TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 15734-15734 |sayi|18745356-101.07.05-E.18745356-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/9678 2017/ 9678
KARAR TARİHİ : 14/12/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Emniyet Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : 2017 Rütbe Terfi Sınavına ilişkin Mülakat hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 26/07/2017 26.7.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza başvuruda bulunan , – Cumhurbaşkanlığı Koruma Dairesi Başkanlığında Komiser rütbesinde Personel Şube Müdür
Vekili olarak görev yapmakta olduğunu, – Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olduğunu, – 2012 yılına kadar Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü, Organize Suçlar Şube Müdürlüğü, Narkotik
Şube Müdürlüğü, Personel Şube Müdürlüğü, Hukuk İşleri ve Soruşturma Şube Müdürlüğü, İlçe
Emniyet Amir Vekilliği, Trafik Tescil Şube Müdürlüğünde çalıştığını, – 2012 yılından sonra Başbakanlık Koruma Dairesi Başkanlığı ve sonra Cumhurbaşkanlığı
Koruma Dairesi Başkanlığından çalıştığını, – 2017 Rütbe Terfi Sınavının yazılı sınavından 85 puan aldığını, sonrasında mülakat sınavında 30 puan verilerek elendiğini ifade etmekte olup, “Mülakat puanın düzeltilmesi” konulu Kurumumuz tarafından GÖNDERME kararı verilen başvurusuna istinaden kariyer ve liyakatine uygun puan verilerek yöneticilikle ilgili hizmet içi eğitime katılımının sağlanmasını ve terfi yolunda engellerin kaldırılmasını talep etmektedir .
1 / 9II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Emniyet Genel Müdürlüğünün 10/ 10/ 2017 tarihli ve sayılı yazısı ve eklerinde, özetle :
2.1. Emniyet Teşkilatında rütbe terfi işlemlerinin “04.04.2015 tarihli ve 29316 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu’nun 6638 sayılı Kanunla ile değişik 55’inci Maddesi” ve “Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme
Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik” hükümleri doğrultusunda yapıldığı, 2.2. 6638 sayılı Kanunun gerekçesinde ; “Polis amirlerinin rütbe terfilerinde, tüm çağdaş ülkelerin aksine kıdeme dayalı bir sistem benimsenmiş, liyakat ikinci plana bırakılmıştır . Polis amirleri bulundukları rütbede zorunlu en az bekleme süresini tamamlamaları ve herhangi bir ceza almamaları halinde mesleki yeterliliklerine bakılmaksızın otomatik olarak bir üst rütbeye terfi etmeye başlamışlardır . Bu sistem, ihtiyaç duyulan amir rütbelerinde sayısal azlığa ve ihtiyaç duyulmayan rütbelerde ise aşırı yığılmaya neden olmuştur .
Yapılan düzenleme ile bozulan personel piramidinin görev ve hizmet gereklerine uygun hale getirilmesi amacıyla; her rütbede yer alacak amir sayısı/oranı belirlenmekle, her rütbe terfiinde yazılı ve sözlü sınav şartı getirilmekte ve terfi için öngörülen asgari şartlara sahip personel arasından en kıdemli olanın değil en liyakatli olanın terfi etmesi öngörülmektedir .
Emniyet teşkilatında her rütbede ihtiyaç oranına göre amir oran/sayısmın tespiti zorunlu hale gelmiştir . Alt rütbelerden gelen yetenekli amirlerin önünde engel teşkil etmemesi ve liyakatli personelin önünün açılması … amaçlanmıştır . ” ifadelerine yer verildiği, 2.3. Ayrıca 657 Sayılı Kanunun 3 ‘üncü maddesinde, “sınıflandırma”, “kariyer” ve “liyakat” ilkelerinin bu Kanunun temel ilkeleri olarak belirlendiği; Sınıflandırma nın, Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayırmak; Kariyer ilkesi nin, Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler İçin lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânını sağlamak; Liyakat ilkesi nin ise, Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlandığı, Kanun devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul etmekte ve sınıfları içerisinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânı sağlanmasını, sınıflar içinde yükselmeyi liyakat sistemine dayandırılmasını emrettiği, bu kapsamda kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmesi için hizmetin ehil kamu görevlilerince yerine getirilmesinin ilke olarak benimsendiği, 2.4. Liyakatin nasıl belirleneceğinin ise 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu’nun 6638 sayılı
Kanunla ile değişik 55 inci Maddesi” ve “Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve
Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik” hükümlerinde belirtildiği, 6638 sayılı Kanunla ile değişik 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu’nun 55’inci maddesinin 4’üncü fıkrasında ; “ Rütbelere terfi ettirilecek personelin kurullarda görüşülmesi kıdem sırasına göre, rütbelere terfiler ise bu maddede öngörülen sınav ve eğitim şartı saklı kalmak üzere liyakate göre yapılır .”, 9’uncu fıkrasında ; “ Kurullar her yıl mayıs ayında toplanır ve kararlar oy çokluğu ile alınır . Ancak Bakanın onayı ile kurullar, yıl içinde birden fazla toplanabilir ve terfi değerlendirmesine karar verebilirler .”, 10’uncu fıkrasında ; “Terfiler, her yıl haziran ayında topluca yapılır . Ancak kurulların yıl içinde birden fazla toplanması hâlinde, terfiler toplantının yapıldığı ay
2 / 9sonunda yapılır .”, 11’inci fıkrasında ; “Kurullarda personelin rütbe terfiinin görüşülebilmesi için;
a) Bulunulan rütbelerdeki en az bekleme sürelerinin tamamlanması, b) Bekleme süresi içindeki yıl sayısı kadar iyi veya çok iyi performans değerlendirme puanının alınması, c) Yönetmeliğe uygun olarak yapılacak yazılı ve sözlü sınavda başarılı olunması, d) Polis Akademisi Başkanlığınca düzenlenecek yöneticilikle ilgili hizmet içi eğitimde başarılı olunması, şarttır .” hükümlerinin amir olduğu, 2.5. 2015 yılı rütbe terfi sınavlarıyla ilgili olarak dava konusu işlemin dayanağı olan ve terfi ilgili usul ve esasların belirlendiği yukarıda anılan Yönetmeliğin bazı hükümlerinin yürütmesi durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada, Danıştay 16. Dairesinin 25/ 01/ 2016 tarih ve
E .2015/ 21285 sayılı kararı doğrultusunda “Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve
Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik” hükümlerinin bazı maddelerinin Bakanlar Kurulunca 11/ 04/ 2016 tarih ve 2016/ 8770 karar sayısı ile yeniden düzenlendiği ve 05/ 05/ 2016 tarihli ve 29703 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği, Danıştay 16. Dairesinin kararına İstinaden yapılan yeni düzenlemeler doğrultusunda; “Emniyet
Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve DeğerIendirme Kurullarının Çalışma Usul ve
Esaslarına İlişkin Yönetmelik” in sözlü sınav başlıklı 28’inci maddesine göre;
“( 1) (Değişik : 11/ 4/ 2016- 2016/ 8770 K.) Yazılı sınava giren adaylardan yüz üzerinden en az elli puan almış olanlar, sözlü sınava tabi tutulur .
( 2) Sözlü sınav için oluşturulan komisyon üyeleri, sınava girecek personelden en az bir üst rütbede olmak zorundadır .
( 3) (Değişik : 11/ 4,2016- 2016/ 8770 K) Sözlü sınav komisyonları üst rütbeye terfi edecek personeli; a) Yazılı sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi ( 25 puan), b) Bir konuyu kavrama ve ifade edebilme yeteneği ( 15 puan), c) Temsil ve maiyetindeki personelini sevk ve idare kabiliyeti ( 15 puan), ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı ( 15 puan), d) Analitik düşünme, problem çözme ve doğru karar verebilme yeteneği ( 15 puan), e) Planlama, eşgüdüm ve denelim becerileri ( 15 puan), konularında yüz tam puan üzerinden değerlendirir . Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü sınav puanı tespit edilir .
( 4) (Ek : 11/ 4/ 2016- 20168770 K.) Sözlü sınavda yüz üzerinden elli ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır .” hükmü gereğince davacının sözlü sınav komisyonu tarafından değerlendirildiğinde komisyon puanlamasının genel ortalaması neticesinde 30 (Otuz) puan alarak BAŞARISIZ sayıldığı, 2.6. 2017 yılı, Komiser (B Grubu)’dan Başkomiserliğe terfi sözlü sınavının seyrini gösteren süreçte
“1. 06.02.2017 tarihli Emniyet Genel Müdürlük Makam Olur’u ile “Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe
Terfileri ve DeğerIendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik” kapsamında yazılı sınav, sözlü sınav, eğitim ve eğitim sonrası sınav işlemlerinin yapılması için yetki alınmıştır . Bu kapsamda sınava girecek personele tebligat yapılmak üzere rütbe terfi sınavı ile ilgili sınav takvimi EGM Merkez ve
Taşra Teşkilatına bildirilmiştir .
2. İlgili Olur doğrultusunda, EGM rütbe terfi yazılı sınavları 15 Mart 2017 tarihinde 81 il merkezinde
08.03.2017 tarihli Genel Müdür Olur’u doğrultusunda yazılı sınav komisyonları marifetiyle yapılmıştır .
3 / 9Yapılan yazılı sınav sonucunda davacı ( 85) puan alarak rütbe terfi sözlü sınavına katılma hakkı
elde etmiştir .
3. 22.03.2017 tarihli Genel Müdürlük Makam Olur’u İle yazılı sınavda başarılı olan personelin katılacağı
2017 yıll Rütbe Terfi Sözlü Sınavlarının; 27 Mart- 03 Nisan 2017 tarihleri arasında Ankara ilinde Polis
Akademisi Başkanlığında, Adana, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Erzurum, Elazığ, Gaziantep, Hakkari, İstanbul, İzmir, Kayseri, Samsun, Şırnak, Trabzon ve Van illerinde olmak üzere toplam 16 Bölge Sözlü Sınav
Merkezinde İl Emniyet Müdürlükleri koordinesinde yapılması uygun görülmüştür . (EK .3) Ayrıca Anayasa değişikliği referandum sürecinde yapılacak miting, toplantı ve gösteri yürüyüşleri nedeniyle güvenlik zafiyeti olmaması amacıyla aynı Olurda verilen yetki dahilinde 29/ 03/ 2017 tarihli olur doğrultusunda yapılan değişiklik ile sözlü sınavların tarihleri 06 Nisan 2017 tarihine kadar uzatılarak sözlü sınavlar bölge sözlü sınav merkezlerinde gerçekleştirilmiştir .
4. Ayrıca 22.03 2017 tarihli Genel Müdürlük Makam Olur’u ile 7 (yedi) Bölge Sözlü Sınav Komisyonu görevlendirilmiştir .
5. Buna göre sicil sayılı isimli personel 3/ 28/ 2017 tarihinde 2. KOMİSYON ‘da Rütbe
Terfi Sözlü Sınavına alınmıştır .
6. Personelin Sözlü Sınav Komisyonu aşağıdaki isimlerden oluşturulmuştur .
KOMİSYON ÜYELERİ
Kasım VAROL Kırşehir POMEM
Kadir GÖKÇE Teftiş Kurulu Başkanlığı
Murat Abdullah TOMBUL Bitlis POMEM
Ortaç EKEROĞLU Polis Akademisi Başkanlığı
Mustafa Evren YOĞURTCU Polis Akademisi Başkanlığı 7. , 3/ 28/ 2017 tarihinde girmiş olduğu sözlü sınavda 2. KOMİSYON tarafından sözlü sınava tabi tutulmuştur .
8. Başvuran, rütbe terfi sözlü sınavı komisyonunda önceden mevzuata uygun ve yukarıda da belirtilen komisyon tarafından hazırlanmış olan sorulardan kişisel iradesi doğrultusunda çektiği soruyu yüksek sesle okuyarak cevaplaması istenmiştir . Bu doğrultuda davacı önceden hazırlanan sorulardan 124 sıra no’lu soruyu çekmiştir ve Komisyon tarafından çektiği soruyu yüksek sesle okuması ve cevaplaması istenmiştir .
9. Davacı şahsın çektiği ve cevaplaması gereken 124 sıra no’lu soru aşağıdaki gibidir; Soru: “Toplantı ve gösteri yürüyüşünün yer ve güzergâhı kim tarafından belirlenir, yer ve güzergâh konusunda kimler görüş bildirir? Bu soruya ait cevap ise yine soru hazırlama komisyonu tarafından önceden hazırlanan şekliyle aşağıdaki gibidir .
Cevap : ” Yer ve güzergâh mahallin en büyük mülki amiri tarafından belirlenir . Yer ve güzergâh konusunda
TBMM grubu bulunan partilerin il ve ilçe temsilcileri, güzergâhın geçeceği il ve ilçe belediye başkanlarının, en çok üyeye sahip üç sendikanın il ve ilçe temsilcilerinin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının İl ve ilçe temsilcilerinin görüşleri alınır .”
Sözlü sınav talimatı doğrultusunda sözlü sınava giren aday hakkında, Sözlü Sınav DeğerIendirme Karar
Formu 1, Sözlü Sınav Komisyonu her bir başkan ve üyeleri tarafından ayrı ayrı doldurularak ve altı imza altına alınmıştır .
Sözlü Sınav Komisyonu her bir başkan ve üyeleri, İlgili yönetmelik hükümleri doğrultusunda sınava giren aday hakkında Sözlü Sınav DeğerIendirme Karar Formu l’de yaptığı şahsi değerIendirme sonucu a,b,c,ç,d,e bölümlerindeki kriterlere verdiği puanı ve verilen puanın gerekçesini belirtmiştir .
4 / 9Sözlü sınava giren aday hakkında, Sözlü Sınav Komisyonu her bir başkan ve üyeleri tarafından ayrı ayrı
tanzim edilen Sözlü Sınav Değerlendirme Karar Formu l’de verilen toplam puanlar Sözlü Sınav
DeğerIendirme Karar Formu 2′ de İlgili bölüme yazılarak verilen puanların aritmetik ortalaması alınmış ve aday hakkındaki sözlü sınav puanı form 2 ‘ye yazılarak altı komisyon başkan ve üyeleri tarafından imza altına alınmıştır .
Aday hakkında tanzim edilen Sözlü Sınav Değerlendirme Karar Formunda her bir komisyon üyesi tarafından
30 puan verilmiştir . Yapılan Sözlü Sınav sonucunda davacı şahıs 30 (otuz) puan alarak BAŞARISIZ
bulunmuştur .
2.7. Başvuranın Komiser (B Grubu)’dan Başkomiserliğe terfi için 2. KOMİSYON sözlü sınavda 30 puanla takdir edilmek suretiyle anılan sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali davasında ileri sürülebilecek hukuka aykırı unsurların oluşmadığı, her türlü idari eylemin hukuki süreç ve gerekli özen gösterilerek ilgili kanun ve yönetmeliğe uygun olarak gerçekleştirildiği, 2.8. Sözlü sınav sonucu aday hakkında, ilgili yönetmelik 28. maddede belirtilen konuların gözlem ve kanaate dayalı olarak komisyonun takdir yetkisi çerçevesinde belirlenmesi sonucu ortaya çıktığı ve ilgili formlardan ve dosyada var olan bilgi ve belgelerden, adayın sözlü sınavda değerIendirilmesinde objektif olarak işlem tesis edildiği, tüm işlemlerin hukuka uygun olarak yerine getirildiği, 2.9. Rütbe Terfi sınavlarının, 6638 Sayılı Kanunla değişik 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu’nun amir hükümlerine dayandığı ve hukuki olduğu, yetkili makamlarca Resmi Gazetede yayımlanarak sebep unsuru olan ilgili kanun hükümlerine uygun şekilde Anayasa 124. maddesi uyarınca sıhhat kazandığı, hukuka aykırılık iddialarının yersiz olduğu, açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmü ne , 4. 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu’nun 55’inci maddesinin 4’üncü fıkrasında ; “ Rütbelere terfi ettirilecek personelin kurullarda görüşülmesi kıdem sırasına göre, rütbelere terfiler ise bu maddede öngörülen sınav ve eğitim şartı saklı kalmak üzere liyakate göre yapılır .”, 4.1. 9’uncu fıkrasında ; “ Kurullar her yıl mayıs ayında toplanır ve kararlar oy çokluğu ile alınır .
Ancak Bakanın onayı ile kurullar, yıl içinde birden fazla toplanabilir ve terfi değerlendirmesine karar verebilirler .”, 4.2. 10’uncu fıkrasında ; “Terfiler, her yıl haziran ayında topluca yapılır . Ancak kurulların yıl içinde birden fazla toplanması hâlinde, terfiler toplantının yapıldığı ay sonunda yapılır .”, 4.3. 11’inci fıkrasında ; “Kurullarda personelin rütbe terfiinin görüşülebilmesi için; e) Bulunulan rütbelerdeki en az bekleme sürelerinin tamamlanması, f) Bekleme süresi içindeki yıl sayısı kadar iyi veya çok iyi performans değerlendirme puanının alınması,
5 / 9g) Yönetmeliğe uygun olarak yapılacak yazılı ve sözlü sınavda başarılı olunması,
Polis Akademisi Başkanlığınca düzenlenecek yöneticilikle ilgili hizmet içi eğitimde başarılı olunması, şarttır .” hükmü ne , 5. Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma
Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin “Sınav Komisyonlarının Teşkili” başlıklı 26’ncı maddesinde;
“( 1) Yazılı ve sözlü sınav komisyonları Genel Müdürün onayı ile belirlenir .
( 2) İhtiyaca göre her rütbe için birden fazla komisyon oluşturulabileceği gibi birden fazla rütbe için de tek bir komisyon görevlendirilebilir .
( 3) Komisyonlar emniyet müdürü rütbesini haiz bir başkan ve dört üye ile yeteri kadar yedek üyeden oluşur . Gerekli görülen hallerde Polis Akademisi Başkanlığında görevli kadrolu öğretim üyeleri de komisyon üyesi olarak görevlendirilebilir .
( 4) Yazılı sınavlarda merkez ve taşra teşkilatından yeterli sayıda gözetmen ile sınavların yürütülmesine yardımcı olmak üzere personel görevlendirmesi yapılır .” hükmü ne , 5.1. “Yazılı Sınav” başlıklı 27’inci maddesinde ;
“( 1) Üst rütbeye terfi edecek personelin mesleki bilgi ve genel kültür düzeyini ölçmek üzere yapılacak yazılı sınavlar, Polis Akademisi Başkanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde sınav komisyonlarınca yapılır .
(2) Yazılı sınavda sorulacak soruların konuları ve oranları aşağıda belirtilmiştir :
Polis meslek mevzuatı %40.
a)
Ceza muhakemesi ve ceza hukuku %10.
b)
Anayasa hukuku %10.
c)
ç) İdare hukuku ve idari yargı %10.
Atatürk ilkeleri ve inkılap tarihi %10.
d)
İnsan hakları %10.
e)
Genel kültür %10.
f)
( 3) Yazılı sınav yüz tam puan üzerinden değerlendirilir . Yazılı sınav sonuçları adaylara duyurulur .” hükmüne, 5.2. “Sözlü sınav” başlıklı 28’inci maddesinde ; (Değişik : 11/ 4/ 2016- 2016/ 8770 K.) Yazılı sınava giren adaylardan yüz üzerinden en az elli puan almış olanlar, sözlü sınava tabi tutulur . ( 2) Sözlü sınav için oluşturulan komisyon üyeleri, sınava girecek personelden en az bir üst rütbede olmak zorundadır . ( 3) (Değişik : 11/ 4/ 2016- 2016/ 8770 K.)
Sözlü sınav komisyonları üst rütbeye terfi edecek personeli; a) Yazılı sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi ( 25 puan), b) Bir konuyu kavrama ve ifade edebilme yeteneği ( 15 puan), c) Temsil ve maiyetindeki personelini sevk ve idare kabiliyeti ( 15 puan), ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı ( 15 puan), d) Analitik düşünme, problem çözme ve doğru karar verebilme yeteneği ( 15 puan), e) Planlama, eşgüdüm ve denetim becerileri ( 15 puan), konularında yüz tam puan üzerinden değerlendirir . Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü
6 / 9sınav puanı tespit edilir . ( 4) (Ek : 11/ 4/ 2016- 2016/ 8770 K.) Sözlü sınavda yüz üzerinden elli ve üzeri
puan alanlar başarılı sayılır .” hükmüne yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 6. Başvuran, 2017 Rütbe Terfi Sınavının yazılı sınavından 85 puan aldığını, sonrasında mülakat sınavında 30 puan verilerek elendiğini ifade etmekte olup, 24/ 4/ 2017 tarihinde Kurumumuza yapmış olduğu ilk başvurusuna istinaden kariyer ve liyakatine uygun puan verilerek yöneticilikle ilgili hizmet içi eğitime katılımının sağlanmasını ve terfi yolunda engellerin kaldırılmasını talep etmektedir .
7. Başvuranın katıldığı sözlü sınav Değerlendirme Formlarında Komisyon üyeleri olarak Kasım
VAROL ( 1. Sınıf Emniyet Müdürü), Kadir GÖKÇE ( 1. Sınıf Emniyet Müdürü), Murat Abdullah
TOMBUL ( 1. Sınıf Emniyet Müdürü), Ortaç ŞEKEROĞLU ( 1. Sınıf Emniyet Müdürü), Mustafa
Evren YOĞURTCU ( 2. Sınıf Emniyet Müdürü) puanlamaları yer almaktadır . Komisyon, ilgili mevzuatta yer alan “Komisyonlar emniyet müdürü rütbesini haiz bir başkan ve dört üye ile yeteri kadar yedek üyeden oluşur…” ile “Sözlü sınav için oluşturulan komisyon üyeleri, sınava girecek personelden en az bir üst rütbede olmak zorundadır .” hükümleri uyarınca oluşturulduğundan komisyonun oluşturulmasında hukuka aykırılık tespit edilmemiştir .
8. Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin sözlü sınav ile ilgili hükmünde “ Sözlü sınav komisyonları üst rütbeye terfi edecek personeli; a) Yazılı sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi ( 25 puan), b) Bir konuyu kavrama ve ifade edebilme yeteneği ( 15 puan), c) Temsil ve maiyetindeki personelini sevk ve idare kabiliyeti ( 15 puan), ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı ( 15 puan), d) Analitik düşünme, problem çözme ve doğru karar verebilme yeteneği ( 15 puan), e) Planlama, eşgüdüm ve denetim becerileri ( 15 puan), konularında yüz tam puan üzerinden değerlendirir . Her üyenin vermiş
olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü sınav puanı tespit edilir . ( 4) (Ek :
11/ 4/ 2016- 2016/ 8770 K.) Sözlü sınavda yüz üzerinden elli ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır .” yer almakta olup, değerlendirme formlarında da her bir komisyon üyesinin, hükümde yer alan a,b,c,ç,d ve e şıklarına ilişkin değerlendirmeleri gerekçeleri ile belirtilmek suretiyle puanlanmış ve değerlendirme formlarına işlenmiştir .
9. İlgili mevzuat hükmünde yer alan ve değerlendirme formlarında 25 puan üzerinde değerlendirilmiş olan Yazılı sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi nin tespit edileceği bilgi sorusunun önceden Soru Hazırlama Komisyonu tarafından hazırlandığı ve rasgele olarak kura usulüyle başvurana sorulduğu idarenin açıklamalarında yer almaktadır .
10. Danıştay 2 nci Dairesinin 27/ 03/ 2017 tarihli ve E :2016 / 7249, K:2016 / 7249 sayılı Kararı’nda ise, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır . Bu düzenlemeye
7 / 9dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler
yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir .
Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır .” ifadelerine yer verilmektedir . Bu yargı kararı doğrultusunda da incelenen başvuruya ilişkin olarak gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususlarda (b,c,ç,d,e şıklarının)
gerekçeler belirtilmiştir .
11. Danıştay 2 nci Dairesinin 17/ 05/ 2016 tarihli ve E :2016 / 1071, K:2016 / 2456 sayılı Kararı’nda “…
davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır . Bununla birlikte, sözlü sınavlara ilişkin bazı yasalarda da (örneğin 832 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 9. maddesi, 1700 sayılı
Dahiliye Memurları Kanunu’nun 2/A maddesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 41.
maddesi gibi) belirtildiği üzere, sözlü veya mülakat sınavlarıyla ilgili olarak, adaylara komisyon başkan ve üyelerince verilen puanların ayrı ayrı tutanağa geçirileceği, bunun dışında sınavla ilgili herhangi bir kayıt sisteminin kullanılmayacağı hükümlerine yer verilmiştir . Bu durumda, sözlü veya mülakat sınavlarında verilen yanıtların teknolojik imkanlardan yararlanılarak kayıt altına alınmasını öngören bir yasal düzenleme bulunmadığı, aksine değinilen yasa hükümlerinde tutanak düzenlenmesi dışında bir kayıt öngörülmediği dikkate alındığında, yapılan sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlandığı ve tutanağa bağlandığı, adaya sorulan sorunun kayda geçirildiği ve sorulan soruya adayın verdiği yanıta hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi karşısında, davacının sözlü sınavda yeterli puan verilmeyerek rütbe terfi sınavında başarısız olduğuna ilişkin işlemde de hukuka aykırılık tespit edilmemiştir .
12. Yapılan inceleme neticesinde, adayın yazılı sınav sorularına verdiği cevaplara tutanaklarda ve değerlendirme formlarında yer verilmediği görülmüştür .
13. Yönetmelikte yer alan “ Sözlü sınavda yüz üzerinden elli ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır .” hükmü gereğince davacının sözlü sınav komisyonu tarafından değerlendirildiğinde sözlü sınavda komisyon üyelerinin başvurana verdiği puanların ortalamasının ise 50 puanın altında 30 olduğundan, başvuranın bu sınavda başarısız sayılması işleminin hukuka aykırı olmadığı tespit edilmiştir .
14. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir 15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, 2017 Rütbe Terfi Sınavına ilişkin mülakatın
Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve
8 / 9Esaslarına İlişkin Yönetmeliğe uygun gerçekleştirildiği tespit edildiğinden, başvurunun reddi
gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin
Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
İdarenin adayların yazılı sınav konularına ilişkin bilgi düzeyinin değerlendirilmesi hususunda; adayın verdiği cevaplara bilgi ve belgelerde yer verilmediği görülmüş olup, idarenin bundan sonra yapacağı sınavlara ilişkin değerlendirme formlarında veya tutanaklarda adayların cevaplarına yer vermesi gerektiği değerlendirilmiştir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, Emniyet Genel
Müdürlüğünün işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi