|
ÖZET: Başvuran, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığında iç denetçi olarak görev yaparken, 375 sayılı KHK’ya eklenen geçici 39. madde gereğince maaşının 666 sayılı KHK öncesi mevzuata göre yeniden düzenlenmesini talep etmiştir. Ancak, başvuranın 375 sayılı KHK’nın geçici 12. maddesinin yürürlüğe girdiği tarihte başka bir kamu kurumunda görev yaptığı ve bu nedenle geçici 39. maddeden yararlanma şartlarını taşımadığı belirtilmiştir.
Maliye Bakanlığı’nın görüşüne göre, 375 sayılı KHK’nın ek 10. maddesine tabi olan kadrolarda görev yapanların, geçici 12. maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra başka bir kuruma geçiş yapmaları durumunda, geçici 39. maddeden yararlanamayacakları ifade edilmiştir. İdare, başvuranın anılan tarihte Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı kadrosunda bulunmadığını ve bu nedenle talebinin reddedilmesi gerektiğini savunmuştur. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddine karar verilmiş ve bu kararın hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir. Başvuranın geçici 39. maddeden yararlanma talebinin reddi, mevzuat hükümleri çerçevesinde hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/5891-S.23.9708
BAŞVURU NO : 2023/642
KARAR TARİHİ : 12/05/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI
375 sayılı KHK’ya eklenen geçici 39 uncu maddesinde yer alan
BAŞVURUNUN KONUSU :
düzenleme gereğince maaşının 666 sayılı KHK öncesi mevzuata göre yeniden düzenlenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 12/01/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığında iç denetçi olarak görev yapmakta olan başvuran, 375 sayılı
KHK’ya eklenen geçici 39 uncu maddesinde yer alan düzenleme gereğince 15/01/2012 tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuata göre hesaplanan maaş ile 666 sayılı KHK hükümlerine göre hesaplanan maaşının karşılaştırılarak yüksek olan tutar üzerinden maaş ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Yönetim Hizmetleri
Genel Müdürlüğü’nün 20/02/2023 tarih ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 375 sayılı KHK’nın geçici 39. maddesi hükümlerinden yararlanabilmek için başvuranın, anılan maddede sayılan kadrolarda ve aynı KHK’nın geçici 12 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 15/01/2012 tarihinde ekli (III) sayılı Cetvel kapsamında görev yapmakta olduğu kadronun bulunduğu kurumda görev yapıyor olması gerektiği, başvuranın ise 375 sayılı KHK’nın geçici 12. maddesinin yürürlüğe girdiği 15/01/2012 tarihinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığında 3. dereceli İç Denetçi kadrosunda görev yapmakta olduğu, 22/02/2019 tarihinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına 1. dereceli İç Denetçi kadrosuna naklen atandığı ve halen bu kadroda görev yaptığı, bu nedenle başvuranın 375 sayılı KHK’nın geçici 12 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 15/01/2012 tarihinde (III) sayılı Cetvel kapsamında diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yaptığından (anılan tarihte Bakanlık kadrolarında bulunmadıklarından) 375 sayılı
KHK’nın geçici 39. maddesi hükümlerinden yararlanmasının mümkün olmadığı, 3. Başvuruya konu iddialar hakkında Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm
Genel Müdürlüğü’nün 06/03/2023 tarih ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 375
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 12 inci maddesi hükümlerinden yararlanmakta iken Kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile aynı kurumda ekli (III) sayılı Cetvel kapsamında bulunan kadrolara atananlar veya atanmış sayılanlar ile Geçici 12 inci maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ekli (III)
sayılı Cetvel kapsamında görev yapmakta oldukları kadrolarının bulunduğu kurumlarda, aynı kadroların (yardımcı veya stajyerlikten uzman, müfettiş, denetçi, kontrolör, stenograf ve aktüer unvanlı kadrolara atananlar ile bu mesleklere mensup olup geçici 12 inci maddenin yürürlüğe girdiği tarihte idari görevlerde bulunanlardan eski kadrolarına yeniden atananlar dâhil) birinci derecesine yükselenler ile bu kadrolarda görev yapmakta iken geçici 12 nci maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra idari görevlere atanmış olanlardan eski kadrolarına yeniden atanıp birinci dereceye yükselenler hakkında geçici 12 inci maddenin uygulanmasına imkân tanındığı, bu itibarla, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 10 uncu maddesine tabi çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarında 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (III) sayılı Cetvel kapsamında yer alan kadro unvanlarında görev yapmakta iken anılan Geçici 12 inci maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilgili mevzuatı uyarınca kurum değişikliği yapmak suretiyle anılan ek 10 uncu maddeye tabi başka bir kurumda iç denetçi kadrosuna atanan personelin 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin geçici 39 uncu maddesinde yer alan şartları taşımaması nedeniyle söz konusu madde hükümlerinden yararlanılabilmesine imkân bulunmadığı, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 5. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 27/6/1989 tarih ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin, 5.1. Geçici 12 inci maddesinde; “(Ek: 11/10/2011-KHK-666/2 md.) Ekli (II) ve (III) sayılı Cetvellerde yer alanlara, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç olmak üzere kadrolarına bağlı olarak mali haklar kapsamında fiilen yapılan her türlü ödemeler (ikramiyelerin bir aya isabet eden tutarı dahil) toplamı net tutarının; ek 10 uncu maddeye göre söz konusu kadro unvanları için öngörülen ücret ve tazminat toplamı net tutarından fazla olması halinde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte anılan kadro unvanlarında bulunanlar hakkında (yardımcı veya stajyerlikten uzman, müfettiş, denetçi, kontrolör, stenograf ve aktüer unvanlı kadrolara atananlar ile bu mesleklere mensup olup idari görevlerde bulunanlardan anılan kadrolara yeniden atananlar dahil), bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin geçici 10 uncu ve geçici 15 inci madde hükümleri dikkate alınmak suretiyle uygulanmasına devam olunur.
Uygulanmasına devam olunan mevzuat hükümlerine göre mali haklar kapsamında fiilen yapılması öngörülen her türlü ödemeler toplamı net tutarının, herhangi bir nedenle ek 10 uncu maddeye göre ödenmesi öngörülen ücret ve tazminat toplamı net tutarına eşit duruma geldiği veya daha düşük kaldığı tarihten itibaren bunların mali hakları ek 10 uncu maddeye göre belirlenir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra ekli (II) ve (III) sayılı Cetvellerde yer alan unvanlı kadrolara atananların mali hakları ek 10 uncu maddeye göre ödenir.” 5.2. Geçici 39 uncu maddesinde, “Geçici 12 inci madde hükümlerinden yararlanmakta iken kanunla veya
Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle aynı kurumda ekli (III) sayılı Cetvel kapsamında bulunan kadrolara
atananlar veya atanmış sayılanlar hakkında anılan madde hükümlerinin uygulanmasına devam edilir. Geçici
12 nci maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ekli (III) sayılı Cetvel kapsamında görev yapmakta
oldukları kadrolarının bulunduğu kurumlarda; aynı kadroların (yardımcı veya stajyerlikten uzman, müfettiş, denetçi, kontrolör, stenograf ve aktüer unvanlı kadrolara atananlar ile bu mesleklere mensup olup geçici 12 nci maddenin yürürlüğe girdiği tarihte idari görevlerde bulunanlardan eski kadrolarına yeniden atananlar dahil) birinci derecesine yükselenler ile bu kadrolarda görev yapmakta iken geçici 12 nci maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra idari görevlere atanmış olanlardan eski kadrolarına yeniden atanıp birinci dereceye yükselenler hakkında geçici 12 nci madde hükümlerinin uygulanmasına devam edilir. (…)” 6. 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine ilişkin 161 sayılı Devlet Memurları Kanunu
Genel Tebliğinin “375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 10 uncu Maddesi Uyarınca
Ödenecek Ücret ve Tazminata İlişkin Açıklamalar” başlıklı (B) maddesinin 5 inci alt bendinde; “(…)
İlgililerin mali haklar kapsamında herhangi bir hak kaybına uğramaması için, bu maddede öngörülen karşılaştırma yıllık olarak hesaplanacak ortalama aylık tutarlar üzerinden yapılacaktır. Her yılın başında 1
Ocak tarihi itibarıyla geçerli olan katsayı ve sözleşme ücreti ile hesaplamaya ilişkin diğer tüm hususlar dikkate alınarak yılın tamamı için; ek 10 uncu madde uyarınca ödenebilecek ortalama aylık net tutar ile 15/1/2012 tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre ödenebilecek ortalama aylık net tutar karşılaştırılacak ve buna göre işlem yapılacaktır. (…) Kadro karşılığı sözleşmeli personel statüsünde çalışanlar için 14/1/2012 tarihinde ve diğerleri için 15/1/2012 tarihinde yardımcı veya stajyer unvanlı kadrolarda bulunanlardan uzman, müfettiş, denetçi, kontrolör ve aktüer unvanlı kadrolara anılan tarihlerden sonra atananlar ve bu mesleklere mensup olup 15/1/2012 tarihinde idari görevlerde bulunanlardan uzman, müfettiş, kontrolör, aktüer, denetçi ve iç denetçi unvanlı kadrolara yeniden atananlar ile 15/01/2012 tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinden yararlanmakta iken Milletvekili ve mahalli idareler genel ve ara seçimlerinde aday ve aday adayı olabilmek için istifa edenlerden aday olamayan yada aday olup ta seçimi kaybetmeleri nedeniyle eski görevine yeniden atananlar hakkında da aynı şekilde işlem yapılacak, bunlar dışında kadro unvanı değişenler ile kadro karşılığı sözleşmeli personel statüsünde çalışanlar için 14/1/2012 tarihinden ve diğerleri için 15/1/2012 tarihinden sonra ekli (II) ve (III) sayılı
Cetvellerde yer alan kadrolara atananlar hakkında ise anılan tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uygulanmayacaktır. (…)” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. İç denetçi olarak görev yapmakta olan başvuran, 375 sayılı KHK’ya eklenen geçici 39 uncu maddesinde yer alan düzenleme gereğince maaşının 666 sayılı KHK öncesi mevzuata göre yeniden düzenlenmesini talep etmektedir.
9. Başvuru konusuna ilişkin mevzuat düzenlemeleri incelendiğinde, 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin ek 10 uncu maddesi ile bu madde kapsamında bulunan ve ekli (II) ve (III) sayılı Cetvellerde unvanlarına yer verilen memurlara (geçici 12 nci maddede öngörülen durumlar hariç), ücret ve tazminattan oluşan iki unsur üzerinden ödeme yapılmasının düzenlendiği, 375 sayılı KHK’nın geçici 12 nci maddesinde söz konusu mevzuat değişikliği ile ilgililerin mali haklar kapsamında herhangi bir hak kaybına uğramaması için, ek 10 uncu madde uyarınca ödenebilecek ortalama aylık net tutar ile 15/1/2012 tarihinden önce
yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre ödenebilecek ortalama aylık net tutar karşılaştırılması ve bu şekilde yapılacak karşılaştırma neticesinde yüksek olan tutar üzerinden maaş ödenmesinin öngörüldüğü,
375 sayılı KHK’nın geçici geçici 39 uncu maddesinde ise, geçici 12 nci maddenin yürürlüğe girdiği
tarihte ekli (III) sayılı Cetvel kapsamında görev yapmakta oldukları kadrolarının bulunduğu kurumlarda; aynı kadroların (yardımcı veya stajyerlikten uzman, müfettiş, denetçi, kontrolör, stenograf ve aktüer unvanlı kadrolara atananlar ile bu mesleklere mensup olup geçici 12 nci maddenin yürürlüğe girdiği tarihte idari görevlerde bulunanlardan eski kadrolarına yeniden atananlar dahil) birinci derecesine yükselenler hakkında da geçici 12 nci madde hükümlerinin uygulanmasına devam edileceğinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.
10. Başvuru konusuna ilişkin olarak Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel
Müdürlüğünün görüşünde; “375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 10 uncu maddesine tabi çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarında 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (III) sayılı Cetvel kapsamında yer alan kadro unvanlarında görev yapmakta iken anılan geçici 12 nci maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilgili mevzuatı uyarınca kurum değişikliği yapmak suretiyle anılan ek 10 uncu maddeye tabi başka bir kurumda iç denetçi kadrosuna atanan personelin 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin geçici 39 uncu maddesinde yer alan şartları taşımaması nedeniyle söz konusu madde hükümlerinden yararlandırılabilmesine imkan bulunmadığı” belirtilmiştir.
11. İdare tarafından başvuru konusuna ilişkin yapılan açıklamada; başvuranların 375 sayılı KHK’nın geçici
12 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 15/01/2012 tarihinde (III) sayılı Cetvel kapsamında diğer kamu kurum
ve kuruluşlarında görev yaptıklarından (anılan tarihte Bakanlık kadrolarında bulunmadıklarından) 375 sayılı KHK’nın geçici 39. maddesi hükümlerinden yararlandırılmalarının mümkün olmadığı belirtilmiştir.
12. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 375 sayılı KHK’nın geçici 39 uncu maddesi hükümlerinden yararlanabilmek için başvuranın anılan maddede sayılan kadrolarda ve aynı KHK’nın geçici
12 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 15/01/2012 tarihinde ekli (III) sayılı Cetvel kapsamında görev
yapmakta olduğu kadronun bulunduğu kurumda görev yapıyor olması gerektiği, başvuranın ise 375 sayılı
KHK’nın geçici 12 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 15/01/2012 tarihinde Çevre ve Şehircilik
Bakanlığında 3. dereceli İç Denetçi kadrosunda görev yapmakta olduğu, 22/02/2019 tarihinde Enerji ve
Tabii Kaynaklar Bakanlığına 1. dereceli İç Denetçi kadrosuna naklen atandığı, anılan tarihte (15/01/2012)
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı kadrosunda bulunmadığı anlaşıldığından 375 sayılı KHK’nın geçici
39 uncu maddesi hükümlerinden yararlanma talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka ve hakkaniyete
aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu kararın BAŞVURANA ve ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi