|
ÖZET: T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü, 18 Aralık 2020 tarihli yazısında, 2020/27 sayılı Genelge ile ilgili olarak belediyelerin hangi organlarının değerlendirme yapması gerektiği konusunda açıklama talep edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre, belediyenin organları arasında belediye meclisi, encümeni ve başkanı yer almaktadır. Belediye başkanı, belediyenin en üst amiri olarak çeşitli görev ve yetkilere sahiptir.
15 Aralık 2020 tarihli Genelge, koronavirüs salgını nedeniyle yerel yönetimlerin mülkiyetinde bulunan taşınmazlara ilişkin olarak irtifak hakkı, kiralama gibi konularda indirim, erteleme ve sözleşme süresinin uzatılması gibi önlemleri alabilmesine olanak tanımaktadır. Bu bağlamda, belediye başkanının, ihale edilmemiş işler için doğrudan karar verme yetkisi bulunmaktadır. Sonuç olarak, Genelge çerçevesinde, belediyelerin zorlayıcı durumlar karşısında hızlı ve etkili bir şekilde hareket edebilmesi için gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Bu uygulamalar, hem kamu yararını gözetmekte hem de yerel yönetimlerin mali durumunu korumayı hedeflemektedir. |
T.C.
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : E.14399437-622.02-272696 18/12/2020 Konu : (GÖRÜŞ) 2020/27 sayılı Genelge Hk.
…. BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi: .. tarihli ve .. sayılı yazı.
İlgi yazı ile; 15/12/2020 tarihli ve 2020/27 sayılı Genelgede geçen “İdarece yapılacak değerlendirme sonucunda” ibaresinden Belediye Meclisi ya da Belediye Encümeninden hangisinin anlaşılması gerektiği hususunda tereddüte düşüldüğünden konu ile ilgili görüş talep edilmektedir.
Bilindiği üzere 5393 sayılı Belediye Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “…b) Belediyenin organları: Belediye meclisini, belediye encümenini ve belediye başkanını,
İfade eder.” hükmü,
“Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38 inci maddesinde; “Belediye başkanının görev ve yetkileri şunlardır:
Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak.
Belediyenin taşınır ve taşınmaz mallarını idare etmek.
Belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek.
p) Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak.” hükmü,
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11 inci maddesinde “Bakanlıklarda ve diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali ve belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir.
.” hükmü,
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nda “…İl özel idarelerine ait ihaleler, il daimi encümenince, belediyelere ait ihaleler belediye encümenince bu Kanun hükümlerine göre yürütülür.
.” hükmü yer almaktadır.
Bakanlığımızca yayımlanan 15/12/2020 tarihli ve 2020/27 sayılı Genelgede; “Bu çerçevede koronavirüs salgını kaynaklı zorlayıcı sebepler gerekçesiyle; yerel yönetimler ve bağlı kuruluşları ile bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri ve bunların sermayesinin yarısından fazlasına doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak birlikte veya ayrı ayrı sahip oldukları şirketlerin mülkiyetinde veya tasarrufunda olan taşınmazlarına ilişkin olarak irtifak hakkı, kiralama ve benzeri kullanımdan kaynaklanan ve ilgili mevzuatınca ödenmesi gereken bedellerin veya tutarların;
a) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından alınan önlemler sonucunda veya pandemi sürecine bağlı olarak faaliyetlerinde azalma meydan gelen işyerlerinden tahsil edilecek sözü edilen bedellere ilişkin olarak idarece yapılacak değerlendirme sonucunda indirim veya erteleme yönünde karar alınabileceği,
(a) bendindeki sebepler sonucunda faaliyetleri durdurulan veya faaliyette bulunamayan işletmelerden faaliyette bulunmadığı döneme ilişkin olarak sözü edilen bedellerin tahsil edilmemesi, ayrıca bu süreler kadar sözleşme sürelerinin uzatılması,
Peşin ödeme yapılan iş yerlerinde bu sürece isabet eden dönemler için (a) ve (b) bentleri uyarınca gerekli indirim, erteleme ve süre uzatımı yapılabileceği,
ç) Zorlayıcı sebeple ortaya çıkan durumun müşteriden/yükümlüden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, müşterinin/yükümlünün bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş bulunması hususlarının idarece yapılacak değerlendirme sonucunda tespit edilmesi halinde sözleşmenin karşılıklı olarak fesih edilebileceği,
Hususları uygun görülmüştür.” hükümlerine yer verilmiştir.
Buna göre söz konusu Genelge ile yerel yönetimler koronavirüs salgını kaynaklı zorlayıcı sebepler gerekçesiyle mülkiyetinde veya tasarrufunda olan taşınmazlarına ilişkin olarak irtifak hakkı, kiralama ve benzeri kullanımdan kaynaklanan ve ilgili mevzuatınca ödenmesi gereken bedeller veya tutarlar için indirim, erteleme, sözleşme süresinin uzatılması ve sözleşme feshi gibi birtakım önlemleri hızlıca alabilmesi yönünden talimatlandırılmıştır. Öte yandan belediye başkanı, belediyenin sevk ve idaresi ile hak ve menfaatlerinden sorumlu olup mali olarak üst yönetici sıfatına sahiptir.
Bu bakımdan, Genelge kapsamında indirim, erteleme, sözleşme süresinin uzatılması ve sözleşme feshi uygulamalarının ihale edilmiş işlerle ilgili encümen kararı alındıktan sonra, ihaleye konu olmayan işlerle ilgili doğrudan belediye başkanının kararı üzere yürütülmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür