ÖZET: 2004 yılında alınan turizm işletme belgelerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı yerine geçip geçmeyeceği ile mesul müdür belgesi konusundaki durum, T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından açıklığa kavuşturulmuştur. İlgili mevzuat çerçevesinde, 2004 tarihli turizm işletme belgesi bulunan işletmelerin, o dönemde yürürlükte olan düzenlemelere göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı alma zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenle, mevcut turizm işletme belgesinin ruhsat yerine değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

Mesul müdür belgesi ile ilgili olarak, 1999 yılında yürürlüğe giren yönetmelikte noter tasdikli yetki belgesi ile başvuru yapılması gerektiği belirtilmesine rağmen, bu uygulamanın hayata geçirilmediği anlaşılmaktadır. Günümüzde ise, belediyelerin ruhsatlandırma ve denetleme yetkileri doğrultusunda, mesul müdür belgesi düzenleme yetkisi de yerel idarelere aittir. Dolayısıyla, belirtilen işletme için mesul müdür belgesi düzenleme yetkisi ilgili belediyede bulunmaktadır.

Not: 2004 yılı ve öncesinde alınan turizm işletme belgesinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı yerine geçip geçmediği ve mesul müdür belgesi hakkında.

T.C.

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı : 71188846/622.02/E.307647 Konu : Mesul Müdür Belgesi

27/12/2019

… BAKANLIĞINA
(… Genel Müdürlüğü)

İlgi : … tarihli ve … sayılı yazınız.

İlgi yazıyla; 2004 tarihli turizm işletme belgesi bulunan işyerinde (otel) il ve ilçe kolluk birimleri tarafından yapılan denetimlerde “mesul müdür belgesi” bulunmadığının tespit edildiği, bu eksiklik esas alınarak anılan işletmeye uyarı ve para cezası uygulanması hususunun tutanağa bağlandığı ve ilçe belediye başkanlığına gönderildiği, anılan tutanaklara istinaden adı geçen işletmeye belediye encümenince cezai işlem uygulandığı, sonrasında anılan işletmenin “mesul müdürlük belgesi” için belediye başkanlığına başvuruda bulunduğu ancak, belediyesince turizm işletme belgesinin o dönemde işyeri açma ve çalışma ruhsatı yerine geçmesini öngören mevzuat düzenlemesi esas alınarak anılan işletmeye mesul müdür belgesi düzenlenmesi hususunun olumsuz olarak değerlendirildiği, bu defa da anılan işyerinin noter onaylı mesul müdürlük sözleşmesinin yeterli görülmesi talebiyle müracaatta bulunduğu ifade edilerek; 2004 tarihli turizm işletme belgeli işyerine mesul müdürlük belgesi düzenleme yetkisinin hangi idarede bulunduğuna ilişkin Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.

Bilindiği üzere 14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 2 nci maddesi “Bu Kanun hükümleri; (…) c) 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamına giren turizm işletmelerine, (…) uygulanmaz.” hükmünü taşımaktadır.

09/03/1989 tarih ve 20103 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren mülgaİşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 2 nci maddesi “Bu Yönetmelik hükümleri; (…) c) 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamına giren turizm işletmeleri, dışında kalan sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmelere, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi ile bunların denetimlerine ilişkin esas ve usulleri kapsar.” hükmünü,
30/12/1999 tarih ve 23922 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren mülga Açılması İzne Bağlı Yerlere Uygulanacak İşlemler Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde “Bu maddede tanımlanan; (…) Mesul müdür: Açılması izne bağlı umuma açık, istirahat ve eğlence yerinin yönetilmesi ile sorumlu olmak üzere, işletmeci tarafından tayin edilen kişiyi, (…) ifade eder.” hükmünü,
16 ncı maddesi “Çalışması izne bağlı olup da içkili yerde çalışmak isteyenlerin bizzat kendileri veya bunları çalıştıracak olanlar, çalışacakların yapacağı işleri de belirten bir dilekçe ile mahallin en büyük mülki amirine başvururlar.

Başvuru dilekçesine aşağıdaki belgeler eklenir: a)Nüfus cüzdanı örneği,
b)İkametgah belgesi,

c)Bulaşıcı hastalıkları ve taşıyıcı olmadığına dair uzman hekimden alınacak sağlık raporu (çalışmanın devamı halinde rapor altı ayda bir yenilenir.)
d)Adli sicil belgesi,
e)Renkli fotoğraf,
f)Mesul müdür için noter tasdikli yetki belgesi.” hükmü yer almaktadır.

21/06/2005 tarih ve 25852 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren mülga Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Geçici 6 ncı maddesinde “7/12/2004 tarihli ve 5272 sayılı Belediye Kanunu ile 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun yürürlüğe girmesinden önce verilmiş olan turizm işletme belgeleri, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı yerine geçer. Ancak, bu kanunların yayımından sonra verilen turizm işletme belgeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olarak kullanılamaz.” hükmünü ihtiva etmekteydi.

3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesi “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır: (…) c) Gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek, l) Gayrisıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek.” hükmünü ihtiva etmektedir.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasında “Turizm işletme belgeli tesisler, işletme belgesinin düzenlenmesine esas hususlarla ilgili olarak sadece Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından denetlenir. Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm alan ve merkezlerinde Çevresel Etki Değerlendirmesi olumlu kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi gerekli değildir kararı verilen ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında yer alan yatırımlar için işyeri açma ve çalışma ruhsatı, yetkili idareler tarafından başka bir işleme gerek kalmaksızın onbeş gün içinde verilir.” hükmü, 35 inci maddesinde “Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin sahibinin tüzel kişi olması durumunda, işyerini idare etmek üzere bir mes’ul müdür görevlendirilir. Gerçek kişiler de işyerine mes’ul müdür görevlendirebilir. Görevlendirilen mes’ul müdür yetkili idareye bildirilir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde, ruhsat başvurusu sırasında mes’ul müdürün adı, soyadı, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ve mes’ul müdür sözleşme tarihinin beyanı yeterlidir. Yetkili idareler tarafından yapılacak denetimlerde mes’ul müdür sözleşmesinin işyerinde bulunmaması veya bu sözleşmeyle ilgili hatalı beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde onbeş gün içinde bu eksikliğin giderilmesi istenir. Bu süre sonunda eksikliklerin giderilmemesi hâlinde bu işyerleri hakkında işyeri ruhsatının iptaline ilişkin hükümler uygulanır. Ruhsat başvurusunda mes’ul müdür sözleşmesiyle ilgili gerçeğe aykırı beyanda bulundukları tespit edilen işyeri sahipleri hakkında suç duyurusunda bulunulur.” hükmü bulunmaktadır.

01/06/2019 tarih ve 30791 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesinin üçüncü fıkrası “Mülga 7/12/2004 tarihli ve 5272 sayılı Belediye Kanunu ile 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önce verilen turizm işletmesi belgeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatı yerine geçer. Bu şekilde işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile belgelendirilmeyen tesislerde; ilave yapılaşma, belge sahibi değişikliği, ana faaliyet konusundaki işletmeci değişikliği durumunda işyeri açma ve çalışma ruhsatı istenir. Verilen sürede istenilen uygun evrakın Bakanlığa gönderilmemesi halinde Kanunun 34 üncü maddesi uyarınca tesisin belgesi iptal edilir.” hükmünü haizdir.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde; 2004 yılında alınan turizm işletme belgesi ile faaliyet gösteren işyerinin o dönemde yürürlükte bulunan mevzuat kapsamında işyeri açma ve çalışma ruhsatı alma zorunluluğunun bulunmadığı, mevcut turizm işletme belgesinin ruhsat yerine değerlendirilmesi gerektiği, mesul müdür belgesi ile ilgili olarak 1999 yılında yürürlükte bulunan Açılması İzne Bağlı Yerlere Uygulanacak İşlemler Hakkında Yönetmelikte “Mesul müdür için noter tasdikli yetki belgesi” ile mahallin en büyük

mülki amirine başvurma yönünde hüküm bulunmasına rağmen bu hükmün işletilmediğinin anlaşıldığı, halihazırda 5393 sayılı Kanun ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik doğrultusunda belediye sınırları içinde faaliyet gösteren/gösterecek işyerlerini ruhsatlandırma, denetleme ve canlı müzik ya da mesul müdür belgesi düzenleme yetkisinin belediyelerde olduğu göz önüne alındığında, yazıda bahsi geçen işyeri ile ilgili mesul müdür belgesi düzenleme yetkisinin ilgili mahalli idarede bulunduğu değerlendirilmektedir.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

Bakan a.

Genel Müdür