TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/4950-S.7415
BAŞVURU NO : 2019/389
KARAR TARİHİ : 01/07/2019
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TİCARET BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın 3713 sayılı Kanunun 15 inci maddesi kapsamında ihraz ettiği kadro unvanına atamasının yapılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 11/01/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, Kurumumuza yaptığı başvurusunda, özetle; 04/03/2016 tarihinde 3713 sayılı
Kanun kapsamında göreve başladığını, Kanunun Geçici 15 inci maddesine göre ihraz ettiği kadro unvanına atamasının yapılması için idareye başvuruda bulunduğunu, ancak
Kanun maddesinde unvan için tek ayrım 190 sayılı KHK’da bahsedilip bahsedilmediği iken ve kanun maddesi gereğince idarelerin atama yapma zorunluluğu bulunmasına rağmen idarenin teşkilat ayrımı yaparak gerekli kadroya ve unvana atamasını yapmadığını, idareyle yaptığı yazışmalar sonucunda “…” kadrosunun taşrada yer almadığı, merkez kadrosuna atanmayı kabul etmesi halinde talebinin değerlendirileceği şeklinde cevap verildiğini, ancak kendisinin ilk atama sırasında il tercihinde bulunarak atandığını ve düzenini …’de kurduğunu, bu sebeple Ankara’ya gitmesinin mümkün olmadığını, diğer bakanlıkların yaptığı gibi taşraya kadro aktarımı yoluyla bunu sağlayabileceğini, kadrosunun değişmesinin il müdürlüğünde sorun olmayacağını, sonuç itibariyle … Ticaret İl Müdürlüğünde kadrosu mühendis olmakla birlikte evrak işleri yapan kişilerin olduğunu ifade ederek; gerekli incelemenin yapılarak kadro ve unvanının tarafına verilerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Ticaret Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 06/05/2019 tarihli ve … sayılı
yazısında;
2.1) Başvuranın Fen-Edebiyat Fakültesi …bölümü mezunu olduğu ve … unvanının 190 sayılı
KHK’nın eki cetvellerde yer aldığı,
2.2) Bakanlığın merkez teşkilatında 6 ncı dereceli 2 adet boş … kadrosu bulunduğu,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.3) Bakanlıkta … unvanı ile görev yapan herhangi bir personel bulunmamakla birlikte, taşra
teşkilatında da bu kadroda görev yapacak personel ihtiyacı bulunmadığı, başvurana merkez teşkilatında görev yapmayı talep etmesi halinde talebinin değerlendirileceğinin bildirildiği,
2.4) … Ticaret İl Müdürlüğünde Mühendis unvanında görev yapan 1 personel bulunduğu,
ilgilinin, V.H.K.İ. kadrosunda görev yapmakta iken (mülga) Sanayi ve Ticaret
Bakanlığınca 20/03/2011 tarihli unvan değişikliği sınavı sonucunda başarılı olarak
Mühendis unvanı ile Uşak İl Bilim, Sanayi ve Teknoloji Müdürlüğüne, daha sonra 15/06/2011 tarihli dilekçesi üzerine de … İl Bilim, Sanayi ve Teknoloji Müdürlüğüne atandığı, (mülga) 640 sayılı Gümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesine göre devredilen personel kapsamında Bakanlığımız bünyesinde görev aldığı,
2.5) Başvuranın … kadrosuna atanma talebinin yanı sıra 11/03/2019 tarihli dilekçesi ile
Ticaret Uzmanı olarak atanma talebinin de bulunduğu, diğer talebi değerlendirilirken bu hususun göz ardı edilmemesi gerektiği,
3) Devlet Personel Başkanlığının 21/06/2018 tarihli ve E… sayılı yazısında;
3.1) İlgililerin Geçici 15 inci madde hükmünden faydalanabilmesi için Başkanlıkça atama
tekliflerinin 2014 yılı ve sonrasında yapılmış olması ve atama tekliflerinin yapıldığı tarihte ihraz ettikleri unvanlarının 2 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki cetvellerinde yer alması gerektiği,
3.2) Atanabilecekleri unvanların görev yaptıkları kurumların kadro veya pozisyonlarında yer
alması koşulu ile kurumları tarafından ihraz etmiş bulundukları unvanlara ilişkin kadro veya pozisyona atanmalarının Kanunun amir hükmü olduğu,
3.3) Görev yaptıkları kurumlarda ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyon
olmaması durumunda, ilgili tarafından öğrenim durumu itibariyle ihraz ettiği unvanın bulunduğu başka bir Kuruma 657 sayılı Kanunun 74 üncü maddesi hükümleri çerçevesinde naklen atanma başvurusu yapılması gerektiği,
3.4) Kamu kurumlarının 3713 sayılı Kanunun geçici 15 inci maddesi kapsamında yapılacak
naklen atamalarda herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmadıkları, ancak ilgilerin söz konusu madde hükmünden faydalanabilmesi için idareye başvuruda bulunması gerektiği, idarenin re’sen atama yapamayacağı, başvuruda bulunmayanların söz konusu haklarının koşulları taşımaları suretiyle mevcudiyetini koruyacağı,
3.5) Mezkur Kanunun Ek-1 inci maddesinin sekizinci fıkra hükümleri gereği ilk atamada,
Başkanlıkça atama teklifinin yapılması ile birlikte başka bir işleme gerek kalmaksızın atama teklifi yapılan kamu kurum ve kuruluşlarına kadro ve pozisyonlar ihdas edilirken
Geçici 15 inci madde kapsamında unvan değişikliğinde böyle bir düzenlemeye yer verilmediği,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
3.6) İlgililerin 3713 sayılı Kanun kapsamında ilk kez atanmalarında 3 il tercihi yapma hakkı
mevzuatta düzenlemişken, Geçici 15 inci madde kapsamında unvan değişikliğinde böyle bir hükme herhangi bir mevzuatta yer verilmediği,
3.7) Bu itibarla; 3713 sayılı Kanunun Ek-1 inci maddesi kapsamında Başkanlıkça atama
teklifinin ilgili mevzuat gereği “memur” unvanıyla yapılan, ancak Geçici 15 inci madde hükmü kapsamında “…” unvanlı kadroya atanma talebi olan başvuranın görev yaptığı kurumda “…” unvanlı kadroya atanma talebinin, yukarıda yer verilen hüküm ve değerlendirmeler ile ekte iletilen ilgilinin aynı konuda Başkanlığa intikal ettirilen 08/01/2018 tarihli dilekçesine cevaben yazılan 13/05/2018 tarihli ve … sayılı yazıya göre işlem tesis edilebileceği ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının
4.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4.2) “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı D bölümünde yer alan “Genel
İlkeler” başlıklı 128 inci maddesinde; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.
Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”
5) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5
inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
6) 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun
6.1) Ek 1 inci maddesinin 02/08/2013 tarihli ve 28726 sayılı Resmi Gazete yayımlanan
6495 sayılı Kanunun 86 ncı maddesiyle düzenlenen birinci fıkrasının ve 6 ncı
fıkrasının başvuranın atandığı tarih itibariyle yürürlükte olan halinde; “Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadrolara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların ise memur unvanlı kadrolara atama teklifleri Devlet Personel Başkanlığınca yapılır. ”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
6.2) Ek 1 inci maddesinin 6 ncı fıkrasının 27/06/2016 tarihli ve 29783 (2. Mükerrer) sayılı
Resmi Gazetede yayımlanan 668 sayılı KHK’nın 4 üncü maddesiyle değiştirilen halinde; “Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama teklifleri Devlet Personel Başkanlığınca yapılır.”
6.3) Ek 1 inci maddesine 19/02/2014 tarihli ve 28918 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
6518 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesiyle eklenen ve daha sonra 27/06/2016 tarihli ve
29783 (2. Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 668 sayılı KHK’nın 4 üncü
maddesiyle yürürlükten kaldırılan 7 fıkrasında; “Bu madde kapsamında atama teklifi yapılarak göreve başlayanlar, niteliklerini taşıdıkları veya eğitim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro ve pozisyonlara, görev yaptıkları kamu kurum ve kuruluşlarınca atanabilir.”
6.4) Ek 1 inci maddesinin (mülga) 7 nci fıkrasının 25/04/2016 tarihli ve 29695 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanan 6704 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle değiştirilen halinde; “Bu madde kapsamında göreve başlayan personel, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara, kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanabilirler.”
6.5) Ek 1 inci maddesinin 8 inci fıkrasının başvuranın atama teklifinin yapıldığı tarihte
yürürlükte olan halinde; “Bu madde kapsamında başvuranlardan hak sahibi olanlar Aile ve Sosyal Politikalar
Bakanlığınca tespit edilerek, liste halinde her yılın mart ve eylül aylarının son gününe kadar Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Bildirilenlerin atama teklifleri, kamu kurum ve kuruluşlarının söz konusu münhal kadro ve pozisyonlarına Devlet Personel
Başkanlığınca kırk beş gün içinde yapılır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca atama yapılabilecek kadro ve pozisyonların bildirilmemesi veya unvan bazında ihtiyacın karşılanamaması durumunda Devlet Personel Başkanlığınca kapsamdaki kamu kurum ve kuruluşlarının münhal kadro ve pozisyonlarına re’sen atama teklifi yapılır. Kura sonucu yapılacak atamalarda atama teklifinin yapılması ile birlikte diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın atama teklifi yapılan kamu kurum ve kuruluşlarına kadro ve pozisyonlar ihdas, tahsis ve vize edilmiş ve mevzuatı uyarınca düzenlenen ilgili cetvel ve bölümlere eklenmiş sayılır. Bu şekilde ihdas edilen kadro ve pozisyonlar, herhangi bir şekilde boşalması halinde başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.”
6.6) Ek 1 inci maddesinin 8 inci fıkrasının güncel halinde;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
“Bu madde kapsamında başvuranlardan hak sahibi olanlar Aile ve Sosyal Politikalar
Bakanlığınca tespit edilerek, liste hâlinde Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Hak sahiplerinin kamu kurum ve kuruluşlarına atama teklifleri, Devlet Personel
Başkanlığınca kura usulü ile yapılır. Kamu kurum ve kuruluşları bu madde kapsamındaki taleplerini her yılın ocak ve temmuz aylarının son gününe kadar DPB e-uygulama üzerinden iletirler. Devlet Personel Başkanlığınca atama teklifleri, bu talepler esas alınarak gerçekleştirilir. Söz konusu taleplerin yeterli olmaması halinde Başkanlıkça resen atama teklifi yapılır. Hak sahiplerinin kamu kurum ve kuruluşlarına Kura sonucu yapılacak atamalarda atama teklifinin yapılması ile birlikte diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın atama teklifi yapılan kamu kurum ve kuruluşlarına kadro ve pozisyonlar ihdas, tahsis ve vize edilmiş ve mevzuatı uyarınca düzenlenen ilgili cetvel ve bölümlere eklenmiş sayılır.”
6.7) 27/07/2016 tarihli ve 29783 (2. Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 668
sayılı KHK’nın 4 üncü maddesiyle eklenen Geçici 15 inci maddesinde; “Bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar. İhraz etmiş bulundukları kadroların atandıkları kamu kurumlarında olmaması halinde ilgililer asli memurluğa atandıktan sonra bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilir.”
7) 02/07/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 9 uncu
maddesi ile yürürlükten kaldırılan 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin
7.1) “Kadroların dağılımı” başlıklı 8 inci maddesinde;
“Ekli cetvellerde yer alan ve kuruluşlara tahsis edilmiş olan serbest kadroların bu Kanun
Hükmünde Kararnameye eklendikleri tarihten itibaren üç ay içinde ünvan, sınıf, derece ve adet belirtilmek suretiyle, yurtiçinde merkez ve taşra birimleri itibariyle, yurtdışında toplam sayı olarak dağılımı yapılır.
Yukarıdaki fıkraya göre yapılan kadro dağılımına dair cetveller, Maliye ve Gümrük
Bakanlığı ve Devlet Personel Dairesi ile ve uygunluk sağlandıktan sonra, Sayıştay denetimine tabi kuruluşlarca vize için Sayıştay’a, bunlar dışında kalanlarda onay için onay merciine gönderilir.
Bu dağılımda sonradan yapılacak değişikliklerde de aynı usullere uyulur. Ancak taşra için tahsis edilmiş kadrolar, merkeze alınamaz. Merkezdeki kadroların taşra teşkilatına tahsisi ikinci fıkradaki mercilere bildirilmek kaydıyla, ilgili Bakanın onayıyla yapılır.”
7.2) “Kadro unvanları” başlıklı 10 uncu maddesinde;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
“Bu Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerde yer almayan kadro unvanları kullanılamaz.
7.3) “Açıktan ve nakil suretiyle atama sayıları” başlıklı Ek 7 nci maddesinde;
“Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde belirtilen kamu idare, kurum ve kuruluşlarının; serbest memur kadrolarına açıktan veya diğer kamu idare, kurum ve kuruluşlarından nakil suretiyle yapabilecekleri toplam atama sayısı sınırı merkezî yönetim bütçe kanununda gösterilir.
… Merkezî yönetim bütçe kanununda belirtilen atama sayısının kamu idare, kurum ve kuruluşları itibarıyla dağılımı, kullanımı ve diğer hususlar Devlet Personel Başkanlığının bağlı olduğu Bakan ve Maliye Bakanının müşterek teklifi üzerine Başbakan onayı ile belirlenir.”
8) 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2 Numaralı Genel
Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
8.1) “Kadroların dağılımı” başlıklı 6 ncı maddesinde;
“(1) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine eklenen kadroların, eklendikleri tarihten itibaren bir ay içinde ilgili kurum ve kuruluşlarca unvan, sınıf, derece ve adet belirtilmek suretiyle, yurtiçinde merkez, taşra ve döner sermaye teşkilatlarında birimler itibariyle, yurtdışında ise toplam sayı olarak dağılımı yapılır.
(2) Birinci fıkraya göre yapılan kadro dağılımı incelenmek üzere kamu personeli bilgi sis-temi vasıtasıyla Devlet Personel Başkanlığı e-uygulama modülünün ilgili alanına kaydedilir. İncelenerek onaylanan dağılımlar ilgili kurum ve kuruluşlara bildirilir. Bu dağılımdan sonra kadrolarda yapılacak birim değişikliklerinde de aynı usule uyulur.”
8.2) “Kadro ve pozisyon unvanları” başlıklı 9 uncu maddesinde;
“Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli cetvellerde yer almayan kadro ve pozisyon unvanları kullanılamaz.
8.3) “Açıktan ve nakil suretiyle atama sayıları” başlıklı 11 inci maddesinde;
“Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamına giren kurum ve kuruluşlarının; memur ve öğretim elemanı kadrolarına açıktan veya diğer kurum ve kuruluşlardan nakil suretiyle yapabilecekleri yıllık atama sayısı, bu sayı sınırlamasına tabi tutulmayacak atamalar ile uygulamaya ilişkin hususlar, öğretim elemanları için Yükseköğretim
Kurulunun görüşü alınmak suretiyle, Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Devlet Personel
Başkanlığının müşterek teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca belirlenir.
8.4) “Yönetmelik ve tereddütlerin giderilmesi” başlıklı 13 üncü maddesinde;
“ (1) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin uygulanmasına, kadro ve pozisyon işlemlerinin elektronik ortamda yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususlar
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Devlet Personel Başkanlığınca müştereken hazırlanarak
Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
(2) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin uygulanması ile ilgili olarak uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkan tereddütleri gidermeye ilgisine göre Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Devlet Personel Başkanlığı görevli ve yetkilidir.”
9) 09/05/2014 tarihli ve 28995 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Terörle Mücadele
Kanunu Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdam Edilecekler
Hakkında Yönetmeliğin
9.1) “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; a) Bakanlık: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığını, b) Başkanlık: Devlet Personel Başkanlığını, c) Hak sahibi: 3713 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında istihdam talebinde bulunma hakkına haiz kişiyi, ç) İstihdam hakkı sahibi: Hak sahiplerinden Bakanlıkça tespit edilerek istihdam edilmek üzere Başkanlığa bildirilen kişiyi, d) Kanun: 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununu, ifade eder.”
9.2) “Kadro ve pozisyonlara ilişkin hususlar” başlıklı 10 uncu maddesinin başvuranın
atama teklifinin yapıldığı tarihte yürürlükte olan halinde; “l) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları, il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, özel kanunla kurulan diğer her türlü kamu kurum ve kuruluşları; 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur kadroları İle sözleşmeli personel pozisyonlarının ve sürekli işçi kadrolarının %2’sini hak sahiplerinin istihdamı için ayırmak zorundadır. Kapsamda yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının ilgili mevzuatı uyarınca yapılan kadro ve pozisyon değişikliklerinin, toplam kadro ve/veya pozisyon sayısının %2’si sürekli işçi kadroları ile memur ve hizmetli unvanlı kadro ve/veya pozisyonlar olacak şekilde yapılması esastır.
(2) Kamu kurum ve kuruluşları bildirecekleri %2 oranındaki kadrolarını eşit bir şekilde olmak üzere memur ve hizmetli unvanlı memur kadrolarından ayırmak zorundadır. Diğer personel statüleri için Başkanlıkça belirlenen aynı ve eşdeğer unvanlar esas alınır.
(3)Kamu kurum ve kuruluşları ayırdıkları %2 oranındaki kadro ve pozisyonların unvan ve sayısını her yılın şubat ve ağustos aylarının son gününe kadar Başkanlığa bildirirler.
Bildirimler Başkanlığın e-uygulama sistemi üzerinden elektronik ortamda yapılır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
(4)Kamu kurum ve kuruluşlarınca atama yapılabilecek kadro ve pozisyonların bildirilmemesi veya unvan bazında ihtiyacın karşılanamaması durumunda Başkanlıkça kapsamdaki kamu kurum ve kuruluşlarının münhal kadro ve pozisyonlarına re’sen atama teklifi yapılır.”
9.3) “Kadro ve pozisyonlara ilişkin hususlar” başlıklı 10 uncu maddesinin 07/11/2016
tarihli ve 2016/9507 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla değiştirilen halinde; “(1) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları, il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, özel kanunla kurulan diğer her türlü kamu kurum ve kuruluşları; Bakanlıkça hak sahibi olduğu belirlenerek Başkanlığa bildirilen ve Başkanlıkça kura sonucu atama teklifi yapılanları, atama teklifi ile ihdas edilen 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununa tabi memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonlarına ve sürekli işçi kadrolarına bu madde hükümleri çerçevesinde atamak zorundadır.
(2) Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul ve ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama teklifleri Başkanlıkça yapılır. …
(3) Hak sahibi olanlar Bakanlıkça tespit edilerek liste halinde Başkanlığa bildirilir.
(4) Kamu kurum ve kuruluşları bu kapsamda talep ettikleri memur ve hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlar ile kurumlarında yer alan diğer unvanlara ilişkin kadro ve pozisyonları, merkez ve taşra olacak şekilde, taşrada ise il bazında olmak üzere her yılın ocak ve temmuz aylarının son gününe kadar Başkanlığın e-uygulama sistemi üzerinden iletirler. …
(5) Kamu kurum ve kuruluşlarının e-uygulama sistemi üzerinden yapacakları talepleri ile atama teklifi yapılacak personel sayısının karşılanamaması durumunda Başkanlıkça atama teklifleri resen yapılır.
(6) Hak sahiplerinin kamu kurum ve kuruluşlarına atama teklifleri, Başkanlıkça kura usulü ile yapılır.
(7) Kura sonucu yapılacak atamalarda atama teklifinin yapılması ile birlikte diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın atama teklifi yapılan kamu kurum ve kuruluşlarına kadro ve pozisyonlar ihdas, tahsis ve vize edilmiş ve mevzuatı uyarınca düzenlenen ilgili cetvel ve bölümlere eklenmiş sayılır. Bu şekilde ihdas edilen kadro ve pozisyonlar, herhangi bir şekilde boşalması halinde başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
9.4) “Atama ve göreve başlama” başlıklı 11 inci maddesinin başvuranın atama teklifinin
yapıldığı tarihte yürürlükte olan halinde; “(l) Hak sahiplerinden Bakanlıkça isimleri bildirilenlerin durumlarına uygun münhal kadro veya pozisyonlara Başkanlıkça il tercihleri de göz önünde bulundurularak bildirim tarihinden itibaren kırk beş gün içinde atama teklifleri yapılır.”
9.5) “Atama ve göreve başlama” başlıklı 11 inci maddesinin 07/11/2016 tarihli ve
2016/9507 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla değiştirilen halinde; “(1) Hak sahiplerinden Bakanlıkça isimleri bildirilenlerin atama teklifleri, il tercihleri de göz önünde bulundurularak Başkanlıkça kura usulü ile yapılır.
(2) Kamu kurum ve kuruluşları, atama teklifi yapılanların Kanunla belirtilen istisnalar dışında teklif edilen kadro veya pozisyonların gerektirdiği atanma şartlarını taşıyıp taşımadıklarını kontrol etmekle yükümlüdürler.
(3) İlgili mevzuat ile belirlenen atanma şartlarına haiz olmayanların atama işlemleri yapılmaz. Atandıktan sonra şartları taşımadığı tespit edilenler hakkında ilgili mevzuat uyarınca işlem tesis edilir.”
9.6) “Tereddütlerin giderilmesi” başlıklı 13 üncü maddesinde;
“(1) Bu Yönetmelik kapsamında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye, gerekli bilgi ve belgeleri istemeye, araştırma ve inceleme yapmaya veya yaptırmaya ve uygulamayı yönlendirmeye ilgisine göre Bakanlık veya Başkanlık yetkilidir.”
9.7) 07/11/2016 tarihli ve 2016/9507 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla eklenen “İhraz
edilen unvanlara atanma” başlıklı Geçici 3 üncü maddesinde; “(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, Başkanlık tarafından Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında atama teklifleri yapılıp göreve başlayan personelin atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumu itibarıyla ihraz ettiği unvanın, 190 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması halinde, ilgili personel bu unvana ilişkin kadro veya pozisyona kurumu tarafından sınava tabi olmaksızın atanır.
(2) Birinci fıkra uyarınca yapılacak atama işlemlerinde ilgili kamu kurum veya kuruluşunun 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin veya 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alan mevcut kadro ve pozisyonları dikkate alınır.
(3) İhraz etmiş bulundukları unvanların atandıkları kamu kurum ve kuruluşlarının mevcut kadro ve pozisyonlarında olmaması halinde ilgililer, asli memurluğa atandıktan sonra bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilir.
(4) Kamu kurum ve kuruluşları, ilgililerin Kanunun geçici 15 inci maddesi kapsamında yaptıkları naklen atama başvurularını, atanmak istedikleri unvan için gerekli şartları taşımaları halinde, ivedilikle işleme alarak sonuçlandırır.”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
10) 13/01/2012 tarihli ve 28172 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gümrük ve Ticaret
Bakanlığı Personeli Atama, Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin
10.1) “Hizmet grupları” başlıklı 5 inci maddesinde;
“(3) Unvan değişikliğine tabi kadrolar: Mütercim, avukat, ekonomist, mühendis, mimar, istatistikçi, fizikçi, matematikçi, kimyager, programcı, tekniker, laborant, teknisyen, veteriner, kaptan, makinist, hemşire, diyetisyen.”
10.2) “Unvan değişikliği sınavı sonucu atanacaklarda aranacak şartlar” başlıklı 10 uncu
maddesinde; “(2) Unvan değişikliğine tabi kadro unvanlarına atanabilmek için aşağıdaki özel şartlar
aranır:
… c) Ekonomist, mühendis, mimar, veteriner, istatistikçi, fizikçi, matematikçi ve kimyager kadrosuna atanabilmek için üniversitelerin, yapacağı görevle ilgili bölümlerinden mezun olmak,” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
11) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; mevcut
düzenlemeler ve kamu personel rejiminin gerekliliklerinden biri olan kadro uygulaması nedeniyle başvuranın ihraz etmiş olduğu unvanın çalışmakta olduğu taşra birimine aktarılması ve bu suretle atamasının yapılması yönündeki talebinin reddi; 2 sayılı Genel
Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 11 inci maddesi uyarınca yayımlanan/yayımlanacak olan kararlarda kontenjan sınırlamasına tabi olmayacaklar arasında 3713 sayılı Kanunun Geçici 15 inci maddesi uyarınca naklen atanacak olanlara da yer verilmesi için, ayrıca sosyal devlet ilkesi uyarınca başka yerlerdeki birimlerde çalışmak istemeyen hak sahiplerinin kurumlar arası naklen atama suretiyle başka kurumlara atanmaları imkânının getirilmesini teminen gerekli mevzuat değişikliklerinin yapılması için gerekli girişimlerde bulunulması yönünde idareye tavsiyede bulunulması gerektiği yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12) Başvuran, 3713 sayılı Kanunun Geçici 15 inci maddesi uyarınca ihraz ettiği kadro
unvanına atamasının yapılmasını talep etmektedir.
13) Anayasanın beşinci maddesinde, Devletin temel amaç ve görevleri arasında, kişilerin ve
toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmak, insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak yer almaktadır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
14) Aynı şekilde, Anayasanın “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci
fıkrası “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.” hükmünü içermekte ve cinsiyet ayrımcılığını kesin bir şekilde reddederek kanun önünde eşitlik ilkesine vurgu yapmaktadır. Yine aynı maddenin devamında; “Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir.
Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür. Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz. Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.” düzenlemesi yer almakta olup, kamu gücünü elinde bulunduranların ayrımcı uygulamalardan kaçınması bir zorunluluk olarak düzenlenmiş; ancak çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için devletin alacağı tedbirlerin ve bu tedbirlerin yaşama geçirilmesi hususlarının kanun önünde eşitlik ilkesine aykırı sayılamayacağı hükme bağlamıştır.
15) Kamuoyunda pozitif ayrımcılık olarak tanımlanan bu ilke sayesinde Devletin bu gruptaki
kişiler lehine iyileştirici düzenleme yapmasında kanun önünde eşitlik ilkesi yönünden herhangi bir engel kalmamış, bu suretle zaten mevcut durumları itibarıyla özel durum ve konumları gereği toplumda dezavantajlı olan bu kişilerin fırsat eşitliğini yakalamaları için imkân sağlanmasının yolu açılmıştır.
16) Bu çerçevede, 12/04/1991 tarihli ve 20843 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe giren Terörle Mücadele Kanununa 16/11/1995 tarihli ve 22465 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4131 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında
Kanun ile eklenen Ek 1 inci maddeyle, genel, katma ve özel bütçeli kurum ve kuruluşlarla mahallî idareler ve sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan her nevi teşebbüs veya bağlı ortaklıkların memur, sözleşmeli ve işçi kadrolarının belli bir bölümünü terör eylemleri nedeni ve etkisiyle şehit olan veya çalışamayacak derecede malul olan kamu görevlileri ile er ve erbaşların yakınlarının istihdamı için ayırma zorunluluğu getirilmiş, İçişleri Bakanlığına talepte bulunanların atamaları yapılmak üzere durumlarına uygun kadrosu mevcut olan kamu kurum ve kuruluşlarına bildirme görevi verilmiş, kamu kurum ve kuruluşlarının ise bu kişileri açıktan atama izni almaksızın atanacak kadro veya işin gerektirdiği nitelik ve şartları taşımaları kaydıyla sınavsız olarak atamasını yapması öngörülmüştür.
17) Daha sonrasında 3713 sayılı Kanunda yapılan değişikliklerle, bu kişilerin hak sahipliğinin
tespitinin yapılması ve atamalarının gerçekleştirilmesi görevi Aile ve Sosyal Politikalar
Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığına verilmiş, bu kapsamda ilk atama teklifi Devlet
Personel Başkanlığınca 2014 yılının Temmuz ayında gerçekleştirilmiş, Ek 1 inci madde kapsamında atanan ilgililerin ilk ataması sırasında ihraz ettiği unvanlara atama tekliflerinin yapılmamış olmalarından kaynaklanan eşitsizliğin önüne geçebilmek için kamu kurum ve kuruluşlarına ilgilileri atama teklifinin yapıldığı tarihteki unvanlara atama konusunda takdir yetkisi tanınmıştır.
18) Ancak, bundan sonra Devlet Personel Başkanlığınca yapılacak atamaların ilgilinin ihraz
ettiği unvana yapılması konusunda bir zorunluluk olmaması ve idarelerin ilgilileri atama
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
konusunda takdir yetkisine sahip olmaları nedeniyle, ilgililerin atama teklifinin yapıldığı tarihte ihraz ettikleri unvanlara atanmamalarından kaynaklanan eşitsizliğin giderilememiş olması sebebiyle, 27/06/2016 tarihli ve 29783 (2. Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesiyle bu fıkra iptal edilerek, bunun yerine Kanuna eklenen Geçici 15 inci maddeyle, bu maddenin yürürlük tarihinden önce Ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet
Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanların bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanacakları hükmü getirilmiş, ayrıca Ek 1 inci maddenin 6 ncı fıkrasında yapılan değişiklikle Devlet Personel Başkanlığınca yapılacak atama tekliflerinin ilgililerin ihraz ettikleri unvanlara göre yapılması zorunluluğu getirilmiştir.
19) Böylece, 668 sayılı KHK ile Devlet Personel Başkanlığına atama teklifi yapılırken
ilgililerin ihraz ettikleri unvana atanmalarının teklif etmesi şartı getirilmiş, ayrıca daha önceki düzenlemelerle kamu kurum ve kuruluşlarına ilgilileri atama tekliflerinin yapıldığı tarihte ihraz ettikleri unvanlara atama konusunda tanınan takdir yetkisi ise kaldırılmış, ilgililerin ihraz ettikleri unvana atanmaları zorunlu hale getirilmiştir.
20) Konuya ilişkin Devlet Personel Başkanlığının da 01/08/2016 tarihli duyurusunda da,
“2014 Temmuz – 2016 Temmuz dönemi içerisinde atama teklifi yapılarak göreve başlayan personelin, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibariyle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara istihdam edildikleri kurum tarafından atamalarının yapılması zorunludur.
Hak sahipleri; çalıştıkları kurumda öğrenim durumu itibariyle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro ve pozisyon bulunmaması halinde diğer kurumlara naklen atanmalarında bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmayacaklardır.
Kamu kurum ve kuruluşları 3713 sayılı Kanunun geçici 15 inci maddesi kapsamında yapılacak naklen atamalarda gerekli hassasiyetleri göstermeleri gerekmektedir.” açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.
21) Somut olayımızda, başvuranın, 01/07/2015 tarihinde … Üniversitesi Fen Edebiyat
Fakültesi … Bölümünden mezun olduğu, başvurusu üzerine 3713 sayılı Terörle
Mücadele Kanununun Ek 1 inci maddesi kapsamında ve Terörle Mücadele Kanunu
Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdam Edilecekler Hakkında
Yönetmeliğin 11 inci maddesi uyarınca il tercihleri de alınarak Devlet Personel
Başkanlığının 17/12/2015 tarihli ve … sayılı yazısı ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığı …
İli emrine “memur” unvanıyla atama teklifinin yapıldığı ve 04/03/2016 tarihinde görevine başladığı, akabinde 2017 yılının başından itibaren müteaddit defa dilekçeyle idareye başvurarak ihraz ettiği … kadrosunun istihdam edildiği kuruma (taşraya) aktarılarak 3713 sayılı Kanunun Geçici 15 inci maddesinden yararlanmayı talep ettiği, söz konusu dilekçelerinin bir kısmının taşrada … kadrosunun bulunmadığından bahisle reddedildiği, bir kısmının ise merkezde bulunan … kadrosuna talep etmeyi kabul etmesi halinde
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
karşılanacağının bildirildiği, başka kurumlara geçmek için muvafakat talep etmesi halinde talebinin değerlendirileceği şeklinde cevap verildiği görülmektedir.
22) Başvuranın ilk atama tarihinde Yönetmeliğin 11 inci maddesi uyarınca yaptığı üç il
tercihine göre Devlet Personel Başkanlığınca atama teklifinin yapıldığı ve bu atama teklifinin (Bakanlığın merkez veya taşrada … kadrosuna atama için kadro ayırmaması ve talepte bulunmaması, kanunda ihraz edilen unvana atama zorunluluğunun bulunmaması veya diğer nedenlerle) ihraz etmiş olduğu kadroya yapılmadığı, idarenin takdir yetkisi çerçevesinde başvuranı ihraz ettiği unvana atama yetkisi bulunmakla birlikte başvuranın bu yönde bir talebinin bulunmadığı, başvuranın 3713 sayılı Kanuna Geçici 15 inci maddenin eklendiği 27/07/2016 tarihinden sonra yaptığı başvurusunun ise Bakanlığın taşra teşkilatında … kadrosunun bulunmadığı gerekçesiyle karşılanmadığı anlaşılmaktadır.
23) 3713 sayılı Kanunun Geçici 15 inci maddesiyle hak sahiplerine tanınan ihraz edilen
unvana atanma hakkının, idarelerce ne ölçüde ve ne şekilde karşılanacağı; idarelerin bu madde kapsamında kendilerine yapılan başvuruları kanun maddesinin amir hükmü karşısında ne tür işlemler tesis etmesi gerektiği hususunun açığa kavuşturulması gerekmektedir.
24) Gerek idare gerekse Devlet Personel Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazılar
dikkate alındığında, başvuranın, bitirdiği bölüm itibariyle … unvanını ihraz ettiği konusunda herhangi bir ihtilaf bulunmadığı gibi, … unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin ve 2 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ekinde yer aldığı anlaşılmaktadır.
25) Bunun yanında, ilgili mevzuat incelendiğinde, başvuranın atama teklifinin yapıldığı tarih
itibariyle, idarelerin 3713 sayılı Kanunun Ek 1 inci maddesi kapsamında atanacakları belirlerken memur ve hizmetli unvanlarından kadro ayırmak ve Devlet Personel
Başkanlığına bildirmek durumunda olduğu, Devlet Personel Başkanlığının da idarelerin bunun için ayırdıkları kadroları ve ilgililerin tercihini de alarak atama teklifinde bulunduğu, idarelerin kadro ve pozisyonları bildirmemesi veya ihtiyacın karşılanmaması durumunda Devlet Personel Başkanlığının re’sen atama teklifi yaptığı; 27/07/2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan 668 sayılı KHK’nın 4 üncü maddesiyle 3713 sayılı
Kanuna eklenen Geçici 15 inci maddesi ve Ek 1 inci maddede yapılan diğer değişikliklerden sonra ise, Devlet Personel Başkanlığının hak sahiplerini ihraz ettiği unvana atama zorunluluğunun ortaya çıktığı, idare tarafından bu unvanlar için ayrılan ve bildirilen kadro bulunmasa bile Devlet Personel Başkanlığının münhal bulunan kadrolara re’sen atama yapmasının söz konusu olduğu; 668 sayılı KHK öncesinde Devlet Personel
Başkanlığının re’sen yapacağı atama tekliflerinin o dönemde yürürlükte bulunan mevzuat çerçevesinde memur ve hizmetli kadrolarından münhal kadrolara yapıldığı, 668 sayılı
KHK sonrasında ise Devlet Personel Başkanlığının re’sen yapacağı atama tekliflerinin hak sahiplerinin ihraz ettiği unvana göre yapıldığı anlaşılmaktadır.
26) Her iki zaman diliminde (başvuranın atama teklifinin yapıldığı tarihte ve 668 sayılı KHK
sonrasında) Devlet Personel Başkanlığınca atama teklifinin yapılması ile birlikte diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın atama teklifi yapılan kamu kurum ve kuruluşlarına kadro ve pozisyonlar ihdas, tahsis ve vize
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
edilmiş ve mevzuatı uyarınca düzenlenen ilgili cetvel ve bölümlere eklenmiş sayılmaktadır. Ancak, bu süreç, hak sahiplerinin başvurusu üzerine ilgili Bakanlıkça (Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı) hak sahiplerinin tespiti sonrasında, idarelerce bildirilen kadro ve pozisyonlar için yapılacak atamalar için geçerli olup, halihazırda Ek 1 inci madde kapsamında çalışanların Geçici 15 inci maddesi kapsamında ihraz edilen unvana atanmaları konusunda böyle bir ihdas işleminin kendiliğinden gerçekleşeceğini söylemek mümkün değildir.
27) Başvuran, 3713 sayılı Kanunun Ek 1 inci maddesi kapsamında istihdam hakkından
yararlanmak için yaptığı başvuru akabinde üç il tercihinde bulunduğunu ifade etmekte ve yaptığı tercihlerden biri olan … iline atamasının yapıldığını, aile düzenini burada kurduğunu, bütün düzenini bozarak Ankara iline taşınmasının zor olduğunu, Kanunla kendisine tanınan hakkın bu şekilde sınırlandırılmasının doğru olmadığını, bu sebeple
Geçici 15 inci madde kapsamında kendisine verilen ihraz ettiği unvana atanma talebinin de bulunduğu taşra teşkilatında karşılanması gerektiğini iddia etmekte; idare ise, taşra teşkilatlarında … kadrosunda görev yapacak personel ihtiyacı bulunmadığını, başvuranın merkezde bulunan … kadrosuna atanmayı kabul etmesi halinde talebinin karşılanabileceğini ifade etmektedir.
28) Gerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye gerekse 2 Numaralı Genel Kadro ve
Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre, kamu kurum ve kuruluşlarının merkez ve taşra birimleri itibariyle ihtiyaç duyduğu kadro sayılarını ve unvanları belirleme ve kadro tahsisi içinde ilgili mercilerden talepte bulunma konusunda, ayrıca belirlenen kadroların dağılımı konusunda taşra ve merkez birimleri arasında daha sonradan değişiklik yapma konusunda takdir yetkisine sahip bulunmaktadır. Bu hususta,
190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında taşra için
tahsis edilen kadroların merkeze taşınması yasaklanmışken, merkezdeki kadroların taşra birimlerine aktarılmasına imkan verilmiştir. 10/07/2018 tarihli 2 Numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 6 ncı maddesinde ise, böyle bir ayrıma gidilmediği görülmekte olup, idarelerin merkez ve taşra birimleri arasında aktarım yapabileceği anlaşılmaktadır.
29) İdarelerin, hizmet gereklerini dikkate alarak yaptıkları personel planlaması çerçevesinde,
istihdam edecekleri personelin hangi eğitim düzeyine sahip olmasının yeterli olacağı, kaç personel istihdam edileceği ve personelin nerelerde istihdam edileceği vb. hususlarda karar alma konusunda takdir yetkisi bulunmaktadır. Bu çerçevede, idareler, ihtiyaç duydukları kadroları ve sayılarını belirlerken veya birimler arasında değişikliğe giderken, hizmet gereklerine göre hareket etmekte, yürütülecek hizmetin gerektirdiği unvanda ve sayıda personel belirlemekte, merkez ve taşra birimlerinin kadro yapılanmalarını kurumsal ihtiyaçlar doğrultusunda genel mevzuat hükümlerine göre şekillendirmektedirler.
30) Somut olayımızda da, idare, merkez teşkilatında Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığında 2 adet
6 ncı dereceli … kadrosuna sahip olduğunu, taşra ve döner sermaye teşkilatlarında …
kadrosunun bulunmadığını, taşra teşkilatında … unvanında görev yapacak personel ihtiyacı bulunmadığını belirtmektedir. Bu noktada, her ne kadar başvuran tarafından başka kurumlar tarafından taşraya kadro aktarımı yoluyla hak sahiplerinin atanmalarını sağlandığı iddia edilse de, söz konusu işlemlerin her idare için ayrı ayrı değerlendirilmesi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
gerekmekte olduğundan; başvuruya konu idarenin, başvuranın bu unvanın maddi imkanlarından yararlanmasını sağlamak üzere, ihtiyacı bulunmasa da merkezde bulunan
… kadrosunu taşraya aktarmak suretiyle, başvuranı 3713 sayılı Kanun’un Geçici 15 inci maddesi uyarınca ihraz ettiği unvana atanmasını beklemek doğru değildir. Zira, idarelerin, karşılıklı mutabakatla bir kimseyi ihtiyacının olmadığı bir kadroya atayarak kadronun gerektirdiği görev tanımı çerçevesinde çalıştırmaması durumunda, ilk zamanlarda sorun çıkmasa da, zamanla personelin görev tanımına uygun olarak çalıştırılma talebinde bulunduğu ve bu nedenle idareyle personel arasında ihtilaf ortaya çıktığı bilinen bir gerçektir.
31) Ayrıca, 3713 sayılı Kanun’un Geçici 15 inci maddesi incelendiğinde, hak sahiplerinin
talepleri halinde bu haktan yararlanabilecekleri, talepte bulunmayanlar için idarelerin re’sen harekete geçerek böyle bir işlem tesis edemeyecekleri, ayrıca ilgililerin kamu kurumlarında mevcut bulunan kadro ve pozisyonlara atanabilecekleri, ilgilinin bulunduğu birimde ihraz ettiği unvana ait münhal kadro bulunmaması halinde çalıştığı kurumda münhal kadronun bulunduğu başka bir yerdeki kadroya atanmayı kabul etmesi durumunda atanabileceği, çalıştığı kurumda ihraz ettiği unvana ait kadro bulunmaması halinde bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunların kontenjanlarına tabi olmaksızın kadrosu bulunan diğer kurumlara atanabileceği anlaşılmaktadır. Yine de, idarenin hizmet gerekleri çerçevesinde yapacağı değerlendirmeye göre ihtiyacı bulunduğu yönünde bir sonuca varması halinde, birimler arası kadro değişikliği veya kadro ihdası yoluyla ilgilinin çalıştığı birimde veya başka bir birimde kadro sayısını arttırmak suretiyle ilgilinin talebini karşılaması mümkün bulunmaktadır.
32) Diğer yandan, Geçici 15 inci maddede yer alan, hak sahiplerinin ihraz etmiş bulundukları
kadroların atandıkları kamu kurumlarında olmaması halinde bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilecekleri yönündeki hüküm mevcut uygulanabilme durumu açısından incelendiğinde, 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 02/07/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin Geçici 9 uncu maddesi ile yürürlükten kaldırılması ve 2
Numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmasıyla idarelerin açıktan veya nakil suretiyle yapabilecekleri toplam atama sayısı sınırının merkezî yönetim bütçe kanununda belirlenmesi usulüne son verilerek Cumhurbaşkanınca verilen karara göre belirlenmesi ile birlikte, madde metninde yer alan “diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın” hükmünün uygulamasına imkan bulunmadığı anlaşılmaktadır.
33) Ayrıca, 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 11
inci maddesi gereğince, kamu idare, kurum ve kuruluşlarının memur ve öğretim elemanı kadrolarına 2019 yılı içinde açıktan veya diğer kurum ve kuruluşlardan nakil suretiyle yapabilecekleri atama sayısı, bu sayı sınırlamasına tabi tutulmayacak atamalar ile uygulamaya ilişkin diğer hususların belirlenmesine dair 04/02/2019 tarihli ve 2019/47 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ekinde, 3713 sayılı Kanun’un Ek 1 inci maddesi kapsamında yapılacak atamalar sayılmasına rağmen, 3713 sayılı Kanun’un Geçici 15 inci maddesi uyarınca yapılacak naklen atamalar sayılmamıştır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
34) Bu nedenle, 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
11 inci ve 13 üncü maddesi uyarınca, ilgili Cumhurbaşkanlığı kararlarında 3713 sayılı
Kanun’un Geçici 15 inci maddesi uyarınca yapılacak naklen atamaların da kontenjan sınırlamasına tabi olmayacağı yönünde düzenlemeye gidilmesinin sağlanması için
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığınca gerekli işlemlerin tesis edilmesinin gerektiği değerlendirilmektedir.
35) Öte yandan, başvuranın atandığı tarihteki düzenlemeler nedeniyle atama teklifinin
yapıldığı yerdeki kadroda ve kurumda çalışmak zorunda kaldığı ve bütün düzenini buna göre kurduğu dikkate alındığında, kadro durumu uygun kurumlarda çalışanlar bu imkandan yararlanırken, başvuranın 3713 sayılı Kanun’un Geçici 15 inci maddesinden yararlanmak için bütün aile düzenini bozarak başka bir şehre yerleşmesini beklemek ve aksi halde kanunla tanınan bu imkandan yararlanamaması gerektiği sonucuna ulaşmak da hakkaniyete uymamaktadır.
36) 3713 sayılı Kanununun Ek 1 inci maddesiyle tanınan haktan yararlananların ihraz etmiş
olduğu unvana atanamamış olması nedeniyle ortaya çıkan sorunlar ve hak mahrumiyetlerinin giderilmesi için kanun koyucu tarafından bu güne kadar yapılan değişiklikler ve bu kapsamda Kanuna eklenen Geçici 15 inci madde göz önünde bulundurulduğunda, kanun koyucunun 668 sayılı KHK’nın 27/07/2016 tarihinde Resmi
Gazetede yayımlanmasından sonra hak sahiplerinin ihraz ettiği unvan atanmalara atanması kuralını getirmekle yaşanan sorunları geleceğe yönelik olarak çözdüğü, geçmişteki uygulamalar sonucu ortaya çıkan sorunları ise ilgililerin ihraza ettiği unvana atanmalarını sağlayarak mümkün olduğunca ortadan kaldırmayı amaçladığı görülmektedir. Bu açıdan bakıldığında, kanunun verdiği haktan mutlak surette yararlanmayı istemeyenler haricinde, diğer nedenlerle bu haktan yararlanamayanlar için gerekli kolaylıkların sağlanmasına yönelik düzenlemeler yapmak gerektiği sonucu ortaya çıkmaktadır.
37) Bu itibarla, ihraz ettiği unvana ait münhal kadro çalıştığı kurumda bulunmayan veya
çalıştığı kurumda münhal kadro bulunmakla birlikte, sosyal devlet ilkesi uyarınca, aile birliği, sağlık, engellilik vb. nedenlerle başka yerlerdeki birimlerde çalışmak istemeyen hak sahiplerinin boş kadro bulunması hali dışında başkaca bir sınırlamaya tabi olmaksızın kurumlar arası naklen atama suretiyle başka kurumlara atanmaları imkânının getirilmesi için gerekli mevzuat değişikliklerinin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.
38) Kurumuzca yapılan inceleme neticesinde, mevcut düzenlemeler ve kamu personel
rejiminin gerekliliklerinden biri olan kadro uygulaması nedeniyle başvuranın ihraz etmiş olduğu unvanın çalışmakta olduğu taşra birimine aktarılması ve bu suretle atamasının yapılması yönündeki talebinin reddi; 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 11 inci maddesi uyarınca yayımlanan/yayımlanacak olan kararlarda kontenjan sınırlamasına tabi olmayacaklar arasında 3713 sayılı Kanunun
Geçici 15 inci maddesi uyarınca naklen atanacak olanlara da yer verilmesi için, ayrıca sosyal devlet ilkesi uyarınca başka yerlerdeki birimlerde çalışmak istemeyen hak sahiplerinin kurumlar arası naklen atama suretiyle başka kurumlara atanmaları imkânının getirilmesini teminen gerekli mevzuat değişikliklerinin yapılması için gerekli girişimlerde bulunulması yönünde Cumhurbaşkanlığına (Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü) tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
39) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idare tarafından, Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler süresi içinde gönderildiğinden ve Gönderme
Kararımız üzerine hem başvurana hem de Kurumumuza kısa sürede cevap verdiğinden
“kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket edildiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
40) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, … İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, Başvuranın ihraz etmiş olduğu unvanın çalışmakta olduğu taşra birimine aktarılması ve bu suretle atamasının yapılması yönündeki talebinin REDDİNE,
2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 11 inci
maddesi uyarınca yayımlanan/yayımlanacak olan kararlarda kontenjan sınırlamasına tabi olmayacaklar arasında 3713 sayılı Kanunun Geçici 15 inci maddesi uyarınca naklen atanacak olanlara da yer verilmesi için gerekli işlemlerin tesisi yönünde
CUMHURBAŞKANLIĞI STRATEJİ VE BÜTÇE BAŞKANLIĞINA,
Ayrıca, sosyal devlet ilkesi uyarınca başka yerlerdeki birimlerde çalışmak istemeyen hak sahiplerinin boş kadro bulunması hali dışında başkaca bir sınırlamaya tabi olmaksızın kurumlar arası naklen atama suretiyle başka kurumlara atanmaları imkânının getirilmesini teminen gerekli mevzuat değişikliklerinin yapılması için gerekli girişimlerde bulunulması yönünde CUMHURBAŞKANLIĞI HUKUK VE
MEVZUAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, CUMHURBAŞKANLIĞI STRATEJİ VE BÜTÇE BAŞKANLIĞI ile
CUMHURBAŞKANLIĞI HUKUK VE MEVZUAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Kararın Başvurana ve gereği için TİCARET BAKANLIĞINA, CUMHURBAŞKANLIĞI STRATEJİ VE BÜTÇE BAŞKANLIĞINA ve
CUMHURBAŞKANLIĞI HUKUK VE MEVZUAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.