21 (e) pazarlık usulü ile gerçekleştirilen ihalelerin nasıl yapılacağı (KİK)

18.07.2010 tarih ve II.Y.20.41.0229/2010-34E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Gazipaşa Belediye Başkanlığı tarafından 06.05.2010 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “Gazipaşa Atıksu Arıtma Tesisi Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Hidrotek Arıtma İnşaat San. ve Tic. A.Ş. Vekili Av. Mustafa Uğrancı’nın 18.06.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 22.06.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  09.07.2010 tarih ve 15984 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalenin birinci aşamasında yeterlik aldıkları, ancak fiyat içermeyen teknik tekliflerinin verilmesinin ardından tekliflerinin “özel ve teknik şartnamenin ilgili maddesi gereği, verilmesi gereken teknik servis hizmeti sunacak firma listesinin verilmediği” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak verdikleri teklif ile söz konusu özel ve teknik şartnamenin bütün şartlarının yerine getirildiği, verdikleri teknik teklifin “referanslar” başlıklı kısmında iki adet referans verildiği ve bu referanslar içinde de yetkili servis ismi ve adresinin belirtildiği, ayrıca sundukları teknik teklifin “bakım ve servis garantisi” maddesinde, teknik servis hizmetini kendilerinin sunacağını açıkça taahhüt ettikleri, bu açıdan değerlendirildiğinde teknik servis hizmeti sunacak yetkili firma listesi verilmesi şartının yerine getirildiği, bunun yanında söz konusu listenin sunulmamasının teklifin esasını değiştirecek mahiyette olmadığı, bu hususun mevzuat çerçevesinde tamamlatılabileceği ve açıklanabileceği, idarece verilen şikayetlerinin reddine dair kararda, verdikleri teknik teklifte “referanslar” başlığı altında verilen evrakların İngilizce olduğunun belirtildiği, ancak söz konusu belgelerin ihalenin daha önceki aşamalarında kabul edildiği, değerlendirme dışı bırakılma kararında da söz konusu gerekçenin yer almadığı, sunulan belgelerin başlığının Türkçe olduğu, idarece şikayetlerinin reddi gerekçeleri arasında, üretici firmalar tarafından şirketlerine veya başka bir firmaya verilen teknik hizmet sunulabileceğine ilişkin yetki verildiğini ispatlayacak belgelerin verilmesi gerektiğinin de ifade edildiği, ancak özel ve teknik şartnamenin ilgili maddesi gereği sadece teknik servis sunacak yetkili firma listesinin verilmesinin yeterli olacağı, şirketlerinin de bu doğrultuda, teknik servis hizmetini kendilerinin vereceğini taahhüt ederek 5 yıl garanti verdiği, idarenin şikayetlerini reddeden kararının çelişkili olduğu, söz konusu ihalenin Kamu İhale Kanununun 21 inci maddesinin (e) bendine göre yapıldığı, bu sebeple ihale aşamaları geçtikçe  fiyat hariç yan konularda verilen teklif içeriği belgenin değişeceği, yeni açıklamaların istenebileceği, ek bazı taahhütler talep edilebileceği veya teklif veren isteklinin teklifini yapılan görüşmelere göre idare ile mutabık kalarak şekillendirebileceği, buna rağmen idarece servise yetkili şirket adı yazılmadığı gerekçesiyle  ihaleye katılımlarının engellenmesinin hukuka aykırı olduğu, ayrıca idarece şirketleri hakkında karar verilmeden başka şirketler ile görüşülmesinin ihale usulüne aykırı olduğu, iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde, ihale konusu işin adının “Gazipaşa Atıksu Arıtma Tesisi Yapımı”; miktarı ve türünün “1 Adet Gazipaşa Atıksu Arıtma Tesisi Proje, Yapım ve İşletilmesi” olduğu,

Anılan şartnamenin “İhale ve yeterlik değerlendirmesine ilişkin bilgiler” başlıklı 3 üncü maddesinin 3.1 inci alt bendinde, ihalenin usulünün pazarlık usulü (21/e) olduğu, 3.3 üncü alt bendinde, ihalede yapılacak işlem sırasının, “a) Yeterlik değerlendirmesi, b) Fiyat içermeyen ilk tekliflerin alınması, c) Fiyat içermeyen ilk teklifler üzerinden teknik görüşmenin yapılması, ç) Teknik şartnamenin netleştirilmesi, d)Teknik şartnameyi karşılayabilecek isteklilerin belirlenmesi, e) Fiyat tekliflerinin alınması, f) Son yazılı fiyat tekliflerinin alınması, g) Tekliflerin değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılması” şeklinde olduğu belirtilmiştir.

Gazipaşa (Antalya) İlçesi Atıksu Arıtma Tesisi Özel ve Teknik Şartnamesinin (E) bölümünün “Tekliflerin kapsamı” başlığı altındaki 11 inci maddesinde; “Teklif edilen arıtma sisteminin uygulandığı referanslara ait bilgiler ve teknik servis hizmeti sunacak yetkili firma listesi verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 4 üncü maddesinde pazarlık usulü; “Bu Kanunda belirtilen hallerde kullanılabilen, ihale sürecinin iki aşamalı olarak gerçekleştirildiği ve idarenin ihale konusu işin teknik detayları ile gerçekleştirme yöntemlerini ve belli hallerde fiyatı isteklilerle görüştüğü usul” olarak tanımlanmıştır.

Anılan Kanunun “Pazarlık usulü” başlıklı 21 inci maddesinin (e) bendinde, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabileceği, dördüncü ve beşinci fıkralarında da; “(a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılacak ihalelerde, ihale dokümanında belirtilen değerlendirme kriterlerine göre yeterliği tespit edilen istekliler, öncelikle ihale konusu işin teknik detayları ve gerçekleştirme yöntemleri gibi hususlarda fiyatı içermeyen ilk tekliflerini sunar. İdarenin ihtiyaçlarını en uygun şekilde karşılayacak yöntem ve çözümler üzerinde ihale komisyonu her bir istekli ile görüşür. Teknik görüşmeler sonucunda şartların netleşmesi üzerine bu şartları karşılayabilecek isteklilerden, gözden geçirilerek şartları netleştirilmiş teknik şartnameye dayalı olarak fiyat tekliflerini de içerecek şekilde tekliflerini vermeleri istenir.

          Bu madde kapsamında yapılacak ihalelerde, ilk fiyat tekliflerini aşmamak üzere isteklilerden ihale kararına esas olacak son yazılı fiyat teklifleri alınarak ihale sonuçlandırılır.” hükümlerine yer verilmiştir.

    Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Teknik şartnameler” başlıklı 22 nci maddesinde; “Yapım işinin teknik ayrıntıları ve şartları ile projesini de kapsayan teknik şartnameler hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. İdarelerce hazırlanacak teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.

          Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

          İhale konusu yapım işinin her türlü özelliğini belirten teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, işin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına ihale yoluyla hazırlattırılabilir.” hükmü yer almaktadır.

           4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d), (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile ihale edilen yapım işlerinde uygulanacak tip idari şartnamenin “Yeterlik değerlendirmesi ve teknik görüşmeler” üst başlığı altındaki “Yeterlik başvurularının değerlendirilmesi” başlıklı 21 inci maddesinde;

             “21.1. Başvuruların değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu ilk oturumda tespit edilen isteklilerin başvurularının değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.

              21.2. Başvurunun esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde İdarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuruları değerlendirme dışı bırakılır.

              21.3. Bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak, verilen süre içinde isteklilerce sunulan belgelerin başvuru tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgeler, isteklinin yeterlik tarihinde yeterlik şartlarını sağladığını tevsik etmesi durumunda kabul edilecektir.

              21.4. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri tam olan isteklilerin başvurularının ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir.

             21.5. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen asgari yeterlik kriterlerine ve ihale dokümanında belirtilen şartlara sahip olup olmadığı incelenir.

             21.6. Yapılan değerlendirme sonucunda istenen yeterlik kriterlerini sağlayan istekliler yeterli kabul edilir. Yeterlik kriterlerini taşımadıkları tespit edilen istekliler ise yeterli kabul edilmez.

             21.7. Yeterliği tespit edilen isteklilerden ihale konusu işin teknik detayları ve gerçekleştirme yöntemleri gibi hususlarda fiyatı içermeyen ilk tekliflerini sunmaları istenir.” düzenlemesi,

            “Fiyatı içermeyen ilk tekliflerin sunulması ve teknik görüşmeler ile teknik şartnamenin kesinleştirilmesi” başlıklı 22 nci maddesinde;

            “22.1.İhale komisyonunun belirlediği süre içinde istekliler, ihale konusu işin teknik detayları ve gerçekleştirme yöntemleri gibi hususlarda fiyatı içermeyen ilk tekliflerini sunarlar.

            22.2. Bu aşamada, ihale komisyonu tarafından fiyatı içermeyen ilk tekliflerini sunan her bir istekli ile İdarenin ihtiyaçlarını en uygun şekilde karşılayacak yöntem ve çözümler üzerinde görüşme yapılır.

22.3. Yapılan teknik görüşmeler sonucunda teknik şartnamenin şartları netleştirilir.

            22.4. Teknik görüşmeler sonucunda; şartları karşılayabilecek isteklilerden, şartları netleştirilmiş teknik şartnameye dayalı olarak fiyat tekliflerini de içerecek şekilde, ihale komisyonu tarafından belirlenen tarih ve saate kadar tekliflerini vermeleri istenilir.

            22.5.Fiyatı içeren ilk tekliflerin verilebileceği son tarih ve saat davet yazısında belirtilir.” düzenlemesi,

             Anılan şartnamenin “Fiyat içeren ilk tekliflerin değerlendirilmesi, son tekliflerin alınması ve sözleşme yapılmasına ilişkin hususlar” üst başlığı altındaki “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 34 üncü maddesinde;

            “34.1. Fiyatı içeren ilk teklifler ihale komisyonu tarafından belirlenen ve isteklilere bildirilen tarih ve saate kadar kadar İdareye (tekliflerin sunulacağı yere) verilecektir.

            34.2. İhale komisyonu tarafından, tekliflerin alınması ve açılmasında aşağıda yer alan usul uygulanır:

            34.2.1. İhale komisyonu tarafından belirlenen tarih ve saatte ihaleye başlanır ve bu saate kadar kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur.

            34.2.2. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. Bu incelemede, zarfın üzerinde isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu, ihaleyi yapan İdarenin açık adresi ve zarfın yapıştırılan yerinin istekli tarafından imzalanıp kaşelenmesi veya mühürlenmesi hususlarına bakılır. Bu hususlara uygun olmayan zarflar bir tutanakla belirlenerek değerlendirmeye alınmaz.   

            34.2.3. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik olan veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ve teklif bedelleri açıklanarak tutanağa bağlanır. Düzenlenen bu tutanaklar ihale komisyonunca imzalanır ve ihale komisyon başkanı tarafından onaylanmış bir sureti isteyenlere imza karşılığı verilir.

              34.2.4. Bu aşamada hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez. Teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır.” düzenlemesi,

               “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 35 inci maddesinde;

              “35.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.

               35.2. Teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde İdarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak İdare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir..

               35.3. Bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak, verilen süre içinde isteklilerce sunulan belgelerin, fiyatı içeren ilk tekliflerin son verilme tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgeler, isteklinin ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını tevsik etmesi durumunda kabul edilecektir.

               35.4. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir.

               35.5. Bu aşamada, tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen teklifler ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

                Söz konusu düzenlemelere idarece hazırlanan idari şartnamede de yer verildiği görülmüştür.

       06.05.2010 tarihinde yapılan incelemeye konu ihalenin yeterlik değerlendirmesine 15 adayın katıldığı, bunlardan önce yeterli olmadığı belirtilen, ancak daha sonra idareye yaptığı şikayet başvurusu üzerine, idarece düzeltici işlem kararı verilerek yeterli kabul edilen Alke İnş. San. ve Tic. A.Ş. ile başvuru sahibi de dahil 14 adayın yeterli bulunduğu, 13 adaya 10.05.2010 tarihinde, Alke İnş. San. ve Tic. A.Ş.’ne ise şikayet başvurusu sonucunda, 11.06.2010 tarihinde gönderilen muhtelif sayılı yazılar ile, yapılan yeterlik değerlendirmesi sonucunda, yeterli bulundukları, ihaleye katılmak için ihale dokümanına uygun olarak hazırlanacak fiyat içermeyen, teknik teklif olarak ifade edilen tekliflerinin, en geç 31.05.2010 tarihi saat 14:00’e kadar dokümanda belirtilen adrese ulaştırılması gerektiği, verilen teknik tekliflerin belirtilen tarih ve saatte istekliler ile hazır bulunanlar önünde açılarak teknik teklifler üzerinde her bir istekli ile ayrı ayrı görüşme yapılacağı bildirilmiştir. Bu doğrultuda, 31.05.2010 tarihli “teknik teklif başvuru belgelerinin ihale komisyonunca teslim alındığına dair tutanak”ta başvuru sahibi de dahil 11 istekli tarafından idarece teknik teklif olarak ifade edilen fiyat içermeyen ilk tekliflerin idareye sunulduğu görülmüştür.

             İdarece istekliler tarafından sunulan fiyat içermeyen ilk tekliflere ilişkin olarak 01.06.2010 ve 02.07.2010 tarihli “teknik teklif zarfı açma ve belge kontrol tutanağı” ile  “uygun olmayan belgelerin uygun sayılmama gerekçelerine ilişkin tutanak” düzenlenerek, belgeleri eksik olarak değerlendirilen isteklilerin belirlendiği, uygun olmayan belgelerin uygun sayılmama gerekçelerine ilişkin tutanakta, başvuru sahibinin “arıtma sistemi referansı ve teknik servis listesi” belgesinin  “teknik servis sunacak yetkili firma listesinin verilmediği” gerekçesiyle uygun sayılmadığının belirtildiği, başvuru sahibi dahil 7 istekliye, 04.06.2010 tarihinde gönderilen, muhtelif sayılı ve “teknik tekliflerin değerlendirmesi sonucunda, şartları sağlamadığı belirlenen isteklilere bildirim” konulu, KİK014.2/Y standart form numaralı, “4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a)/(d)/(e) bentlerine göre yapılan ihalelerde teknik görüşme sonucunda şartları sağlamayanlara bildirim” formunda teknik tekliflerinin değerlendirilmesi sonucunda, yeterlik kararının 01.06.2010 tarihinde verildiği, anılan formda şartların sağlanmaması gerekçesinin belirtilerek yapılan değerlendirmeye karşı 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinde, belirtilen süre içinde idareye şikayet başvurusunda bulunabileceğinin bildirildiği, idareye şikayet başvurusunda bulunmasının ardından yeterlik başvurusu kabul edilen ve teknik teklifini sunması istenilen Alke İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin de 02.07.2010 tarihli “uygun olmayan belgelerin uygun sayılmama gerekçelerine ilişkin tutanak”ta ifade edilen belgelerinin eksik olduğu gerekçesiyle teknik teklifinin reddedildiği, idarece 01.06.2010 tarihli “teknik teklif zarfı açma ve belge kontrol tutanağı”nda belgelerinin eksik olmadığı tespit edilen ve teknik teklifi yeterli olarak belirlenen 4 istekli ile 02.06.2010 tarihinde teknik görüşme yapıldığı ve söz konusu teknik görüşmelerin 02.06.2010 tarihli 4 adet belge ile tutanak altına alındığı görülmüştür.

          İdarece, başvuru sahibine 04.06.2010 tarihinde gönderilen KİK014.2/Y standart form numaralı, “4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a)/(d)/(e) bentlerine göre yapılan ihalelerde teknik görüşme sonucunda şartları sağlamayanlara bildirim” formunda, başvuru sahibinin şartları sağlamama gerekçesi; “Gazipaşa (Antalya) AAT Özel ve Teknik şartnamesinin Bölüm E, 1.Tekliflerin Kapsamı kısmının 11. maddesi gereği verilmesi gereken teknik servis hizmeti sunacak firma listesi verilmemiştir.” şeklinde belirtilmiştir.

          Başvuru sahibi tarafından sunulan, fiyat içermeyen teknik teklifte, değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinde belirtilen hususa ilişkin olarak bakım ve servis garantisi adı altında belgeye yer verildiği, söz konusu belgede, işletme süresi boyunca bütün tesisteki ekipmanların periyodik bakım, onarım ve yedek parça ile sarf malzemesi temininin firmalarınca yapılacağının belirtildiği, bunun yanında söz konusu isteklinin teknik teklifinde iki adet referansa yer verildiği, referansların, başlık dışında İngilizce olduğu görülmüştür.

    4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (e) bendine göre yapılacak olan ihalelerde, idare tarafından 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesine uygun olarak belirlenen ve ihale dokümanında belirtilen değerlendirme kriterlerine göre yeterliği tespit edilen isteklilerin öncelikle ihale konusu işin teknik detayları ve gerçekleştirme yöntemleri gibi hususlarda fiyatı içermeyen ilk tekliflerini sunması, bu aşamada idarece KİK009.0Y standart form numaralı “teknik teklif zarfı açma ve belge kontrol tutanağı”nın düzenlenmesi, bunun ardından, idarenin ihtiyaçlarını en uygun şekilde karşılayacak yöntem ve çözümler üzerinde ihale komisyonunun her bir istekli ile ayrı ayrı görüşmesi, teknik görüşmeler sonucunda, teknik şartnamenin gözden geçirilerek şartlarının netleştirilmesi, şartları netleştirilen teknik şartnameye uygun olarak tekliflerin revize edilmesi, bu aşamada da, ihale komisyonunca yine KİK009.0Y standart form numaralı  “şartları netleştirilmiş teknik şartnameye dayalı olarak hazırlanan teklif zarfı açma ve belge kontrol tutanağı”nın, KİK010.0/Y standart form numaralı “uygun olmayan belgelerin uygun sayılmama gerekçelerine ilişkin tutanak”ın ve KİK011.0/Y standart form numaralı “4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a)/(d)/(e) bentlerine göre yapılan ihalelerde yeterlik değerlendirme sonuç tutanağı’nın düzenlenerek, şartları netleştirilmiş teknik şartnameyi karşılayabilecek isteklilerin belirlenmesi, teknik görüşme sonucunda şartları netleştirilmiş teknik şartnameyi karşılayamayan isteklilere ise, KİK014.2/Y standart form numaralı “4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a)/(d)/(e) bentlerine göre yapılan ihalelerde teknik görüşme sonucunda şartları sağlamayanlara bildirim formu”nun gönderilmesi, son olarak şartların netleşmesi üzerine bu şartları karşılayabildiği tespit edilen isteklilerden, gözden geçirilerek şartları netleştirilmiş teknik şartnameye dayalı olarak fiyat tekliflerini de içerecek şekilde tekliflerini vermelerinin istenmesi gerekmektedir.

    Belirtilen usule göre yapılan ihalelerin teknik değerlendirme aşamasında özetle, oluşturulan temel nitelikleri haiz bir teknik şartnameye dayalı olarak, ön yeterliği tespit edilen isteklilerden, teknik teklif olarak da ifade edilebilecek fiyat içermeyen ilk teklifleri alınmakta, bu aşamada belgeleri eksik olduğu gerekçesiyle hiçbir istekli değerlendirme dışı bırakılmamakta teklif sunan her bir istekli ile yapılan teknik görüşme sonucunda, teknik çözümlerin teknik şartnameye aktarılabilecek yönleri varsa teknik şartnamede gerekli değişiklikler yapılarak, teknik şartname kesinleştirilmekte ve son olarak isteklilerin kesinleşen teknik şartnameye uygun olarak revize edilmiş nihai teknik teklifleri alınarak idarece teknik değerlendirme yapıldıktan sonra, şartları karşılayabilecek isteklilerden kesinleşmiş teknik şartnameye uygun olarak fiyat tekliflerini de içeren teklifleri alınmaktadır.

    4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesi idareleri, ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu kılmıştır. Kamu İhale Kanununun pazarlık usulünü düzenleyen 21 inci maddesinin anılan bendi uyarınca ihale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olduğu durumlarda ihale komisyonunun idarenin ihtiyaçlarını karşılayacak yöntem ve çözümler üzerine her bir istekli ile görüştükten sonra şartların netleştirilmesi ve idare tarafından uygun olarak belirlenen teknik çözüm üzerinden isteklilerden teklif istenilmesi 4734 sayılı Kanunun anılan hükmünde ve pazarlık usulünün özünde de yer alan eşit muamele ilkesine dayanmaktadır.

          Yukarıda yer alan hükümler ve tespitler neticesinde, inceleme konusu ihalede, fiyat içermeyen teknik teklifini vermesinin ardından başvuru sahibi ile teknik görüşme yapılması gerekmekte olup yapılan teknik müzakereler esnasında, başvuru sahibince referanslara ve teknik servis hizmetine ilişkin bilgi verilebileceği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, yapılan müzakereler sonucunda netleşen hükümlere göre başvuru sahibinden revize edilmiş nihai teknik teklifinin alınması ve idarece nihai teknik değerlendirmenin söz konusu nihai teknik teklif üzerinden yapılması gerekmektedir.

          Diğer taraftan, başvuruya konu ihalede, ihale tarihinden önce, teknik şartnamenin hazırlanarak kesinleştirildiği, ilk aşamada idari şartnamede belirtilen değerlendirme kriterlerine göre yeterliği tespit edilen isteklilerin, fiyat içermeyen ilk tekliflerini vermelerinin hemen ardından, fiyatı içermeyen ilk tekliflerini sunan her bir istekli ile teknik görüşme yapılmadan ve bunun sonucunda teknik şartnamenin şartları netleştirilmeden, salt fiyat içermeyen ilk teklifte, şartları netleşmemiş teknik şartnameye göre sunulan veya sunulmayan belgeler üzerinden tekliflerinin değerlendirildiği, bunun sonucunda başvuru sahibi de dahil 8 istekliye yeterlik verilmediği ve sadece, şartları netleştirilmemiş teknik şartnameye uygun olarak belgelerinin eksik olmadığı tespit edilen 4 istekliyle teknik görüşme yapıldığı anlaşıldığından ihale komisyonu tarafından inceleme konusu ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21 nci maddesinin (e) bendine uygun olarak gerçekleştirilmediği ve anılan Kanunun 5 inci maddesinde öngörülen rekabet ve eşitlik ilkelerinin ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme kararın (A) bölümünde yapılmıştır.

            Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece fiyat içermeyen ilk tekliflerin verilmesi aşamasında, İdarenin ihtiyaçlarını en uygun şekilde karşılayacak yöntem ve çözümler üzerinde teknik görüşme yapılmadan şartları sağlamadığı belirtilen başvuru sahibi de dahil 8 istekli ile söz konusu teknik görüşmenin yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.