|
ÖZET: Başvuran, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nden geçmediğini iddia ederek, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi’nin (UKOME) kararları doğrultusunda kendisine kesilen köprü cezalarının iptalini ve ödediği cezanın geri iadesini talep etmiştir. Başvuru, 22 Kasım 2019 tarihinde yapılmış olup, başvuranın aracının ruhsatında belirtilen bilgilerin yanı sıra, aracın yük taşımak amacıyla kullanıldığı da belirtilmiştir. Ancak, Karayolları Genel Müdürlüğü’nden alınan bilgilere göre, başvuranın aracı, köprü geçiş kurallarına aykırı olarak geçiş yapmış ve bu nedenle ceza uygulanmıştır.
İlgili idare, başvuranın aracının geçiş ihlalleri yaptığı tarihlerde, UKOME’nin kararlarına uygun olarak 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nden geçiş izni bulunmadığını ifade etmiştir. İdarenin yazısında, köprüden geçiş yapan araçlar için belirlenen kuralların ihlal edildiği ve bu nedenle uygulanan idari para cezasının hukuka uygun olduğu vurgulanmıştır. Ayrıca, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinin iyi yönetim ilkelerine uygun olarak gerçekleştirildiği, ancak başvuru yollarının belirtilmediği için bu ilkelere tam olarak uyulmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş olup, bu kararın başvurana ve ilgili idarelere tebliğ edilmesi gerekmektedir. Başvuran, bu karara karşı Sulh Ceza Mahkemesi’ne başvurma hakkına sahiptir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/7264-S.20.11506
BAŞVURU NO : 2019/20357
KARAR TARİHİ : 13/05/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı (UKOME)
Karayolları Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Köprü cezaları hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 22/11/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, daha önceden 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nden geçmediğini, İstanbul
Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi’nin 16/05/2019 tarih ve
2 sayılı kararı 28/12/2018 tarih ve 2018/10-1 sayılı kararı revize ettiğini, tebliğe
inandığını, ekteki belgenin gerçekliğinden dolayı 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nden geçişlerde bulunduğunu, bu süre zarfında herhangi bir şekilde ceza ve uyarı almadığını, geçmeye devam ettiğini, ancak KGM internet sayfasında bulunan açıklama ve görsellerden dolayı bu duruma geldiğini, Kurumumuza güvenerek Sulh Ceza Mahkemesine başvurmadığını, önce
Kurumumuza başvurduğunu belirterek verilen cezaların düzeltilmesini, ödediği ceza tutarının geri iadesini ve aynı geçişlerden kaynaklı cezaların iptalini talep etmektedir.
2. Kurumumuz tarafından başvurandan aracının ruhsat belgesi talep edilmiş olup başvuran aracının “ plakalı ruhsat fotokopisini Kurumumuza iletmiştir.
3. Söz konusu ruhsat belgesinde araç ile ilgili bilgiler yer almakta olup bu bilgilerden bazıları şunlardır.
3.1. Markası; Volkswagen, 3.2. Ticari Adı; Transporter, 3.3. Araç Sınıfı; N1, 3.4. Cinsi; Kamyonet (BB VAN), 3.5. Net Ağırlığı; 2.078 kg, 3.6. Azami Yüklü Ağırlığı; 3.000 kg, 3.7. Katar Ağırlığı; 5.200 kg, 3.8. Römork Azami Yüklü Ağırlığı; 2.500-750 kg, 3.9. Sürücü Dahil Koltuk Sayısı; 6, 3 3.10. Silindir Hacmi/Motor Gücü; 1.968 cm /103 kw 3.11. Kullanım Amacı; Yük Nakli-Hususi
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
4. Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden Karayolları Genel
Müdürlüğü Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü’nden alınan cevabi yazı;
“ plakalı araç 31/07/2019, 29/09/2019, 23/09/2019, 09/10/2019, 20/11/2019, 10/11/2019 tarihlerinde 15 Temmuz Şehitler Köprüsünden UKOME’nin yazı ekindeki kararına aykırı olarak geçiş ihlalleri yapmış olup, bu amaçla kurulan sistem tarafından aracın fotoğrafı çekilmek sureti ile geçiş ihlali yaptığı tespit edilmiştir. Geçiş ihlali yapan aracın adres ve plaka bilgileri (dijital ortamda) Emniyet Genel Müdürlüğünden gelen adres doğrultusunda 18/10/2019 tarih UK-11501117, 31/10/2019 tarih UK-11528758, 25/10/2019 tarih UK11521647, 12/11/2019 tarih UK-11573786 sayılı yazı ile ilgilisine tebligat yapılmıştır.
Davacıya cezai işlemlerin 28/11/2019 tarihinde tebliğ edildiği PTT posta takip belgesinden tespit edilmiştir.
Ayrıca 20/11/2019, 10/11/2019 tarihlerindeki ihlalli geçişler için tebligatlar hazırlık aşamasında olup tebligat yapılamamıştır.
Sistemlerde yapılan incelemelerde UKOME’nin kararlarına aykırı geçiş yapan aracın 2. sınıf araç olduğu görülmektedir. Davaya konu işlem hukuka uygundur. Davacının iddia ettiği gibi haksız bir işlem yoktur.
İstanbul ilindeki gerek şehir içi gerekse şehirlerarası trafiği rahatlatmak ve ulaşım probleminin azaltılması amacıyla; İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)’nin 02/11/2016 tarih ve 2016/8-1 sayılı kararı ve revize edilen 28/12/2018 tarih ve 2018/10-1 sayılı kararı ile İstanbul Boğazı üzerinde bulunan iki köprü özellikle günün belli saatlerinde yaşanan aşırı yoğunluk nedeniyle tam olarak işlevini yerine getirememektedir.
Şehir içindeki ve mevcut Boğaz Köprülerindeki trafik yoğunluğunu azaltılarak yakıt tasarrufu sağlanması, araçların kesintisiz emniyet ve konforlu bir şekilde transit geçiş için birinci sınıf araçların dışındaki tüm araçların Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ve Yavuz Sultan Selim
Köprüsüne yönlendirilmesi kararı alınmıştır.
15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsünde UKOME’nin kararına aykırı
olarak geçiş yapan araçların 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Hizmetleri Hakkındaki
Kanunun 30 uncu maddesi 2 nci fıkrası gereğince idari para cezası uygulanmaktadır.
Erişme kontrolü uygulanan karayollarında kısıtlanan ve yasaklanan işler veya hareketleri yapanlar ve yaptıranlar ile koruma alanı içine giren hayvan sahiplerine Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından beş yüz Türk Lirası idarî para cezası verilir.
Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idarî para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idarî para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir.
Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir.
Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilâtın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu yeniden değerlemeye ilişkin hükmü ve 6001 sayılı Kanunun 30
uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince uygulanan ve maktu nitelikte olan idari para cezasının de her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için tespit ve ilan edilen yeniden değerlendirilmesi oranında artırılması ve bulunan tutarın ilgili yılın tamamı için (Ocak ayının başından aralık ayının sonuna kadar) uygulanması, idari para cezalarının yıllar itibariyle yeniden değerlendirilmesi sonucunda 2019 yılı her bir geçiş ihlali için 1.132,00 TL olarak belirlenmiştir.
Dava konusu olay, 2918 sayılı Kanunun 116 ncı maddesine ilişkin olmayıp 6001 sayılı Kanunun
30 uncu maddesine ilişkindir. Bu nedenle kanun gereği tebligatın 10 iş günü içinde yapılma
zorunluluğu yoktur.
6111 Sayılı Kanun’un 22 nci maddesinde, “6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü
Hizmetleri Hakkındaki Kanunda belirtilen ve idari para cezasını gerektiren fiilin işlendiği (31/07/2019, 29/09/2019, 23/09/2019, 09/10/2019, 20/11/2019, 10/11/2019) tarihi takip eden takvim yılının son günü (31/12/2020) bitimine kadar idari para cezası verilerek tebliğ edilmediği takdirde idari yaptırım kararı verilmez, verilmiş olanlarda düşer” denilmektedir.
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)’nin 02/11/2016 tarih ve 2016/8-1 sayılı kararı ve revize edilen 28/12/2018 tarih ve 2018/10-1 sayılı kararına aykırı geçiş ihlalleri yapmış olup; UKOME kararları ve OGS-HGS kullanıcılara yapılan toplu SMS bilgilendirme e-mail ve yazışması, yol kenarı uyarı tabelaları vb. mevcuttur.
Bilgilerinize arz ederim.”, şeklinde ifade edilmiştir.
5. Kurumumuz tarafından ek bilgi-belge isteme yazısına istinaden Karayolları Genel
Müdürlüğü Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü’nden alınan ek cevabi yazıda;
“…Aracın ruhsatında da görüldüğü gibi kullanım amacı yük nakli olduğundan 15 Temmuz
Şehitler Köprüsünden geçiş izni bulunmamaktadır.”, şeklinde ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
6. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının,
6.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,
6.2. “Yargı yolu” başlıklı 125 inci maddesinde;
“İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır… Yargı yetkisi, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. Yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idarî eylem ve işlem niteliğinde veya takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemez…” ,
7. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
8. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun, “Ulaşım hizmetleri” başlıklı 9 uncu maddesinde;
“Büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerindeki her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile
Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun görevlendireceği ilgili odanın temsilcisinin katılacağı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kurulur…
Bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılır.
Ulaşım koordinasyon merkezi kararları, büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe girer.
Ulaşım koordinasyon merkezi tarafından toplu taşıma ile ilgili alınan kararlar, belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için bağlayıcıdır.
Koordinasyon merkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullara katılacak kamu kurum ve kuruluş temsilcileri, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından müştereken çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
Büyükşehir belediyelerine bu Kanun ile verilen görev ve yetkilerin uygulanmasında, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.”,
9. 15/06/2006 tarih ve 26199 sayılı Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri
Yönetmeliğinin, “Görev ve yetkileri” başlıklı 18 inci maddesinde;
“UKOME, büyükşehir içindeki kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesini sağlamak üzere; ulaşım, trafik ve toplu taşıma konularında üst düzeyde yönlendirici karar alma, uygulama, uygulatma ve ilgili mevzuattaki usulüne göre gereken tesisleri kurma, kurdurma ve işletme hak ve yetkilerine haizdir.
Bu amaçla;
a)Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, mevzuatla yetkili kılındığı durumlarda mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almakla…
c)Trafiğin düzenli bir şekilde akımını sağlamak bakımından alt yapı hizmetleri ile ilgili tedbirleri almak, trafikle ilgili sorunları çözümlemek, trafikle ilgili olarak ülkeyi ilgilendiren veya mevzuat değişikliği gerektiren hususları İçişleri Bakanlığına iletmekle…
d)Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları ile bu taşıtların teknik özelliklerini tespit etmek, çalıştırılabileceği yerler ile güzergâhlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek, bunlara izin ve çalışma ruhsatı vermekle,
e)Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, ulaşım, toplu taşıma ve trafik mevzuatının büyükşehir belediyesine verdiği yetki doğrultusunda uygulamaya yönelik yönlendirici karar almak ve görüş oluşturmakla…”, hükümlerine amirdir.
10. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)’nin 02/11/2016 tarih ve 2016/8-1 sayılı kararını revize eden 28/12/2018 tarih ve 2018/10-1 sayılı kararına göre;
“…15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nden;
1 nci sınıf araçlar (Kamyonet, panelvan ve van tipi araçlar hariç),
Tüm servis araçları (Turizm, personel ve okul vb.),
Toplu taşıma araçları (İETT ve özel halk otobüsü, Otobüs A.Ş. ve benzeri, taksi, dolmuş),
Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’nden;
1 nci sınıf araçlar,
2 nci sınıf araçlar (Kamyon ve otobüsler hariç),
Tüm servis araçları (turizm, personel ve okul vb.), Karavan,
Toplu taşıma araçları (İETT ve özel halk otobüsü, Otobüs A.Ş. ve benzeri, taksi, dolmuş),
KGM’den izinli kamu kurum ve kuruluşlarının resmi plakalı hizmet araçları,
Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nden;
Tüm motorlu araç sınıfları,
UKOME’de görüşülmesi teklif edilmektedir.
UKOME’nin kararı;
…teklifin kabulüne karar verilmiştir.”, şeklinde karar verilmiştir.
11. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)’nin 28/12/2018 tarih ve 2018/10-1 sayılı kararını revize eden 16/05/2019 tarih ve 2019/5-1 sayılı kararına göre;
“…15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nden;
1 nci sınıf araçlar,
2 nci sınıf araçlar; Yolcu taşımasında kullanılan M1 ve M2 sınıfı ile (N1 sınıfı kategorisindeki
minibüs tipi olan ve yük taşımayan panelvan kamyonetler dahil), *
*Azami yüklü ağırlığı 0,75 tonu geçmeyen hafif römorklu araçlar hariç, sürücü ve yanındaki oturma yerleri dışında başka oturma yeri de bulunabilen, sürücü bölümü gövde ile birleşik olan panelvan kamyonetlere (Minibüs tipi olan ve yük taşımayan kamyonetler) 15 Temmuz Şehitler
Köprüsünü kullanım izni verilmesi,
Tüm servis araçları (turizm, personel ve okul vb.),
Toplu taşıma araçları (İETT ve özel halk otobüsü, Otobüs A.Ş. ve benzeri, taksi, dolmuş vb.),
N1 sınıfı acil yardım ambulansı ve acil sağlık araçları, **
** Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü’nden güzergah kullanım izin belgesi aldıktan sonra
Karayolları 1 nci Bölge Müdürlüğüne güzergah kullanım izin belgeleri ile müracaat ederek 15
Temmuz Şehitler Köprüsünü kullanım izni verilmesi,
Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’nden;
1 nci sınıf araçlar,
2 nci sınıf araçlar (Tüm kamyon ve otobüsler hariç),
Tüm servis araçları (turizm, personel ve okul vb.), Karavan, D4 yetki belgeli araçlar,
***Ticari olarak, 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası tarifeli ve tarifesiz olarak yolcu taşımacılığı yapacak araçlara Fatih Sultan Mehmet Köprüsünü kullanım izni verilmesi,
Toplu taşıma araçları (İETT ve özel halk otobüsü, Otobüs A.Ş. ve benzeri, taksi, dolmuş),
KGM’den izinli kamu kurum ve kuruluşlarının resmi plakalı hizmet araçları,
Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nden;
Tüm motorlu araç sınıfları,
…UKOME’de gündeminde değerlendirilmesini…
UKOME’nin kararı;
…teklifin kabulüne karar verilmiştir.”, şeklinde karar verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
12. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
13. Başvuran, daha önceden 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nden geçmediğini, İstanbul
Büyüksehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi’nin 16/05/2019 tarih ve 2019/5-1 sayılı kararı 28/12/2018 tarih ve 2018/10-1 sayılı kararı revize ettiğini, tebliğe inandığını, ekteki belgenin gerçekliğinden dolayı 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nden geçişlerde bulunduğunu, bu süre zarfında herhangi bir şekilde ceza ve uyarı almadığını, geçmeye devam ettiğini, ancak KGM internet sayfasında bulunan açıklama ve görsellerden dolayı bu duruma geldiğini, Kurumumuza güvenerek Sulh Ceza Mahkemesine başvurmadığını, önce
Kurumumuza başvurduğunu belirterek verilen cezalanın düzeltilmesini, ödediği ceza tutarının geri iadesini ve aynı geçişlerden kaynaklı cezaların iptalini talep ettiği tespit edilmiştir.
14. Kurumumuz tarafından başvurandan aracının ruhsat belgesi talep edilmiş olup başvuran aracının ” plakalı ruhsat fotokopisini Kurumumuza iletmiştir.
15. Söz konusu ruhsat belgesinde araç ile ilgili bilgiler yer almakta olup bu bilgilerden bazıları; Volkswagen markalı, Transporter ticari markalı, N1 sınıflı, kamyonet (BB VAN) cinsli, 2.078 3 kg net ağırlıklı, 3.000 kg azami yüklü ağırlıklı, 6 koltuk sayılı, 1.968 cm silindir hacimli, 103 kw motor güçlü, yük nakli-hususi kullanım amaçlıdır.
16. Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü’nün Kurumumuza verdiği cevap tetkik edildiğinde, plakalı araç 31/07/2019, 29/09/2019, 23/09/2019, 09/10/2019, 20/11/2019, 10/11/2019 tarihlerinde 15 Temmuz Şehitler Köprüsünden UKOME’nin kararına aykırı olarak geçiş ihlalleri yaptığı; 18/10/2019 tarih UK-11501117, 31/10/2019 tarih 25/10/2019 tarih , 12/11/2019 tarih sayılı yazı ile ilgilisine tebligat yapıldığı; davacıya cezai işlemlerin 28/11/2019 tarihinde tebliğ edildiği; UKOME’nin kararlarına aykırı geçiş yapan aracın 2. sınıf araç olduğu; davaya konu işlem hukuka uygun olduğu; davacının iddia ettiği gibi haksız bir işlem olmadığı ifade edilmiştir.
17. İdarenin yazısının devamında, İstanbul ilinde trafiği rahatlatmak ve ulaşım probleminin azaltılması için, UKOME 28/12/2018 tarih ve 2018/10-1 sayılı kararı ile birinci sınıf araçların dışındaki tüm araçların Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ve Yavuz Sultan Selim Köprüsüne yönlendirilmesine karar verildiği; 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet
Köprüsünde UKOME’nin kararına aykırı olarak geçiş yapan araçlara idari para cezası uygulandığı; idari para cezalarının yıllar itibariyle yeniden değerlendirilmesi sonucunda 2019 yılı her bir geçiş ihlali için 1.132,00 TL olarak belirlendiği; UKOME kararına aykırı geçiş ihlalleri yapıldığı; OGS-HGS kullanıcılara yapılan toplu SMS, yol kenarı uyarı tabelaları vb.
mevcut olduğu, ifade edilmiştir.
18. Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü’nün Kurumumuza verdiği ek cevap yazısı tetkik edildiğinde, aracın ruhsatında da görüldüğü gibi kullanım amacı yük nakli olduğundan 15
Temmuz Şehitler Köprüsünden geçiş izni bulunmadığı, ifade edilmiştir.
19. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununda, büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerindeki her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile Türkiye Şoförler ve Otomobilciler
Federasyonunun görevlendireceği ilgili odanın temsilcisinin katılacağı Ulaşım Koordinasyon
Merkezi kurulacağı; büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi, büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılacağı; alınan kararlar, belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için bağlayıcı olduğu hüküm altına alınmıştır.
20. Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezinin görev ve yetkileri arasında; büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, mevzuatla yetkili kılındığı durumlarda mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almak; trafiğin düzenli bir şekilde akımını sağlamak bakımından alt yapı hizmetleri ile ilgili tedbirleri almak, trafikle ilgili sorunları çözümlemek, trafikle ilgili olarak ülkeyi ilgilendiren veya mevzuat değişikliği gerektiren hususları İçişleri Bakanlığına iletmek; karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları ile bu taşıtların teknik özelliklerini tespit etmek, çalıştırılabileceği yerler ile güzergâhlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek, bunlara izin ve çalışma ruhsatı vermek; büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, ulaşım, toplu taşıma ve trafik mevzuatının büyükşehir belediyesine verdiği yetki doğrultusunda uygulamaya yönelik yönlendirici karar almak ve görüş oluşturmak olduğu hükmedilmiştir.
21. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)’nin 28/12/2018 tarih ve 2018/10-1 sayılı kararına göre; 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nden; 1 nci sınıf araçlar (kamyonet, panelvan ve van tipi araçlar hariç), tüm servis araçları (turizm, personel ve okul vb.), toplu taşıma araçları (İETT ve özel halk otobüsü, Otobüs A.Ş. ve benzeri, taksi, dolmuş), geçebileceğine karar verilmiştir.
22. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)’nin 16/05/2019 tarih ve 2019/5-1 sayılı kararına göre; 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nden; 1 nci sınıf araçlar, 2 nci sınıf araçlar, tüm servis araçları (turizm, personel ve okul vb.), toplu taşıma araçları (İETT ve özel halk otobüsü, Otobüs A.Ş. ve benzeri, taksi, dolmuş vb.), N1 sınıfı acil yardım ambulansı ve acil sağlık araçları geçebileceğine karar verilmiştir.
23. Ayrıca 2019/5-1 sayılı kararda; yolcu taşımasında kullanılan M1 ve M2 sınıfı ile (N1 sınıfı kategorisindeki minibüs tipi olan ve yük taşımayan panelvan kamyonetler dahil), azami yüklü ağırlığı 0,75 tonu geçmeyen hafif römorklu araçlar hariç, sürücü ve yanındaki oturma yerleri dışında başka oturma yeri de bulunabilen, sürücü bölümü gövde ile birleşik olan panelvan kamyonetlere (Minibüs tipi olan ve yük taşımayan kamyonetler) 15 Temmuz Şehitler
Köprüsünü kullana izin verilmiştir.
24. İstanbul 9. Ceza Hakimliği 20176/5286 Değişik İş Numaralı kararında;
“… Başvuru konusu idari yaptırım kararının dayanağı belge ve tutanaklardaki tespitlere uygun olduğu, kabahatin tespit ve nitelendirilmesi ile cezanın tayin ve takdirinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı, mevzuat hükümlerinin usul ve esas yönünden doğru ve yerinde uygulandığı, bu hali ile kararın hukuka uygun olduğu…” hükmüne yer verilmiştir.
25. Küçükçekmece 2. Sulh Ceza Hakimliği 2017/7143 Değişik İş Numaralı kararında;
“…İtiraz eden şirkete ait aracın gişelerden geçtiği, geçiş tarihinde geçiş etiketi olmaksızın geçiş yapmasına rağmen 15 günlük yasal süre içerisinde HGS etiket hesabı da açtırmadığı ve geçiş ücretinin de ödenmediği anlaşıldığından itirazın reddine…” hükmedilmiştir.
26. Yalova Sulh Ceza Hakimliği 2017/1857 Değişik İş Numaralı kararında;
“…5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27 inci maddesinin 1 inci fıkrasında ‘İdari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, … Sulh Ceza
Mahkemesine başvurulabilir.’ hükmü ile sulh ceza hakimliğinin, idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararlarına yönelik itirazları inceleyebileceği belirtilmiştir…” şeklinde hükmedilmiştir.
27. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, “ plakalı, yük nakli için kullanılan, N1 sınıfında kamyonet (BB VAN) cinsinde olan, azami yüklü ağırlığının
3.000 kg olan bir araç olduğu tespit edilmiştir.
28. UKOME’nin 16/05/2019 tarih ve 2019/5-1 sayılı kararı baz alındığında; plakalı araç kullanım amacının yük taşıma olması ve azami yüklü ağırlığının 0,75 tonu geçmesi sebebiyle 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nden geçiş hakkı olan araçlar arasında olmadığı tespit edilmiştir.
29. Dolayısıyla kabahatin tespit ve nitelendirilmesi ile cezanın tayin ve takdirinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı, mevzuat hükümlerinin usul ve esas yönünden doğru ve yerinde uygulandığının değerlendirildiği ve bu hali ile idari yaptırım kararlarının mevcut mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
30. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
31. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarelerin işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27 inci maddesinin “İdari para cezası… Sulh Ceza Mahkemesine başvurulabilir.” hükmüne göre cezai işlemin tesis edildiği yer Sulh Ceza Hakimliği’ne yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA, KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE, İSTANBUL
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA (UKOME) tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi