2024 yılı Jandarma Genel Komutanlığı Muvazzaf/Sözleşmeli Astsubay Temini başvurusu için gerekli şartların sağlanıp sağlanmadığına iliş (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/10815-S.24.16503

BAŞVURU NO : 2024/6680

KARAR TARİHİ : 07.10.2024

TAVSİYE KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : 2024 yılı Jandarma Genel Komutanlığı Muvazzaf/Sözleşmeli

Astsubay Temini hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 27.05.2024

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran; 2024 yılı Jandarma Genel Komutanlığı Muvazzaf/Sözleşmeli Astsubay Temini kapsamındaki müracaatı sonrasında Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Personel Temin Sisteminin sonuç kısmında, “Başvuru kılavuzunun 3’üncü madde k fıkrasında belirtilen şartları taşımadığınızdan başvurunuz kabul edilmemiştir.” ibaresinin yer aldığını, Malatya POMEM Okulunu dönemde asil olarak kazandığını ancak hiçbir şekilde bu okula kayıt yaptırmadığını, bu sebeple başvuru kılavuzundaki ilgili maddeyi ihlal etmediğini belirterek hak kaybına uğramaması adına başvurusunun kabul edilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. İçişleri Bakanlığı Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının 12/06/2024 tarihli ve Esayılı yazısında özetle; 2.1. Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığı Temin

Yönetmeliği’nin “Adaylarda aranacak nitelikler” başlıklı 29’uncu maddesinde: “Sağlık Yönetmeliği hükümleri nedeniyle ilişiği kesilenler hariç olmak üzere, herhangi bir nedenle askeri okullardan, emniyet teşkilatına bağlı okullar ile Jandarma ve Sahil Güvenlik eğitim kurumlarından ayrılmamış veya çıkarılmamış olmak… ” hükmünün yer aldığı, aynı şarta 2024 Yılı Muvazzaf/Sözleşmeli Astsubay Başvuru

Kılavuzu’nun “Adaylarda aranacak nitelikler” başlıklı 3’üncü maddesinin (k) fıkrasında da yer verildiği, 2.2. Başvuranın dış kaynaktan sözleşmeli astsubay teminine başvurduğu, Personel Temin Sistemi (PTS)

üzerinden başvuruları alınan adayların belirtilen şartı sağlayıp sağlamadıklarına yönelik ve kayıtlarının olup olmadığının tespit edilmesi amacıyla ilgili kurumlardan bilgi ve belge talep edildiği, bunun üzerine Polis

Akademisi Başkanlığınca “Kaydı Bulunan Öğrenci Listesi” başlığı altında başvuranın isminin bildirildiği,

başvuranın 2024 Yılı Muvazzaf/Sözleşmeli Astsubay Başvuru Kılavuzu’nun 3’üncü maddesinin (k)

fıkrasında yer alan şartı sağlamaması sebebiyle başvurusunun kabul edilmediği ve seçme sınavlarına çağrılmadığı, 2.3. İlgili mevzuata bakıldığında söz konusu şartın; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına temin edilecek subay, astsubay, uzman erbaş ve sözleşmeli er /erbaş gibi statülerin tamamında aranan bir şart olduğunun açıkça görüldüğü, Açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde: “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 08/11/2016 tarihli ve 29882 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Jandarma ve

Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığı Temin Yönetmeliği’nin

“Adaylarda aranacak nitelikler” başlıklı 29’uncu maddesinde: “[…] (2) ASEM’e başvuru yapacak sivil kaynaklı adaylarda ise aşağıdaki şartlar aranır: […] i) Sağlık Yönetmeliği hükümleri nedeniyle ilişiği kesilenler hariç olmak üzere, herhangi bir nedenle askeri okullardan, emniyet teşkilatına bağlı okullar ile

Jandarma ve Sahil Güvenlik eğitim kurumlarından ayrılmamış veya çıkarılmamış olmak veya bu okulların yeterlilik sınavından başarısız olmamak, sivil okullardan çıkarılmamış olmak, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş veya sözleşmeli erbaş/er olarak görevli iken ayrılmamış veya çıkarılmış olmamak,” 6. 06/06/2015 tarihli ve 29378 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Polis Meslek

Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği’nin; 6.1. “Geçici kayıt” başlıklı 17’nci maddesinde: “(1) POMEM’lere, kesin başarı listesine göre planlanmış asıl adayların geçici kayıtları yapılır…” 6.2. “Yedek aday çağırma” başlıklı 19’uncu maddesinde: “(1) Geçici kayıt sırasında, POMEM’e giremeyecekleri anlaşılan, eksik belge getiren, intibak eğitiminin başladığı günün mesai bitimine kadar başvuruda bulunmayan, POMEM’den ayrılan veya vefat eden adayların yerine önlisans ve lisans mezunları için ayrı ayrı belirlenen yedek adaylar sırası ile çağrılır…” 6.3. “Zamanında kayıt yaptırmayan adaylar” başlıklı 20’nci maddesinde: “(1) Askeralma Kanununa göre silah altında bulunan adaylar hariç, planlandıkları POMEM’lere süresi içinde kayıt yaptırmayan adaylar, haklarından vazgeçmiş sayılırlar…”

Düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu

Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

/

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, 2024 yılı Jandarma Genel Komutanlığı Muvazzaf/Sözleşmeli Astsubay Temini kapsamındaki müracaatının kabul edilmesini talep etmektedir.

9. Jandarma Genel Komutanlığının dış kaynaktan muvazzaf/sözleşmeli astsubay temini kapsamında başvuruda bulunan adaylarda aranacak nitelikler Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim

Merkezi Komutanlığı Temin Yönetmeliği’nin 29’uncu maddesinde ayrıntılı olarak düzenleme altına alınmış olup “Sağlık Yönetmeliği hükümleri nedeniyle ilişiği kesilenler hariç olmak üzere, herhangi bir nedenle askeri okullardan, emniyet teşkilatına bağlı okullar ile Jandarma ve Sahil Güvenlik eğitim kurumlarından ayrılmamış veya çıkarılmamış olmak” başvuru yapan adaylarda aranan şartlar arasında sayılmıştır. Aynı şartlara 2024 Yılı Muvazzaf/Sözleşmeli Astsubay Başvuru Kılavuzu’nda da yer verilmiştir.

10. Başvuruda bulunan adayların mezkûr şartı taşıyıp taşımadığının tespiti amacıyla İçişleri Bakanlığı

Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının 15/01/2024 tarihli ve sayılı yazısı ile ilgili kurumlardan bilgi talep edilmiştir. Bunun üzerine Emniyet Genel

Müdürlüğü Polis Akademisi Başkanlığının 25/01/2024 tarihli yazısıyla “Kaydı Bulunan Öğrenci Listesi” başlığı altında başvuranın ismi bildirilmiştir. Bu yazıdan hareketle başvuranın, emniyet teşkilatına bağlı okullardan ayrılmamış veya çıkarılmamış olmak şartını taşımadığı gerekçesiyle başvurusu reddedilmiştir.

11. Anılan düzenlemelerden; Sağlık Yönetmeliği hükümleri nedeniyle ilişiğinin kesilmesi durumu dışında, emniyet teşkilatına bağlı okullardan herhangi bir nedenle ayrılmış veya çıkarılmış olan kişilerin başvurusunun reddedileceği anlaşılmaktadır. Bu yönüyle başvuranın emniyet teşkilatına bağlı okullardan ayrılmış veya çıkarılmış durumda olup olmadığının tespit edilmesi önem taşımaktadır.

12. Bir kurumdan ayrılma ya da çıkarılmanın söz konusu olabilmesi için öncelikle o kuruma kayıt ya da giriş yapılması ve bu suretle aidiyetin oluşması gerektiği açıktır. Polis Akademisi Başkanlığının 25/01/2024 tarihli yazısında; başvuranın Dönem Malatya POMEM’e dair durumunun “kayıt yaptırmadı” olarak göründüğü, ayrıca ilişik kesilme tarihinin boş bırakıldığı görülmektedir. Nitekim başvuranın Kurumumuza 06/01/2022 tarihinde yapmış olduğu / numaralı başvurusundan da POMEM’i kazandığı dönemde

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi memur olarak görev yaptığı için POMEM’e kayıt

yaptıramadığı anlaşılmıştır.

13. Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği’nde yer alan; POMEM’lere, kesin başarı listesine göre planlanmış asıl adayların geçici kayıtlarının yapılacağı, geçici kayıt sırasında, POMEM’e giremeyecekleri anlaşılan, eksik belge getiren, intibak eğitiminin başladığı günün mesai bitimine kadar başvuruda bulunmayan, POMEM’den ayrılan veya vefat eden adayların yerine önlisans ve lisans mezunları için ayrı ayrı belirlenen yedek adayların sırası ile çağrılacağı, Askeralma Kanununa göre silah altında bulunan adaylar hariç, planlandıkları POMEM’lere süresi içinde kayıt yaptırmayan adayların, haklarından vazgeçmiş sayılacağı (md. 17, 19,20) düzenlemeleri göz önünde bulundurulduğunda başvuranın kayıt yaptırmadığından hakkından vazgeçmiş sayıldığı anlaşılmaktadır.

14. Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın POMEM’e kayıt yaptırmadığının açık olduğu ve Polis Akademisi

Başkanlığınca da hakkından vazgeçmiş sayıldığının kabul edildiği, dolayısıyla hiç kayıt yaptırmayan ve

POMEM’e girişi olmayan başvuranı POMEM’den ayrılmış ya da çıkarılmış olarak kabul etmenin mümkün olmadığı, bu nedenle başvuranın 2024 yılı Jandarma Genel Komutanlığı Muvazzaf/Sözleşmeli Astsubay

Temini kapsamındaki başvurusunun “emniyet teşkilatına bağlı okullardan ayrılmamış veya çıkarılmamış

olmak” şartını taşımadığı gerekçesiyle reddedilmesi işleminin hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 sayılı mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6. maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgeler bakımından idare tarafından süresi içerisinde işlem tesis edildiği; böylece “makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davranıldığı anlaşılmıştır. Buna karşılık, başvurana iletilen cevabi yazıda, idarenin kararına karşı hangi sürelerde hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmediği anlaşıldığından

“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı tespit edilmiş olup, idareye bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup anılan Kanun’un 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu

Tavsiye Kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın mevzuatta öngörülen diğer şartları da taşıması halinde 2024 yılı Jandarma Genel Komutanlığı

Muvazzaf/Sözleşmeli Astsubay Temini kapsamındaki başvurusunun kabul edilmesi konusunda İÇİŞLERİ

BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; bu karar

üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın; BAŞVURANA ve İÇİŞLERİ BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/