|
ÖZET: Başvuran, 2014 yılında Staja Giriş Sınavında başarılı olduğu gerekçesiyle, “Sermaye Piyasası Mevzuatı” dersinden muaf tutulma talebinde bulunmuştur. İlgili mevzuata göre, sınav düzenlemeleri Birlik tarafından belirlenmekte ve 2014 yılında yapılan değişiklikle, bu dersten muafiyetin 2014 yılı ve öncesinde başarılı olan adaylar için geçerli olduğu belirtilmiştir. Başvuranın, 2020 yılında yeniden sınava girmek istemesi durumunda muafiyetinin geçerliliğini yitirdiği iddiası hukuki bir dayanağa sahip bulunmamaktadır.
Kurum değerlendirmesi sonucunda, başvuranın 2014 yılında muaf sayıldığı “Sermaye Piyasası Mevzuatı” dersinden, 2020 yılında başlayacak sınavlar için de muaf tutulması talebinin reddinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvurunun kabul edilerek, başvuranın muaf tutulması yönünde TÜRMOB’a tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, başvuranın hak arama özgürlüğü çerçevesinde değerlendirilmiş ve idarenin uygulamalarının hukuka uygunluğu sorgulanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/4736-S.20.7574
BAŞVURU NO : 2020/580
KARAR TARİHİ : 25/03/2020
TAVSİYE KARARI
TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MÜŞAVİRLER
ODALARI BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Sermaye Piyasası Mevzuatı oturumundan muaf tutulma talebi hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 09/01/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran …, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik (SMMM) Stajını 2014 yılında tamamlayarak SMMM yeterlilik sınavlarına girmeye hak kazandığını, ilk sınavlarına Türkiye
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Başkanlığının (TÜRMOB) Sınav Yönetmeliği Değişiklikleri Hakkında YMM ve SMMM Odalarına göndermiş olduğu 19/9/2014 tarihli ve 5910 sayılı yazıda yapılan açıklamalar doğrultusunda
“Sermaye Piyasası Mevzuatı” oturumundan sorumlu tutulmadan girdiğini, ancak sınavlar neticesinde başarılı olamadığını, mevzuatta yer alan bekleme süresi geçtikten sonra yeniden sınavlara girmek için başvuru yaptığını, ancak sınav konularına daha önce muaf tutulduğu
“Sermaye Piyasası Mevzuatı” oturumunun da dahil edildiğini, konu hakkında TÜRMOB’a başvuru yaptığını, ancak talebinin olumsuz karşılandığını belirterek daha öncesinde muaf sayıldığı “Sermaye Piyasası Mevzuatı” oturumundan yeniden muaf tutulmayı talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 22/01/2020 tarihinde
TÜRMOB’dan bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. TÜRMOB tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 19/2/2020 tarihli ve … sayılı cevabi yazıda özetle;
– 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 6’ncı maddesine uygun olarak yaptığı stajı müteakip 24/9/2014 tarihli form ile Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınavlarına katılmak üzere başvuru yaptığı,
– Yapmış olduğu başvuruya istinaden ilk olarak 2014/3. dönem SMMM Sınavına katıldığı, bu sınavdan sonra kendisine tanınan diğer 5 hakkı kullanmadığı ve 2017/2 döneminde sınav haklarının dolmasıyla dosyasının kapandığı,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
– Bunun üzerine başvuranın 23/01/2020 tarihli başvurusu ile yeniden sınav dosyası açtırdığı, yürürlükteki mevzuata göre sınav haklarını doldurarak yeniden sınava girecek başvuranın, 19/8/2014 tarihli 29093 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikte belirtilen tüm konuları kapsayacak şekilde yeniden Sınavlara girmesinin mümkün olabileceği,
belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının ‘Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı’ başlıklı 74 üncü maddesinde, herkesin, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahip olduğu, Kamu Denetçiliği Kurumunun idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri incelediği hüküm altına alınmıştır.
4. 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik
Kanununun “Yeminli Mali Müşavirlik Sınavı” başlıklı 10’uncu maddesinde; “Sınav komisyonunun çalışma usulleri, sınav konuları ve sınava ilişkin diğer usul ve esaslar Maliye
Bakanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle Birlikçe çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” hükmü bulunmaktadır.
5. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır.
6. 16/01/2005 tarihli ve 25702 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yeminli Mali Müşavirlik ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınav Yönetmeliğinin;
6.1. “Temel Esaslar” başlıklı 5’inci maddesinde; “Sınavlarla ilgili temel esaslar şunlardır:
…d) Sınavlarla ilgili diğer hususlar Birlikçe belirlenir.”
6.2. “Sınav Konuları” başlıklı 14’üncü maddesinde; “Sınavlar, meslek mensubunun teorik ve uygulama bilgisini ölçmek üzere meslek unvanları itibariyle, aşağıda belirtilen konulardan ayrı ayrı yapılır.
…b) Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik sınav konuları:
1) Finansal Muhasebe,
2) Finansal Tablolar ve Analizi,
3) Maliyet Muhasebesi,
4) Muhasebe Denetimi,
5) Vergi Mevzuatı ve Uygulaması,
6) Hukuk; Ticaret Hukuku, Borçlar Hukuku, İş Hukuku, SSK ve Bağ-Kur Mevzuatı, İdari
Yargılama Hukuku,
7) Muhasebecilik ve Mali Müşavirlik Meslek Hukuku.
8) (Ek:RG-19/8/2014-29093) Sermaye Piyasası Mevzuatı.”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
6.3. “Tekrar Sınava Girebilme” başlıklı 21’inci maddesinde; “…Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik sınavında başarılı olamayanlar, ilk sınav tarihinden itibaren 3 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak tüm sınavlara girebilirler. Bu sınav süresi hiç bir nedenle uzatılamaz.
Bu sınav haklarını süresinde kullanmayanlar veya başarılı olamayanlar, altı ay süreyle meslek sınavlarına alınamazlar.
Altı aylık süreyi dolduranlardan dileyenler yeniden tüm konuları kapsamak üzere bu
Yönetmelik hükümlerine göre sınavlara katılabilirler.”
düzenlemeleri mevcuttur.
7. TÜRMOB tarafından YMM ve SMMM Odaları Başkanlıklarına gönderilen 19/9/2014 tarihli ve 5910 sayılı yazının “SMMM Sınavına Eklenen Sermaye Piyasası Mevzuatı Konusu” başlıklı 9’nucu maddesinde; “… 2014 yılı ve öncesinde Staja Giriş Sınavında başarılı olmuş adaylar bu sınav konusundan sorumlu olmayacaklardır…” açıklamasına yer verildiği anlaşılmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, 1’inci paragrafta açıklandığı üzere 2014 yılında Staja Giriş Sınavında başarılı olduğu gerekçesiyle, TÜRMOB tarafından bütün SMMM ve YMM Odalarına gönderilen 19/9/2014 tarihli ve 5910 sayılı yazıda belirtilen istisnadan yararlanarak, yeniden dosya açtırdığı SMMM Sınav konuları arasında “Sermaye Piyasası Mevzuatı” dersinden muaf tutulmayı talep etmektedir.
10. 3 ve 7 nolu paragraflar arasında yer verilen ilgili mevzuat ve İdarenin açıklamaları doğrultusunda, sınavlara ilişkin düzenlemelerin Birlikçe çıkarılacak Yönetmeliklerle yapılacağı, sınavlara ilişkin diğer hususların da Birlik tarafından düzenleneceği belirtilmiştir.
Yönetmelikte belirtilen usule uygun olarak Birlik tarafından 19/9/2014 tarihinde Sınav
Yönetmeliğinde yapılan değişiklikle birlikte eklenen “Sermaye Piyasası Mevzuatı” dersinin
2014 yılı ve öncesinde Staja Giriş Sınavında başarılı olanların sınav konuları kapsamında
olmayacağı açıklaması sınava giren bütün adaylara duyurulmak üzere bütün SMMM ve YMM
Odalarına gönderilmiştir.
11. Söz konusu açıklamada belirtilen muafiyetin kaç sınav dönemini kapsayacağı veya geçerlilik süresinin ne olacağına ilişkin bir hususa yer verilmemiş olmakla birlikte açıklamanın geçerliliğini yitirdiğine dair yeni bir düzenleme de yapılmamıştır. Başvuranın ilk sınav dosyasını açtırdığı 24/9/2014 tarihi ile 2020 yılında başvurduğu dönem arasında Sınav
Yönetmeliğinde herhangi bir değişiklik olmamış, yani başvuranın sınava giriş koşullarında bir
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
değişiklik olmamıştır. Bu nedenle, söz konusu açıklamanın 2014 yılı ve öncesinde Staja Giriş
Sınavında başarılı olan adaylar için süreden bağımsız olarak geçerliliğini koruduğu düşünülmektedir. Bu kapsamda, başvuranın 2014 yılında dosya açtırarak, girdiği sınavlar neticesinde başarısız olduğundan bahisle dosyasının kapandığı ve artık yeni gireceği sınavda muafiyetinin kalmadığı savunmasının hukuki dayanağının bulunmadığı değerlendirilmektedir.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; şikâyetçinin 2014 yılında aynı
Yönetmelik yürürlükteyken muaf sayıldığı “Sermaye Piyasası Mevzuatı” dersinden, girmiş olduğu SMMM Sınavları neticesinde başarısız olduğu için yeniden sınava girmeyi talep ettiği
2020 yılında başlayacak sınavlar için de muaf tutulması talebinin reddi işleminde hukuka ve
hakkaniyete uyarlık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu göstermediği, bu nedenle iyi yönetişim ilkelerinde vurgulanan “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın 2014 yılında Staja Giriş Sınavında başarılı olduğu gerekçesiyle “Sermaye Piyasası
Mevzuatı” dersinden muaf tutulması hususunda TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ
MALİ MÜŞAVİRLER ve YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ
(TÜRMOB) BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, TÜRMOB tarafından
bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ve YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.