TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 15293-15293 |sayi|18745356-101.07.05-E.18745356-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/9069 2017/ 9069
KARAR TARİHİ : 05/12/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Sağlık Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : 3713 sayılı Kanun kapsamında göreve başladıktan sonra bitirilen lise öğrenimi nedeniyle memur kadrosuna sınavsız atama işleminin yapılması talep edilmektedir .
BAŞVURU TARİHİ : 22/07/2017 22.7.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununa istinaden Bingöl Kamu Hastaneleri Birliği
Genel Sekreterline bağlı Solhan Devlet Hastanesi emrine ilkokul mezunu olarak yardımcı hizmetler sınıfında hizmetli kadrosunda istihdam edildiğini, sonrasında liseyi bitirdiğini ve memur kadrosuna atanma talebinde bulunduğunu ancak Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Başkanlığı tarafından talebinin reddedildiğini, aynı konuya yönelik Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Maliye
Bakanlığı tarafından sınavsız olarak memur kadrolarına atama yapıldığını belirterek 3713 sayılı
Kanun gereğince memur unvanlı kadroya sınavsız olarak atamasının yapılmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebimize istinaden mülga Türkiye Kamu
Hastaneleri Kurumu Başkanlığının 18/ 09/ 2017 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek 1 inci maddesinin altıncı fıkrasında, “ Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama teklifleri Devlet
1 / 6Personel Başkanlığınca yapılır . İşçi kadrolarına yapılacak atama teklifleri sürekli işçi unvanlı
kadroya yapılır .” hükmü kapsamında adı geçenin Devlet Personel Başkanlığı atama teklifinin yapıldığı tarihte ilkokul mezunu olduğu ve Açık Öğretim Lisesinden 27/ 10/ 2014 tarihinde mezun olduğu anlaşılmış olup, Sağlık Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliği hükümleri gereği unvan değişikliği sınavına girmesi gerektiği belirtilmiş olup, başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak Kurumumuza gönderilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü amirdir .
4. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında , “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmüne yer verilmiştir .
5. 12/ 4/ 1991 tarihli ve 3713 sayılı 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 5.1. Ek 1 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında, “Bu madde kapsamında atanacakların, atamalarının yapılacağı kadro veya pozisyonlar için sınavlara ilişkin hükümler hariç olmak üzere ilgili mevzuatında öngörülen nitelik ve şartları taşımaları zorunludur .”, 5.2. Ek 1 inci maddesinin altıncı fıkrasında, “Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama teklifleri Devlet Personel Başkanlığınca yapılır . İşçi kadrolarına yapılacak atama teklifleri sürekli işçi unvanlı kadroya yapılır .”, 5.3. Ek 1 inci maddesinin 25/ 07/ 2016 tarihli ve 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılan 7 nci fıkrasına 06/ 02/ 2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanun ile eklenen cümlesinde, “Bu madde kapsamında atama teklifi yapılarak göreve başlayanlar, niteliklerini taşıdıkları veya eğitim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro ve pozisyonlara görev yaptıkları kamu kurum ve kuruluşlarınca atanabilir .”, 5.4. Bu fıkranın 14/ 04/ 2016 tarihli ve 6704 sayılı Kanunun 12 inci maddesiyle değiştirilmiş olan halinde , “Bu madde kapsamında göreve başlayan personel, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara, kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanabilirler .”, 5.5. Geçici 15 inci maddesinde, “Bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum
2 / 6ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar . İhraz etmiş bulundukları kadroların atandıkları
kamu kurumlarında olmaması halinde ilgililer asli memurluğa atandıktan sonra bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilir .” hükümleri yer almaktadır .
6. 17.04.2014 tarihli ve 28975 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sağlık Bakanlığı ve Bağlı
Kuruluşları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 6.1. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde ; “( 1) Bu Yönetmelikte geçen; …
ğ) Görevde yükselme sınavı : Görevde yükselmeye tabi kadrolara atanacaklar için yapılan yazılı ve sözlü sınavı, …
l) Unvan değişikliği sınavı : En az ortaöğretim düzeyinde meslekî veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin görevlere atanabilmek için yapılan yazılı ve sözlü sınavı,… ifade eder .”, 6.2. “Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına tabi kadrolar” başlıklı 5 inci maddesinde, “( 1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir .
( 2) Görevde yükselmeye tabi kadrolar :
…
ç) İdari hizmetler grubu;
1) Ayniyat saymanı, muhasebeci, sayman,
2) Bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, daktilograf, veznedar, santral memuru,
ambar memuru, memur, redaktör, koruma ve güvenlik görevlisi,
3) Şoför . …
( 3) Unvan değişikliğine tabi kadrolar şunlardır :
a) Uzman tabip, uzman (T .U.T.G.), uzman diş tabibi, tabip, diş tabibi, eczacı, avukat, mühendis, mimar, veteriner hekim, matematikçi, istatistikçi, kimyager, fizikçi, sağlık fizikçisi, çocuk gelişimcisi, biyolog, psikolog, sosyolog, antropolog, sosyal çalışmacı, diyetisyen, fizyoterapist, fizikoterapist, iş ve uğraşı terapisti (ergo terapist), perfüzyonist, dil ve konuşma terapisti, tercüman, mütercim, kütüphaneci, tekniker, teknik ressam, ressam, grafiker, şehir plancısı, programcı, tıbbî teknolog, sağlık teknikeri, hemşire, hemşire yardımcısı, ebe, sağlık memuru, sağlık teknisyeni, laborant, diş protez teknisyeni, odyolog, teknisyen ve imam hatip .” hükümleri düzenlenmiştir .
7. 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Ret kararı” başlıklı 33 üncü maddesinde, “İnceleme ve araştırma sonucunda şikâyetin yerinde olmadığı kanaatine varılması hâlinde ret kararı verilir .” hükmü yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın 3713 sayılı
Kanun kapsamında göreve başladıktan sonra bitirilen lise öğrenimi nedeniyle memur kadrosuna sınavsız atama işleminin yapılmasına ilişkin talebinin reddi yönündeki öneri , Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
3 / 6V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, 3713 sayılı Kanuna istinaden 13/ 05/ 2010 tarihinde hizmetli kadrosuna atamasının yapıldığını, 2014 yılında liseyi bitirdiğini ancak 3713 sayılı Kanun gereğince memur kadrosuna atanmaya ilişkin verdiği dilekçesine olumsuz cevap verildiğini, aynı konuya yönelik Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığınca farklı yönde uygulamanın yapıldığını belirterek memur unvanlı kadroya sınavsız olarak atamasının yapılmasını talep etmektedir .
10. İdarenin nasıl işlem tesis edeceğinin sınırları önceden bir hukuk kuralıyla kesin olarak belirlenmişse, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetki söz konusudur . İdarenin bağlı yetki içinde tesis ettiği işlemlerde, sebep ve konu unsuru açısından takdir yetkisi söz konusu değildir .
İdare, bağlı yetki durumunda, kanunun öngördüğü sebebi tespit ettiğinde yine kanunun öngördüğü işlemi yapmak zorundadır .
11. Konuya ilişkin daha önce talep edilen Devlet Personel Başkanlığı görüşünde, “3713 sayılı
Kanununun Ek-l inci maddesinin 14/ 04/ 2016 tarihli ve 6704 sayılı Kanunun 12 inci maddesiyle değiştirilmiş olan yedinci fıkrasında yer alan düzenlemenin, daha önce Kanunun Ek-l inci maddesi gereğince kamu görevine başlamış bulunan personelin Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama tekliflerinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibariyle ihraz etmiş oldukları unvanlara ilişkin kadrolara, diğer bir ifade ile kurumların görevde yükselme veya unvan değişikliği yönetmeliklerinde unvan değişikliğine tabi kadro veya pozisyon olarak gösterilen kadro veya pozisyonlara, mevzuatta aranan diğer koşullara sahip olmaları kaydıyla unvan değişikliği sınavlarına katılmaksızın atanabilmelerine imkân veren bir düzenleme olduğu tespitinden hareketle; “Teknisyen Yardımcısı” unvanlı kadrodan “Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni”, “Bilgisayar İşletmeni”, “Santral
Memuru” ve “Memur” kadrolarına veya diğer üst düzey kadrolara atanmanın görevde yükselme niteliğinde bir atanma olması sebebiyle, bahsi geçen personelin belirtilen madde hükmüne istinaden görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan ifade edilen kadrolara atanmasının mümkün olmadığı” belirtilmiştir . ( 7/ 6/ 2016 tarihli ve E .340 sayılı yazı)
12. İlgili mevzuat hükümleri ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü çerçevesinde, başvuranın hizmetli kadrosundan memur unvanlı kadroya atamasının görevde yükselme mahiyetinde bir atama olduğu ancak 3713 sayılı Kanunda unvan değişikliği mahiyetinde kadrolara sınavsız atamaya yönelik düzenlemenin bulunduğu , bu nedenle başvuranın 3713 sayılı Kanun gereğince sınavsız atamaya ilişkin öngörülen hükme istinaden görevde yükselme sınavına tabi tutulmaksızın memur kadrosuna atanmasının mümkün olmadığı anlaşılmakla birlikte, başvuran tarafından sunulan
Milli Eğitim Bakanlığınca sınavsız atamalara ilişkin yazısında dayanak olarak gösterilen 3713 sayılı
Kanunun ek 1 inci maddesinin ise hukuken geçerli bir dayanak teşkil edemeyeceği kanaatine varılmış, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının ise bu yönde işlem tesis ettiğine dair herhangi bir bilgi ve belgeye de ulaşılamamıştır .
13. Ayrıca, başvuruya konu 3713 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin yedinci fıkrasının 06/ 02/ 2014 tarihli halinde öğrenim durumları itibariyle sınava tabi olmaksızın atanma imkanının ilgili idarenin takdirine bağlı olarak atama teklifi yapılarak göreve başlayan ve öğrenim şartını taşıyan personel için öngörüldüğü ancak 14/ 04/ 2016 tarihinde yapılan değişiklik ile atama teklifinin yapıldığı tarihte ilgililerin öğrenim şartını taşımaları gerektiği şeklinde düzenlendiği, 25/ 07/ 2016 tarihinde ise söz konusu fıkranın yürürlükten kaldırıldığı görülmektedir .
4 / 614. Yürürlüğe konulan nihai değişiklik ile 3713 sayılı Kanun kapsamında, ortaöğretim ve
yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvana atanmaları düzenlendiğinden geçici 15 inci madde ile ek 1 inci madde kapsamında daha önce göreve başlayan personelin , hak kaybına uğramaması amacıyla atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanacakları hükme bağlanmıştır .
15. Başvuruda ise, başvuranın atama teklifinin yapıldığı tarihte ilkokul mezunu olduğu, atamasının yapıldığı tarihten sonra lise eğitimini tamamladığı, başvuru tarihi itibariyle başvuranın görevde yükselmeye tabi bir kadro unvanı olan memur olarak atanma talebine imkan veren herhangi bir düzenleme mevcut olmadığından yürüklükte olan mevzuat itibariyle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır .
16. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın 3713 sayılı Kanun gereğince hizmetli unvanlı kadrodan memur unvanlı kadroya atamasının yapılmasına ilişkin talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılığın bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden (varsa) kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Elazığ İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
5 / 6Kamu Başdenetçisi