|
ÖZET: Başvuru, Sivas ili Merkez Mahallesi’nde bulunan parsellerin emlak vergisi ile ilgili olarak, 2019 yılında tahakkuk ettirilen yüksek vergi oranlarının yeniden değerlendirilmesi talebini içermektedir. Başvuran, 2018 yılına ait emlak vergisinin 2019 yılında 5-6 kat artırıldığını iddia ederek, Sivas Belediye Başkanlığı’na itirazda bulunmuştur. İtirazın gerekçesi, vergi değerinin belirlenmesinde kullanılan yöntemlerin hukuka aykırı olduğu yönündedir. İdare, başvuranın itirazını değerlendirerek, 2019 yılı için belirlenen metrekare birim fiyatlarının, 2018 yılına göre %11,865 oranında artırıldığını ve bu işlemin yasal çerçevede yapıldığını belirtmiştir.
Sivas Belediye Başkanlığı, başvuranın itirazını değerlendirirken, ilgili mevzuat hükümlerine uygun hareket ettiğini ve emlak vergisi matrahlarının belirlenmesinde gerekli kriterleri dikkate aldığını ifade etmiştir. Başvuranın talebi, hukuka uygunluk açısından incelendiğinde, taşınmazların durumu ve emlak vergisi hesaplamalarında izlenen yöntemlerin doğru olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş ve emlak vergisine esas alınan değerlerin yeniden hesaplanması talebi kabul edilmemiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını, idarenin açıklamalarını ve ilgili mevzuatı değerlendirerek, başvurunun reddedilmesine karar vermiştir. İdarenin işlemlerinin yasal çerçevede olduğu ve başvuranın itirazının geçerli bir dayanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/3499-S.20.5570
BAŞVURU NO : 2019/15278
KARAR TARİHİ : 04/03/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SİVAS BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Mülkiyeti başvurana ait parseller için uygulanan arsa
BAŞVURUNUN KONUSU :
metrekare birim değerinin yeniden hesaplanarak, emlak vergisi işlemlerinin buna göre tesis edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 05/09/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran başvurusunda özetle; Sivas ili Merkez … Mahallesi … Ada 4, 5,6 ve 7 no.lu
parselde bulunan taşı nmazları na 2018 yıl ında tahakkuk ettirilen emlak vergisinin 2019 yıl ında 5-6 kat oranında artı rılarak tahakkuk ett iri ldi ğini ; Sivas Belediye Başkanlı ğına 25/07/2019 tarihli dilekçesi ile müracaat ederek Sivas Belediyesi Takdir Komisyonu taraf ından takdirin parsel bazı nda yapıl dığı , takdir komisyonunca taşınm azlara vergiye esas kıym eti n mahalle bazı n da yapılm ası gerekti ği dolayısı yla kararı n kaldı rıl ması ve düzelt il mesi i çin başvurd uğunu; idare taraf ından verilen 05/08/2019 tarihli cevabi yazıda,
2019 yıl ı emlak vergisine esas arsa metrekare birim fi yatl arı nın 2018 yılı fi yatl arını n %
11.865 oranı nda artırılması ile elde edil diği ni; bir önceki yıl fi yatl arının %50 oranı nı
geçmediği nin bil diri ldi ğini; Sivas Belediye Başkan lı ğı Mali Hizmetler Müdü rlüğü nün vermiş olduğu cevabın somut delile dayanmadığını ve gerçek duruma uygun olmadığı nı; t aşınmazl arın bulunduğu mahalde bil irkişi raporu ve teknik rapor elde edil diği nde şikayet konusu işl emin açık ça hukuka ay kırı olduğunun an laşı lacağını, takdir komisyonlar ını n Sivas
Belediyesinin sunduğu taşı nmazların vergilendirmesine ait teknik rapor ve bil irkişi rapor ları nı dikkate almadan aşır ı yüksekli kte vergi tahsi latı yapabilmek için taşı nmazın kıymeti ni yü ksek tut tukla rını iddia ederek Sivas Belediye Baş kanlı ğı Takdir Komisyonunun emlak vergisine esas olan 2019 yıl ı gayrimenkul değer takdirlerine il işkin kararı nın hukuka ve hakkaniyet uygunluk y önlerinden incelenmesini, 2019 yıl ı Sivas Belediyesi Takdir K ıymet
Komisyonu kararı nın geri alı nması, kaldı rıl ması, değişt iri lmesi, düzelti lmesi için Sivas
Belediye Başkanlı ğına ve bünyesinde ki takdir komisyonuna u yarıc ı tavsiye kararı verilmesini talep etmektedir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Sivas Belediye
Başkanlığından 4/10/2019 tarihli ve … sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Sivas Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğünün 4/2/2020 tarihli ve … sayılı cevabi yazısında özetle; şikâyetçinin 21/05/2019 tarihinde … ada 4,5,6 ve
7 No.lu parsellerle ilgili olarak emlak vergisi tutarları konusunda dilekçe ile müracaat ederek
itirazda bulunduğu, itiraz hakkında gerekli incelemenin yapılarak tahakkukların doğru olduğu konusunda cevabi yazı düzenlendiği, mükellefin daha sonra 25/07/2019 tarihinde tekrar bir dilekçe ile itirazını yenilediği, ancak dilekçesinde yanlış bilgilerle taleplerde bulunduğu, örnek vermek gerekirse 2019 yılı emlak vergisine esas alınacak değer tespiti yapılırken tespit edilen değerin bir önceki yılda tespit edilen değerin %50 sinden fazla olamayacağı kuralının dikkate alınmadığı, oysa 1319 Sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinde, “213 sayılı
Vergi Usul Kanununun mükerrer 49 uncu maddesinin (b) fıkrasına göre belirlenen arsa ve arazi birim değerleri, takdir işleminin yapıldığı yılı takip eden ikinci yıldan başlamak suretiyle her yıl, bir önceki yıl birim değerinin, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca aynı yıl için tespit edilen yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde artırılması suretiyle dikkate alınır” hükmüne yer verildiği, dolayısıyla 2019 asgari metrekare birim fiyatlarının 2018 fiyatlarının yeniden değerleme oranı olan %23,73’ün yarısı yani %11,865 olarak artırılmasıyla elde edildiği,
3) 2018 yılı emlak vergisine esas arsa metrekare birim fiyatlarının ise (28/11/2017 tarihli ve
7061 sayılı Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanun ile 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa eklenen Geçici 23 üncü maddesi: “Takdir komisyonlarınca 2017 yılında 2018 yılı için takdir edilen asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerleri, 2017 yılı için uygulanan birim değerlerinin %50’sinden fazlasını aşması durumunda, 2018 yılına ilişkin bina ve arazi vergi değerlerinin hesabında,
2017 yılı için uygulanan asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerlerinin %50 fazlası
esas alınır. Takip eden 2019, 2020 ve 2021 yıllarında 29 uncu madde kapsamında bina ve arazi vergisi matrahları ile asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerleri bu şekilde belirlenen değerler üzerinden hesaplanır.”) 2017 yılı tutarlarının %50 fazlası oranında artırılmasıyla belirlendiği, bu durumun mükellefe verilen cevabi yazıda belirtildiği ve tutarları gösteren çizelgelerin ek olarak yer aldığı,
4) Söz konusu parsellerin Belediye sınırları içerisinde yer alan ticari imarlı parseller olduğu ve
… Bulvarı (…) üzerinde yer aldığı, … Ada 4 parsel üzerinde mükellef tarafından ticari faaliyet gösteren bir bina inşa edildiği, emlak vergisi konusunda itirazın ana sebebinin bu parsel üzerindeki binanın, 2018 yılında yapılış amacına uygun olarak kullanılabilecek duruma gelmiş olması nedeniyle 2019 yılı için vergisinin bina olarak tahakkuk ettirilmesi olduğu, inşaat sınıfı konusunda 15/12/1982 tarihli ve 17899 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan bina inşaat sınıflarının tespitine dair cetvelin dikkate alındığı, sonuç olarak tapu kayıtlarında nevi arsa olan … ada 4 parselin bina olarak; 5,6,7. parsellerin (1319
Sayılı Emlak Vergisi Kanununun 12. maddesi Belediye sınırları içinde belediyece parsellenmiş arazi arsa sayılır.) ise arsa olarak tahakkuk eden emlak vergilerinde bir
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
yanlışlık olmadığı açıklamalarına yer verilmiş ve yazı ekinde, bina ile ilgili 2018 yılında çekilen fotoğraflara, 2017 yılı arsa takdir komisyonu kararına, 2017, 2018, 2019 yıllarına ait emlak vergisine ait arsa metrekare birim fiyatlarını gösterir çizelgelere yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu den etçisi ne başvur ma hakkına sahiptir. T ür kiye Bü yük Millet Meclisi Başkanlı ğına bağlı olarak kurulan Kamu De netçili ği Kurumu idarenin işl eyişi yle ilgili şikâyetl eri inceler…”,
6) 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işl eyişi yle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türl ü eylem ve işl emleri ile tutum ve davranı şlar ını ; insan hakları na dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araşt ırmak ve idareye öneril erde bulunmakla görevli dir.”,
7) 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun;
7.1.) “Matrah” başlıklı 17 nci maddesinde; “Arazi Vergisinin matrahı arazinin bu kanun hükümlerine göre tespit olunan vergi değeridir.” 7.2.) “Verginin tarh ve tahakkuku” başlıklı 21 nci maddesinde; “Arazi vergisi, ilgili belediye tarafından; a) Dört yılda bir defa olmak üzere takdir işlemlerinin yapıldığı yılı takip eden yılın Ocak ve Şubat aylarında, … 29 uncu maddeye göre hesaplanan vergi değeri esas alınarak yıllık olarak tarh olunur. Bildirim posta ile gönderilmiş ise vergi, bildirim verme süresinin son gününü takip eden yedi gün içinde tarh olunur. Bu suretle tarh olunan vergiler, tarh edilen tarihte tahakkuk etmiş sayılır ve mükellefe bir yazı ile bildirilir.” 7.3.) “Vergi değeri” başlıklı 29 uncu maddesinde; “Vergi değeri; a) Arsa ve araziler için,
213 sayılı Vergi Usul Kanununun asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin hükümlerine göre
takdir komisyonlarınca arsalar için her mahalle ve arsa sayılacak parsellenmemiş arazide her köy için cadde, sokak veya değer bakımından farklı bölgeler (turistik bölgelerdeki cadde, sokak veya değer bakımından farklı olanlar ilgili valilerce tespit edilecek pafta, ada veya parseller), arazide her il veya ilçe için arazinin cinsi (kıraç, taban, sulak) itibarıyla takdir olunan birim değerlere göre, b) Binalar için, Maliye ve Bayındırlık ve İskan bakanlıklarınca müştereken tespit ve ilân edilecek bina metrekare normal inşaat maliyetleri ile (a) bendinde belirtilen esaslara göre bulunacak arsa veya arsa payı değeri esas alınarak 31 inci madde uyarınca hazırlanmış bulunan yönetmelik hükümlerinden yararlanılmak suretiyle, Hesaplanan bedeldir.” 7.4.) Geçici 23 üncü maddesinde (Ek: 28/11/2017-7061/35 md.); “ Takdir komisyonlarınca
2017 yılında 2018 yılı için takdir edilen asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerleri,
2017 yılı için uygulanan birim değerlerinin %50’sinden fazlasını aşması durumunda, 2018
yılına ilişkin bina ve arazi vergi değerlerinin hesabında, 2017 yılı için uygulanan asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerlerinin %50 fazlası esas alınır. Takip eden 2019, 2020 ve
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2021 yıllarında 29 uncu madde kapsamında bina ve arazi vergisi matrahları ile asgari ölçüde
arsa ve arazi metrekare birim değerleri bu şekilde belirlenen değerler üzerinden hesaplanır.
Emlak vergi değeri veya asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerleri esas alınarak uygulanan vergi, harç ve diğer mali yükümlülükler için de birinci fıkra hükümlerine göre belirlenen değerler dikkate alınarak uygulanır.
Bu maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”
8) 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “ Emlak vergisine ait bedel ve değerlerin tespiti,
ilanı ve kesinleşmesi” başlıklı Mükerrer 49 uncu maddesinde; “ … b) Takdir komisyonlarının arsalara ve araziye ait asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin dört yılda bir yapacakları takdirler, tarh ve tahakkuk işleminin (Emlâk Vergisi Kanununun 33 üncü maddesinin (8) numaralı fıkrasına göre yapılacak takdirler dahil) yapılacağı sürenin başlangıcından en az altı ay önce karara bağlanarak, arsalara ait olanlar takdirin ilgili bulunduğu il ve ilçe merkezlerindeki ticaret odalarına, ziraat odalarına ve ilgili mahalle ve köy muhtarlıkları ile belediyelere, araziye ait olanlar il merkezlerindeki ticaret ve ziraat odalarına ve belediyelere imza karşılığında verilir.”
9) Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 2013/1 seri no.lu ve 2017/1 seri no.lu Emlak Vergisi
Kanunu İç Genelgelerinde “IV. ARSALARA AİT TAKDİRLERDE UYULACAK
ESASLAR” başlıklı bölümünde; “… 2. Arsalara ait asgari ölçüde birim değerlerinin tespiti mahalleler ve arsa sayılacak parsellenmemiş araziyi sınırları içinde bulunduran köyler itibarıyla yapılacaktır. Her mahalle veya köyün cadde, sokak veya değer bakımından farklı bölgeleri için ayrı ayrı değer tespit edilecektir.
…
5. Arsalara ait asgari ölçüde birim değer takdirleri cadde ve sokaklar itibarıyla yapılacaktır.
…
13. Asgari ölçüde arsa birim değer tespitleri, 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi
Kanununun 31 inci maddesinde yer alan normlardan ve bu maddeye göre hazırlanmış bulunan 15/3/1972 tarihli ve 14129 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emlak Vergisine Matrah Olacak
Vergi Değerlerinin Takdirine İlişkin Tüzük hükümlerinden (Tüzük madde 26, 29, 30. 31. 32)
yararlanılarak ilgili cadde, sokak veya değer bakımından farklı bölgelerdeki arsa bedellerinden metrekare fiyatı en düşük olanlar dikkate alınmak suretiyle gerçekleştirilecektir.
…
16. Takdir komisyonlarınca; ilgili cadde, sokak veya değer bakımından farklı bölgeler ile turistik bölgelerde ilgili valilerce tespit edilecek pafta ve adalarda metrekare değeri en düşük olan arsaların, turistik bölgelerde parsel itibarıyla yapılacak takdirlerde ilgili parsellerin takdirin yapıldığı tarihteki asgari ölçüde metrekare birim değeri tespit edilecektir. Asgari ölçüde arsa metrekare birim değer tespitinin, geçmiş dönemde yapılan takdirlere belli bir oran uygulayarak veya geçmiş enflasyon oranlarını eklemek suretiyle değil, bu Bölümün 8/c, 13 ve
14 üncü maddelerinde yer alan açıklamaların dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
10) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE:
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Uyuşmazlık, mülkiyeti şikâyetçiye ait Sivas ili Merkez … Mahallesi … Ada 4-5-6-7 No.lu
parselde bulunan taşınmazlara 2018 yılında tahakkuk ettirilen emlak vergisinin 2019 yılında 5-6 kat oranında artırılarak tahakkuk ettirildiği iddiasıyla başvuranın, 2019 yılı emlak vergisinin yeniden hesaplanarak tarh ve tahakkuk işlemlerinin yapılması talebi hakkındadır.
12) 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 12 nci maddesine göre, Türkiye sınırları içinde
bulunan arsa ve araziler bu Kanun hükümlerine göre arazi vergisine tabidir. Anılan Kanunun
17 nci maddesinde, arazi vergisinin matrahının, arazinin Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine
göre tespit edilen vergi değeri olduğu; 18 inci maddesinde ise arazi vergisinin oranının binde bir, arsalarda ise binde üç olduğu, bu oranların büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde % 100 artırımlı olarak uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
13) 1319 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin ikinci fıkrasında, vergi değerinin, mükellefiyetin
başlangıç yılını takip eden yıldan itibaren her yıl, bir önceki yıl vergi değerinin 213 sayılı Vergi
Usul Kanunu hükümleri uyarınca aynı yıl için tespit edilen yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde artırılması suretiyle bulunacağı; üçüncü fıkrasında ise bu Kanunun 33 üncü maddesine (8 numaralı fıkra hariç) göre mükellefiyet tesisi gereken hallerde vergi değerinin hesaplanmasında, 213 sayılı Kanunun mükerrer 49 uncu maddesinin (b) fıkrasına göre belirlenen arsa ve arazi birim değerlerinin, takdir işleminin yapıldığı yılı takip eden ikinci yıldan başlamak suretiyle her yıl, bir önceki yıl birim değerinin, 213 sayılı Kanun hükümleri uyarınca aynı yıl için tespit edilen yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde artırılması suretiyle dikkate alınacağı; beşinci fıkrasında da Cumhurbaşkanının bu maddede belirtilen artış oranını sıfıra kadar indirmeye veya yeniden değerleme oranına kadar artırmaya yetkili olduğu hükme bağlanmıştır. Bu itibarla, takdir yıllarında takdir komisyonlarınca bina, arsa ve araziler için cadde ve sokaklar dikkate alınarak uygulanacak asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değer takdirleri karara bağlanmış olup bu değerler ilgili yıllarda yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde (Cumhurbaşkanının 1319 sayılı
Kanunun 29 uncu maddesinde belirtilen yetkisini kullanmadığı durumlarda) artırılarak uygulanacaktır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
14) Kurumumuzca verilen 2018/… Başvuru No.lu Tavsiye Kararında, Eskişehir ili, Tepebaşı
İlçesi … Mahallesinde bulunan tapunun … ada üzerinde kayıtlı uyuşmazlık konusu 11(68) ve
35 nolu parseller hakkında mahkeme kararıyla tespit edilen arsa metrekare birim değeri dikkate
alınarak, mezkur parseller için 2018 ve müteakip bütçe yıllarında uygulanmak üzere belirlenen asgari ölçüde arsa metrekare birim değerinin yeniden hesaplanması ve buna göre işlem tesis edilmesi yönünde Tepebaşı Belediye Başkanlığına tavsiyede bulunulmuştur. 2018/… Başvuru
No.lu dosyada, idarenin 1319 sayılı Kanunun Geçici 23. Maddesini uygulamaktan imtina ettiği, ilgili maddede, takdir komisyonlarınca 2017 yılında 2018 yılı için takdir edilen asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerlerinin 2017 yılı için uygulanan birim değerlerinin
%50’sinden fazlasını aşması durumunda, 2018 yılına ilişkin bina ve arazi vergi değerlerinin hesabında, 2017 yılı için uygulanan asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerlerinin
%50 fazlasının esas alınacağı şeklinde emredici bir hükme yer verdiği, idarenin bu hükmü idari işlem tesis ederken dikkate almayarak hukuka aykırı bir işleme sebebiyet verdiği tespit edilmiştir.
15) Somut olayda, başvuran, 2019 yılı emlak vergisine esas arsa metrekare birim fiyatlarının
2018 yılı fiyatlarına göre yaklaşık 5-6 kat fazla artırıldığını iddia etmektedir. Başvuranın
talebi 2019 yılı emlak vergisine esas arsa metrekare birim fiyatlarına ilişkin olduğundan başvuran hakkında tesis edilen işlemin dayanağı 1319 sayılı Kanunun Geçici 23. Maddesi değil “Vergi değeri” başlıklı 29 uncu maddesidir. Buna göre, 1319 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinde, vergi değerinin, arsa ve araziler için, takdir komisyonlarınca arsalar için her mahalle ve arsa sayılacak parsellenmemiş arazide her köy için cadde, sokak veya değer bakımından farklı bölgeler (turistik bölgelerdeki cadde, sokak veya değer bakımından farklı olanlar ilgili valilerce tespit edilecek pafta, ada veya parseller), arazide her il veya ilçe için arazinin cinsi (kıraç, taban, sulak) itibarıyla takdir olunan birim değerlere göre; binalar için ise Maliye ve Bayındırlık ve İskan bakanlıklarınca müştereken tespit ve ilân edilecek bina metrekare normal inşaat maliyetleri ile (a) bendinde belirtilen esaslara göre bulunacak arsa veya arsa payı değeri esas alınarak 31 inci madde uyarınca hazırlanmış bulunan yönetmelik hükümlerinden yararlanılmak suretiyle hesaplanacağı belirtilmiştir. 2013/1 seri no.lu ve 2017/1 seri no.lu Emlak Vergisi Kanunu İç Genelgelerinin, “IV. ARSALARA AİT
TAKDİRLERDE UYULACAK ESASLAR” başlıklı bölümünde yer verilen açıklamalara göre; arsalara ait asgari ölçüde birim değer takdirlerinin geçmiş dönemde yapılan takdirlere belli bir oran uygulayarak veya geçmiş enflasyon oranlarını eklemek suretiyle değil bu yerlerin genel kullanış biçimleri, başlıca bölge tipleri, bölgelerin nüfus ve yapı yoğunlukları, yerleşim alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri, iş yeri merkezlerine ve meskun yerlere uzaklık ve yakınlıkları, ulaşım durumu, su, elektrik, doğalgaz ve kanalizasyon gibi alt yapı hizmetlerinin olup olmadığı, imar planlarındaki durumu, topografik durumu ve turizm, sanayi, toplu konut, sit, rekreasyon vb. alanlar içerisinde bulunup bulunmadığı dikkate alınarak cadde ve sokaklar itibarıyla yapılması gerekmektedir.
16) Sivas Belediye Başkanlığı, 2019 asgari metrekare birim fiyatlarının 2018 fiyatlarının
yeniden değerleme oranı olan %23,73’ün yarısı yani %11,865 oranında artırılmasıyla elde
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
edildiğini, 2018 yılı emlak vergisine esas arsa metrekare birim fiyatlarının ise 1319 sayılı Emlak
Vergisi Kanununun Geçici 23 üncü maddesi uyarınca 2017 yılı tutarlarının %50 fazlası oranında artırılmasıyla belirlendiğini, söz konusu parsellerin Belediye sınırları içerisinde yer alan ticari imarlı parseller olduğunu ve Sultanşehir Bulvarı (Erzurum-Erzincan Çevreyolu)
üzerinde yer aldığını, … Ada 4 parsel üzerinde mükellef tarafından ticari faaliyet gösteren bir bina inşa edildiğini, emlak vergisi konusunda itirazın ana sebebinin bu parsel üzerindeki binanın, 2018 yılında yapılış amacına uygun olarak kullanılabilecek duruma gelmiş olması nedeniyle 2019 yılı için vergisinin bina olarak tahakkuk ettirilmesi olduğu, inşaat sınıfı konusunda 15/12/1982 tarihli ve 17899 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan bina inşaat sınıflarının tespitine dair cetvelin dikkate alındığı, sonuç olarak tapu kayıtlarında nevi arsa olan
… ada 4 parselin bina olarak; 5, 6 ve 7 inci parsellerin ise arsa olarak tahakkuk eden emlak vergilerinde bir yanlışlık olmadığını ifade etmektedir.
17) Ayrıca, Gelirler Genel Müdürlüğünün 24/11/2009 tarihli ve 2009/156 sayılı Özelgesinde,
kayıtlarda arsa olarak görünen taşınmazların bina olarak kullanıldığının mükelleflerce bildirilmesi veya herhangi bir şekilde Belediyenin ilgisi dahiline girmesi halinde yapı kullanma izin belgesi alınmasa dahi yerinde gerekli kontroller yapılmak suretiyle emlak vergisinin bina vergisi olarak tarh edilmesi gerektiği ifadesine yer verilerek fiilen bina olarak kullanılan yerlerden bina vergisi alınabileceği açıklanmaktadır.
18) Bu kapsamda, mülkiyeti şikâyetçiye ait … ada üzerinde bulunan 4-5-6-7 parsel no.lu
taşınmazlar için belirlenen arsa metrekare birim değerinin, parseller üzerinde arsa ve bina olması durumu göz önüne alınarak ayrı ayrı belirlendiği; 1319 Sayılı Emlak Vergisi
Kanununun 29 uncu maddesinde belirtilen usule riayet edildiği; idarenin cevabında belirtilen ve cevabi yazı ekinde bulunan 4 no.lu parsele ait fotoğraflardan ilgili parsel üzerinde yapı inşa edilmiş olması ve bu nedenle ilgili parsel için arsa ve arazi vergisi değil bina vergisi tahakkuk ettirilmiş olması gerekçesiyle mezkur parsellerin arsa metrekare birim değerinin yeniden hesaplanması ve buna göre tarh ve tahakkuk işlemlerinin yapılması talebinin, yukarıda yer verilen paragrafta belirtilen arsalara ait takdirlerde uyulacak esaslara ilişkin (Bu yerlerin genel kullanış biçimleri… imar planlarındaki durumu, topografik durumu ve turizm, sanayi, toplu konut, sit, rekreasyon vb. alanlar içerisinde bulunup bulunmadığı…) hususlar dikkate alındığında yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
19) Başvuranın iddiaları, idarenin konuya ilişkin açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm
dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; … ada üzerinde bulunan 4-5-6-7 parsel No.lu taşınmazlar hakkında Takdir Komisyonu Kararıyla belirlenen asgari ölçüde arsa metrekare birim değerinin, 4 no.lu parsel için bina olarak; 5, 6 ve 7 numaralı parseller için arsa olarak takdir edilmesi işleminde ve emlak vergisine esas olan tutarda hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
20) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup
İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bundan böyle bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci
maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Sivas Vergi Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
Başvuranın Sivas ili Merkez … Mahallesi … ada 4-5-6-7 no.lu parselde bulunan taşınmazları hakkında 2019 yılı için takdir edilen asgari metrekare birim değerinin Emlak Vergisi
Kanununun Geçici 23 üncü maddesi hükümleri dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi talebinin REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve SİVAS BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.