|
ÖZET: Başvuran, Burdur İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü’nde Arama ve Kurtarma Teknisyeni olarak çalışmakta ve resmi tatillerdeki fazla çalışmalarının izin veya ücret olarak karşılanmasını talep etmektedir. Ancak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, 12/36 saat çalışma sisteminde görev yapan memurların resmi tatillerdeki çalışmalarının fazla mesai olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. İdare, başvuranın çalışma sürelerini bu çerçevede belirlemiş ve fazla çalışma ücreti ödememiştir.
Danıştay, başvuranın talebinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğunu belirterek, idarenin uygulamasında herhangi bir hukuka aykırılık tespit etmemiştir. Ayrıca, başvuranın resmi tatillerdeki çalışmaları, belirlenen 12/36 saatlik çalışma sisteminin bir parçası olarak değerlendirilmiştir. Bu nedenle, başvuranın talebi geçerli bir dayanağa sahip olmamıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddi yönünde verilen karar, ilgili mevzuat çerçevesinde hukuka uygun bulunmuş ve başvuranın iddiaları yeterli delil ile desteklenmemiştir. İdarenin uygulamalarının bu doğrultuda devam etmesi gerektiği vurgulanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/16095-S.21.25800
BAŞVURU NO : 2021/15961
KARAR TARİHİ : 11/11/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : AFET VE ACİL DURUM YÖNETİMİ BAŞKANLIĞI
Fazla çalışmalarının izin olarak kullandırılması talebi hk.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 18/09/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuru ve eklerinde, başvuran, Burdur İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü’nde
Arama ve Kurtarma Teknisyeni kadrosunda görev yaptığını, İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünde yapmış olduğu mesailerden doğan fazla çalışmalarının karşılığının tarafına verilmediğini belirterek Kurban ve
Ramazan Bayramları resmi tatillerini kapsayan aylarda toplu sözleşme kapsamı dışında ücrete tabi olmayan, normal bir memurun o aylardaki çalışma süreleri üzerinde yapmış olduğu mesaiden doğan fazla çalışmalarının 8 saate 1 gün olacak şekilde hesaplanarak tarafına izin olarak kullandırılmasını talep etmektedir
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Burdur Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünün 14/10/2021 tarihli ve sayılı yazısında; 2.1. Arama kurtarma teknisyeni kadrosunda görev yapan başvuranın, Arama Kurtarma Teknisyenleri, Arama Kurtarma Teknisyenliği Sınav, Atama, Görev ve Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in
23 üncü maddesinde 12/36 saat esasına göre çalıştığı,
2.2. Çalışma saatlerine denk gelen resmi, dini ve milli bayramlardaki çalışmaları da normal 12/36 mesaiden sayılıp ek bir mesai olarak değerlendirilmediği, açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışma saat ve usulünün tesbiti” başlıklı 101 inci maddesinin ilk fıkrasında; “Günün yirmidört saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan Devlet memurlarının çalışma saat ve şekilleri kurumlarınca düzenlenir.”, “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 178 inci maddesinin (B) fıkrasında; “Kurumlar gerektiği takdirde personelini günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışma ücreti vermeksizin çalıştırabilirler. Bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün hesabı ile izin verilir.”, 6. 13/03/1975 tarihli ve 15176 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Fazla Çalışmanın Uygulama
Esaslarını Gösterir Yönetmelik” in “Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun değişik 178 inci maddesi gereğince düzenlenen bu Yönetmelik hükümleri, aynı
Kanuna tabi memurlar hakkında uygulanır.”, “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin (B) fıkrasında; “Nöbet Hizmeti: Kurumların faaliyetleri gereği, güvenliğin veya hizmetin devamını temin amacıyla, normal çalışma saatleri içinde veya dışında yapılan çalışmadır.”,5 inci maddesinde; “Çalışma saatleri içinde ve (Danıştay Onikinci Dairesinin 16/6/2008 tarihli ve E.:2005/5329; K.:2008/3685 sayılı kararı ile iptal ibare; Danıştay İDDK’nın 28/2/2013 tarihli E.:2009/118, K.:2013/720 sayılı Onama kararı ile mezkûr karar kesinleşmiştir.) yürütülen nöbet hizmetleri fazla çalışma sayılmaz.
”7. 28/10/2016 tarihli ve 29871 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Arama ve Kurtarma Teknisyenliği
Sınav, Atama, Görev ve Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Genel Esaslar” başlıklı
23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “Arama ve kurtarma hizmetlerinin 7/24 kesintisiz
yürütülmesinin sağlanması amacıyla ildeki mevcut personel sayısı ve müdahale faaliyetleri gözetilerek kural olarak 12/36 saat esasına göre çalışır. Çalışma saatleri, görev yerlerine bağlı olmaksızın, yürütülen hizmetin özelliklerine ve ihtiyaca göre düzenlenebilir.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMUDENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Arama ve kurtarma teknisyeni olarak 12/36 çalışma sisteminde çalışan başvuran, resmi tatiller, milli ve dini bayramlarda çalıştığı sürenin karşılığının izin veya ücret olarak verilmesini talep etmektedir.
10. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, verilen kamu hizmetinin 24 saat devamlılık gösterdiği hallerde, memurların çalışma saatlerinin İdareler tarafından düzenlenmesini öngörmektedir. İdarelerce belirlenen bu günlük çalışma saatleri dışında personelin fazla çalışması halinde, fazla çalışma ücreti verilmeyebileceği gibi fazla çalışmanın her 8 saati için bir gün hesabi izin de verilebilecektir. 657 sayılı Kanun’a tabi olanlar için uygulanan Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmelik’e göre ise, belirlenmiş çalışma saatleri içindeki ve nöbet kapsamındaki hizmetler, fazla çalışma değildir.
11. 657 sayılı Kanun’daki yetki çerçevesinde Arama ve Kurtarma Teknisyenliği Sınav, Atama, Görev ve
Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ile arama kurtarma teknisyenlerinin 12/36 saat esasına göre çalışacakları düzenlenmiştir.
12. Başvuru konusu olayda başvuran 657 sayılı Kanun’a tabi arama ve kurtarma teknisyeni olup İdarece 12 saat çalışıp 36 saat dinleneceği 12/36 çalışma sistemine tabidir. Başvuranın çalıştığı veya dinlendiği sürelerin resmi tatillere, milli ve dini bayramlara veya hafta sonu tatiline denk gelmesi muhtemeldir. Ancak ilgili mevzuatı kapsamında yapılan değerlendirmede, İdarece saptanmış 12/36 saat çalışma sistemi içerisinde kalması kaydıyla, bu tarihlerdeki çalışma sürelerin fazla çalışma olarak değerlendirilebilmesi imkânı bulunmamaktadır. İdarenin Kurumumuza sunduğu bilgi ve belgelerde belirttiği şekilde, başvuranın 12/36 çalışma sistemi (İdarece belirlenmiş mesai saati) dışında eğitim, tatbikat, 112 çağrı merkezinden gelen çağrılar ve benzeri durumlarda, başvuranın izinli veya nöbet istirahatli olmasına rağmen göreve gitmesi halinde, çalıştığı süre fazla mesai olarak değerlendirilebilecektir. Başvuranın resmi tatiller ile milli ve dini bayramlarda, mesaisi dışında fazla çalıştığına ilişkin bir bilgi ve belge de Kurumumuza sunulmamış olup Kurumumuzca da bu yönde bir tespit yapılmamıştır.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idare tarafından, Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler süresi içinde gönderildiğinden ve Gönderme Kararımız üzerine hem başvurana hem de Kurumumuza kısa sürede cevap verdiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket edildiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Isparta İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Bu kararın BAŞVURANA ve AFET VE ACİL DURUM YÖNETİMİ BAŞKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi