TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 937-937 18745356- 101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2016/3092 2016/ 3092
KARAR TARİHİ : 09/02/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Milli Eğitim Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : İdare Mahkemesinin kararına göre, iptal konusu işlemin hiç yapılmamış gibi 2014
Temmuz tarihine geri dönülmesi ve 2014 yönetici atama kılavuzundaki sürecin işlemesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 25/07/2016 25.7.2016
I. USÛL
A. Başvuru Süreci 1. Başvuru 25/ 07/ 2016 tarih ve 8528 evrak numarası ile kayıt altına alınan başvuru formu ile yapılmıştır . Başvurunun karara bağlanması için 28/ 03/ 2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin 41/ 1-a maddesi ve İmza Yetkileri Yönergesinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, başvurunun incelenmesine ve araştırılmasına geçilmiştir .
B. Ön İnceleme Süreci 2. Başvurunun ön incelemesi neticesinde; başvuru konusunun Kurumumuzun görev alanına girdiği, başvurunun menfaat ihlali koşulunu taşıdığı, idari başvuru yolunun tüketildiği, başvurunun süresinde yapılmış olduğu ve diğer ön inceleme konularında da bir eksikliğin bulunmadığı, bu nedenle de başvurunun incelenmesine ve araştırılmasına engel bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir .
.
1 / 11II. OLAY VE OLGULAR
A. Başvuranın Konu Hakkındaki Açıklamaları ve İddiaları 3. Başvuran özetle; Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumları Yöneticilerinin
Görevlendirilmelerine İlişkin Yönetmeliğe ve 17/ 06/ 2014 tarihli Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı
Eğitim Kurumları Yöneticilerinin Görevlendirme Kılavuzuna göre yapılan değerlendirmeyle okul müdürlüğünden alındığını, bu işleme karşı Batman İdare Mahkemesinde ( E . 2015/ 745, K. 2016/ 339
) dava açtığını, Mahkemenin 18/ 03/ 2016 tarihli kararıyla “başarısız sayılması ve buna bağlı görev süresinin uzatılmaması işlemini” iptal ettiğini, iptal kararı üzerine Batman Merkez Metin
Bostancıoğlu İlkokuluna atanması gerekirken, yargı kararını etkisizleştirme amacıyla Sason İlçesi
Umurlu Köyü Haydar Mezrasındaki İlkokula atandığını belirtmekte olup, iptal konusu işlemin hiç yapılmamış gibi 2014 tarihine geri dönülmesini ve 2014 yönetici atama kılavuzundaki sürecin işlemesini talep etmektedir .
4. Başvuran; “ Umurlu Haydar İlkokulu öğrenci mevcudu 13/ 5/ 2016 tarihindeki e-okul kayıtlarında 1. Sınıf 5 öğrenci, 2. Sınıf 8 öğrenci anasınıfının da 10 öğrencinin altında olduğu kayıtlarına dayanarak 2016/ 2017 eğitim öğretim yılında 1., 2. ve 3. Sınıflar birleştirilmiş sınıf olacağı ve nitekim normların güncellemesiyle Umurlu Haydar İlkokulu’nun müdürlük normu 16/ 5/ 2016 tarihinde güncellemesiyle, 18/ 6/ 2014 tarihli Norm Kadro Yönetmeliği’ne göre düşmüştür . E-okuldaki kayıtlara göre müdürlüğü düşeceği bilindiği halde, 11/ 4/ 2016 tarihli münhal müdürler listesinde Batman
Merkezde münhal ilkokulu bulunmasına rağmen, atama yapılmıştır . Evim merkezde olup, her gün
120 km . gidip gelmek maddi-manevi yönden bana ve aileme büyük zarar verecektir .” iddiasında
bulunmuştur .
5. Başvuran 15/ 12/ 2016 tarihli dilekçesinde; 5.1. İlgili yönetmeliğin değerlendirme formunun Açıklamalar bölümünün 6. maddesine göre 6 aylık çalışma şartına bağlı olarak puan verebilecek sadece olduğunu, ’ın da 0 (sıfır) puan verdiğine göre, kendisine verilecek olan puanın 0 (sıfır) olduğunu, 5.2.Açmış olduğu davaya ilişkin, nolu mahkeme kararının, Danıştay’ın bu yönde kararı olduğundan sadece şekil yönünden olup diğer yönlere değinmediğini, yaptığı değerlendirmenin “Yetki, sebep, konu ve maksat unsuru” yönünde değerlendirilmesi gerektiğini, “Yetki, sebep, konu ve maksat yönleriyle ilgili emsal mahkeme kararları olduğunu, herhangi somut bilgi ve belgeye dayanmadan, değerlendirilen okul müdürünün değerlendirme hanesine “HAYIR” denilemeyeceğini, 5.3.Ayrıca kendi okulunda göreve başlayıp, 2014 teki kılavuza göre işlem yapması gerektiğine dair yargı kararları bulunduğunu, Buna ilişkin en son kararın Samsun Bölge İdare Mahkemesinin 18/ 10/ 2016 tarihli ve E . ve kararı olduğunu,
5.4 Kamu denetçiliği Kurumuna Başvurduğu için, Batmanda kendisinden önce yargı sürecini
başlatanların 4. mahkeme kararı sonucuyla kendisinin 1. mahkeme ( ) kararının aynı döneme denk geldiğini, kendisinden önce yargı sürecini başlatanların idarenin sürekli yeni
2 / 11değerlendirmeyle başarısız sayma işlemini iptal ettirdiklerinden idare, kendisini 2. defa mahkemeye
başvurmaya gerek bıraktırmadan, 4. defa mahkemeyi kazananlarla aynı işleme tabi tutarak, başarılı sayarak ve atamasını yaptığını, yapılan atamanın İPTAL kararının gereği olmadığını,
5.5 Kamu Denetçiliği Kurumundan asıl talebinin, iptal kararının gereğinin yapılması
olduğunu, bazı mahkeme kararlarında 6 ay çalışma şartını doldurmayanlar için tekrar değerlendirme yapılması gerektiğini ve yapılan değerlendirme neticesinde yeni bir işlem tesis edileceğine dair kararlar bulunduğunu (Adana 3. İdare Mahkemesinin E .- 2015/ 176 ve E . 2015/ 441 sayılı kararları), karardan sonra tekrar değerlendirilip tekrar başarısız değerlendirilenlerin mahkemeyi kazanarak başarısız sayılma işlemini İPTAL ettirdiklerini, fakat kendisinin mahkeme kararında tekrar değerlendirmeden bahsetmediğini, sadece başarısız sayılması ve buna bağlı görev süresinin uzatılmaması işlemini iptal ettirdiğini, dolayısıyla başarılı sayılması ve görev süresinin uzatılması gerektiği sonucunu çıkardığını , idarenin yapması gerekeni yaparak kendisini başarılı saydığını, fakat atamasının yapılması gereken yerin değerlendirme sonucu başarılı sayılıp da kendi okulunda devam etmek istemeyenlere tercih hakkı vermeleri gerekirken, sürgün mahiyetinde ilçe köy okullarına göndererek hukuk kurallarına aykırı hareket ettiğini, ifade etmiştir .
B. İdarenin Başvuru Konusuna İlişkin Açıklamaları 6. Başvurunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere, Milli Eğitim Bakanlığı’ndan 19/ 10/ 2016 tarih ve -E sayılı yazımızla bilgi ve belge talep edilmiş olup, 02/ 11/ 2016 tarih ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 6.1. “İlimiz Merkez Binatlı İlkokulu Sınıf Öğretmeni ’ın ilimiz Merkez Metin
Bostancıoğlu İlkokulunda Müdür olarak görev yapmakta iken müdürlük görev süresinin uzatılmaması işleminde idaremiz aleyhine açtığı davada, Batman İdare Mahkemesinin kararında davacı ile birlikte “İl Milli Eğitim Müdürü ve Eğitim Kurumundan Sorumlu Şube Müdürü yönünden en az altı ay çalışmış olma” koşuluna uygun bir şekilde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumları yöneticilerinin görevlendirilmelerine ilişkin yönetmelik ekinde yer alan değerlendirme formu üzerinden yeni bir değerlendirme yapılması gerekirken, yönetmelik değişikliği gerekçe gösterilerek davacının sözlü sınava alınma talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptal kararı verilmiştir .
6.2. İlgili mahkeme kararı gereği yapılacak yeni değerlendirmede; İlçe Milli Eğitim Müdürü, Eğitim
Kurumundan Sorumlu Şube Müdürü ve İnsan Kaynaklarından Sorumlu Şube Müdürlerinin, Danıştay
İdari Dava Daireleri Kurulunun 18/ 2/ 2015 tarihli ve YD. İtiraz No: sayılı kararına göre değerlendirme yapmaları hukuken mümkün olmadığından davacının puanı hesaplanmamış olup, doğrudan görev süresinin başka bir kurumda uzatılması uygun olacağı düşünülmüştür . Bu sebeple adı geçenin müdürlüğü münhal bulunan ilimiz Sason Umurlu Haydar İlkokulunda dört yıl süre ile
Müdür olarak görevlendirilmesi yapılmıştır .
6.3. Davacı 24/ 5/ 2016 tarihli dilekçesi ile İlimiz Sason İlçesi Umurlu Haydar
İlkokulunda müdür olarak yapılan görevlendirilmesi yargı kararının etkisiz kıldığı ve söz konusu okulda müdürlük normu olmadığı gerekçesi ile itirazda bulunmuştur . Ancak, söz konusu mahkeme
3 / 11kararının incelendiğinde, yapılan değerlendirme işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle
iptal kararı verilmiş olup, bu karar adı geçenin doğrudan görev süresinin uzatılacağı anlamına gelmemektedir . Dolayısıyla davacı ile yeni bir değerlendirme yapılması ve yapılan değerlendirme sonucunda 75 ve üzeri bir puan alması durumunda görev süresi uzatılacaktı .
6.4. Davacı ile yapılacak olan değerlendirmenin hukuki sınırlılıkları nedeniyle Valiliğimizce eğitim öğretimin olumsuz etkilenmemesi ve kamu yararı da düşünülerek herhangi bir değerlendirme yapılmadan davacının görev süresi müdürlüğü münhal bulunan başka bir eğitim kurumunda uzatılması uygun olacağı kanaatine varılmıştır .
6.5. Davacının ilimiz Sason Umurlu Haydar İlkokulunun müdürlük normunun düştüğü iddiası gerçeği yansıtmamaktadır . Müdürlük normu bulunmayan bir eğitim kurumuna müdür görevlendirmesi yapılması hukuken mümkün değildir .
6.6. Davacının 14/ 7/ 2016 tarihli dilekçesi ile ilimiz Umurlu Haydar İlkokulunda müdür olarak yapılan atamasının iptalini talep etmiş olup, 19/ 7/ 2016 tarihli ve sayılı valilik onayı ile iptal edilmiştir .” açıklamaları yer almıştır .
C. Olaylar
7. Başvuru ve ekleri ile ilgili idare tarafından Kurumumuza iletilen belgeler doğrultusunda olaylar aşağıda özetlenmiştir .
7.1. Başvuran, Batman Merkez Kuyubaşı İlkokulu’nda 04/ 02/ 2010- 3/ 3/ 2014 tarihleri arasında müdür olarak, 7.2. Batman Merkez Metin Bostancıoğlu İlkokulu’nda 04/ 03/ 2014 – 13/ 10/ 2014 tarihleri arasında müdür olarak, 7.3. Batman Merkez TPAO 100. Yıl İlkokulunda 13/ 10/ 2014 – 22/ 7/ 2016 tarihleri arasında öğretmen olarak, görev yapmıştır .
7.4. Başvuran; Batman İli Merkez Metin Bostancıoğlu İlkokulu’nda okul müdürü olarak görev yapmakta iken, yönetici değerlendirme formunda 26,43 puan verilerek başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işleme bağlı olarak okul müdürlüğü görevinin uzatılmamasına ilişkin işlemin; hukuka aykırı olduğu objektif değerlendirme yapılmadığını, değerlendirme yapan en kıdemli ve kıdemi en az öğretmen yönünden “en az 6 ay çalışma” koşuluna uyulmadığını, yönetici değerlendirme formu uyarınca yapılan değerlendirmenin objektif olmadığını, yöneticilik görevinde bulunduğu sürece herhangi bir aksaklığa sebebiyet vermediğini ileri sürerek Batman İdare Mahkemesi’nde E .
sayılı dava açmıştır .
7.5. E . 2015/ 745 sayılı dava hakkında Batman İdare Mahkemesi, “değerlendirme formunu dolduran Eğitim Kurumundan Sorumlu Şube Müdürü için “en az altı ay çalışmış olma” şartının gerçekleşmediğinden, davacının, EK- 1 Görev Süreleri Uzatılacak Eğitim Kurumu Müdürleri için
.
4 / 11Değerlendirme Formu üzerinden yapılan değerlendirme sonucunda 26,43 puan verilerek başarısız
sayılmasına ve buna bağlı olarak görev süresinin uzatılmamasına ilişkin işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk görülmediğine” 18/ 03/ 2016 tarihinde oybirliğiyle karar vermiştir .
7.6. Batman İdare Mahkemesinin kararı gereğince, 9/ 5/ 2016 tarihinde Lokman Kutbay’ın Sason
İlçesi Umurlu Haydar İlkokulunda dört yıl süre ile Müdür olarak görevlendirilmesine ilişkin Batman
Valilik Makamının Olur ’u alınmıştır .
7.7. Başvuran, 24/ 5/ 2016 tarihli İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne verilmek üzere TPAO 100.Yıl
İlkokulu Müdürlüğüne verdiği dilekçede; “Müdürlüğün 9/ 5/ 2016 tarihli yapmış olduğu işlemin iptalini ve usulüne uygun yeni işlemin tesis edilmesini” talep etmiştir .
7.8. 22/ 6/ 2016 tarihli sayılı Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün başvuranın görevli olduğu TPAO 100.Yıl İlkokulu Müdürlüğü’ne yazısında, “ Batman İdare Mahkemesinin kararı gereği, sınıf öğretmeni ile ilgili yapılacak yeni bir değerlendirmede, İlçe Milli
Eğitim Müdürü, Eğitim kurumundan sorumlu şube müdürü ve insan kaynaklarından sorumlu şube
müdürlerinin, Danıştay idari dava daireleri kurulunun 18/ 2/ 2015 tarihli ve y .d. İtiraz No:
sayılı Kararına göre değerlendirme yapmalarının hukuken mümkün olmadığından davacının puanının hesaplanamadığı ve doğrudan görev süresinin uzatılmasının uygun olacağı düşünüldüğünden dolayı müdürlüğü münhal bulunan Sason Umurlu Haydar İlkokulunda müdür olarak görevlendirilmesinin yapıldığı, ayrıca eski görev yeri olan Merkez Metin
Bostancıoğlu ilkokulunda görevlendirmesi yapılması durumunda, 2014 yılından itibaren yapılan tüm yönetici görevlendirmelerini etkileyeceği, buna bağlı olarak eğitim ve öğretimin olumsuz etkileneceğinin düşünüldüğü, eğitim ve öğretimin olumsuz etkilenmemesi ve kamu yararı da düşünülerek Sason Umurlu Haydar İlkokulunda müdür olarak görevlendirilmesinin yapıldığı” ifade edilmiştir .
7.9. Başvuran, 24/ 6/ 2016 İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne verilmek üzere TPAO 100.Yıl İlkokulu
Müdürlüğüne verdiği dilekçede tekrar “ Sason Umurlu Haydar İlkokuluna yapılan Müdür atamasına tabi olmayıp, il içi atamasının yapıldığı Binatlı İlkokulu’na gitmek istediğini ”, 7.10. 14/ 7/ 2016 tarihli TPAO 100.Yıl İlkokulu Müdürlüğüne verdiği dilekçede; “ Sason Umurlu
Haydar İlkokuluna yapılan Müdürlük atamasından vazgeçip, il içi atamasının yapıldığı Binatlı
İlkokulu’na gitmek istediğini ”, belirtmiştir .
7.11. 19/ 7/ 2016 tarihli sayılı Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğü yazısında; adı geçenin talebi doğrultusunda 5442 Sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 8/C maddesi gereğince Valilik onayı ile
Sason Umurlu Haydar İlkokuluna 4 (dört) yıllığına müdür olarak yapılan görevlendirmenin iptaline karar verildiği ifade edilmiştir .
7.12. Başvuran, Batman Merkez Binatlı İlkokulunda 22/7/ 2016 tarihinden itibaren öğretmen olarak görev yapmaktadır .
D. Kamu Denetçisi Mustafa ÖZYAR’ın İnceleme ve Araştırma Bulguları 8. Başvurunun çözümü amacıyla ilgili idareden istenilen bilgi ve belgeler Kamu Denetçiliği
.
5 / 11Kurumu’na Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 2/ 11/ 2016 tarihli yazı ile gönderilmiş; söz konusu bilgi
ve belgelere “İdarenin Başvuru Konusuna İlişkin Açıklamaları” başlığı altındaki 5 nci paragrafta yer verilmiştir .
III. HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. İlgili Mevzuat 9. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 9.1. “Yargı yolu” başlıklı 125’inci maddesinin birinci fıkrasında; “İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır” hükmüne, son fıkrasında ise, “İdare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür .”, 9.2. “Mahkemelerin bağımsızlığı” başlıklı 138’inci maddesinin son fıkrasında; “Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez”, 9.3. “Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .”, hükümlerine yer verilmiştir .
10. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 11. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “ Kararların sonuçları” başlıklı 28’inci maddesinin birinci fıkrasında , “Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur . Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez” , 11.1. Üçüncü fıkrası uyarınca, “Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Ve Vergi Mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabilir .”, 12. 652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 37 nci maddesinin 8 inci fıkrasında; “Okul ve Kurum Müdürleri, İl Millî Eğitim
Müdürünün teklifi üzerine, Müdür Başyardımcısı ve Yardımcıları ise Okul veya Kurum Müdürünün inhası ve İl Millî Eğitim Müdürünün teklifi üzerine Vali tarafından dört yıllığına görevlendirilir . Bu görevlendirmelerin süre tamamlanmadan sonlandırılması, süresi dolanların yeniden görevlendirilmesi ile bu fıkranın uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir . Bu fıkra kapsamındaki görevlendirmeler özlük hakları, atama ve terfi yönünden kazanılmış hak doğurmaz”, 13. 10.06.2014 tarih ve 29026 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlar Yöneticilerinin Görevlendirilmelerine İlişkin
.
6 / 11Yönetmelik’in “Yönetici görevlendirmede esas alınacak hususlar” başlıklı 10 uncu
maddesinde; “Yöneticiler dört yıllığına görevlendirilir . Aynı unvanla aynı eğitim kurumunda sekiz yıldan fazla süreyle yönetici olarak görev yapılamaz . Bulundukları eğitim kurumunda aynı unvanla dört yıldan fazla sekiz yıldan az görev yapanlardan aynı eğitim kurumuna yönetici olarak görevlendirilenlerin görevleri, sekiz yılın dolduğu tarih itibarıyla bu Yönetmelikte öngörüldüğü şekilde sonlandırılır . Yöneticilik görev süresi uzatılmayanlardan yeniden görevlendirilmek isteğinde bulunanlar, aynı görevlendirme dönemiyle sınırlı olmak üzere, en son görev yaptıkları eğitim kurumlarında görevlendirilemez .”,
13.1 Yönetmeliğin “Müdürlük görev süresinin uzatılması” başlıklı 15 inci maddesinde; “Görev
sürelerinin uzatılmasını isteyen müdürler elektronik ortamda başvuruda bulunur . Müdürlükte dört yıllık görev süresini dolduranlar ile görev yaptıkları eğitim kurumunda sekiz yıllık görev süresini dolduran müdürler, Ek 1′ de yer alan Görev Süreleri Uzatılacak Eğitim Kurumu Müdürleri
Değerlendirme Formu üzerinden değerlendirilir . Ek 1′ de yer alan Form üzerinden yapılacak değerlendirme, müdürlük görev süresinin sona ereceği ders yılının son gününe göre üç ay öncesinden itibaren yapılır . Ek 1′ de yer alan Formun değerlendirilme sürecine ilişkin iş ve işlemler, il milli eğitim müdürlüklerinin koordinesinde eğitim kurumunun bağlı olduğu ilçe milli eğitim müdürlüklerince yürütülür .”,
13.2 Yönetmeliğin “Müdürlük görev süresinin görev yapılmakta olunan eğitim kurumunda
uzatılması” başlıklı 16 ncı maddesinde; “Dört yıllık görev süresi sona eren müdürlerden halen görev yapmakta oldukları eğitim kurumundaki görevlerinin uzatılması için başvuruda bulunanların görev süreleri, Ek 1′ de yer alan Form üzerinden yapılan değerlendirme sonucunda 100 üzerinden 75 ve daha üstü puan almaları halinde, il millî eğitim müdürünün teklifi üzerine valinin onayı ile uzatılır .” hükümleri yer almaktadır .
13.3 Yukarıda bahsi geçen yönetmelik ile görev süreleri biten eğitim kurumu müdürlerinin; görev
sürelerinin uzatılmasında yönetmelik ekinde yer alan Görev Süreleri Uzatılacak Eğitim Kurumu
Müdürleri İçin Değerlendirme Formu üzerinden değerlendirilmeye tabi tutulacağı, bu değerlendirme formunda yer alan kriterlerin , İlçe Milli Eğitim Müdürü, İnsan Kaynaklarından
Sorumlu İlçe Milli Eğitim Şube Müdürü, Değerlendirilecek Eğitim Kurumundan Sorumlu İlçe Milli
Eğitim Şube Müdürü, eğitim kurumunda görev yapan en kıdemli ve kıdemi en az olan öğretmen (aritmetik ortalama), öğretmenler kurulunca seçilen iki öğretmen (aritmetik ortalama), okul aile birliği başkanı ve başkan yardımcısı, öğrenci meclisi başkanı (öğrenci meclisi bulunmayan veya bulunmakla birlikte öğrencisi meclisi başkanı değerlendirme yapabilme ehliyetine sahip olmayan öğrencilerin eğitim gördüğü eğitim kurumu (anaokulu, ilkokul ve zihin engelliler özel eğitim kurumu) müdürlerinin değerlendirilmesi (B) sütununda yer alan puan değerleri üzerinden yapılır)
tarafından evet ya da hayır şeklinde doldurularak değerlendirme yapılması, evet seçeneği ile doldurulan puanların toplanması, hayır seçeneği ile doldurulan yerlere puan verilmemesi şeklinde oluşturulan toplam puana göre; 75 ve üzeri puan alanların başarılı sayılacağı, bu puanın altında kalanların ise başarısız sayılacağının düzenlendiği anlaşılmıştır .
13.4. Yönetmeliğin EK- 1 Görev Süreleri Uzatılacak Eğitim Kurumu Müdürleri İçin
7 / 11Değerlendirme Formu’nun “Açıklamalar” başlıklı kısmının 6. Maddesinde “Değerlendirici
konumunda olanların herhangi bir nedenle değerlendirme yapamaması halinde, değerlendirme yapamayanlardan birinin en kıdemli ve kıdemi en az olan öğretmen, öğretmenler kurulunca seçilen iki öğretmen veya okul aile birliği başkanı ve başkan yardımcısı olması durumunda değerlendirme yapanın puanı esas alınır . Bunlardan her ikisinin de değerlendirme yapamaması veya diğer değerlendiricilerden birinin değerlendirme yapamaması durumunda ise yapılmış bulunan değerlendirmeler 100’lük sisteme göre hesaplanır .” ibaresi yer almaktadır .
B. Başvuru Konusuna İlişkin Uygulamalar 14. Anayasa Mahkemesinin 13/ 11/ 2014 tarih ve E. 2013/ 95, K . 2014/ 176 sayılı kararında;
İdareye takdir yetkisi tanınması, idarenin “keyfi” olarak hareket edebileceği anlamına gelmez .
İdareye tanınan takdir yetkisinin, somut olayın özellikleri, eylemin ağırlığı, oluşan zararın büyüklüğü gibi durumlar göz önünde bulundurularak eşitlik, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılması hukukun genel ilkelerindendir .” denilmektedir .
15. Danıştay 2. Dairesi’nin 22/ 10/ 2014 tarih, 2014/ 6330 Esas sayılı kararında; “( …) Ek 1 Görev
Süreleri Uzatılacak Eğitim Kurumu Müdürleri İçin Değerlendirme Formu’nun 1 inci, 2 nci ve 3 üncü
Kısımları ile “Açıklama” başlıklı kısmının 3 üncü maddesinde “en az altı ay çalışmış olma” şartının, İlçe Milli Eğitim Müdürü, Eğitim Kurumundan Sorumlu Şube Müdürü ve İnsan
Kaynaklarından Sorumlu Şube Müdürleri için aranmamasına ilişkin eksik düzenlemenin iptali ve yürütmenin durdurulması istendiği, yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği” anlaşılmıştır . Bu karara yapılan itiraz üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 18/ 2/ 2015 günlü ve E. 2014/ 1151 sayılı kararıyla; dava konusu Yönetmeliğin 10. Maddesinin 9. Fıkrası, 23.
Maddesinin 1. Fıkrasında hiçbir ölçüt ve duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenleme ile
“Açıklama” başlıklı kısmının 3 üncü maddesinde “en az altı ay çalışmış olma” şartının, İlçe Milli
Eğitim Müdürü, Eğitim Kurumundan Sorumlu Şube Müdürü ve İnsan Kaynaklarından Sorumlu Şube
Müdürleri için aranmamasına ilişkin eksik düzenleme yönünden 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanununun 4001 sayılı Kanunla değişik 27. Maddesinde öngörülen ve yürütmenin durdurulmasına karar verilebilmesi için gerekli olan koşulların gerçekleştiği anlaşıldığından, davacı itirazının kısmen kabulüne ve dava konusu Yönetmeliğin 10.maddesinin 9.fıkrasının 23. Maddesinin 1. Fıkrasında hiçbir ölçüt ve duyuruya yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin, “Açıklama” başlıklı kısmının 3. Maddesinde “en az altı ay çalışmış olma” şartının, İlçe Milli Eğitim Müdürü, Eğitim
Kurumundan Sorumlu Şube Müdürü ve İnsan kaynaklarından sorumlu şube müdürleri için aranmamasına ilişkin eksik düzenlemenin yürütmesinin durdurulmasına; diğer maddeler yönünden ise davacı itirazının reddine karar verilmiştir .” 16. Batman İdare Mahkemesinin , E . 2015/ 745 sayılı davaya ilişkin 18/ 03/ 2016 tarihli kararında ; değerlendirme formunu dolduran Eğitim Kurumundan Sorumlu Şube Müdürü için “en az altı ay çalışmış olma ” şartının gerçekleşmediği görüldüğünden, davacının, Milli Eğitim
Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumları Yöneticilerinin Görevlendirilmelerine İlişkin Yönetmeliğin eki
EK- 1 Görev Süreleri Uzatılacak Eğitim Kurumu Müdürleri için Değerlendirme Formu üzerinden yapılan değerlendirme sonucunda 26,43 puan verilerek başarısız sayılmasına ve buna bağlı olarak görev süresinin uzatılmamasına ilişkin işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk görülmemiştir .
.
8 / 1117. Kamu Başdenetçisi’nin ( 6328 sayılı Kanunun 7/ 1-a md. uyarınca) 2014/ 4369 sayılı
başvuruya ilişkin 10/ 04/ 2015 tarihli Kararında özetle ; “ Eğitim Kurumu Yönetici
Değerlendirmelerinin iptal edilmesi” talebi ile yaptığı başvurusunun incelenmesi neticesinde; “2014 yılında yapılan yönetici değerlendirmesinde 26,43 puan alarak başarısız kabul edilmesi ve buna istinaden müdürlük görevinden alınması işleminin iptaline ilişkin talebinin Reddine, 10.06.2014 tarih ve 29026 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlar
Yöneticilerinin Görevlendirilmelerine İlişkin Yönetmelik’in, Ek- 1 Görev Süreleri Uzatılacak Eğitim
Kurumu Müdürleri İçin Değerlendirme Formu’ndaki kriterleri değerlendirecek İlçe Milli Eğitim
Müdürü, Eğitim Kurumundan Sorumlu Şube Müdürü ve İnsan Kaynaklarından Sorumlu Şube
Müdürleri için makul bir süre birlikte çalışma şartı aranması gerektiği hususunda ve makul süre içerisinde düzenleme yapılması için Milli Eğitim Bakanlığı’na Tavsiyede Bulunulmasına” karar verilmiştir .
C. Kamu Denetçisi Mustafa ÖZYAR’ın Kamu Başdenetçisi’ne Önerisi
18. Kamu Denetçisi tarafından başvuranın; İdare Mahkemesinin kararına göre iptal konusu işlemin hiç yapılmamış gibi Temmuz 2014 tarihine geri dönülmesi ve 2014 yönetici atama kılavuzundaki sürecin işlemesi talebi değerlendirilerek şikâyetin reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
D. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 19. Başvuranın, 2014 yılında yapılan yönetici değerlendirmesinde 26,43 puan alarak başarısız sayılması ve buna istinaden müdürlük görevinden alınması üzerine açmış olduğu davaya Batman
İdare Mahkemesinin vermiş olduğu “ Görev Süreleri Uzatılacak Eğitim Kurumu Müdürleri için
Değerlendirme Formu üzerinden yapılan değerlendirme sonucunda 26,43 puan verilerek başarısız sayılmasına ve buna bağlı olarak görev süresinin uzatılmamasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmediği” kararına bağlı olarak; iptal konusu işlemin hiç yapılmamış gibi Temmuz
2014 tarihine geri dönülmesi ve 2014 yönetici atama kılavuzundaki sürecin işlemesi talebi
hakkındadır .
20. İl Milli Eğitim Müdürlüğü, ilgili Mahkeme Kararını uygulamak üzere başvuranı, Sason İlçesi
Umurlu Haydar İlkokulu’na Müdür olarak atamıştır, ancak başvuran idareye vermiş olduğu dilekçelerden de görüldüğü üzere müdür atamasının iptali ile Binatlı İlkokulu’na atanma talebinde bulunmuş olup, kendi iradesi ile müdür olarak görevlendirilmesinden vazgeçmiştir . Dilekçeler üzerine idare, başvurucunun müdür olarak yapılan atamasını iptal etmiştir . İdarenin, mahkeme kararının uygulanması konusunda hukukun gereğini yerine getirmek üzere işlem tesis ettiği değerlendirilmiştir .
21. 7.8 no.lu paragrafta da açıklandığı üzere, idarenin başvurucunun talebine uygun olarak önceki okulunda müdür olarak görevlendirmeyerek başka bir okulda müdür olarak görevlendirilmesinde idarenin takdir yetkisini kamu yararını gözeterek kullandığı değerlendirilmiştir .
22. 13.4.’ncü paragrafta da açıklandığı üzere, Değerlendirme formunun açıklama başlıklı kısmının 6.
maddesinde “ Değerlendirme konumunda olanların herhangi bir nedenle değerlendirme yapamayanlardan birinin en kıdemli ve kıdemi en az olan öğretmen, öğretmenler kurulunca seçilen
.
9 / 11iki öğretmen veya okul aile birliği başkanı ve başkan yardımcısı olması durumunda değerlendirme
yapanın puanı esas alınır . Bunlardan her ikisinin de değerlendirme yapamaması veya diğer değerlendiricilerden birinin değerlendirme yapamaması durumunda ise yapılmış bulunan değerlendirmelere 100 lük sisteme göre hesaplanır .” ibaresi yer almaktadır . Burada da değerlendiricilerden herhangi birinin değerlendirme yapamaması durumu kurala bağlanmıştır .
22.1. Mahkeme Kararının gerekçesinde; değerlendiricide “en az 6 ay çalışmış olma şartı” bulunmadığı gerekçesi ile başvuranın değerlendirme formuna verilen puan ve sonucunda başarısız sayılmasından itibarla, başvurucunun değerlendirme puanının 2014 Yönetmeliğine göre tekrar hesaplanması durumunda lehine sonuçlanacağı muhtemel değildir . Başvurucu, verdiği ek dilekçesinde de tekrar değerlendirme yapılması durumunda sıfır puan alacağını ifade etmiştir . Bu doğrultuda, 2014 yönetici atama kılavuzuna göre Mahkeme kararına uygun olarak “en az 6 çalışmış olma şartı” aranacak şekilde 2014 Yönetmeliğine göre yeniden değerlendirme formu düzenlenmesi durumunda da başvurucunun puanın 75 ve üstü puan olmayacağı değerlendirilmiştir .
23. Yukarıdan bu yana tüm açıklananlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat hükümleri ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; davacının, İdare
Mahkemesinin “ Görev Süreleri Uzatılacak Eğitim Kurumu Müdürleri için Değerlendirme Formu üzerinden yapılan değerlendirme sonucunda 26,43 puan verilerek başarısız sayılmasına ve buna bağlı olarak görev süresinin uzatılmamasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmediği” kararına bağlı olarak, idarenin başvurucuyu Sason Umurlu Haydar İlkokuluna atamasına rağmen başvurucunun bu atamayı kabul etmeyerek, iptal konusu işlemin hiç yapılmamış gibi Temmuz 2014 tarihine geri dönülmesi ve 2014 değerlendirme formu üzerinden yapılan değerlendirmesi sonucunda başarısız sayılması işleminin iptal edilmesi talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
E. İnsan Hakları Yönünden Değerlendirme 24. T .C. Anayasasının “Kanun Önünde Eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinde ifadesini bulan eşitlik ilkesinin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 13 üncü maddesindeki etkili başvuru hakkının ve 17 nci maddesindeki hakları kötüye kullanma yasağının ihlal edildiğine dair herhangi bir bulgu ve bilgiye rastlanmadığı gibi başvuruya konu olayda, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel
Beyannamesi ile İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesinde yazılı ve güvence altına alınmış olan haklara da aykırı bir durum tespit edilememiştir .
F . İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 25. Günümüzde demokratik, modern ve katılımcı yönetim anlayışında idarelerden sadece hukuka uygun hareket etmeleri değil aynı zamanda iyi yönetim ilkelerine de uygun işlem tesis etmeleri beklenmektedir .
26. 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim
İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde, Kurumun, inceleme ve araştırma yaparken insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde; kanunlara uygunluk, ayrımcılığın önlenmesi, ölçülülük, yetkinin kötüye kullanılmaması; eşitlik, tarafsızlık, dürüstlük, nezaket, şeffaflık, hesap verilebilirlik, haklı beklentiye
10 / 11uygunluk, kazanılmış hakların korunması, dinlenilme hakkı, savunma hakkı, bilgi edinme hakkı,
makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi, kişisel verilerin korunması gibi iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığını gözeteceği düzenlenmiştir . Söz konusu Yönetmelik hükmünde yer alan ilkelerin kaynağını teşkil eden Avrupa Birliği Temel Haklar
Şartının 41 inci maddesinde de iyi yönetim hakkından bahsedilmekte olup benzer ilkelere Avrupa parlamentosu tarafından kabul edilen “Avrupa Doğru İdari Davranış Yasası’nda da yer verilmiştir .
27. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, haklı beklentiye uygunluk, makul sürede ve gerekçeli karar verme, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, karara karşı başvuru yolunu göstermeyerek bu ilkeye uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkelere uygun hareket etmesi beklenmektedir .
IV. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
A. Dava Açma Süresinin Yeniden Başlaması 28. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna, dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır .
B. Yargı Yolu 29. 2709 Sayılı 1982 Anayasası’nın Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunması Başlıklı 40. Maddesinin 2. fıkrasında, “Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır .” hükmü yer almakta olup, 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun 20 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ilgili idarenin işlemine karşı 60 günlük dava açma süresinden varsa arta kalan süre içinde Batman İdare Mahkemesi’ne yargı yolu açıktır .
V. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; ŞİKÂYETİN REDDİNE, Kararın ŞİKÂYET BAŞVURUCUSUNA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI’na tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi