|
ÖZET: Başvuran, Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde Kur’an Kursu Öğreticisi olarak görev yaparken, görev süresinin sona ermesinin ardından Rıfat Börekçi Eğitim Merkezi Müdürlüğü’ne atanmıştır. Başvuru, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 35. maddesi uyarınca idari uzman olarak atanma ve mali haklarının ödenmesi talebini içermektedir. Ancak, ilgili idare başvuranın talebini, gerekçe göstermeksizin reddetmiştir.
İdarenin açıklamalarına göre, başvuranın Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Üyeliği, üst kademe kamu yöneticisi kadrosu olarak değerlendirilmemektedir. Bu nedenle, 375 sayılı KHK’nın geçici 45. maddesinden yararlanma hakkı bulunmamaktadır. Başvuranın, bu unvanın üst kademe yöneticilik kadrosu olduğunu iddia etmesine rağmen, yargı kararları ve mevzuat çerçevesinde, bu unvanın yönetici niteliği taşımadığı belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddi yönündeki işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum tespit edilmemiştir. İlgili idare, başvuranın işlemlerinde iyi yönetim ilkelerine uygun hareket etmiş, ancak başvuru yollarını belirtme konusunda eksiklikler yaşanmıştır. Başvuran, ret kararına karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/4729-S.24.7477
BAŞVURU NO : 2024/2227
KARAR TARİHİ : 03.05.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI
Başvuranın idari uzman olarak atanma ve mali haklarının 375 sayılı
BAŞVURUNUN KONUSU :
KHK’nın Ek 35 inci maddesi uyarınca ödenmesi talepleri hk.
BAŞVURU TARİHİ : 10.02.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Kur’an Kursu Öğreticisi olarak Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde 11/03/2006 tarihinden itibaren Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Üyesi olarak görev yapmakta iken, 17/07/2020 tarihinde görev süresinin tamamlanması sonucunda, idare tarafından Rıfat
Börekçi Eğitim Merkezi Müdürlüğü öğretmenliğine atandığını, Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu
Üyesi unvanının Üst Kademe Kamu Yöneticileri İle Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine
Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki II sayılı cetvelin 4’üncü sütununda yer aldığını, 27/12/2023 tarihli ve 7491 sayılı Kanunun 82 maddesi ile 375 Sayılı KHK’ ye geçici 45 inci maddenin eklendiğini, bu kapsamda, 375 sayılı KHK’ye eklenen geçici madde 45 uyarınca idari uzman olarak atanma ve aynı
KHK’nın ek 35 inci maddesinde yer alan hüküm uyarınca mali haklarının ödenmesini talep ettiğini, talebinin, ilgili idare tarafından herhangi bir gerekçe belirtilmeksizin “olumlu değerlendirme yapma imkânı bulunmamaktadır.” Şeklinde soyut bir ifadeyle reddedildiğini iddia ederek, idari uzman olarak atanmayı ve mali haklarının 375 sayılı KHK’nın ek 35 inci maddesi uyarınca ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi belge isteme yazısına istinaden Cumhurbaşkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı
İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 29/02/2024 tarihinde gönderilen sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Başvuranın görev unvanının eğitim görevlisi olduğu ve hizmet cetvelinin ekte sunulduğu,
2.2. Başvuranın Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Üyesi iken 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı
Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un 6 ncı maddesinde Kurul üyeleri için belirlenen beş yıllık görev süresinin 17.07.2020 tarihinde sona ermesi üzerine ilgilinin atanmak istediği kadrolarda aranan öğrenim şartını taşımadığının anlaşılması üzerine, müktesebine binaen Ankara Rıfat Börekçi Eğitim Merkezi
Müdürlüğü bünyesine Öğretmen olarak atanmasına ilişkin işleme karşı dava açıldığı, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin Ankara 18. İdare
Mahkemesince verilen 19.03.2021 tarihli ve sayılı kararda, Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Üyeliğinin üst kademe yönetici kadroları arasında sayılmadığı ifadesine yer verildiği, bu itibarla, başvuranın, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 45 inci maddesi uyarınca idari uzman olarak atanması cihetine gidilemediği ve söz konusu kararın yazı ekinde gönderildiği,
2.3. Başvuran dışında Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Üyesi iken görev süresi sona eren Eğitim
Görevlisi ’nin aynı içerikteki talebine olumlu değerlendirme yapma imkanı bulunmadığına dair cevabi yazının ekte sunulduğu,
2.4. Şikayet konusu talebe ilişkin olarak başvuran veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış bir dava bulunmadığı,
İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
“
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 375 sayılı 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler Ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu,
5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu İle Diğer Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları Ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet
Taban Aylığı Ve Kıdem Aylığı İle Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin,
5.1. Ek 35’inci maddesinde; “Ek: 2/7/2018 – KHK-703/178 md. …(Değişik dokuzuncu fıkra:18/6/2020-7247/18 md.) Kamu görevlileri arasından üst kademe kamu yöneticisi kadro, pozisyon ve görevlerine atananlardan;
a) Ek göstergesi bakanlık genel müdürü dengi ve daha yüksek tespit edilen üst kademe kamu yöneticisi kadro, pozisyon ve görevlerinden alınanlar veya görevleri sona erenler, Cumhurbaşkanlığına bağlı, ilgili, ilişkili kurum ve kuruluşlarda müşavir veya danışman kadro veya pozisyonlarına ya da bakanlıkların merkez teşkilatlarında bakanlık müşaviri unvanlı kadrolara,
b) İl valilerinden veya il valiliği yapmış olanlardan görevden alınanlar, vali-mülkiye başmüfettişi unvanlı kadrolara,
c) (a) ve (b) bentleri dışında kalanlardan görevlerinden alınanlar veya görevleri sona erenler;
1) (Değişik: 1/7/2022-7417/58 md.) Daha önce 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler”
bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendinde sayılan merkez teşkilatına ait kadrolar ile mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri ve yeterlikleri aynı veya benzer nitelik arz eden merkez teşkilatına ait kadro veya pozisyonlarda bulunanlar daha önceki bu kadro veya pozisyonlarına,
2) (Değişik:27/12/2023-7491/77 md.) (1) numaralı alt bent kapsamında yer almayanlar, bu bent
kapsamındaki kadro, pozisyon ve görevlerde toplam en az üç yıl görev yapmış olmaları halinde görevden alındığı veya görevinin sona erdiği kuruma ait idari uzman unvanlı kadro veya pozisyonlara, …
Cumhurbaşkanınca veya bakanlarca ya da atamaya yetkili amirlerce atanırlar.
…
(Ek cümle:27/12/2023-7491/77 md.) Bu fıkranın (a) ve (c) bentlerine göre yapılacak atamalar ve ödemelere ilişkin sürelerin hesabında ek 37 nci madde kapsamına giren kadro, pozisyon ve görevlerde
geçirilen süreler de aynı usul ve esaslar çerçevesinde dikkate alınır. ”
5.2. Geçici 45 inci maddesinde (Ek:27/12/2023-7491/82 md.)“ 9/7/2018 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar olan dönemde görevden alınan veya görevi sona eren kamu görevlilerinden;
a) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla ek 35 inci maddenin dokuzuncu fıkrasına eklenen cümle hükmünden yararlanmak isteyenler kurumlarına bir ay içerisinde başvurmaları halinde ilgili şartları karşılamaları kaydıyla söz konusu düzenlemelerden yararlanır ve bunların atamaları mezkûr maddenin bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki diğer hükümleri esas alınarak yapılır. … ”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Üyesi olarak görev yapmakta iken, 17/07/2020 tarihinde görev süresinin sona ermesinin ardından, öğretmenliğine atanan başvuran, Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu
Üyeliğinin, üst düzey kamu yönetici kadrosu oluğunu iddia ederek, 375 sayılı KHK’ye eklenen geçici madde 45 uyarınca idari uzman olarak atanmayı ve aynı KHK’nın ek 35 inci maddesi uyarınca mali haklarının ödenmesini talep etmektedir.
8. İlgili idareden temin edilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın Rıfat Börekçi Eğitim
Merkezi Müdürlüğü bünyesine Öğretmen olarak atanmasına ilişkin 17.07.2020 tarih ve sayılı işlemin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Ankara 18. İdare Mahkemesinin 19.03.2021 tarih ve
sayılı kararı ile Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu üyeliğinin, üst kademe yönetici kadroları arasında bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, başvuranın 375 sayılı
KHK’nın geçici 45 inci maddesinden faydalanamayacağının ifade edildiği görülmektedir.
9. 375 sayılı KHK’nın Geçici 45 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, 9/7/2018 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar olan dönemde görevden alınan veya görevi sona eren kamu görevlilerinden; bu maddeyi ihdas eden Kanunla ek 35 inci maddenin dokuzuncu fıkrasına eklenen cümle hükmünden yararlanmak isteyenlerin kurumlarına bir ay içerisinde başvurmaları halinde ilgili şartları karşılamaları kaydıyla söz konusu düzenlemelerden yararlanacağı ve bunların atamalarının mezkûr maddenin bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki diğer hükümleri esas alınarak yapılacağı hüküm altına alınmakta, Ek 35 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasının (c) bendinin (2) numaralı alt bendinde ise, Kamu görevlileri arasından üst kademe kamu yöneticisi kadro, pozisyon ve görevlerine atananlardan; (a)
ve (b) bentleri dışında kalanlardan görevlerinden alınanlar veya görevleri sona erenlerden, (1) numaralı alt bent kapsamında yer almayanların, bu bent kapsamındaki kadro, pozisyon ve görevlerde toplam en az üç yıl görev yapmış olmaları halinde görevden alındığı veya görevinin sona erdiği kuruma ait idari uzman unvanlı kadro veya pozisyonlara, Cumhurbaşkanınca veya bakanlarca ya da atamaya yetkili amirlerce atanacakları hükme bağlanmaktadır.
10. 375 sayılı KHK’nın Ek 35 inci ve Geçici 45 inci maddesi hükümleri metninden de anlaşılacağı üzere, söz konusu hükümlerden üst kademe yönetici kadrosunda bulunmakta iken, görevden alınan veya görev süresi sona eren kamu görevlileri yararlanabilecektir.
11. Bu kapsamda, somut olayda, öncelikle, Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Üyeliği kadrosunun üst kademe yönetici kadrosu kapsamında bulunup bulunmadığının ele alınması gerekmektedir. Bir kamu görevlisinin idaresine verilmiş kamu görevlilerinin bulunmaması halinde, bir yönetim ilişkisi ortaya çıkmayacağı gibi, bir yöneticinin varlığından da söz edilemeyecektir. Bu kapsamda, 3 sayılı CBK’nın 1 ve
2 sayılı cetvellerinde yer alan, Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu üyeliği de dahil olmak üzere,
bazı kadrolar yöneticilik niteliği taşımamaktadır. (SÖYLER, Yasin. “3 Sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesine Göre Üst Kademe Kamu Yöneticisi Kimdir?” ASBÜ Hukuk Fakültesi Dergisi 2, no: 1 (2020): 101.)
12. Nitekim, başvuranın Kurul üyeliği sonlandırılarak Rıfat Börekçi Eğitim Merkezi Müdürlüğü bünyesine
Öğretmen olarak atanmasına ilişkin 17.07.2020 tarih ve sayılı işlemin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Ankara 18. İdare Mahkemesinin 19.03.2021 tarih ve sayılı kararında
“…Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile uyuşmazlık birlikte ele alındığında; Mushafları İnceleme ve
Kıraat Kurulu üyeliğinin, 3 Nolu Kararnamenin (II) sayılı cetvelinde yer aldığı, bu cetvelde yer alan meslek mensuplarının atanabilmesi için en az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olması gerektiği, yine 633 sayılı
Kanun’un 6. maddesine göre de Kurul üyelerinin atanabilmesi için dini yüksek öğrenim mezunu olması gerektiği, davacının Açıköğretim Fakültesinde 2 yıllık Sosyal Bilimler (Önlisans) ve 2 yıllık İlahiyat (Önlisans) eğitimi almış olması nedeniyle, Kanunun aradığı 4 yıllık dini yüksek öğrenim şartını taşımadığı, aynı zamanda 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmadığı için il müftü yardımcılığı, ilçe müftü veya vaizliği kadrolarına naklen atamasının yapılmasının hukuken mümkün olmadığı, dava konusu atama işleminde davacının kazanılmış hak aylık derecesi olan 1. derece 4. kademe ile 1500 ek gösterge rakamları ile emekliliğe esas 3600 ek gösterge rakamının korunduğu, Kurul üyeliğine tekrar atanma ya da başkanlık müşaviri olarak atanma konusunda idarenin takdir yetkisi bulunduğu, Mushafları inceleme ve Kıraat
Kurulu üyeliğinin, üst kademe yönetici kadroları arasında sayılmadığı sonucuna varılmaktadır…. Bu durumda, Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu üyeliğine seçilme konusunda takdir yetkisi bulunan idarenin, bu yetki kapsamında Kanun’da aranılan öğrenim şartına sahip olmayan davacının Kurul
üyeliğine tekrar atanmayarak unvanı, kazanılmış hak aylık derecesi ve sosyal durumu korunup gözetilerek, asli görevinde kalacak şekilde, kanunen müktesap olan haklarından dolayı herhangi bir mağduriyetine sebep olmayacak şekilde müktesebinde yer alan Rıfat Börekçi Eğitim Merkezi Müdürlüğü bünyesine
Öğretmen olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.”
İfadelerine yer verilerek davanın reddi yönünde karar verildiği ve Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu üyeliğinin, üst kademe yönetici kadroları arasında bulunmadığı sonucuna varıldığı görülmektedir.
13. Somut olayda, başvuran tarafından her ne kadar Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Üyeliğinin, bu unvanın, Üst Kademe Kamu Yöneticileri İle Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine Dair
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki II sayılı cetvelin 4’üncü sütununda yer alması sebebiyle, üst kademe yönetici kadrosu olduğu iddia edilmekte ise de, bu kadro unvanının anılan Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin eki II sayılı cetvelde yer almasının, tek başına, söz konusu Kurul üyeliğini üst kademe yöneticilik kadrosu olarak nitelendirme bakımından yeterli olmadığı, anılan Kurul üyeliğinin niteliği bakımından yapılacak değerlendirmede, idaresine verilmiş kamu görevlileri bulunmayan kamu görevlisi
Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Üyeliği kadrosunu, yönetim ilişkisinin ortaya çıkmaması hasebiyle, üst kademe yönetici kadrosu olarak kabul etmeye imkan bulunmadığı, bu itibarla, başvuranın 375 sayılı
KHK’nın Ek 35 inci ve Geçici 45 inci maddesinden faydalanmasına imkan bulunmadığı değerlendirilmektedir.
14. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idarenin başvuranın talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarelerin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA ve DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi