3713 sayılı Kanun’un Geçici 15. maddesi kapsamında Devlet Personel Başkanlığı yerine İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan atama teklifinin hukuki geçerliliği (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/9843-S.21.15912

BAŞVURU NO : 2021/7523

KARAR TARİHİ : 05/07/2021

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ GENEL

MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Tekniker veya teknisyen kadrosuna atanma talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 09/04/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, 30.04.2013 tarihli ve – – sayılı Personel harekatları onayı ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunun Ek 1 inci maddesi uyarınca sözleşmeli personel pozisyonunda istihdam edilmek üzere Devlet Hava Meydanları İşletmesi (Tokat Havalimanı Müdürlüğü)

emrine memur olarak atanmasının 02.05.2013 tarihinde İç İşleri Bakanlığınca uygun görüldüğünü, istihdam için başvuru dilekçesinde söz konusu Kanun uyarınca mezuniyeti olan T.C.

Rektörlüğü Meslek Yüksekokulu Bölümü (teknik programlar) programı (otomotiv) okulu/bölümünden mezun olduğunu ve mezuniyet diplomasına göre atamasının yapılmasını talep ettiğini, geçici mezuniyet belgesinin Kurumunda Motor Teknikerliği unvanını, ayrıca bitirdiği liseye ait Endüstri Meslek Lisesi (Motor Bölümü)mezuniyet diplomasının da Kurumunda Motor Teknisyenliği kadrosunu karşılamasına rağmen, atamasının mezuniyetine uygun olarak değil ‘’Memur’’ unvanı doğrultusunda gerçekleştirildiğini, aynı okul/sınıftan Endüstri Meslek Lisesi (Motor Bölümünden) mezun olan arkadaşının gazi oğlu olduğunu ve aynı yasa kapsamında lise mezuniyet diplomasına uygun Motor Teknisyeni olarak 2009 yılında Kurumuna atandığını iddia ederek, önceliği Motor Teknikerliği kadrosu ve Tokat Havalimanı

Müdürlüğü olmak üzere Motor Teknikerliği veya Motor Teknisyenliği kadrolarına bahse konu 3713 sayılı

Terörle Mücadele Kanununun Geçici 15 inci maddesi kapsamında atamasının yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Devlet Hava

Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 21/05/2021 tarih ve E. sayılı cevabi yazıda özetle;

2.1. Kuruluşun 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında bir Kamu İktisadi Kuruluşu olduğu,

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında ataması yapılan ’ın, Memur olarak

Tokat Havalimanı Müdürlüğü emrinde 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin II sayılı cetveline dahil sözleşmeli personel statüsünde istihdam edildiği,

2.2. ‘ın İçişleri Bakanlığı tarafından 2013 yılında Memur unvanıyla atama teklifinin yapıldığı, memur unvanıyla atama yapılabilmesine ilişkin 16/04/2013 tarihli ve sayılı yazıyla bir takım evraklar istendiği, başvuran tarafından gönderilen evrakların incelenmesi neticesinde atamasının yapıldığı, başvuranın hangi unvanda ve nerede çalışacağını bilerek ve isteyerek İçişleri Bakanlığınca

Kuruluşa atandığı, başvuranın atanma süreci içerisinde, ön lisans mezunu olması gerekçesiyle unvanının

Tekniker olarak değiştirilmesi şeklinde bir talebi olmamasına rağmen 2017 yılında unvanının tekniker ve teknisyen olarak değiştirilmesi taleplerinde bulunduğu, bunun üzerine İçişleri Bakanlığı tarafından atama teklifleri yapılan personel hakkında söz konusu Kanunun 15 inci maddesinin uygulanıp uygulanamayacağı hususunda Devlet Personel Başkanlığına görüş sorulduğu, Devlet Personel Başkanlığının, İçişleri

Bakanlığı tarafından ilgililerin öğrenim durumları esas alınarak atama tekliflerinin yapılması, 3713 sayılı Kanunun geçici 15 inci maddesinde yer alan 2014 ve 2016 yılları arasında sadece Devlet

Personel Başkanlığı tarafından yapılan atama tekliflerini kapsaması nedeniyle ilgililer hakkında uygulanamayacağı yönünde görüş vermesi üzerine ilgilinin taleplerinin reddedildiği,

2.3. Kuruluş bir Kamu İktisadi Teşebbüsü olduğundan norm kadro bulunmadığı, pozisyonların, havalimanı olarak değil Merkez/Taşra olarak belirlendiği, Taşra teşkilatında bir bütün olarak belirlenen pozisyonların, havalimanlarına Kuruluşun ihtiyaç ve sorumlulukları doğrultusunda dağıtıldığı,

2.4. Başvuru konusuna ilişkin şikâyet sahibi tarafından açılmış dava bulunmamakla birlikte Kuruluşa mezkur Kanun kapsamında Memur olarak ataması yapılan bir personelin unvanının Tekniker olarak değiştirilme talebinin reddedilmesi işleminin idare hukukunun temel ilkelerine aykırı olduğu iddiasıyla

Ankara 18. İdare Mahkemesinde dava edildiği ve sonucunda dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı yönünde karar verildiği,

ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun,

5.1. Ek 1 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, “Bu madde kapsamında atanacakların, atamalarının yapılacağı kadro veya pozisyonlar için sınavlara ilişkin hükümler hariç olmak üzere ilgili mevzuatında öngörülen nitelik ve şartları taşımaları zorunludur.”,

5.2. Ek 1 inci maddesinin altıncı fıkrasında, “Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama teklifleri

Devlet Personel Başkanlığınca yapılır.”

5.3. Geçici 15 inci maddesinde, “Bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar. … .”

6. 9/5/2014 tarihli ve 28995 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Terörle Mücadele Kanunu

Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdam Edilecekler Hakkında Yönetmeliğin,

6.1. “Kadro ve pozisyonlara ilişkin hususlar” başlıklı 10 uncu maddesinde, “ (2) Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul ve ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde

Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama teklifleri

Başkanlıkça yapılır. İşçi kadrolarına yapılacak atama teklifleri sürekli işçi unvanlı kadroya yapılır.”

6.2. “İhraz edilen unvanlara atanma” başlıklı geçici 3’üncü maddesinde, “(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, Başkanlık tarafından Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında atama teklifleri yapılıp göreve başlayan personelin atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumu itibarıyla ihraz ettiği unvanın,

190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması halinde, ilgili personel bu unvana

ilişkin kadro veya pozisyona kurumu tarafından sınava tabi olmaksızın atanır.

hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Başvuran 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Geçici 15 inci maddesi uyarınca Motor Teknikerliği veya Motor Teknisyenliği kadrolarına atamasının yapılmasını talep etmektedir.

9. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın İçişleri Bakanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı, 3713 sayılı Kanunun geçici 15 inci maddesinin ise 2014 ve 2016 yılları arasında sadece

Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılan atama tekliflerini kapsadığı gerekçesiyle başvuranın talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır.

10. 3713 sayılı Kanunun Ek 1’inci maddesinde, bu madde kapsamında atanacakların, atamalarının yapılacağı kadro veya pozisyonlar için sınavlara ilişkin hükümler hariç olmak üzere ilgili mevzuatında öngörülen nitelik ve şartları taşımalarının zorunlu olduğu, hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun

Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama tekliflerinin Devlet Personel Başkanlığınca yapılacağı öngörülmekte, Geçici 15 inci maddesinde ise, bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet

Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanların bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanacakları hüküm altına alınmaktadır.

11. Başvuranın atandığı tarihte yürürlükte olan 3713 sayılı Kanunun Ek 1’inci maddesinin “İçişleri

Bakanlığı, yukarıdaki fıkra kapsamına giren kişileri tespit etmek, bunlardan bir işe girmek için istekli olanların nitelikleri ile iş gereklerini göz önüne almak suretiyle, işe alınmaları veya atamalarının yapılması için, durumlarına uygun kadrosu mevcut olan kamu kurum ve kuruluşlarına bildirmekle görevlidir. Bu kişilerin işe alınmaları veya atanmaları sırasında açıktan atama izni alınması gerekmez. Ancak, ilgililerin sınav hariç olmak üzere, kadro veya işin gerektirdiği nitelik, özellik ve şartları taşımaları zorunludur.”

Hükmü uyarınca 3713 sayılı Kanun kapsamında istihdam edileceklerin atama teklifinin İçişleri

Bakanlığınca yapılacağı öngörülmekte iken, mevzuatta yapılan değişiklik sonrasında söz konusu atama tekliflerinin Devlet Personel Başkanlığınca 2014 yılı Temmuz ayı ile 2016 Temmuz ayları arasında gerçekleştirildiği, konuya ilişkin Devlet Personel Başkanlığının 01/08/2016 tarihli duyurusunda da, “2014

Temmuz – 2016 Temmuz dönemi içerisinde atama teklifi yapılarak göreve başlayan personelin, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibariyle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara istihdam edildikleri kurum tarafından atamalarının yapılması zorunludur” açıklamalarına yer verildiği, somut olay kapsamında ilgili idarece İçişleri Bakanlığı tarafından atama teklifi yapılan personel hakkında 3713 sayılı Kanunun Geçici 15’inci maddesinin uygulanıp uygulanmayacağı hususunda Devlet

Personel Başkanlığından talep edilen görüş yazısında da, başvuranın İçişleri Bakanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı, 3713 sayılı Kanunun geçici 15 inci maddesinin ise 2014 ve 2016 yılları arasında sadece

Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılan atama tekliflerini kapsadığı gerekçesiyle söz konusu madde hükmünün başvuran hakkında uygulanamayacağı yönünde görüş bildirildiği görülmektedir.

12. Somut olay kapsamında, yukarıda sözü edilen açıklamalar ışığında, başvuranın atama teklifinin İçişleri

Bakanlığınca yapıldığı, 3713 sayılı Kanunun geçici 15 inci maddesinin ise 2014 ve 2016 yılları arasında sadece Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılan atama tekliflerini kapsadığı, bir başka deyişle İçişleri

Bakanlığını tarafından atama teklifi yapılan başvuran hakkında 3713 sayılı Kanunun Geçici 15’inci maddesinin uygulanamayacağı değerlendirilmektedir.

13. Nitekim, 2013 yılında 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında memur olarak atanan Terörle

Mücadele Kanunu Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdam Edilecekler Hakkında

Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında bilgisayar teknikeri kadrosuna atamasının yapılması talebiyle yapılan 23.12.2016 tarihli başvurusu reddine reddedilen davacı tarafından söz konusu ret işleminin iptali istemiyle açılan davada, Ankara 18. İdare Mahkemesinin 29.12.2017 tarih ve E. 2017/1016, K. 2017/3697 sayılı kararı ile davacının atama teklifinin İçişleri Bakanlığınca yapıldığı, yapılan değişikliğin atama teklifleri 2014-2016 yılları arasında Devlet Personel Başkanlığınca yapılan

ilgilileri kapsadığı, davacının ise bu kapsamda bulunmadığı gerekçesiyle davacının tekniker kadrosuna atanması talebiyle yaptığı başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı yönünde karar verildiği görülmektedir.

14. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri, Devlet Personel Başkanlığının görüşü ve mahkeme kararı doğrultusunda, İçişleri Bakanlığını tarafından atama teklifi yapılan başvuran hakkında 3713 sayılı Kanunun Geçici 15’inci maddesinin uygulanamayacağı gerekçesiyle ilgili idarenin başvuranın talebinin reddedilmesi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Tokat İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın, BAŞVURANA ve DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ GENEL

MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi