|
ÖZET: Başvuran, 2016 yılında Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile yerleştirildiği programdan, hazırlık sınıfında iki yıl üst üste başarısız olması nedeniyle ilişiğinin kesildiğini ve Türkçe öğretim yapan bir programa geçmek için tercih yaptığını belirtmiştir. Ancak, 2018 yılı Yabancı Dil Hazırlık Sınıflarından Başarısız Olarak İlişiği Kesilen Öğrencilerin Türkçe Öğretim Yapan Yükseköğretim Programlarına Yerleştirilmelerine İlişkin Başvuru Kılavuzu’ndaki belirsizlikler nedeniyle yerleştirme işleminin yapılmadığını iddia etmiştir.
İdare, 2547 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere dayanarak, yabancı dilde eğitim veren programların hazırlık sınıfını başarıyla tamamlayamayan öğrencilerin Türkçe programlara yerleştirilmesine ilişkin şartları belirlemiştir. Bu çerçevede, başvuranın 2016 yılında DGS ile yerleştiği programdan dolayı tercih edebileceği programların 2016 yılına ait puanlarla sınırlı olduğu ve 2018’de tercih ettiği programların bu koşullara uymadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesi işleminin hukuka uygun olduğu belirlenmiştir. Bu durum, yerleştirme işlemlerinde imkân ve fırsat eşitliğinin korunması açısından önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 768-768 |sayi|86171061-101.07.05.99-E.86171061-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/16350 2018/ 16350
KARAR TARİHİ : 11/01/2019 |tarih|
RET KARARI ,
Adres :
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Yükseköğrenimini Türkçe bir programda tamamlama talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 09/12/2018 9.12.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, 2016 yılı Dikey Geçiş Sınavı (DGS) sonucuna göre
Çankaya Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Bölümüne yerleştirildiğini, hazırlık sınıfında iki yıl üst üste başarısız olması nedeniyle ilişiğinin kesildiğini, 2018 yılı Yabancı Dil Hazırlık Sınıflarından
Başarısız Olarak İlişiği Kesilen Öğrencilerin Türkçe Öğretim Yapan Yükseköğretim Programlarına
Yerleştirilmelerine İlişkin Başvuru Kılavuzu (Kılavuz) düzenlemeleri çerçevesinde Türkçe öğretim yapan yükseköğretim programlarına yerleştirilmek üzere 6 tercih yaptığını, ancak hiçbir programa yerleştirilmediğini belirtmektedir . Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığına yaptığı başvuruya, Kılavuzun “ 5. Tercih Bildirimi” başlığındaki 2 nci ve 3 üncü maddelere atıfta bulunularak yerleştirme yapılamayacağı yönünde cevap verilmesine karşın, Kılavuzun “Genel
Bilgiler, Temel İlke ve Kurallar” başlığındaki 10 uncu maddesinin (e) ve (f) fıkralarında “merkezi yerleştirme” ifadesiyle DGS ile yapılan merkezi yerleştirmeye atıfta bulunulduğunun açık olmadığını, bu durumda kendisinin 2016 yılında almış olduğu DGS puanıyla, bu yılda DGS puanı ile öğrenci almamış fakat Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi (ÖSYS) puanına göre öğrenci almış programları da tercih edebileceği sonucunun ortaya çıktığını ifade etmektedir . Başvuran, Kılavuzun net olmayan ifadelerinden dolayı İdarenin hatalı olduğunu belirterek yerleştirme işleminin gözden
.
1 / 8geçirilip tercihlerinden birine yerleştirme işleminin yapılmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. ÖSYM Başkanlığının 21/ 12/ 2018 tarihli ve E. sayılı yazısında; 2.1. 15/ 07/ 2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi’nin (Kararname numarası 4) 347 inci maddesi, 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve
Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un 7 inci maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanunu’nun hükümleri uyarınca yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapıldığı, 2.2. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 6114 sayılı Kanun hükümleri uyarınca düzenlenen kılavuzların, adayları bağlayıcı niteliği haiz olduğu, internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ niteliği taşıdığı, 2.3. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Dil Öğretimi ve
Yabancı Dilde öğretim Yapılmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca, öğretim dili tamamen veya kısmen yabancı dil olan programların hazırlık sınıfından ilişiği kesilen öğrencilerin kayıtlı oldukları yükseköğretim kurumunda eşdeğer program bulunmaması ve talep etmeleri durumunda, ÖSYM Başkanlığı tarafından bir defaya mahsus olmak üzere kayıt yaptırdığı yıl itibarıyla, öğrencinin üniversiteye giriş puanının, yerleştirileceği programa kayıt yaptırmak için aranan taban puandan düşük olmaması şartıyla öğretim dili Türkçe olan programlardan birine merkezî olarak yerleştirilebileceği, 2.4. Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 05/ 08/ 2015 tarihli toplantısında, zorunlu hazırlık sınıfında başarısız olan ve ilişiği kesilen öğrencilerin öğretim dili Türkçe olan programlara yerleştirilmelerinde, öğrencinin ilişiğinin kesildiği programa yerleştiği yıldaki yerleştirmeye esas
ÖSYS/DGS puanlarının tercihleri arasında göstereceği yükseköğretim programlarının yerleştiği yılda öğrenci alması ve en küçük ÖSYS/DGS puanına eşit veya bu puandan yüksek olması halinde tercih yaparak yerleştirme işleminin yapılmasına karar verildiği, 2.5. 2018 Zorunlu Yabancı Dil Hazırlık Sınıfında Başarısız Olarak İlişiği Kesilen Öğrencilerin
Türkçe Öğretim Yapan Yükseköğretim Programlarına Yerleştirmeleri Başvuru Kılavuzu’nun “Genel
Bilgiler, Temel İlke ve Kurallar” başlığının 10 uncu maddesinin (e) ve (f) fıkralarında adayların tercih edeceği Türkçe öğretim yapan programın başarısız olunan programa yerleştirildikleri yıl merkezi yerleştirme ile öğrenci almamış olması halinde bu programa yerleştirme yapılmayacağının; “Aday Başvuru Forum Doldurulurken ve Tercih Bildirimi Yapılırken Göz Önüne Alınması Gereken
Hususlar” başlığının 2 nci maddesinde DGS ile yerleştirilen adayların tercihlerini 2018 DGS Tercih
Kılavuzundan yapmaları gerektiğinin düzenlendiği, 2.6. Yükseköğretim programlarına öğrenci alınmasında; merkezi yerleştirme ve yükseköğretim kurumları tarafından yapılan özel yetenek sınavıyla seçme olmak üzere iki farklı yöntem kullanıldığı, ÖSYS ve DGS sonuçlarına göre yapılan yerleştirme işleminin merkezi yerleştirme
2 / 8olarak adlandırıldığı,
2.7. Başvuranın iddia ettiği şekilde, Kılavuz’da yer alan “kılavuzdan tercih edeceği Türkçe öğretim yapan programın başarısız olduğu programa yerleştiği yıl merkezi yerleştirmeyle ile öğrenci alıyor olması” kuralının DGS veya ÖSYS ile merkezi yerleştirmeyle öğrenci alıyor olması şeklinde anlaşılması halinde, DGS ile bir yükseköğretim programına yerleştirilen ve bu programda hazırlık sınıfında başarısız olduğu için ilişiği kesilen bir adayın bu kapsamda yerleştirilebilmesi için DGS puanının ÖSYS’de oluşmuş en küçük puan ile karşılaştırılmasının gerekeceği, bu durumun da
“Başarısız olduğu programa yerleştiği yılda aldığı ÖSYS/DGS/ALÜGS puanının, tercihleri arasında göstereceği programlarının ilgili yıldaki ek küçük ÖSYS/DGS/ALÜGS puanlarına eşit veya bu puanlardan yüksek olması gerekir” kuralına aykırılık teşkil edeceği, 2.8. Başvuranın tercih ettiği bölümlerin hiçbirinin başarısız olduğu programa yerleştiği yıl olan 2016 yılında DGS sonuçlarına göre öğrenci alan programlar arasında bulunmadığı, açıklamalarına yer verilmektedir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2 nci maddesinde; “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir .”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…” , 5. 15/ 07/ 2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4 numaralı Bakanlıklara
Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı” ara başlığı altındaki “Tanımlar” başlıklı 346 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde;
“Kılavuz : Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini… ifade eder” , “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 347 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (i) bentlerinde; “Başkanlığın görev ve yetkileri şunlardır : a)
Yükseköğretim Kurulu kararlarına veya ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında ön lisans, lisans veya lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti veya yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama veya yükselmelerde esas alınan
3 / 8sınavlar olmak üzere, ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek veya yabancı dil sınavları ile
gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak… i) Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak .”, 6. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 44 üncü maddesinin (c) fıkrasının ikinci bendinde;
“ …Öğretim dili tamamen veya kısmen yabancı dil olan programların hazırlık sınıfını iki yıl içinde başarı ile tamamlayamayan öğrencilerin programdan ilişiği kesilir . Öğretim dili tamamen veya kısmen yabancı dil olan programların hazırlık sınıfından ilişiği kesilen öğrenciler kendi yükseköğretim kurumlarında öğretim dili Türkçe olan eşdeğer bir programa kayıt yaptırabilirler .
Ayrıca bu öğrenciler, kayıtlı olduğu yükseköğretim kurumunda eşdeğer program bulunmaması hâlinde talep etmeleri durumunda Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından bir defaya mahsus olmak üzere kayıt yaptırdığı yıl itibarıyla, öğrencinin üniversiteye giriş puanının, yerleştirileceği programa kayıt yaptırmak için aranan taban puanından düşük olmaması şartıyla öğretim dili Türkçe olan programlardan birine merkezî olarak yerleştirilebilirler .”, “Yükseköğretime giriş ve yerleştirme” başlıklı 45 inci maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinde; “Yükseköğretime giriş ve yerleştirme aşağıdaki şekilde yapılır : a. Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır .”, 7. 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un
“Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; “Kılavuz : Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini… ifade eder .”; “Temel ilkeler” başlıklı 7 nci maddesinin beşinci fıkrasında;
“Sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulması, Başkanlığın internet sayfasında yapılır . İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir” , aynı maddenin yedinci fıkrasında; “Yükseköğretim ile ilgili sınavlar
Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılır .”, 8. 23/ 03/ 2016 tarihli ve 29662 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim
Kurumlarında Yabancı Dil Öğretimi ve Yabancı Dille Öğretim Yapılmasında Uyulacak
Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Yabancı dille öğretim ve yabancı dil hazırlık sınıfı” başlıklı 8 inci maddesinin on beşinci fıkrasında; “Kısmen yabancı dilde eğitim veya yabancı dilde eğitim veren önlisans, lisans ve lisansüstü programına kayıt yaptıran ve yabancı dil hazırlık sınıfına devam etmesine rağmen hazırlık sınıfını iki yıl içinde başarı ile tamamlayamayan öğrencilerin programdan ilişiği kesilir . Hazırlık sınıfında başarısız olarak programdan ilişiği kesilen önlisans ve lisans öğrencileri kendi yükseköğretim kurumlarında öğretim dili Türkçe olan eşdeğer bir programa kayıt yaptırabilirler . Ancak bu öğrenciler talep etmeleri durumunda Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Başkanlığı tarafından bir defaya mahsus olmak üzere kayıt yaptırdığı yıl itibarıyla, öğrencinin üniversiteye giriş puanının, yerleştirileceği programa kayıt yaptırmak için aranan taban puanından düşük olmaması şartıyla öğretim dili Türkçe olan programlardan birine merkezî olarak yerleştirilebilirler .”, 9. 2018 Zorunlu Yabancı Dil Hazırlık Sınıfında Başarısız Olarak İlişiği Kesilen Öğrencilerin
4 / 8Türkçe Öğretim Yapan Yükseköğretim Programlarına Yerleştirilmeleri Başvuru Kılavuzu’nun
“Genel Bilgiler, Temel İlke ve Kurallar” başlıklı 1 inci maddesinin altıncı fıkrasında; “ DGS sonuçlarına göre lisans programlarına yerleşerek hazırlık sınıfında başarısız olduğu için ilişiği kesilen öğrenciler, yerleştikleri yılda mezun oldukları ön lisans alanına göre yerleştiği yıl tercih yapabilecekleri lisans programları arasından tercih yapabileceklerdir (Adaylar, mezun oldukları ön lisans alanına göre hangi lisans programlarını tercih edebileceklerini başarısız olduğu programa yerleştiği yıla ait DGS Tercih Kılavuzundan öğrenebilirler .)” , 10 uncu maddesinin (e) ve (f)
fıkralarında; “Hazırlık sınıflarında başarısız olan öğrencilerin ÖSYM’ye başvururken aşağıdaki koşulları karşılamaları gerekir : e) Öğrencinin hazırlık sınıfında başarısız olduğu programa yerleştiği yıldaki; ÖSYS/DGS puanı, tercihleri arasında göstereceği yükseköğretim programlarının yerleştiği yıldaki en düşük ÖSYS/DGS puanlarına eşit veya bu puanlardan yüksek olmak…f) Tercih edeceği Türkçe öğretim yapan programın başarısız olduğu programa yerleştiği yıl merkezi yerleştirme ile öğrenci alıyor olması (Eğer tercih edilen program adayın yerleştiği yıl merkezi yerleştirme ile öğrenci almamış ise bu programa yerleştirme yapılmaz .) .”, “Aday Başvuru Formu
Doldurulurken ve Tercih Bildirimi Yaparken Göz Önüne Alınması Gereken Hususlar” başlığının birinci fıkrasında; “Bu kılavuzda belirtildiği şekilde tercih etme hakkınız olan programlardan tercih yapmanız gerektiğine dikkat ediniz . Tercih etme hakkınız olmayan programlardan tercih bildiriminde bulunduğunuz taktirde tercihleriniz yerleştirme aşamasında geçersiz sayılacaktır .”, “Tercih Bildirimi” başlıklı 5 inci maddesinin ilk paragrafında; “….
Hazırlık sınıfında başarısız olunan programa hangi merkezi sınav (ALÜGS/YÇS, DGS veya ÖSYS)
ile yerleştilerse http : //ais .osym .gov .tr İnternet adresinde durumlarına uygun alandan tercih bildiriminde bulunacaklardır .”, ikinci fıkrasında; “Başarısız olduğu programa yerleştiği yılda aldığı
ÖSYS/DGS/ALÜGS puanının, tercihleri arasında göstereceği programlarının ilgili yıldaki en küçük
ÖSYS/DGS/ALÜGS puanlarına eşit veya bu puanlardan yüksek olması gerekir (“Tercih Bildirimi
Yaparken Göz Önüne Alınması Gereken Hususlar” bölümü mutlaka tekrar incelenmelidir .)…” , üçüncü fıkrasında; “Adayın tercih edeceği Türkçe öğretim yapan programın, başarısız olduğu programa yerleştiği yıl merkezi yerleştirme ile öğrenci alıyor olması gerekir . Eğer tercih edilen program adayın yerleştiği yıl merkezi yerleştirme öğrenci almamış ise bu programa yerleştirme yapılmaz .”, düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran, 2016 yılında DGS ile yerleştirildiği programdan hazırlık sınıfında iki yıl üst üste başarısız olması nedeniyle ilişiğinin kesilmesi üzerine, Türkçe öğretim yapmak üzere başka bir programa geçmek üzere tercihte bulunduğunu ancak yerleşemediğini ifade etmektedir . 2018 yılı
5 / 8Yabancı Dil Hazırlık Sınıflarından Başarısız Olarak İlişiği Kesilen Öğrencilerin Türkçe Öğretim
Yapan Yükseköğretim Programlarına Yerleştirilmelerine İlişkin Başvuru Kılavuzu’nda merkezi yerleştirme ile DGS sonucuyla yapılan yerleştirmelerine atıfta bulunulup bulunulmadığının açık olmadığını, Kılavuz’daki net olmayan ifadelerinden dolayı İdarenin hatalı olduğunu belirten başvuran, yerleştirme işleminin gözden geçirilip tercihlerinden birine yerleştirme işleminin yapılmasını talep etmektedir .
12. 2547 sayılı Kanun ile Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Dil Öğretimi ve Yabancı Dille
Öğretim Yapılmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik’in ilgili hükümlerinde, öğretim dili yabancı dil olan programların hazırlık sınıfını iki yıl içerisinde başarıyla tamamlayamayanların, kayıtlı oldukları yükseköğretim kurumlarında eşdeğer Türkçe programın bulunmaması ve talep etmeleri halinde, bir defaya mahsus olmak üzere ÖSYM tarafından yerleştirilebileceklerinin düzenlendiği görülmektedir . Ayrıca, bu yerleştirmede, talepte bulunacakların “kayıt yaptırdıkları yıl itibarıyla” almış oldukları üniversiteye giriş puanlarının dikkate alınacağı ve yine aldıkları puanların
“kayıt yaptırdıkları yıl itibarıyla” yerleştirilebilecekleri program için aranan taban puandan düşük olmamasının gerektiği belirtilmektedir . Diğer bir anlatımla, talepte bulunacak kişilerin; üniversiteye hangi sınav sonucuna göre yerleştirilmeleri yapıldıysa, bu puanlarının ve tercihte bulunabilecekleri programların o tarihteki puanlarının göz önünde bulundurulacağı hüküm altına alınmıştır .
Dolayısıyla, belirli bir yılda belirli bir sınava katılmış bir adayın, o yılda taban puanı oluşmamış veya tercihte bulunulamayan bir programı, sonrasında tercih etmemesi imkânı bulunmamaktadır .
13. Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 05/ 08/ 2015 tarihli toplantısında da, zorunlu hazırlık sınıfında başarısız olan ve ilişiği kesilen öğrencilerin öğretim dili Türkçe olan Türkçe olan programlara yerleştiği yıldaki ÖSYS/DGS puanlarının tercihleri arasında yükseköğretim programlarının yerleştiği yılda öğrenci alması ve en küçük ÖSYS/DGS puanına eşit veya bu puandan yüksek olması halinde tercih yaparak yerleşebilmesine karar verdiği görülmektedir .
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri doğrultusunda, ÖSYS puanı ile bir programa yerleşenlerin bu puanları ve yerleştirildikleri yıldaki programların koşullarına göre; DGS puanı ile bir programa yerleşenlerin bu puanları ve yerleştirildikleri yıldaki programların koşullarına göre tercih yapabilmelerine karar verildiği görülmektedir .
14. 2018 yılı Yabancı Dil Hazırlık Sınıflarından Başarısız Olarak İlişiği Kesilen Öğrencilerin Türkçe
Öğretim Yapan Yükseköğretim Programlarına Yerleştirilmelerine İlişkin Başvuru Kılavuzu’nda da, DGS sonuçlarına göre lisans programlarına yerleşerek hazırlık sınıfında başarısız olduğu için ilişiği kesilen öğrencilerin, yerleştikleri yılda mezun oldukları ön lisans alanına göre yerleştiği yıl tercih yapabilecekleri lisans programları arasından tercih yapabileceklerinin; hangi merkezi sınav (ALÜGS/YÇS, DGS veya ÖSYS) ile yerleştilerse durumlarına uygun alandan tercih bildiriminde bulunmaları gerektiği açıkça düzenlenmiştir . Ayrıca, Kılavuz’da, tercih etme hakkı bulunmayan bir programdan tercihte bulunulması halinde, tercihin yerleştirme aşamasında geçersiz sayılacağı da belirtilmektedir .
15. Buraya kadarki açıklamalardan, 2016 yılı DGS sonucuna göre bir yabancı dilde eğitim veren bir programa göre yerleşmiş, programın hazırlık sınıfında iki yıl içeresinde başarısız olması nedeniyle
Türkçe bir programa yerleşme talebinde bulunan başvuranın, 2016 yılı DGS sonuçlarına göre ve
6 / 82016 yılında tercih yapabileceği lisans programları arasından tercih yapabileceği, o yıl tercih
edemeyeceği programları 2018 yılında tercih etmesi halinde tercihinin yerleştirme aşamasında reddedileceği açıktır .
16. Başvuran, Kılavuzun “Genel bilgiler, temel ilke ve kurallar” başlığının 10 uncu maddesinin (e)
ve (f) maddelerindeki ‘ÖSYS/DGS’ ve ‘merkezi yerleştirme’ ifadelerinin net olmadığını, ÖSYS ile yerleşenlerin yerleştirildikleri yılki programları, DGS ile yerleştirilenlerin yerleştirildikleri yılki programları tercih edebileceklerinin açıkça ifade edilmemesinde İdarenin hatalı olduğunu belirtmekte ise de, anılan maddenin hazırlık sınıflarında başarısız olan tüm öğrencilerin karşılamak zorunda oldukları koşulları düzenlendiği görülmektedir . Bu itibarla, maddede ÖSYS/DGS puan türüne göre yerleşmiş adayların sağlamak zorunda oldukları asgari şartlara yer verilmektedir .
Kılavuzun, DGS sonuçlarına göre yerleşmiş olanlar için, yerleştirildikleri yılda tercih edebilecekleri programlara göre tercih yapabileceklerini düzenleyen aynı başlıktaki 6 ncı maddesi, adayların hangi merkezi sınavla yerleştilerse durumlarına uygun alandan tercih bildiriminde bulunmalarını düzenleyen “Tercih bildirimi” başlığının ilk paragrafı birlikte değerlendirildiğinde; 10 uncu maddenin (e) ve (f) fıkralarında, öğrencinin hazırlık sınıfında başarısız olduğu programa yerleştiği yıldaki DGS puanın, tercihleri arasında göstereceği yükseköğretim programlarının, yerleştiği yıldaki en düşük puanlarına eşit veya yüksek olması ve tercih edeceği Türkçe öğrenim yapan programın başarısız oldukları programa yerleştiği yıl DGS ile öğrenci alıyor olması gerektiğinin düzenlendiği görülmektedir .
17. Başvuranın ifade ettiği şekilde, 2016 yılında DGS ile öğrenci kabul etmemiş ancak diğer sınavlarla merkezi yerleştirme yapılan kurumların tercih edilebilmesinin, o zaman tercih edilemeyecek bir programa, bugün yalnızca hazırlık sınıfında iki yıl başarısız sayılması gerekçesiyle yerleşebilme hakkı verilmesi anlamına gelebileceği, bunun da yerleştirme işlemlerindeki imkân ve fırsat eşitliğini zedeleyeceği değerlendirilmektedir .
18. 2016 yılı DGS’ye ilişkin “Merkezi Yerleştirme ile Dikey Geçiş Yapılacak Yükseköğretim Lisans
Programları” başlıklı 1 inci Tablo incelendiğinde, başvuranın tercih ettiği üniversite ve programlara tabloda yer verilmediği görülmektedir .
19. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yolunun gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
7 / 821. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana, ÖLÇME, SEÇME ve YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi