|
ÖZET: Başvuran, 1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışında eğitimini tamamlayarak Gümüşhane Üniversitesi’nde doktor öğretim üyesi kadrosuna atanma talebinde bulunmuştur. Ancak, Gümüşhane Üniversitesi Rektörlüğü, Yükseköğretim Kurulu’nun 2021 tarihli yazısına dayanarak, mevcut öğretim/araştırma görevlisi kadrolarında bulunanların bu kadroya atanmasının mümkün olmadığını belirtmiştir. Başvuranın talebi, 1416 sayılı Kanun’un 21. maddesinin altıncı fıkrası ve Geçici 3. maddesi çerçevesinde değerlendirilmiştir.
Yapılan hukuki değerlendirmede, 1416 sayılı Kanun’un 21. maddesinin, yurtdışında eğitim görenlerin doktor öğretim üyesi kadrosuna atanabilmesi için belirli şartlar öngördüğü, Geçici 3. maddenin ise bu düzenlemelerin geçiş hükümlerini belirlediği ifade edilmiştir. Geçici 3. maddenin, 21. maddenin tamamını kapsamadığı ve başvuranın mevcut kadroda bulunması nedeniyle talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın doktor öğretim üyesi kadrosuna atanma talebinin reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığına karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/11874-S.21.19118
BAŞVURU NO : 2021/11466
KARAR TARİHİ : 16/08/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Doktor öğretim üyesi kadrosuna atanma talebi hk
BAŞVURU TARİHİ : 28/06/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, 1416 Sayılı Kanun ile doktora öğrenimi için yurt dışına
Gümüşhane Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Gıda Bilimleri Anabilim Dalı adına gönderilip eğitimini başarıyla tamamladıktan sonra 2020 yılı Haziran ayında adına öğrenim gördüğü üniversiteye öğretim görevlisi olarak atandığını belirtmektedir. Gümüşhane Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü
Gıda Bilimleri Anabilim Dalı doktor öğretim görevlisi kadrosuna atanmak için tüm kriterleri taşıdığını belirten başvuran, 1416 sayılı Kanun’un 21 nci maddesinin altıncı fıkrası ve Geçici 3 üncü maddesi kapsamında doktor öğretim üyesi kadrosuna atanma talebinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek bu kadroya atanmayı Kurumumuzdan talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gümüşhane Üniversitesi Rektörlüğünün 16/07/2021 tarihli ve sayılı yazısında; 2.1. 1416 sayılı Kanun kapsamında öğretim/araştırma görevlisi kadrolarında görev yapanların söz konusu fıkra hükümlerinden yararlanarak doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmaların mümkün olmadığının
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 02/07/2021 tarihli ve sayılı yazısı ile üniversitelere bildirildiği, açıklamalarına yer verilmektedir.
3. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 16/07/2021 tarihli ve sayılı yazısında; 3.1. 7326 sayılı Kanun’un 15 inci maddesiyle 1416 sayılı Kanun’un 21 inci maddesinin altıncı maddesinde yapılan değişiklikle doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayıp yurda önen ancak herhangi bir öğretim elemanı kadrosuna atanmayanların ilk defa bu kadroya atanmalarının düzenlendiği, /
3.2. Hâlihazırda 1416 sayılı Kanun kapsamında öğretim/araştırma görevlisi kadrolarında bulunanlara 21 inci maddenin altıncı fıkrasının uygulanmasına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı, 3.3. 1416 sayılı Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin 6528 sayılı Kanun’un üçüncü maddesiyle 21 inci maddede yapılan değişiklikleri düzenlediği, 21 inci maddenin altıncı fıkrası için Geçici 3 üncü maddenin uygulanamayacağı, 3.4. Kanun değişikliği öncesinde 1416 sayılı Kanun kapsamında araştırma/öğretim görevlisi kadrolarına atananlara doktor öğretim üyesi kadrolarına atanma yönünde bir düzenleme yapılacak olması halinde, yükseköğretim kurumlarının bu kadrolara yeterince sahip olmamaları ihtimaline karşı kadro ihdasının da yapılması gerektiği, bu durumun da kanun koyucu tarafından düzenlenmesinin gerekeceği, açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 6. 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun’un 21 inci maddesinin altıncı fıkrasında; “…Yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerden doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayanların, mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumunun atama kriterlerini karşılamaları şartıyla doktor öğretim üyesi kadrolarına, atama kriterlerini sağlamamaları halinde ise öğretim görevlisi kadrolarına ataması yapılır.”, Geçici 3 üncü maddesinde; “21 inci madde hükümlerinden, yurt dışına eğitim amacıyla gönderilenlerden öğrenimlerini tamamlayıp mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmeye başlayanlar (bu yükümlülüklerini bitirenler dâhil) ile hâlen yurt dışında eğitimlerine devam edenler de yararlandırılır. Bu Kanunla değiştirilen 3 üncü madde hükümleri, yurt dışına gönderilecek öğrencilerin seçimine yönelik olarak 2013 yılında gerçekleştirilen sınavlar hakkında da uygulanır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, 1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışındaki eğitimini tamamladığını belirterek anılan
Kanun’un 21 nci ve Geçici 3 üncü maddesi kapsamında doktor öğretim üyesi kadrosuna atamasının yapılmasını Kurumumuzdan talep etmektedir.
9. 1416 sayılı Kanun’un 03/06/2021 tarihli 7326 sayılı Kanun’un 15 nci maddesiyle değişik 21 inci maddesinin altıncı fıkrasında, yükseköğretim kurumları adına yurtdışına gönderilenlerden doktora eğitimini tamamlayanların mecburi hizmet yükümlülüklerini yerine getirmek için, adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumunun atama şartlarını da taşımaları şartıyla, doktor öğretim üyesi kadrolarına atanacakları düzenlenmiştir. Aynı Kanun’un 01/03/2014 tarihli ve 6528 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesiyle değişik 3 üncü maddesinde, 21 inci madde hükümlerinden yurt dışına eğitim amacıyla gönderilenlerden öğrenimlerini tamamlayıp mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmeye başlayanların da yararlanacağı düzenlenmiştir.
10. Geçici maddeler kanunların geçiş hükümlerini düzenleyen maddelerdir. Yeni düzenleme yürürlüğe girinceye kadar geçecek süre içinde yapılacak işlem ve düzenlemeler ya da uyulacak ilke ve kurallar ile daha önceki düzenlemelerden doğan hakların korunmasına ilişkin hususlar, geçici maddelerle düzenlenir.
1416 sayılı Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin, 21 nci maddenin birinci fıkrasındaki düzenlemeler
hakkında olduğu her iki düzenlemenin de 6528 sayılı Kanun’la getirilmesinden anlaşılmaktadır. Her ne kadar Geçici 3 üncü maddede 21 inci maddeye bir bütün olarak atıfta bulunulmakta ise de, Geçici 3 üncü maddenin yürürlüğe girdiği tarihte 21 inci maddenin tek bir fıkradan ibaret olduğu da görülmektedir.
Ayrıca, Geçici 3 üncü maddenin son fıkrasında da, Kanun’la değiştirilen madde hükümlerinin yurt dışına gönderilecek öğrencilerin seçimine yönelik olarak 2013 yılında gerçekleştirilen sınavlar hakkında da uygulanacağının belirtilmesiyle, 21 inci maddenin uygulanmasında azami 2013 yılına kadarki sürecin dikkate alınabileceği belirtilmektedir. Bu husus, Geçici 3 üncü maddenin uygulanabileceği süreyi işaret etmesi yanında, Geçici 3 üncü maddenin 21 inci maddenin tamamını kapsayan bir düzenleme olmadığının bir göstergesidir.
11. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; /
Kararın başvurana ve GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi