|
ÖZET: Başvuran, Liman Başkanlığında görev yaparken Araştırmacı kadrosuna atanmış ve maaşında kesinti olduğunu iddia etmiştir. İdare, başvuranın 375 sayılı KHK’nın Ek 18. maddesi gereği, Araştırmacı kadrosuna atandıktan sonra önceki görevine ait ödeme unsurlarından yararlandırıldığını belirtmiştir. Ancak, başvuranın maaşında sehven yapılan bir hata sonucu fazla ödeme yapıldığı ve bu nedenle iade işlemlerinin başlatıldığı ifade edilmiştir.
İdare, 375 sayılı KHK’nın mülga Ek 18. maddesi uyarınca, başvuranın Araştırmacı kadrosuna atanmasının ardından önceki görevine ait mali hakların yalnızca iki yıl boyunca verileceğini ve bu sürenin dolduğunu vurgulamıştır. Başvuran, bu düzenlemenin lafzına aykırı olarak, ödemelerin yılsonuna kadar devam etmesi gerektiğini savunmuş, ancak idare, bu durumun eşit olmayan uygulamalara yol açacağı gerekçesiyle iddiasını reddetmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın özel hizmet tazminatından faydalandığını ve idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğunu belirterek başvurunun reddine karar vermiştir. Bu karar, kamu yönetiminde hukukun üstünlüğü ve eşitlik ilkesinin korunması açısından önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/15328-S.21.24555
BAŞVURU NO : 2021/11407
KARAR TARİHİ : 25/10/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI
Başvuranın özel hizmet tazminatı tutarı ve süresine dair iddialarına
BAŞVURUNUN KONUSU :
ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 26/06/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Liman Başkanlığında olarak görev yapmaktayken Araştırmacı
kadrosuna atandığını, 2021 yılı Mayıs ayı maaşında 300TL ve ek ödemede 1000TL civarında kesinti olduğunu, gerekçe olarak 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereği Araştırmacı kadrosunda iki yılı doldurduğundan bu şekilde işlem yapıldığının belirtildiğini, mevzuat gereği yönetici olarak çalışan ve araştırmacı olarak atanan kişiye özel hizmet tazminatı ödenmesi gerektiğini, kendisinin tazminattan faydalanıp faydalanmadığının net olmadığını, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 18 inci maddesi düzenlemesinde yer alan yılın sonuna kadar ibaresi gereği ikinci yılın sonu ve aynı zamanda mali yılın sonu olan 31/12/2021 tarihine kadar anılan ödemelerin verilmeye devam edilmesi gerektiğini, ayrıca kendisine düşük olan tutarın uygulandığını belirtmiş olup ek olarak; Kurumumuza yaptığı şikâyet başvurusu sonrası -maaşının yanlış hesaplandığı ve fazla ödeme yapıldığından bahisle- 1300TL yanı sıra 1100TL daha kesinti yapıldığının ve üç aylık kişi borcu çıkarıldığının kendisine tebliğ edildiğini, kendisiyle benzer durumda olan kendisinden fazla maaş almakta olduğunu belirterek, araştırmacı olarak atananların yararlandığı özel hizmet tazminatından faydalanıp faydalanmadığının netleştirilmesini, maaşından kesilen tutarın iade edilmesini, yılsonuna kadar maaş kesintisi yapılmamasını, maaş hesabında fark oluşması durumunda yüksek olan tutarın esas alınarak mevzuata göre işlem yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 07/07/2021 tarihli ve sayılı, 26/08/2021 tarihli ve
sayılı yazılarına istinaden Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 28/07/2021 tarihli ve sayılı, 20/09/2021 tarihli ve sayılı yazılarda özetle;
2.1) Başvuranın; Bakanlık V. (Adana) Bölge Müdürlüğünde Araştırmacı kadrosuna, Liman
Başkanlığında olarak görev yapmaktayken 25/04/2019 tarihli ve 32612 sayılı Personel
Hareketleri Onayı ile 657 sayılı Kanunun 76 ncı maddesi hükmü gereği ve Bakanlık Denetim Hizmetleri
Başkanlığının 10/04/2019 tarihli ve sayılı yazısı ekinde yer alan aynı tarihli ve 28771 sayılı Bakanlık
Makam Oluruna istinaden, hizmet gereği kazanılmış hak aylık derecesiyle kadro derecesine eşit olarak atandığı,
2.2) Anılan atama işleminin iptali ve yürütmesinin durdurulması talebine ilişkin başvuran tarafından,
Mersin 1. İdare Mahkemesinin . sayılı dosyası üzerinden açılan davada mahkemece 02/07/2020 tarihli ve 2019/527E., 2020/610K. sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, adı geçenin itirazı neticesinde dosyayı inceleyen Adana Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 20/05/2021 tarihli ve . sayılı kararıyla istinaf başvurusunun kesin olarak reddine karar verildiği,
2.3) Başvuranın 2021 yılı Mayıs ayı ve sonrası maaş ve ek ödemesindeki kesintinin; kamuda yönetici olarak
görev yapanların görevden alındıklarında veya görev süreleri sona erdiğinde atanacakları kadro ve mali hakları konusunda düzenlemeler içeren 375 sayılı KHK’nın Ek 18 inci maddesi hükmüne istinaden yapıldığı, anılan maddenin 6639 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi ile KHK’ya eklendiği, daha sonra 703 sayılı KHK’nın 177 nci maddesi ile yürürlükten kaldırıldığı, 703 sayılı KHK’nın Geçici 1 inci maddesinin dördüncü fıkrası düzenlemesiyle 09/07/2018 tarihi itibarıyla yönetici kadrolarında bulunanların görevden alınması veya görev sürelerinin dolması halinde 375 sayılı KHK’nın mülga Ek 18 inci maddesi hükmünden yararlanmasının sağlandığı,
2.4) Bu kapsamda, başvuranın 02/02/2015-25/04/2019 tarihleri arasında fiilen 2 yıldan fazla Liman Başkanı
olarak görev yapmasının ardından 25/04/2019 tarihli işlemle Araştırmacı kadrosuna atandıktan sonra 703 sayılı KHK’nın Geçici 1 inci maddesinin dördüncü fıkrası ve 375 sayılı KHK’nın mülga Ek 18 inci maddesi uyarınca 2019 yılı Mayıs ayından itibaren mevzuata uygun olarak 2 yıl boyunca önceki görevine ait ödeme unsurlarından faydalandırıldığı, anılan hükümler uyarınca ikinci yılın bittiği 2021 yılı Mayıs ayından itibaren ise atandığı kadro olan Araştırmacı kadrosuna ait ödeme unsurları esas alınarak kendisine maaş ödenmeye başlanması gerektiği,
2.5) Ancak Kamu Denetçiliği Kurumu’nun yazısına istinaden adı geçenin çalıştığı V. Bölge Müdürlüğü ile
maaş ödeme bilgilerinin teyidi için görüşmeler gerçekleştirildiği, 2006/103444 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karara göre adı geçene; II sayılı cetvelin (A) Bölümünün 16 ncı Grubunun 1 inci sırasında Araştırmacı için öngörülen özel hizmet tazminatı (60) uygulanması gerekirken, sehven 375 sayılı KHK’nın Geçici 11 inci maddesinde yer alan Araştırmacı kadrosundaki personel gibi işlem yapılarak, II sayılı cetvelin (A) Bölümünün 11 inci
Grubunda yer alan Araştırmacı için öngörülen özel hizmet tazminatı (125) oranı uygulanarak 2021 yılı
Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarında buna göre maaş tahakkukunun yapıldığının anlaşıldığı, bu nedenle
V. Bölge Müdürlüğü tarafından “Yersiz ve Fazla Ödenen Aylıklardan Doğan Kişi Borçları Hesaplama
Cetveli” düzenlenerek kişiye 3 ay fazla ödenen kısmın iadesi için işlemlere başlandığı, adı geçenin mevzuata uygun olarak 2021 yılı Mayıs ayından itibaren Araştırmacı kadrosuna ait maaşını almış olacağı,
2.6) Başvurana 2 yılın ardından, 2006/103444 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararda Araştırmacı unvanı için I sayılı Cetvelin (A)
bölümünün 26 ncı sırasının (a) bendinde öngörülen İş Güçlüğü Zammı (600) ve Teminindeki Güçlük
Zammı (300), II sayılı Cetvelin A bölümünün 16 ncı grubunun 1 inci sırasında öngörülen Özel Hizmet
Tazminat (%60) oranından, ayrıca 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı Cetvelin (A)
kısmının, (1) numaralı bölümünün (k) sırasında aylık aldığı derece itibarıyla belirlenmiş olan ek ödeme (%115) oranından yararlandırılması gerektiği değerlendirilerek işlem yapıldığı, söz konusu personele atandığı tarihi takip eden ay başından itibaren ikinci yılın sonuna kadar ise yüksek olan özel hizmet tazminatının ödendiği anlaşılmış olup adı geçenin ödemelerde kendisine düşük olan özel hizmet tazminatı oranı uygulandığı yönündeki iddiasının yersiz olduğu, başvuranın Liman Başkanlığı görevinden alınarak
Araştırmacı kadrosuna atanması işlemi sonrasında yapılan ödemelerin mer’i mevzuat ile mülga Maliye
Bakanlığı görüşüne uygun şekilde yapıldığı,
2.7) Başvuranın Kamu Denetçiliği Kurumuna yaptığı başvuru sonrası yapılan incelemeler sonunda;
2006/103444 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve
Tazminatlara İlişkin Karara göre adı geçene II sayılı cetvelin (A) Bölümünün 16 ncı grubunun 1 nci sırasında Araştırmacı için öngörülen özel hizmet tazminatı (60) oranı uygulanması gerekirken aynı cetvelin (A) bölümünün 11 nci Grubunda yer alan Araştırmacı için öngörülen özel hizmet tazminatı (125) oranında ödeme yapıldığı anlaşıldığından, adı geçen hakkında “Yersiz ve Fazla Ödenen Aylıklardan Doğan Kişi
Borçları Hesaplama Cetveli” düzenlenerek fazla yapılan ödemelerin iadesi iş ve işlemlerinin Mülga Maliye
Bakanlığının 20/02/2004 tarihli ve 25379 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü
Genel Tebliği (Sıra No:16) hükümleri gereği yürütüldüğü,
2.8) Başvuranla aynı durumda olan kişiler hakkında da mevzuat gereği maaş ve ek ödemelere ilişkin aynı
işlemlerin uygulandığı, örneğin başvuranla benzer durumda olan 15/06/2015 tarihinden itibaren fiilen 2 yıldan fazla Daire Başkanı olarak görev yapmasının ardından 28/07/2017 tarihli ve 61521 sayılı Personel Hareketleri Onayı ile Araştırmacı kadrosuna atandıktan sonra, 375 sayılı KHK’nın o dönem yürürlükte olan Ek 18 inci maddesi uyarınca mevzuata uygun olarak 2 yıl boyunca önceki görevine ait ödeme unsurlarından faydalandırıldığı, anılan hükümler uyarınca ikinci yılın bittiği 2019 yılı Ağustos ayından itibaren ise atandığı kadro olan Araştırmacı kadrosuna ait ödeme unsurları esas alınarak kendisine maaş ödenmeye başlandığı, ödeme yapılan 2 yılın sonu itibari ile ise Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karara göre adı geçenin, II sayılı cetvelin (A) Bölümünün 16 ncı Grubunun 1 inci sırasında Araştırmacı için öngörülen özel hizmet tazminatı (60) oranından ve 375 sayılı KHK’ya ekli (I)
sayılı cetvelin “A” kısmının (1) numaralı bölümünün (k) sırasında belirlenen ek ödeme unsurlarından faydalandırıldığı,
2.9) Başvuranla benzer durumda olan başvurandan fazla maaş aldığı iddiasına ilişkin; adı
geçenin 15/05/2000-01/11/2011 ve 09/04/2012-04/08/2017 tarihleri arasında fiilen 2 yıldan fazla Liman
Başkanı olarak görev yapmasının ardından 27/07/2017 tarihli Personel Hareketleri Onayı ile Araştırmacı kadrosuna atandıktan sonra 375 sayılı KHK’nın o dönem yürürlükte olan Ek 18 inci maddesi uyarınca 2017 yılı Ağustos ayından itibaren mevzuata uygun olarak 2 yıl boyunca önceki görevine ait ödeme unsurlarından faydalandırıldığı, anılan hükümler uyarınca ikinci yılın bittiği 2019 yılı Temmuz ayından itibaren ise atandığı kadro olan Araştırmacı kadrosuna ait ödeme unsurları esas alınarak kendisine maaş ödenmeye başlanması gerektiği,
2.10) Ancak Kamu Denetçiliği Kurumu’nun yazısına istinaden adı geçenin çalıştığı birimle maaş ödeme
bilgilerinin teyidi için görüşmeler gerçekleştirildiği, adı geçenin 375 sayılı KHK’nın Ek 18 inci maddesi hükmüne istinaden Liman Başkanı iken Araştırmacı olarak atanması işlemi akabinde ilk maaşı itibariyle 15/09/2017-14/08/2019 tarihleri arasında 24 ay özel hizmet tazminatının eksik ödendiği, 15/09/201914/09/2021 tarihleri arasında ise 24 ay boyunca özel hizmet tazminatının 2006/103444 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karara göre II sayılı cetvelin (A) Bölümünün 16 ncı grubunun 1 nci sırasında Araştırmacı için öngörülen özel hizmet tazminatı (60) oranı uygulanması gerekirken, aynı cetvelin (A) bölümünün 11 nci grubunun 2 nci
sırasında yer alan Araştırmacı için öngörülen özel hizmet tazminatı (125) oranının uygulandığı ve 375 sayılı
KHK’ya ekli (I) sayılı cetvelin “A” kısmının (1) numaralı bölümünün (k) sırasında belirlenen ek ödeme oranlarının fazla ödendiğinin tespit edildiği, adı geçen hakkında eksik maaş aldığı dönemler mahsup edildikten sonra geriye kalan dönemler için maaş ve ek ödeme için ayrı ayrı borç düzenlendiği, “Yersiz ve
Fazla Ödenen Aylıklardan Doğan Kişi Borçları Hesaplama Cetveli” düzenlenerek fazla ödenen kısmın iadesi işlemlerine başlandığı,
2.11) Ayrıca, başvuranın 2 yılın dolmasının ardından o mali yılın sonu olan 31/12/2021 tarihine kadar bu
ödemelerin devam ettirilmesi yönündeki iddiasının, düzenlemenin lafzına ve ruhuna aykırı olduğu, örneğin bu kapsamda değerlendirilen ve 2019 yılı Ocak ayında görevden alınan bir kişiye 2021 yılı sonuna kadar ödeme yapıldığında yaklaşık 35 ay ödeme yapılmaktayken, 2019 yılı Kasım ayında görevden alınan birine yaklaşık 25 ay ödeme yapılması gerekeceği, dolayısıyla iddia edildiği gibi bir uygulama olduğunda kişiler görevden alındıkları tarih itibarıyla farklı uygulamalara tabi olacağından eşit olmayan uygulamalara maruz kalacakları ve böyle bir uygulamanın da hukuk güvenliği ilkesini zedeleyeceği açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin
değiştirilmesi” başlıklı 76 ncı maddesinin birinci fıkrasında (Değişik: 30/5/1974-KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 – 1897/1 md.) “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.”,
6) 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin;
6.1) “Geçiş hükümleri” başlıklı Geçici 1 inci maddesinin dördüncü fıkrasında “Bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarihte bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında yönetici kadro ve pozisyonlarında bulunup 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin mülga ek 18 inci maddesi hükümleri kapsamında olanlardan yukarıdaki fıkrada yer almayanlar, görevden alındıkları takdirde anılan madde hükümlerine göre işleme tabi tutulur.”,
6.2) “Yürürlük” başlıklı 232 nci maddesinde “Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin;
a) İlgili maddesiyle 6216 sayılı Kanunun 2 nci, 6 ncı, 21 inci ve 22 nci maddelerinin birinci fıkralarında yapılan değişiklikler Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesinden seçilen her iki üyenin de üyeliklerinin sona erdiği tarihte, b) Diğer hükümleri, 24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve
Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte, yürürlüğe girer.”,
7) 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin;
7.1) Mülga Ek 18 inci maddesinin üçüncü fıkrasında “Birinci fıkra hükmü kapsamında atananlardan
birinci fıkra kapsamında yer alan yönetici kadro veya pozisyonlarında kesintisiz olarak en az iki yıl fiilen görev yapmış olanların mali hakları, atandıkları söz konusu kadro veya pozisyonlarda bulunmaları kaydıyla, atandıkları tarihi takip eden ay başından itibaren ikinci yılın sonuna kadar fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç, önceki görevine ait ödeme unsurları esas alınarak verilmeye devam edilir.”,
7.2) Geçici 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasında “Müdür yardımcısı, eşiti veya daha üst idari görevlerde
bulunup; kamu kurum ve kuruluşlarının yeniden teşkilatlanması veya kapatılması, özelleştirme uygulamaları kapsamında ilgili kuruluşların kısmen veya tamamen satışı nedeniyle kamu tüzel kişiliklerinin sona ermesi, devredilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinin durdurulması, kapatılması veya tasfiye edilmesi nedenleriyle 657 sayılı Kanuna tabi “Araştırmacı” unvanlı kadrolara atanan veya atanmış sayılanların, bu kadroda bulundukları sürece, anılan Kanunun 152 nci maddesi uyarınca ödenmekte olan zam ve tazminatları ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesinde öngörülen ek ödemelerinin belirlenmesinde, genel idare hizmetleri sınıfında yer alan aynı dereceli “müdür yardımcısı” kadro unvanı için öngörülmüş olan zam ve tazminatlar ile ek ödeme oranları esas alınır. Bu fıkra hükümleri,
657 sayılı Kanunun 91 inci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen fark tazminatı verilmek ve ek ödemeleri
döner sermaye bütçesinden ödenmek suretiyle 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 13 üncü maddesi kapsamında yer alan “Araştırmacı” kadrosunda bulunanlar hakkında da uygulanır ve bunlara 209 sayılı Kanuna göre ayrıca ek ödeme yapılmaz.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Ret Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Liman Başkanlığında Liman Başkanı olarak görev yapmaktayken, 657 sayılı Kanunun 76 ncı
maddesi kapsamında, 25/04/2019 tarihinde Araştırmacı kadrosuna atanan başvuran; ilgili düzenlemeler kapsamında özel hizmet tazminatından faydalanıp faydalanmadığının netleştirilmesini, maaşından kesilen tutarın iadesini, yılsonuna kadar maaş kesintisi yapılmamasını, maaş hesabında fark oluşması durumunda mevzuata göre yüksek olan tutarın esas alınmasını talep etmektedir (§1).
10) Konuya ilişkin düzenlemelere bakıldığında; 703 sayılı KHK’nın Geçici 1 inci maddesi dördüncü fıkrası
hükmü uyarınca, anılan düzenlemenin yürürlüğe girdiği 09/07/2018 tarihi itibarıyla yönetici kadrolarında bulunanların, görevden alınmaları durumunda 375 sayılı KHK’nın mülga Ek 18 inci maddesi hükmünden yararlanabilecekleri; mülga Ek 18 inci maddenin üçüncü fıkrasında ise, anılan maddenin birinci fıkrası kapsamında atananlardan birinci fıkrada yer alan yönetici kadro veya pozisyonlarında kesintisiz olarak en az iki yıl fiilen görev yapmış olanların mali haklarının, atandıkları söz konusu kadro veya pozisyonlarda bulunmaları kaydıyla, atandıkları tarihi takip eden ay başından itibaren ikinci yılın sonuna kadar, fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç, önceki görevine ait ödeme unsurları esas alınarak verilmeye devam edileceği hususlarının düzenlendiği görülmektedir.
11) İdare tarafından (§2); fiilen 2 yıldan fazla Liman Başkanı olarak görev yapan ve 25/04/2019 tarihli
işlemle Araştırmacı kadrosuna atanan başvurana, 703 sayılı KHK’nın Geçici 1 inci maddesinin dördüncü fıkrası ve 375 sayılı KHK’nın mülga Ek 18 inci maddesi uyarınca, 2006/103444 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karara ekli II sayılı cetvelin (A) Bölümünün 16 ncı grubunun 1 nci sırasında Araştırmacı için öngörülen özel hizmet tazminatı (60) oranı uygulanması gerekirken, sehven 375 sayılı KHK’nın Geçici 11 inci maddesinde yer alan Araştırmacı kadrosundaki personel gibi işlem yapılarak, aynı cetvelin (A) bölümünün 11 nci Grubunda yer alan Araştırmacı için öngörülen özel hizmet tazminatı (125) oranında ödeme yapıldığı anlaşıldığından, adı geçen hakkında “Yersiz ve Fazla Ödenen Aylıklardan Doğan Kişi Borçları Hesaplama Cetveli” düzenlenerek fazla yapılan ödemelerin iade edilmesi yönünde işlem tesis edildiği ifade edilmiştir.
12) Bu kapsamda; mülga Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün konuya ilişkin
14/05/2018 tarihli ve 3947 sayılı görüş yazısında da belirtildiği şekilde, Anamur Liman Başkanlığında fiilen
2 yıldan fazla süreyle Liman Başkanı olarak görev yapmaktayken 25/04/2019 tarihinde Araştırmacı
kadrosuna atanan ve derece/kademesi (1/4) olan başvurana, 2006/103444 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karara ekli I sayılı cetvelin
A bölümünün 26 ncı sırası (a) fıkrasında kadro derecesi (1-4) olan araştırmacı için öngörülen 600 iş güçlüğü zammı ve 300 temininde güçlük zammı, II sayılı cetvelin (A) Bölümünün 16 ncı grubunun 1 nci sırasında kadro derecesi (1-4) olan Araştırmacı için öngörülen (60) özel hizmet tazminatı katsayı ve oranlarının uygulanması gerektiği değerlendirilmiş, idare tarafından bu yönde işlem tesis edildiği açıklamalarına yer verilerek konuya ilişkin belgeler Kurumumuza gönderilmiştir.
13) Ayrıca idare, sehven 375 sayılı KHK’nın Geçici 11 inci maddesinde yer alan Araştırmacı kadrosundaki
personel gibi işlem yapıldığını belirtmiş olup anılan düzenlemenin; müdür yardımcısı, eşiti veya daha üst idari görevlerde bulunup kamu kurum ve kuruluşlarının yeniden teşkilatlanması veya kapatılması, özelleştirme uygulamaları kapsamında ilgili kuruluşların kısmen veya tamamen satışı nedeniyle kamu tüzel kişiliklerinin sona ermesi, devredilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinin durdurulması, kapatılması veya tasfiye edilmesi nedenleriyle 657 sayılı Kanuna tabi “Araştırmacı” unvanlı kadrolara atanan veya atanmış sayılanlara ilişkin olduğu, başvuranın Liman Başkanı olarak görev yapmaktayken Araştırmacı kadrosuna atanması işleminin belirtilen düzenleme kapsamında olmadığı anlaşılmakla başvuran hakkında, 375 sayılı
KHK’nın Geçici 11 inci maddesinde yer alan Araştırmacı kadrosundaki personel gibi işlem yapılarak (125)
oranında özel hizmet tazminatı ödemesi yapılamayacağı açıktır.
14) 375 sayılı KHK’nın mülga Ek 18 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan; ilgililerin mali haklarının,
atandıkları tarihi takip eden ay başından itibaren ikinci yılın sonuna kadar önceki görevine ait ödeme unsurları esas alınarak verilmeye devam edileceği hususu düzenlenmiştir. Başvuran, anılan düzenlemede yer alan ‘ikinci yılın sonuna kadar’ ifadesinden, aynı zamanda mali yılın sonu olan 31/12/2021 tarihinin anlaşılarak anılan ödemelerin yılsonuna kadar verilmeye devam edilmesi gerektiğini iddia etmektedir. İdare tarafından (§2.11), iddia edildiği gibi bir uygulama olduğunda kişiler görevden alındıkları tarih itibarıyla farklı uygulamalara tabi olacağından eşit olmayan uygulamalara maruz kalacakları ve böyle bir uygulamanın da hukuk güvenliği ilkesini zedeleyeceği ifade edilmiş olup Kurumumuz tarafından da bahsi geçen sürenin hesaplanmasında idarenin mevzuata uygun işlem tesis ettiği değerlendirilmiştir.
15) Diğer taraftan; başvuranın, kendisiyle benzer durumda olan maaşında farklılık olduğu
iddiasına ilişkin ise; idare tarafından başvuranla benzer durumda olan da aynı düzenleme kapsamında ek ödeme unsurlarından faydalandırıldığı, ayrıca; Kurumumuzun yazısına istinaden başvuranla benzer durumda olan Araştırmacı olarak atanması işlemi akabinde ilk maaşı itibariyle 15/09/2017-14/08/2019 tarihleri arasında 24 ay özel hizmet tazminatının eksik ödendiği, 15/09/2019/
14/09/2021 tarihleri arasında ise 24 ay boyunca özel hizmet tazminatı ve ek ödemesinin fazla ödendiği tespitiyle mahsup işlemi sonrası fazla ödenen kısmın iadesi yönünde işlem tesis edildiği belirtilmiştir.
16) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın özel hizmet tazminatından
faydalandırılmakta olduğu, başvuranla benzer durumda olan fazla ödenen kısmın iadesi yönünde işlem tesis edildiği, başvuran adına “Yersiz ve Fazla Ödenen Aylıklardan Doğan Kişi Borçları
Hesaplama Cetveli” düzenlenerek 3 ay için sehven fazla ödenen kısmın iadesi ile iki yıllık sürenin belirlenmesi işlemlerinin mevzuat çerçevesinde tesis edilmiş olduğu anlaşılmakla idarenin başvuruya konu edilen işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak gönderilmiş olduğu, ancak idarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede ve hangi mercie başvurulabileceği gösterilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespitiyle idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Adana İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi