|
ÖZET: Başvuran, Adalet Bakanlığı Afyonkarahisar İlk Derece Mahkemesi Komisyon Başkanlığı’nda 4/B sözleşmeli personel olarak görev yaparken, 2016 yılında kamu çalışanlarına verilen 1 derece artışından faydalanamadığını belirtmiş ve 15.04.2023 tarihinde kadrolu personel statüsüne geçiş yaptığını ifade ederek, bu nedenle derece verilmesini talep etmiştir. Ancak, başvurusu, ilgili idare tarafından reddedilmiştir. İdare, başvuranın 2016 yılı itibarıyla sözleşmeli personel statüsünde bulunduğunu ve bu nedenle 3. Dönem Toplu Sözleşme kapsamındaki ilave dereceden yararlanamayacağını belirtmiştir.
İdarenin açıklamalarına göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun geçici 48. maddesi uyarınca memur kadrolarına geçirilen personelin, 3. Dönem Toplu Sözleşme hükümlerinden yararlanma hakkı bulunmamaktadır. Başvuranın durumu, ilgili mevzuat ve yargı içtihatları doğrultusunda değerlendirildiğinde, talebinin reddinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın ilave derece talebinin reddine karar verilmiş ve bu karar, başvurana ve ilgili adli yargı komisyonuna tebliğ edilmiştir. Başvuran, bu karara itiraz edebilir ve idari mahkemelerde dava açma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/10389-S.24.15943
BAŞVURU NO : 2024/10406
KARAR TARİHİ : 30.09.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : AFYONKARAHİSAR ADLİ YARGI İLK DERECE MAHKEMESİ
ADALET KOMİSYONU
BAŞVURUNUN KONUSU : Toplu Sözleşme Gereği Derece Veilmesi Talebi Hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 21.08.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran Adalet Bakanlığı Afyonkarahisar İlk Derece Mahkemesi
Komisyon Başkanlığında komisyon personeli olarak Afyonkarahisar müdürlüğünde kadrosunda görev yaptığını, göreve 4/B sözleşmeli personel olarak 05.06.2015 te başladığını, 2016 döneminde tüm kamu çalışanlarına 1 derece verildiğini, 4/B sözleşmeli personel olarak çalıştığı için bu verilen 1 dereceden faydalandırılmadığını, 15.04.2023 tarihinde 4/B sözleşmeli personellikten kadrolu personel statüsüne geçtiğini bu nedenle verilen 1 dereceden faydalandırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içerikli yazımıza istinaden Afyonkarahisar
Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığınca gönderilen 10.09.2024 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Başvuranın 4/B Sözleşmeli statüde 05.06.2015 tarihinde Adalet Bakanlığı bünyesinde göreve başladığı ve Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün 31.03.2024 tarih ve E- –
4 sayılı “26/1/2023 tarih ve 32085 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet
Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik
Yapılmasına Dair 7433 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa eklenen geçici 48 inci madde gereğince komisyonunuz merkez ve mülhakat ceza infaz kurumları ile denetimli serbestlik müdürlüklerinde aynı Kanunun 4 üncü maddesinin B fıkrası uyarınca istihdam edilen personelin
memur kadrolarına atanmalarına ilişkin 22.03.2023, 28.03.2023 ve 31.03.2023 tarihli Bakanlık Olurları” yazılarında belirtilen husus gereğince 15.04.2023 tarihinde kadroya atandığı, 2.2. Başvuranın 2016 yılı 3. Dönem Toplu sözleşme hükümleri gereğince tarafına bir derece verilmesi talebine ilişkin Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün 21.07.2023 tarih ve Esayılı “Sözleşmeliden Kadroya Geçen Personel Terfi ve İntibak İşlemleri” konulu görüş yazıları gereğince Komisyon Başkanlığının 23.07.2024 tarih ve / sayılı kararı ile talebin reddine karar verildiği ve anılan kararın başvurana tebliğ edildiği ancak başvuranın 30.07.2024 tarihli yeniden bir derece verilmesi talebinde bulunduğu ve Komisyon Başkanlığının 20.08.2024 tarih ve sayılı cevabi yazısında da; “ her iki talebin aynı mahiyette olması ve ilk talebi gereğince Komisyon Başkanlığımızca alınan bir karar bulunduğundan talebi işlemsiz olarak iade edildiği” şeklinde bilgi verildiği 2.4. Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün 21.07.2023 tarih ve Esayılı “Sözleşmeliden Kadroya Geçen Personel Terfi ve İntibak İşlemleri” konulu görüş yazısında ise “3. Dönem Toplu Sözleşme Uyarınca Derece İlerlemesi Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 3 üncü Dönem
Toplu Sözleşmenin “Kamu Görevlilerinin Geneline Yönelik Mali ve Sosyal Haklar” başlıklı ikinci kısmının
“ilave derece verilmesi” başlıklı 28 inci maddesinde; “(I) 457 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 399 sayılı Kamın Hükmünde Kararnameye eklenen ek geçici madde, 458 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnameyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa eklenen mülga ek geçici madde ve 459 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa eklenen ek geçici madde hükümleri; anılan ek geçici maddeler kapsamında belirtilen (sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar dahil) ve bu ek geçici maddeler ile 2/2/2005 tarihli ve 5289 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmamış olanlardan 15/1/2016 tarihinde görevde bulunanlar (aylıksız izinde bulunanlar dahil) ile bunlardan anılan tarihten önce emekli, adî malûllük, vazife malullüğü aylığı bağlananlar ile dul ve yetim aylığı alanlar hakkında da ııygulanır.” hükmü yer almaktadır. Ancak “657 sayılı Kanunun geçici 48 inci maddesi uyarınca memur kadrolarına geçirilen personelin Kamu
Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını
Kapsayan 3 üncü Dönem Toplu Sözleşmesinin ilave bir derece verilmesi maddesinden faydalanamayacağı” hususu Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün 24.04.2023 tarih ve sayılı yazısıyla Bakanlığımıza bildirilmiştir.” Hükümlerinin yer aldığı
İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, /
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun,
5.1. “Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel
İdareleri, Belediyeler, İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya Beden Terbiyesi Bölge
Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır. Sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu
Kanunda belirtilen özel hükümler uygulanır.”
5.2. “İstihdam Şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür. A) Memur: Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır. Yukarıdaki tanımlananlar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti, araştırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetkili olanlar da memur sayılır B) Sözleşmeli personel:(1) Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller Adres : Kavaklıdere Mah. Zeytindalı Caddesi
No:4 Çankaya/ANKARA Telefon : 0 (312) 465 22 00 Faks : 0 (312) 465 22 65 e-Posta :
iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi : www.ombudsman.gov.tr 5070 sayılı Elektronik İmza
Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden 83b9-4698-a9c0 kodu ile yapılabilir. 4 / 7 çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir…”
5.3. “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesi Ortak Hükümler bölümünün C fıkrasının sekizinci bendinde “8- (Ek: 29/1/2016 – 6663/5 md.) 108 inci maddenin (B) fıkrası uyarınca kullanılan aylıksız izin süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.”,
5.4. Geçici 48 inci maddesinde, “Kamu kurum ve kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda; bir yıldan az süreli, ayın veya haftanın bazı günleri ya da günün belirli saatleri gibi kısmi zamanlı çalışanlar ile yükseköğretim kurumlarının araştırma-geliştirme projelerinde proje süreleriyle sınırlı olarak çalışanlar hariç olmak üzere; a) 28/11/2022 tarihi itibarıyla; 1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası, … uyarınca vizelenmiş veya ihdas edilmiş sözleşmeli personel pozisyonlarında çalışmakta olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam eden ve 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar; pozisyonlarının vizeli olduğu teşkilat ve birimde,… 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine tabi kurumlar bakımından bu Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin eki (I) sayılı cetvelde yer alan bulunduğu pozisyon unvanıyla aynı unvanlı memur kadrolarına, diğer kurumlar bakımından bu kurumların kadro cetvellerinde yer alan aynı unvanlı memur kadrolarına, pozisyon unvanlarıyla aynı unvanlı memur kadrosu olmaması hâlinde ise ilgisine göre aynı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (I) sayılı cetvelde veya kurumların kadro cetvellerinde yer alan kadro unvanlarıyla sınırlı olmak ve sözleşmeli personel pozisyonlarına ilişkin vize ve ihdas cetvellerindeki nitelikler dikkate alınmak suretiyle Cumhurbaşkanınca belirlenen memur kadrolarına, … bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış gün içinde kurumlarınca atanırlar. …. Bu madde hükümlerine göre memur kadrolarına atananların, ilgili mevzuat hükümlerine göre sözleşmeli personel olarak geçirdikleri
hizmet süreleri öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilir.”,
6. 23/08/2015 tarihli ve 29454 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve
Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem
Toplu Sözleşmesinin “Kamu Görevlilerinin Geneline Yönelik Mali ve Sosyal Haklar” başlıklı İkinci
Kısmının “İlave derece verilmesi” başlıklı 28 inci maddesinde; “457 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnameyle 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek geçici madde, 458 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa eklenen mülga ek geçici madde ve 459 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa eklenen ek geçici madde hükümleri; anılan ek geçici maddeler kapsamında belirtilen (sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar dâhil) ve bu ek geçici maddeler ile 2/2/2005 tarihli ve 5289 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmamış olanlardan 15/1/2016 tarihinde görevde bulunanlar (aylıksız izinde bulunanlar dahil) ile bunlardan anılan tarihten önce emekli, adi malullük, vazife malullüğü aylığı bağlananlar ile dul ve yetim aylığı alanlar hakkında da uygulanır.”
hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran Adalet Bakanlığı Afyonkarahisar İlk Derece Mahkemesi Komisyon Başkanlığında komisyon personeli olarak Afyonkarahisar müdürlüğünde kadrosunda görev yaptığını, göreve 4/B sözleşmeli personel olarak 05.06.2015 te başladığını, 2016 döneminde tüm kamu çalışanlarına 1 derece verildiğini, 4/B sözleşmeli personel olarak çalıştığı için bu verilen 1 dereceden faydalandırılmadığını, 15.04.2023 tarihinde 4/B sözleşmeli personellikten kadrolu personel statüsüne geçtiğini bu nedenle verilen 1 dereceden faydalandırılmasını talep etmektedir.
9.1. Başvuranın, 3. Dönem Toplu Sözleşmenin uygulandığı yıllarda, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel pozisyonunda çalışmakta olduğu görülmektedir.
9.2. Somut olayda, 657 sayılı Kanunun ilgili hükümlerinin referans norm olarak ele alınmış olmasının, başvuranı 657 sayılı Kanuna tabi personel haline getirmeyeceğini öncelikle belirtmek gerekmektedir. Kamu
Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını
Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşmesinin 28 inci maddesinde, ilave bir derece verilmesi için, bu hükümde sözü edilen mevzuata tabi personel olarak 15/1/2016 tarihinde görevde bulunmak (aylıksız izinde bulunanlar dahil) şartının öngörüldüğü, başvuranın ise, 15/1/2016 tarihinde sözleşmeli personel statüsünde bulunduğu, yani, Toplu Sözleşmenin anılan hükmünde sözü edilen mevzuata tabi personel olarak görev yapmadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, başvurana 3. Dönem Toplu Sözleşmesinin 28 inci maddesi uyarınca, ilave bir derece verilmesine imkan bulunmadığı değerlendirilmektedir.
10. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri, yargı içtihatları ile Kurumumuzun emsal niteliğinde kararları kapsamında yapılan açıklamalar doğrultusunda, ilgili idarenin, başvuranın 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme uyarınca ilave bir dereceden yararlanma talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminin hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
11. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, Başvuranın 3. Dönem Toplu Sözleşme uyarınca ilave bir dereceden yararlanma talebinin REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve AFYONKARAHİSAR ADLİ YARGI İLK DERECE MAHKEMESİ
ADALET KOMİSYONUNA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/