3713 sayılı Kanun kapsamında memuriyet sonrası tekniker kadrosuna atanma talebinin boş kadro gerekçesiyle reddi ve idarenin bağlı yetki çerçevesinde hareket yükümlülüğü (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/9366-S.22.14424

BAŞVURU NO : 2022/2117

KARAR TARİHİ : 26/07/2022

TAVSİYE KARARI

DİYARBAKIR VALİLİĞİ

BAŞVURUYA KONU İDARE :

BAŞVURUNUN KONUSU : Tekniker kadrosuna atanma talebi.

BAŞVURU TARİHİ : 09/02/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, 25/12/2014 tarihinde 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek 1 inci maddesi kapsamında memur olarak atamasının yapıldığını, 22/06/2012 tarihinde Dicle Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Kimya

Teknolojisi bölümünden mezun olması nedeniyle tekniker kadrosuna atamasının yapılması için idareye başvurduğunu ancak talebinin reddedildiğini belirterek; tekniker kadrosuna atamasının yapılmasını, 23/12/2016 tarihinden itibaren tekniker kadrosuna ait mali haklardan yararlanmayı talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Diyarbakır Valiliğinin 09/03/2022 tarih ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın 22/06/2012 tarihinde Dicle Üniversitesi Diyarbakır Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu

Kimya Teknolojisi bölümünden mezun olduğu, atama teklifinin mülga Devlet Personel Başkanlığınca kura usulü ile 02/10/2014 tarihinde yapıldığı, 25/12/2014 tarihinde ise Valilik emrindeki görevine başladığı, 2.2. İçişleri Bakanlığının (Personel Genel Müdürlüğü) 14/10/2014 tarihli yazısı ekinde yer alan mülga

Devlet Personel Başkanlığının 08/10/2014 tarihli yazısı gereğince; 3713 sayılı Terörle Mücadele

Kanununun Ek 1 inci maddesi kapsamında Valilik emrine Memur (Ş) olarak atandığı, 2.3. İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair

Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan unvan değişikliği sınavına tabi kadrolara ilişkin gerekli mezuniyet belgesine sahip olmaları, iş gücü planlaması ve hizmet ihtiyacının da dikkate alınması ve boş kadronun bulunması kaydıyla sınavsız atanabileceklerinin belirtildiği,

2.4. Ancak, Valilik birimleri emrinde boş Tekniker kadrosu bulunmadığından naklen atanmasına imkan bulunmadığı, 2.5. Mülga Devlet Personel Başkanlığının görüşleri de dikkate alınarak, 3713 sayılı Kanunun Ek 1 inci maddesi kapsamında atanarak göreve başlayanlar hakkındaki İçişleri Bakanlığı Personel Genel

Müdürlüğünün ilgili yazısında; “26/04/2016 tarihinden sonra biriminize/valiliğinize intikal eden unvan değişikliği sınavına tabi unvanlara öğrenim durumu itibariyle sınavsız atanma talepleri için ise; mezun olduğu tarihin, mülga Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihten önce olması şartı ile iş gücü planlaması, ihtiyaç, hizmet gereklerinin de dikkate alınması ve ilgililerin durumuna uygun boş kadro bulunması kaydıyla unvan değişikliği sınavına tabi kadrolara sınavsız atanabilmeleri hususu Bakanlık merkez teşkilatında Bakanlık Makamının, 81 il Valiliğinde ise Valilik Makamının takdir ve yetkisine bırakılmıştır.” denildiği, 2.6. Ayrıca Bakanlıkça Valiliklere gönderilen anılan yazıda; “…Geçici Madde 15; Bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar. İhraz etmiş bulundukları kadroların atandıkları kamu kurumlarında olmaması halinde ilgililer aslı memurluğa atandıktan sonra bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilir.” şeklinde görüş verildiği, 2.7. Konuya ilişkin mülga Devlet Personel Başkanlığının görüşleri de dikkate alınarak; İçişleri Bakanlığı

Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan unvan değişikliği sınavına tabi kadrolara ilişkin gerekli mezuniyet belgesine sahip olmaları, iş gücü planlaması ile hizmet gerekleri ve ihtiyacının da dikkate alınması ve uygun boş kadronun bulunması kaydıyla sınavsız atanabileceklerinin belirtildiği, 2.8. 3713 sayılı Kanunun Geçici 15 inci maddesinde yer alan düzenlemenin 2014-2016 yılları arasında mülga Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılan atama tekliflerini kapsadığı anlaşılmakla birlikte, kadro kayıtlarının tetkikinde Valilik birimleri emrinde boş tekniker kadrosu bulunmadığından naklen atanmasına imkan bulunmadığı, ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 5.1. Ek 1 inci maddesinin dördüncü fıkrasında; “Bu madde kapsamında atanacakların, atamalarının yapılacağı kadro veya pozisyonlar için sınavlara ilişkin hükümler hariç olmak üzere ilgili mevzuatında öngörülen nitelik ve şartları taşımaları zorunludur.”; altıncı fıkrasında; “Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim

mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın

190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları

unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama teklifleri Devlet Personel Başkanlığınca yapılır. İşçi kadrolarına yapılacak atama teklifleri sürekli işçi unvanlı kadroya yapılır.” 5.2. Ek 1 inci maddesinin 25/07/2016 tarihli ve 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılan yedinci fıkrasına 06/02/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanun ile eklenen cümlesinde; “Bu madde kapsamında atama teklifi yapılarak göreve başlayanlar, niteliklerini taşıdıkları veya eğitim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro ve pozisyonlara görev yaptıkları kamu kurum ve kuruluşlarınca atanabilir.” 5.3. Bu fıkranın 14/04/2016 tarihli ve 6704 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle değiştirilmiş olan halinde; “Bu madde kapsamında göreve başlayan personel, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara, kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanabilirler.” 5.4. Geçici 15 inci maddesinde; “Bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar. İhraz etmiş bulundukları kadroların atandıkları kamu kurumlarında olmaması halinde ilgililer asli memurluğa atandıktan sonra bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilir.” 5. 18/01/2020 tarih ve 31012 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde

Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi hizmet grupları” başlıklı 5 inci maddesinde; “…(2) Unvan değişikliğine tabi kadrolar şunlardır: a)

Teknisyen, programcı, öğretmen, kütüphaneci, mütercim, tekniker, mühendis, psikolog, hemşire, laborant, grafiker, mimar, diyetisyen, istatistikçi, sosyolog, avukat, tercüman, matbaacı, restoratör.” düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın öğrenim durumu itibariyle ihraz etmiş olduğu tekniker kadrosu unvanına atamasının yapılmamasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle Tavsiye Kararı verilmesi gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, 25/12/2014 tarihinde 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek 1 inci maddesi kapsamında memur olarak atamasının yapıldığını, 22/06/2012 tarihinde Dicle Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Kimya

Teknolojisi bölümünden mezun olması nedeniyle tekniker kadrosuna atamasının yapılması için idareye başvurduğunu ancak talebinin reddedildiğini belirterek; tekniker kadrosuna atamasının yapılmasını, tekniker kadrosuna ait mali haklardan yararlanmayı talep etmektedir.

8. İdarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir

kuraldır. İdari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir. (AYM, 17/04/2008 tarihli, E.2005/5, K.2008/93 sayılı Kararı).

9. İdarenin nasıl işlem tesis edeceğinin sınırları önceden bir hukuk kuralıyla kesin olarak belirlenmişse, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetki söz konusudur. İdarenin bağlı yetki içinde tesis ettiği işlemlerde, sebep ve konu unsuru açısından takdir yetkisi söz konusu değildir. İdare, bağlı yetki durumunda, kanunun öngördüğü sebebi tespit ettiğinde yine kanunun öngördüğü işlemi yapmak zorundadır.

10. 3713 sayılı Kanuna eklenen geçici 15 inci madde ile birlikte bu Kanun kapsamında istihdam edilenlerin mesleklerine uygun atama imkânı verilmesi amacıyla Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun

Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanların, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanacakları düzenlenmiştir.

11. Konuya ilişkin Devlet Personel Başkanlığının da 01/08/2016 tarihli duyurusunda da, “2014 Temmuz –

2016 Temmuz dönemi içerisinde atama teklifi yapılarak göreve başlayan personelin, atama teklifinin

yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibariyle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara istihdam edildikleri kurum tarafından atamalarının yapılması zorunludur. Hak sahipleri; çalıştıkları kurumda öğrenim durumu itibariyle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro ve pozisyon bulunmaması halinde diğer kurumlara naklen atanmalarında bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmayacaklardır. Kamu kurum ve kuruluşları 3713 sayılı

Kanunun geçici 15 inci maddesi kapsamında yapılacak naklen atamalarda gerekli hassasiyetleri göstermeleri gerekmektedir.” açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.

12. İlgili idare tarafından boş tekniker kadrosu olmaması sebebiyle anılan unvana atamasının yapılamadığı belirtilmiş olmakla birlikte, 3713 sayılı Kanun hükümlerinde ilgililerin atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanacakları açık bir şekilde belirtilmiş, bu kapsamda ilgili idare bağlı yetki içerisinde bulunmaktadır. Dolayısıyla İdarenin, başvuranın öğrenimine uygun bir kadroya atamasının yapılmasına, başvuranın talebi doğrultusunda öğrenimine uygun boş bir kadronun bulunduğu başka bir teşkilata atamasının yapılmasına yönelik gerekli işlemleri yapmakla sorumlu olduğu değerlendirilmektedir.

13. 3713 sayılı Kanun hükmü gereğince öğrenim durumları itibariyle ihraz edilen unvanların 190 sayılı

KHK eki cetvellerde yer alması gerektiği, tekniker unvanının 190 sayılı KHK eki cetvellerde yer aldığı ve başvuranın Meslek Yüksekokulu Kimya Teknolojisi bölümü mezunu olması nedeniyle tekniker unvanını ihraz ettiği anlaşıldığından, başvuranın mezun olduğu bölüm itibariyle yapılan değerlendirme sonucunda tekniker unvanına atamasının yapılmamasında hukuka uyarlık bulunmadığı değerlendirilmektedir.

14. Benzer konuda Kurumumuzun 22/06/2019 tarihli ve 2018/17351 sayılı Tavsiye Kararında da; 3713 sayılı Kanun hükmü gereğince öğrenim durumları itibariyle ihraz edilen unvanların 190 sayılı KHK eki cetvellerde yer alması gerektiği, mesleki ve teknik öğretim görenlere verilecek unvanların da 3795 sayılı

Kanun ile tespit edildiği; bu kapsamda teknisyen unvanının 190 sayılı KHK eki cetvellerde yer aldığı ve başvuranın da Fatih Ticaret ve Anadolu Meslek Lisesi “Büro Yönetim ve Sekreterlik” bölümü mezunu olması nedeniyle 3795 sayılı Kanun gereğince teknisyen unvanını ihraz ettiği anlaşıldığından başvuranın mezun olduğu bölüm itibariyle yapılan değerlendirme sonucunda teknisyen unvanına atamasının yapılmamasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılarak; başvuranın teknisyen kadrosuna atanması yönünde tavsiyede bulunulmasına karar verilmiştir.

15. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın öğrenim durumu itibariyle ihraz etmiş olduğu tekniker kadrosu unvanına atamasının yapılmamasında hukuka uyarlık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği; ancak başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)

dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Diyarbakır İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın 3795 sayılı Kanun kapsamında öğrenim durumu itibariyle ihraz ettiği tekniker kadrosuna atamasının yapılmasına ilişkin gerekli işlemlerin tesisi hususunda, Diyarbakır Valiliğine TAVSİYEDE

BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Diyarbakır Valiliğince bu karar üzerine

tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve Diyarbakır Valiliğine tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi