|
ÖZET: Başvuran, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında “Tekniker” veya “Sağlık Teknikeri” kadrosuna atanma talebinde bulunmuştur. Ancak, idare, başvuranın mezun olduğu Çocuk Gelişimi programı itibarıyla Sağlık Teknikeri unvanını ihraz ettiğini kabul etmesine rağmen, başvurunun reddedilmesinin gerekçesi, ilgili kurumda bu unvana ait kadronun bulunmaması olmuştur. 3713 sayılı Kanun’un geçici 15’inci maddesi, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumuna göre unvanların atanmasına olanak tanımaktadır; fakat mevcut kadro durumu, başvuranın atanmasını engellemektedir.
İdarenin hukuka uygunluğu, belirlilik ilkesi çerçevesinde değerlendirilmiştir. Kamu idarelerinin, kadro durumunu genel mevzuat çerçevesinde şekillendirmesi gerektiği belirtilmiştir. Başvuranın talebinin reddi, kadro eksikliği nedeniyle hukuka aykırı bulunmamıştır. Dolayısıyla, başvuranın atanma talebi, ilgili mevzuat ve kadro durumu göz önünde bulundurularak reddedilmiştir. Bu durum, kamu personel rejiminin gereklilikleri doğrultusunda değerlendirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/2514-S.22.3815
BAŞVURU NO : 2021/16438
KARAR TARİHİ : 24/02/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın 3713 sayılı Kanunun 15 inci maddesi kapsamında ihraz ettiği kadro unvanına atamasının yapılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 27/09/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 01/07/2013 tarihinde 19 Mayıs Üniversitesi/Samsun Meslek Yüksekokulu/Çocuk Gelişimi programından mezun olduğunu 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında Şehit-Gazi yakını olarak
Samsun Bilim, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğüne 10/04/2015 tarihinde Memur olarak atandığını ve halen
Sicil Numarası ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/a maddesi uyarınca Veri Hazırlama ve
Kontrol İşletmeni (VHKİ) olarak çalıştığını, 27 Temmuz 2016 tarih ve 29783 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. Maddesi ile 3713 sayılı kanuna eklenen Geçici
15 maddesinde belirtilen şartları taşıdığından; mezun olduğu okul ve program sonucunda ”Tekniker” veya
“Sağlık Teknikeri” kadrosuna sınavsız unvan değişikliği yapılarak atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvurucunun Bakanlığın Samsun İl Sanayi ve Teknoloji Müdürlüğü emrinde Veri Hazırlama ve
Kontrol İşletmeni olarak görev yaptığı,
2.2. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun geçici 15’inci maddesinde; “Bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar. İhraz etmiş bulundukları
kadroların atandıkları kamu kurumlarında olmaması halinde ilgililer asli memurluğa atandıktan sonra bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilir.” hükmü ile Terörle Mücadele Kanunu
Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdam Edilecekler Hakkında Yönetmelik’in “İhraz edilen unvanlara atanma” başlıklı geçici 3’üncü maddesinde; “(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, Başkanlık tarafından Kanunun ek 1’inci maddesi kapsamında atama teklifleri yapılıp göreve başlayan personelin atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumu itibarıyla ihraz ettiği unvanın, 190 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması halinde, ilgili personel bu unvana ilişkin kadro veya pozisyona kurumu tarafından sınava tabi olmaksızın atanır.
(2) Birinci fıkra uyarınca yapılacak atama işlemlerinde ilgili kamu kurum veya kuruluşunun 190 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamenin veya 22.01.1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alan mevcut kadro ve pozisyonları dikkate alınır.
(3) İhraz etmiş bulundukları unvanların atandıkları kamu kurum ve kuruluşlarının mevcut kadro ve pozisyonlarında olmaması halinde ilgililer, asli memurluğa atandıktan sonra bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilir.
(4) Kamu kurum ve kuruluşları, ilgililerin Kanunun geçici 15’inci maddesi kapsamında yaptıkları naklen atama başvurularını, atanmak istedikleri unvan için gerekli şartları taşımaları halinde, ivedilikle işleme alarak sonuçlandırır.” hükmünün yer aldığı,
2.3. Diğer taraftan, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının mezkur mevzuat hükümlerinin nasıl uygulanması gerektiğine yönelik kamu kurum ve kuruluşlarına göndermiş olduğu 15.06.2021 tarihli ve
304022 sayılı yazısında özetle “mezkur kanunun geçici 15’inci maddesi sadece 22.07.2014 ile 25.07.2016
tarihleri arasında “memur” unvanlı olarak atanan personelden, atama teklif tarihinde diploma ile ihraz ettiği unvanı, kadro sisteminde olanları kapsadığı, 2014-2016 dönemi dışında 3713 sayılı Terörle Mücadele
Kanuna istinaden yapılan atamalar ile atama teklif tarihinden sonra alınan bir diplomaya ilişkin unvana atanma taleplerinin ise geçici 15’inci madde kapsamında olmadığı şeklinde açıklamada bulunduğu,
2.4. Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri atama teklif tarihi itibarıyla diploma ile ihraz edilen unvanlara atanma hakkını düzenlediği, başvurucunun talebi üzerine özlük dosyasının incelenmesinden “Ondokuz
Mayıs Üniversitesi Samsun Meslek Yüksekokulu” Çocuk Gelişimi” bölümünden mezun olduğu, mezun olduğu alan itibarıyla, ilgilinin Tekniker unvanına atanma talebi hakkında gerekli mezuniyet yeterliliğini taşımaması nedeniyle, Sağlık Teknikeri unvanına atanma talebi hakkında ise 2 sayılı Genel Kadro Usulü
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ekinde yer alan Bakanlığımıza ait kadro cetvellerinde Sağlık
Teknikeri unvanının olmaması nedeniyle herhangi bir işlem tesis edilemediği,
2.5. Diğer taraftan Bakanlık bünyesinde 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında görev yapan ve yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde gerekli şartları taşıyan personelin tamamının öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atamalarının gerçekleştirildiği,
2.6. Bakanlıkça yürütülen iş ve işlemlerin tamamının yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde yerine getirildiği, başvuranın mezun olduğu alan itibarıyla Tekniker unvanına atanma talebi hakkında gerekli mezuniyet yeterliliğini taşımadığı, ayrıca Sağlık Teknikeri unvanına atanma talebi hakkında ise 2 sayılı
Genel Kadro Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ekinde yer alan Bakanlığa ait kadro cetvellerinde Sağlık Teknikeri unvanının olmaması nedeniyle herhangi bir işlem yapılmasına imkan bulunmadığı
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 5.1. Ek 1 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, “Bu madde kapsamında atanacakların, atamalarının yapılacağı kadro veya pozisyonlar için sınavlara ilişkin hükümler hariç olmak üzere ilgili mevzuatında öngörülen nitelik ve şartları taşımaları zorunludur.”,
5.2. Ek 1 inci maddesinin altıncı fıkrasında, “Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama teklifleri Devlet Personel Başkanlığınca yapılır.”
5.3. Ek 1 inci maddesinin 25/07/2016 tarihli ve 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılan 7 nci fıkrasına 06/02/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanun ile eklenen cümlesinde, “Bu madde kapsamında atama teklifi yapılarak göreve başlayanlar, niteliklerini taşıdıkları veya eğitim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro ve pozisyonlara görev yaptıkları kamu kurum ve kuruluşlarınca atanabilir.”,
5.4. Bu fıkranın 14/04/2016 tarihli ve 6704 sayılı Kanunun 12 inci maddesiyle değiştirilmiş olan halinde, “Bu madde kapsamında göreve başlayan personel, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara, kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanabilirler.”,
5.5. Geçici 15 inci maddesinde, “Bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar. İhraz etmiş bulundukları kadroların atandıkları kamu kurumlarında olmaması halinde ilgililer asli memurluğa atandıktan sonra bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilir.”
5.6. Geçici Madde 18- (Ek: 28/11/2017-7061/52 md.) “Bu Kanunun ek 1 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde sayılan maluller ile 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesine göre tazminat hakkından yararlandırılanlardan bizzat istihdam hakkından yararlanarak bu maddenin yayımı tarihinden önce hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara atanan ve halen bu unvanda görev yapanların bu maddenin yayımını takip eden ayın 14’ü itibarıyla kadro ve pozisyon unvanları başka bir işleme gerek kalmaksızın memur olarak değiştirilmiş sayılır.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret
Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran özetle, 3713 sayılı Kanuna istinaden ”Tekniker” veya “Sağlık Teknikeri” kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir.
8. Bilindiği üzere, Anayasanın 2 nci maddesinde, Devletin temel nitelikleri arasında hukuk devleti ilkesine yer verilmiş olup, hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir. Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup birey, yasadan, belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir. Ayrıca, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir. (AYM, 17/04/2008 Tarihli, E.2005/5, K.2008/93 sayılı Kararı).
9. Başvuranın bitirmiş olduğu Çocuk Gelişimi programı bölümü itibariyle Sağlık Teknikeri unvanını ihraz ettiği konusunda herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Ayrıca, 3713 sayılı Kanun kapsamında istihdam edilenlerin Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanların,
bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanacakları da açıkça düzenlenmiştir.
10. Konuya ilişkin Devlet Personel Başkanlığının da 01/08/2016 tarihli duyurusunda da, “2014 Temmuz –
2016 Temmuz dönemi içerisinde atama teklifi yapılarak göreve başlayan personelin, atama teklifinin
yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibariyle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara istihdam edildikleri kurum tarafından atamalarının yapılması zorunludur.
Hak sahipleri; çalıştıkları kurumda öğrenim durumu itibariyle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro ve pozisyon bulunmaması halinde diğer kurumlara naklen atanmalarında bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmayacaklardır.
Kamu kurum ve kuruluşları 3713 sayılı Kanunun geçici 15 inci maddesi kapsamında yapılacak naklen atamalarda gerekli hassasiyetleri göstermeleri gerekmektedir.” açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.
11. Devlet Personel Başkanlığının 21/06/2018 tarihli ve E.3646 sayılı görüşünde ise; “ … ilgililerin Geçici
15 inci madde hükmünden faydalanabilmesi için; … Görev yaptıkları kurumlarda ihraz ettikleri unvanlara
ilişkin kadro veya pozisyon olmaması durumunda, öğrenim durumunuz itibariyle ihraz ettiğiniz unvanın bulunduğu başka bir Kuruma 657 sayılı Kanunun 74 üncü maddesi hükümleri çerçevesinde naklen atanma başvurusu yapılması gerektiği, Kamu kurumlarının, 3713 sayılı Kanunun geçici 15 inci maddesi kapsamında yapılacak naklen atamalarda herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmadıkları,” ifade edilmiştir.
12. Somut olayımızda, halihazırda VHKİ olarak çalışmakta olan başvuranın, 19 Mayıs Üniversitesi/Samsun
Meslek Yüksekokulu/Çocuk Gelişimi programından 2013 yılında mezun olduğu, 2015 yılında 3713 sayılı
Kanun’un Ek-1 inci maddesine göre Samsun Bilim, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü emrine VHKİ olarak atandığı, 3713 sayılı Kanuna 25/07/2016 tarihinde 668 sayılı KHK ile eklenen Geçici 15 inci maddeden yaralanmak için kurumuna yaptığı başvurunun sağlık teknikeri kadrosunun Kurum bünyesinde bulunmaması nedeniyle talebi reddedilmiştir.
13. Bilindiği üzere, kamu idarelerinin merkez ve taşra birimlerinin kadro yapılanmalarını kurumsal ihtiyaçlar doğrultusunda genel mevzuat hükümlerine göre şekillendirilmektedir. Bu çerçevede, bir idarenin açıktan veya naklen atama yoluyla personelin bir kadroya atamasını yapabilmesi için kadro durumunun uygun olması, diğer bir ifadeyle atama yapılabilecek kadronun Kurum bünyesine bulunması gerekmektedir.
14. Yürürlüğe konulan nihai değişiklik ile 3713 sayılı Kanun kapsamında, ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvana atanmaları düzenlendiğinden geçici 15 inci madde ile ek 1 inci madde kapsamında daha önce göreve başlayan personelin, hak kaybına uğramaması amacıyla atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanacakları hükme bağlanmış olsa da, başvuranın ihraz ettiği “sağlık teknikeri” unvanıyla atanması Kurumunda söz konusu unvana dair kadronun bulunmaması nedeniyle halihazırda başvuranın
atanmasına imkan bulunmadığından, idarece başvuranın talebinin reddedilmesine yönelik işlemde herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
15. Kurumuzca yapılan inceleme neticesinde, mevcut düzenlemeler ve kamu personel rejiminin gerekliliklerinden biri olan kadro uygulaması nedeniyle başvuranın ihraz etmiş olduğu unvanın çalışmakta olduğu Kurumda var olmaması nedeniyle, idarenin başvuranın talebini reddetmesine yönelik işleminde herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmediğinden başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelerin
idare tarafından süresi içinde gönderildiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket ettiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin göstermemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Samsun İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın BAŞVURANA ve SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi