|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın 2015 ve sonrası mezun olanların sağlıkta lisans tamamlama hakkı talebi incelenmiştir. Başvuru, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen Geçici 69. maddeye dayanmaktadır. Bu madde, 19/11/2014 tarihinden önce mezun olanların lisans tamamlama eğitimi alabileceğini belirtmektedir. Mevcut uygulama, sağlıkta lisans tamamlamanın iki yolunu sunmaktadır: Dikey Geçiş Sınavı ile yerleştirme ve Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen not ortalamalarıyla yerleştirme.
Değerlendirme sonucunda, 19/11/2014 tarihinden sonra mezun olanların lisans tamamlama haklarının engellenmediği, ancak mevcut düzenlemenin sınavsız geçiş imkanı sunmadığı belirtilmiştir. Ayrıca, yeni bir düzenleme yapılmasının yasama yetkisi dahilinde olduğu vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu karar, sağlık alanında lisans tamamlama süreçlerinin hukuki çerçevesini ve mevcut düzenlemelerin uygulanabilirliğini ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/6182-S.9331
BAŞVURU NO : 2019/2027
KARAR TARİHİ : 25/07/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : YÜKSEKÖĞRETİM DENETLEME KURULU
BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Sınavsız sağlıkta lisans tamamlama talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 02/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; YÖK tarafından, sağlıkta lisans tamamlama ilanlarında 19/11/2014 tarihine
kadar mezuniyet şartı arandığını, anılan tarih sonrası mezun olanlar başvuru yapamadığından bu durumun mağduriyete neden olduğunu belirterek 2015 yılı ve sonrasında mezun olanların da sağlıkta lisans tamamlamaya başvuru yapmalarına olanak sağlayacak düzenleme yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 28/02/2019 ve 10/5/2019 tarihlerinde Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. YÖK tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 29/5/2019 tarihli yazıda özetle;
2.1. 6/11/1981 tarihli ve 17506 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa 26/11/2014 tarih 29187 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6569 sayılı “Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığının Kurulması ile Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 32’nci maddesi ile eklenen geçici 69’uncu maddesinde “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle sağlık alanında önlisans diploması alanlardan ebelik ve hemşirelik programlarından mezun olanlara kendi alanlarında, diğerlerinde ise Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği, ebelik ve hemşirelik dışındaki ilişkili alanlarda lisans tamamlama eğitimi yaptırılır. Bu eğitimlerin usul ve esasları Yükseköğretim Kurulunca belirlenir.” hükmünün bulunduğu;
2.2. Söz konusu Kanun hükmü uyarınca, Yükseköğretim Yürütme Kurulu Kararıyla belirlenen
Sağlık Ön Lisans Programlarından Kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan 19/11/2014 tarihinden önce mezun olan adayların programa başvuru hakkına sahip oldukları, bugüne kadar 127.374 öğrencinin bu haktan yararlandığı,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü
maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
3.2.) “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinde “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur. Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri …
yükseköğretime giriş, … öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim kuruluna ve üniversitelere Devletin sağladığı mali kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir.”,
3.3) “Yükseköğretim üst kuruluşları” başlıklı 131’inci maddesinde “Yükseköğretim
kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim – öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci
maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun;
5.1) “Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlıklı 7’nci maddesinin (e) ve (h)
bentlerinde “e) Yükseköğretim kurumlarında eğitim – öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek,” ve “h) Üniversitelerin her eğitim – öğretim programına kabul edeceği öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini tespit etmek; insan gücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmek”,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
5.2) “Yükseköğretime giriş ve yerleştirme” başlıklı 45’inci maddesinin (e) bendinde
“Önlisans mezunları için, ilişkili lisans programlarında belirlenmiş kontenjanın yüzde onunu geçmeyecek şekilde Yükseköğretim Kurulu kararı ile her yıl dikey geçiş kontenjanı ayrılabilir.”,
5.3) Geçici 69’uncu maddesinde “(Ek: 19/11/2014-6569/32 md.) Bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarih itibarıyla sağlık alanında ön lisans diploması alanlardan ebelik ve hemşirelik programlarından mezun olanlara kendi alanlarında, diğerlerine ise Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği, ebelik ve hemşirelik programları dışındaki ilişkili alanlarda lisans tamamlama eğitimi yaptırılır. Bu eğitimler, Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği alanlarda uzaktan eğitim yöntemleri ile verilebilir. Uygulama eğitimleri için Sağlık Bakanlığı ile Yükseköğretim
Kurulu iş birliği yapar. Bu eğitimlerin usul ve esasları Yükseköğretim Kurulunca belirlenir.”,
6) Sağlık Önlisans Mezunlarının Sağlık Lisans Tamamlamalarına İlişkin Usul ve
Esasların (http://www.yok.gov.tr/documents/10279/39473087/SLT_Usul_ve_Esas.pdf);
6.1) “Başvuru” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında “2547 sayılı Kanuna göre
kurulan yükseköğretim kurumlarının ebelik ve hemşirelik önlisans programları ile YÖK tarafından belirlenen sağlık önlisans programlarından 19.11.2014 tarihinden önce mezun olarak diploma alanlar programa başvurabilirler.”,
6.2) “Kontenjanlar” başlıklı 5’inci maddesinde “Sağlık lisans tamamlama yapılabilecek
lisans programları ve kontenjanları Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından belirlenir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran, 1 numaralı paragrafta da belirtildiği üzere, ilgili bölümlerden 2015 ve sonrasında
mezun olanlara da sağlıkta lisans tamamlama hakkı verilmesini talep etmektedir.
9) Başvuruya konu edilmiş olan sınavsız bir şekilde sağlık alanında lisans tamamlamaya ilişkin
düzenlemenin, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa 19/11/2014 tarihinde eklenen Geçici 69’uncu maddeyle getirildiği ve söz konusu maddede; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle ebelik ve hemşirelik önlisans programlarından mezun olanların kendi alanlarında, Yükseköğretim Kurulunun belirlediği diğer sağlık önlisans programlarından mezun olanların ise Yükseköğretim Kurulunun belirlediği alanlarda lisans tamamlama eğitimi yaptırılacağı ve bu eğitimlerin, Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği alanlarda uzaktan eğitim yöntemleri ile verilebileceği yönünde düzenleme yapıldığı görülmektedir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
10) Mevcut uygulamaya bakıldığında, sağlıkta lisans tamamlamanın iki şekilde mümkün
olduğu; birinci yolun kişilerin ÖSYM tarafından yapılan Dikey Geçiş Sınavına girerek alacakları puanla üniversitelerce açılan programlara önceden belirlenen kontenjanlar çerçevesinde yerleştirilmesi olduğu, ikinci yolun ise YÖK tarafından merkezi sistemle yapılan, YÖKSİS verileri esas alınarak belirlenen sağlık önlisans mezuniyet not ortalamalarının hesaplanmasıyla adayların Sağlık Alanında Lisans Tamamlama Programına yerleştirilmeleri olduğu anlaşılmaktadır.
11) 2547 sayılı Kanunun Geçici 69’uncu maddesi düzenlemesi kapsamındaki uygulamada,
19/11/2014 tarihi öncesi ilgili bölümlerden mezun olan herkesin doğrudan istisnasız alımının söz konusu olmadığı, yukarıda 9 ve 10 no.lu paragraflarda açıklandığı üzere açılan kontenjanlara önlisans mezuniyet not ortalamaları çerçevesinde yerleştirme yapıldığı görülmekte olup başvuranın, 19/11/2014 tarihi sonrası mezun olanların başvuru yapamamaları nedeniyle mağdur oldukları iddiasına ilişkin, Dikey Geçiş Sınavına girerek bu kişilerin lisans tamamlamadan yararlanabilecekleri değerlendirilmektedir. Ayrıca; bahsi geçen Geçici 69’uncu maddedeki tarih sınırının Kanunla belirlendiği ve yeni bir kanuni düzenlemenin de yasama yetkisinde olduğu açıktır.
12) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; ilgili programlardan ön lisans
mezuniyeti olanların iki yolla sağlıkta lisans tamamlama hakkı olduğu, bu nedenle hâlihazırda sınavsız geçişe ilişkin bir düzenleme olmasa da 19/11/2014 tarihi sonrası mezunların lisans tamamlama haklarının engellenmemiş olduğu ve konuya ilişkin yeni bir kanuni düzenleme yapmanın da yasama yetkisinde olduğu açık olduğundan başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, ancak idarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercie başvurulabileceği gösterilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespitiyle İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.