|
ÖZET: Başvuran, 30. Dönem POMEM Giriş Sınavı mülakat aşamasında başarısız sayıldığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü, başvuranın Fiziksel Yeterlilik Sınavı’ndan başarılı olduğunu, ancak mülakat aşamasında 60 puan alarak başarısız olduğunu ve bu durumun hukuka aykırı olmadığını ifade etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu inceledikten sonra, başvuranın talebinin kısmen kabulü ve kısmen reddi yönünde bir öneri sunmuştur.
Yapılan değerlendirmelerde, mülakat sınavının hukuka uygun şekilde gerçekleştirildiği, ancak değerlendirme kriterlerinin somut bilgi ve belgeye dayandırılmadığı tespit edilmiştir. Sözlü sınavda adayların cevaplarının tutanağa bağlanmaması ve sınavların sesli ve görüntülü olarak kaydedilmemesi, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir. Bu nedenle, gelecekteki mülakatlarda bu ilkelerin gözetilmesi gerektiği belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın mülakatının yeniden değerlendirilmesi talebi reddedilmiş, ancak Emniyet Genel Müdürlüğü’ne, sınavların daha şeffaf ve hesap verilebilir bir şekilde yapılması için gerekli tedbirleri alması yönünde tavsiyede bulunulmuştur. İdarenin bu karar üzerine 30 gün içinde işlem yapması zorunludur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/6074-S.24.9538
BAŞVURU NO : 2024/118
KARAR TARİHİ : 05.06.2024
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
30. Dönem POMEM Giriş Sınavı Mülakat Aşaması Hk
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 03.01.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, başvurusunda özetle; 30. Dönem POMEM Giriş Sınavı mülakat aşamasında başarısız sayıldığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında istenen bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Emniyet Genel
Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.2. Başvuranın 19.07.2023 tarihinde 30. Dönem POMEM Giriş Sınavının Müracaat Kabul ve Ön Sağlık
Kontrolü aşamalarından geçerek katıldığı Fiziksel Yeterlilik Sınavı aşamasında 80 puan alarak başarılı olduğu ancak 06.06.2015 tarihli ve 29378 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Polis
Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliğinin 15. maddesinin birinci fıkrası hükmüne istinaden gerçekleştirilen Mülakat Aşamasında 60 puan alarak başarısız olduğunun anlaşıldığı ve hukuka aykırı bir durum tespit edilemediği belirtilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın,
3.1. “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49 uncu maddesinde; “Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.”
3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliğinin;
5.1. Mülakat Sınavı başlıklı 15 uncu maddesinde; “(1) Fiziki yeterlilik sınavında başarılı olan adaylar, kendilerine duyurulacak yer ve zamanda mülakat sınav komisyonu tarafından mülakat sınavına tabi tutulurlar. (2) Adayların psikolojik yeterliliği; duygusal dengesizlik, dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, açıklık ve adayın polislik mesleğine istekli olması kıstaslarına göre psikolog veya rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümü mezunu üye tarafından değerlendirilir ve bu değerlendirme mülakat komisyonu ile paylaşılır. Adaylara, (Değişik ibare:RG-8/11/2019-30942) Soru Hazırlama Komisyonunca hazırlanıp Soru
Denetleme Komisyonunca uygun görülen soruların yazılı olduğu bir kart çektirilir. Konu hakkında düşünmesi ve sunum yapması için süre verilir. Konu ile ilgili komisyonca adaya sorular sorulabilir.
Değerlendirmede adayın; a) Konu hakkında bilgi düzeyi, b) Kendisinden istenileni kavrama, c) Özgüveni, ç) İfade etme yeteneği, d) Beden dilini kullanma becerisi, olmak üzere beş ayrı kritere göre ve her bir kriter yirmi puan olmak üzere toplam yüz tam puan üzerinden yapılır. Adayın mülakat sınavından başarılı olabilmesi için yüz puan üzerinden en az yetmiş puan alması gerekir. (3) Mülakat sınavı komisyonu; başarılı olan adaylar hakkında “Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrenci Adayı Olur”, başarısız adaylar hakkında “Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrenci Adayı Olamaz” kararı verir. Puanlama ve karar, değerlendirme karar formuna işlenir.”
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kısmen kabulü, kısmen reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, POMEM Giriş Sınavının Mülakat bölümünde başarısız sayıldığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
8. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
9. Danıştay 2’nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve sayılı Kararı’nda, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin
başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.
10. İlgili idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, sözlü sınav kurulunun yukarıda sözü edilen mevzuat çerçevesinde oluşturulduğu, sözlü sınav öncesinde adaylara sorulacak soruların ve cevapların hazırlandığı, hazırlanan bu soruların zarflara konularak adayın bizzat kendisi tarafından çekilen zarf içerisinden çıkan soruların adaya yöneltildiği, ancak sözlü sınavda Komisyon üyeleri tarafından yöneltilen soru için sadece puanlama yapıldığı adayca verilen cevapların tutanağa bağlanmadığı, sözlü sınav değerlendirme formunda her bir kurul üyesi tarafından her bir konu için verilen puanların yer aldığı ve fakat verilen puanın her bir kurul üyesince ayrı ayrı gerekçelendirilmediği ve sözlü sınavın sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınmadığı görülmektedir.
11. Yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri ve ilgili idarenin açıklamaları birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın ilgili idare tarafından gerçekleştirilen sözlü sınavda başarısız sayılması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesiyle başvuranın sözlü sınavının tekrar değerlendirilmesi talebinin reddedilmesi, bundan sonra yapılacak sözlü sınavlarda; hesap verilebilirliğin ve şeffaflığın sağlanması açısından
“puanlama kriterlerinin gerekçelendirilmesi ve sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması” yönünde tavsiye kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Aynı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine 30 gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvuranın, yeniden sözlü sınavının tekrar değerlendirilmesi talebinin REDDİNE;
Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirleri alması, adaylarca verilecek cevapların tutanağa bağlanması ve sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması yönünde EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın başvurana ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi