olarak dikkate alınacağından kişi 360 *30,5 = 10980 gün prim yatırmış olacaktır. Prim ödeme gün sayısının her 360 ı için yüzde 2 aylık bağlama oranı uygulanacağından; 10980 / 360 * %2 = %61 oranında aylık bağlama oranına ulaşılacaktır.

Yukarıda aylık bağlama oranını hesapladığımız kişinin, çalışma hayatı boyunca ortalama aylık kazancı 3000 TL olarak gerçekleştiyse bu kişinin yaşlılık aylığı 3000 * 0,61 = 1830 TL olacaktır.

Emekli Aylığı Nasıl Artar

Yukarıda detaylı olarak izah ettiğimiz üzere, yaşlılık aylığını etkileyen birden çok unsur bulunmaktadır. Bunlardan birisi belirttiğimiz üzere prime esas ortalama aylık kazançtı. Dolayısı ile emekli aylığını artırmanın ilk yolu çalışma hayatımız boyunca aldığımız prime esas ücreti artırmanın yollarını aramaktır. İşverenden alınan tüm ödeme unsurları prime esas kazanç içerinde yer almayacağından, nelerin prime esas kazanca dahil olduğu bilinerek ona göre iş akdi yapılması ve prime esas olan kalemlerin yüksek belirlenmesi emekli aylığının yükselmesine katkı sağlayacaktır.

İkinci olarak, emekli aylığını belirleyen diğer unsur aylık bağlama oranı dolayısı ile prim ödeme gün sayısı idi. Dolayısı ile prim ödenen çalışma gün sayısı ne kadar uzun olursa emekli aylığı o oranda yükselecektir. Çalışılan her ilave yıl emekli aylığı katsayısında yüzde ikilik bir artış sağlayacaktır.

 

YORUM EKLEYİN

X

Habere hiç yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın.