|
ÖZET: Uyuşmazlık, davacının aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ve aylığının bağlanması ile sosyal güvenlik destek primlerinin aktarılması suretiyle 01.03.2017 tarihinden itibaren aylığa hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi, davacının talebini kabul ederek aylığının bağlanması gerektiğine karar vermiş, ancak Bölge Adliye Mahkemesi, davalı Kurumun istinaf başvurusunu kabul ederek ilk kararın kaldırılmasına ve davanın reddine hükmetmiştir.
Yargıtay, davacının 01.11.2016 tarihinden itibaren sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmasının bulunduğunu ve bu durumun, davacının 01.03.2017 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazanmasını sağladığını belirterek, davanın reddinin usul ve yasaya aykırı olduğunu tespit etmiştir. Bu nedenle, Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi kararını bozmuş ve davanın kabul edilmesi gerektiğine hükmetmiştir. Bu karar, davacının aylık talebinin terditli olması ve gerekli şartların sağlanmış olması nedeniyle verilmiştir. |
10. Hukuk Dairesi 2024/726 E. , 2024/2448 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/2506 E., 2023/1360 K.
KARAR : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/275 E., 2020/225 K.
Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili, davacının aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığının bağlanmasını, aksi halde sosyal güvenlik destek primlerinin aktarılması suretiyle 01.03.2017 tarihinden itibaren aylığa hak kazandığının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, davanın yasal süre içinde açılmadığını, davanın yetkili Mahkemede açılmadığını, yetkisizlik nedeniyle usulden reddini istediklerini, davacı hakkında yürütülen işlemlerde usul ve yasaya aykırılık teşkil edecek bir hal bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının 01.11.2016-15.11.2018 tarihleri arası ödemiş olduğu SGDP primlerinden yaşlılık aylığı bağlanması gerekli 37 gün sürenin aktarılarak 01.03.2017 tarihi itibari ile davacıya yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, Kurum işleminin mevzuata uygun olduğunu, davacının iptalini talep ettiği işlemlerle ilgili olarak dava açmadan önce Kuruma başvurma şartını yerine getirmediğini, ve dava süresinde açılmadığından zaman aşımına uğradığını, ayrıca davanın yetkili Mahkemede açılmadığından usulden reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hakkında istinaf başvurusunda bulunulan İlk Derece Mahkemesi kararının HMK 353/1-b.2 maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, red kararının yerinde olmadığını belirterek eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığının bağlanması, aksi halde sosyal güvenlik destek primlerinin aktarılması suretiyle 01.03.2017 tarihinden itibaren aylığa hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun’un geçici 81 inci maddeleridir.
3. Değerlendirme
İnceleme konusu davada; davacı, aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığının bağlanmasını, aksi halde sosyal güvenlik destek primlerinin aktarılması suretiyle 01.03.2017 tarihinden itibaren aylığa hak kazandığının tespitini talep etmiştir. Davacıya 01.11.2016 tarihinden itibaren toplam 5545 gün üzerinden 506 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlanmış, Kurumun 26.01.2018 tarihli raporuna istinaden 11.01.2007-30.04.2007 tarihleri arasındaki 111 gün hizmetinin iptal edilmesi nedeniyle aylığı da ilk bağlandığı tarih itibariyle geçersiz sayılmıştır. Davacının aylığa esas alınan hizmetleri 31.10.2016 tarihinde sona ermiş olup 01.11.2016 tarihinden itibaren 2007 ve 2008 yıllarında sosyal güvenlik destek pimine tabi olarak çalışması devam etmiştir.
Somut dosyada; davacının talebi terditli olup öncelikli talebi aylığının 01.11.2016 tarihinden itibaren bağlanması, aksi takdirde sosyal güvenlik destek primlerinin aktarılması suretiyle 01.03.2017 tarihinden itibaren aylığa hak kazandığını tespiti istemine ilişkindir. Davacıya aylık bağlandıktan sonra bir kısım hizmetinin iptal edilmesi nedeniyle aylığı da geçersiz sayılmış ise de 01.11.2016 tarihinden itibaren sosyal güvenlik destek primi kapsamında hizmetinin bulunması ve bu çalışmaların tüm sigorta kollarından kabul edilmesi halinde davacının 01.03.2017 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazanacağı anlaşılmaktadır. Bu itibarla davacının yeniden tahsis talebinde bulunmasına gerek bulunmadığının gözetilmesi ve davacı talebinin terditli olması karşısında; davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine hükmedilmesi yerinde değildir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Temyiz karar harcının ilgilisine iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.