|
ÖZET: Başvuran, TÜVASAŞ Genel Müdürlüğü bünyesinde Daire Başkanlığı görevini yürüttükten sonra, 04.03.2020 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kadroların iptal edilmesi nedeniyle 30.07.2020 tarihinde Başuzman unvanına atandığını belirtmiştir. Başvuran, kadro iptallerinin ardından müfettiş kadrosuna atanma talebinde bulunmuş ve Daire Başkanlığı hak edişinin iki yıl boyunca ödenmesini istemiştir. Ancak, idare, başvuranın taleplerinin reddedildiğini ve mevzuat gereği atama şartlarını sağlamadığını ifade etmiştir.
İdare, başvuranın 375 sayılı KHK’nın mülga ek 18. maddesi uyarınca atanma şartlarını taşımadığını ve bu nedenle müfettiş olarak atanmasının mümkün olmadığını belirtmiştir. Ayrıca, başvuranın Daire Başkanlığı görevinden alınarak Başuzman kadrosuna atanmasının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın taleplerinin reddi yönündeki idari işlemin hukuka uygun olduğu tespit edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/3816-S.23.6332
BAŞVURU NO : 2022/15620
KARAR TARİHİ : 27/03/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE RAYLI SİSTEM ARAÇLARI SANAYİİ ANONİM
ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Mülga TÜVASAŞ Genel Müdürlüğünde Daire Başkanı olarak görev
BAŞVURUNUN KONUSU :
yapan ve TÜRASAŞ’ın tescili itibariyle Başuzman kadrosuna atanan personelin, süre şartı aranmaksızın müfettiş kadrosuna atanma ve kendisine geriye dönük ödeme yapılması talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 26/10/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran TÜVASAŞ Genel Müdürlüğü bünyesinde 25.10.2019 tarihinden itibaren sürdürmekte olduğu Daire Başkanlığı görevinin, 04.03.2020 tarih ve 2186 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kararı gereği kadroların iptal edilmesi nedeni ile 30.07.2020 itibarıyla sonlandırıldığını, Daire Başkanı olarak 9 ay 5 gün kesintisiz görev yaptığını, 375 Sayılı KHK’nın mülga
Ek 18. maddesinin yeterli süreyi tamamlayamamış olması sebebiyle uygulanamadığını, çeşitli nedenlerle idari dava açanların yargılama süreci sonunda üç yıllık süreyi tamamlamış sayıldıkları için müfettiş kadrolarına atamalarının yapıldığını, kendisinin 30.07.2020 tarihinde Başuzman unvanına atandığını, halen
TÜRASAŞ Sakarya Bölge Müdürlüğünde aynı unvanla görev yaptığını, konu ile ilgili mevzuatın yorumlanmasında, görevden alınan yöneticiler ile kurumlarının kapatılması veya birleştirilmesi nedeni ile kadroları iptal edilen personele aynı yorumlamanın yapılmasının, kadroları iptal edilen personelin aleyhine işlemlere neden olduğunu, eşitlik ve hakkaniyete aykırı yorumlama sonucunda personele mevcut süre şartları gözetilerek işlem yapılmasının hukuki olduğunu, ancak etik olmadığını, maddi ve manevi olarak olumsuz etkilendiğini, ücret ve unvan olarak daha alt bir pozisyona atandığını belirterek 7417 sayılı Devlet
Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanunun hükümleri doğrultusunda durumunun, 375 sayılık KHK’nın mülga ek 18.
maddesinin ilk fıkrasının b bendi çerçevesinde değerlendirilerek müfettiş olarak atamasının yapılmasını,
Daire Başkanlığı hak edişinin iki yıl boyunca tarafına ödenmesini ve anılan madde hükmüne göre süre şartı aranmaksızın atama yapılabilmesi için mevzuat düzenlemesi yapılması yönünde tavsiye kararı verilmesini talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge yazısına cevaben Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Türkiye Raylı Sistem
Araçları Sanayii A.Ş. Genel Müdürlüğü İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığının 17/1/2023 tarih ve sayılı yazısında özetle; 2.1. 15.04.2015 tarih ve 6639 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 23.maddesi ile 27.06.1989 tarihli ve 375 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Ek 18. maddesinde; “22.05.2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu ile 27.07.1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu hariç olmak üzere, tabi oldukları personel kanununa bakılmaksızın Başbakanlık, bakanlıklar, bağlı ve ilgili kuruluşlar ile başkan ve üyeleri hariç olmak üzere 10.12.2003 tarih ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (III) sayılı Cetvelde sayılan düzenleyici ve denetleyici kurumlar ve Tasarruf Mevduatı Sigorta
Fonunda;
a) Görevden alınan veya görev süreleri sona eren müsteşarlar ile ek göstergesi 7600 ve daha yüksek tespit edilen yönetici kadrolarında bulunanlar Başbakanlık merkez müşaviri kadrolarına, ek göstergesi 7000 olan yönetici kadrolarında bulunanlar Başbakanlık müşaviri kadrolarına,
b) (a) bendinde belirtilenler hariç olmak üzere ek göstergesi 6400 ve daha yüksek tespit edilen yönetici kadrolarında veya pozisyonlarında bulunanlardan Başbakanlık Merkez Teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarında olanlar görevden alındıklarında veya görev süreleri sona erdiğinde Başbakanlık müşaviri, bakanlık merkez teşkilatları ile bağlı ve ilgili kuruluşlarında olanlar bakanlığın müşavir kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile Tasarruf Mevdatı Sigorta Fonunda olanlar kurumlarının müşavir veya danışman kadro veya pozisyonlarına,
c) Ek göstergeleri 3600 (dahil) ila 6400 (hariç) olarak tespit edilen yönetici kadro veya pozisyonlarında bulunanlar görevden alındıklarında veya görev süreleri sona erdiğinde;
1) Daha önce 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin ‘Ortak hükümler’ bölümünün (A) fıkrasının (11)
numaralı bendinde sayılan merkez teşkilatına ait kadrolar ile mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri ve yeterlilikleri aynı veya benzer nitelik arz eden merkez teşkilatına ait kadro veya pozisyonlarda bulunanlar daha önceki kadro veya pozisyonlarına, (Müfettişlik kadrosuna atama şartı)
2) Daha önce (1) numaralı alt bentte belirtilen kadrolarda bulunmayanlardan ek göstergesi 3600
(dahil) ila 6400 (hariç) olarak tespit edilen yönetici kadro veya pozisyonlarında toplam en az üç yıl görev yapmış olanlar ilgili kuruma ait (1) numaralı alt bentte yer alan kadro veya pozisyonlardan kurumlarınca tespit edilmiş olan kadro veya pozisyonlarına, (Müfettişlik kadrosuna atama şartı)
3) (2) numaralı alt bentte belirtilenlerden üç yıldan az görev yapmış olanlar, bu maddeye göre ihdas
edilmiş sayılan merkez veya taşra teşkilatına ait araştırmacı kadro veya pozisyonlarına,
d) Ek göstergesi 3600’den daha düşük tespit edilen yönetici kadro veya pozisyonlarında bulunanlar
görevden alındıklarında veya görev süreleri sona erdiğinde:
1) Daha önce 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün (A) fıkrasının
(11) numaralı bendinde sayılan kadrolar ile mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri ve yeterlilikleri aynı veya benzer nitelik arz eden kadro veya pozisyonlarda bulunanlar daha önceki bu kadro veya pozisyonlarına,
2) Diğerleri, bu maddeye göre ihdas edilmiş sayılan merkez veya taşra teşkilatına ait araştırmacı kadro
veya pozisyonlarına, atanırlar. Bu şekilde atananlardan bir ay içinde talepte bulunanlar, atamaya yetkili amirler tarafından bu fıkra kapsamında yer alan yönetici kadro veya pozisyonları dışındaki daha önce bulundukları veya öğrenim durumları itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara bir ay içinde atanırlar.
Birinci fıkra kapsamında atananlar ile anılan fıkranın son cümlesi uyarınca talep üzerine yapılacak atamalar için uygun boş kadro veya pozisyon bulunmaması hâlinde, bunlar için başka bir işleme gerek kalmaksızın, söz konusu kadro veya pozisyonlar ihdas edilmiş ve kurumların kadro veya pozisyon cetvellerinin ilgili bölümlerine eklenmiş sayılır. Bu şekilde ihdas edilmiş sayılan kadro ve pozisyonlar boşalması hâlinde, herhangi bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Anılan kadro ve pozisyonlara atananlar, atamaya yetkili amirleri tarafından belirlenen birimlerde istihdam edilir.
Birinci fıkra hükmü kapsamında atananlardan birinci fıkra kapsamında yer alan yönetici kadro veya pozisyonlarında kesintisiz olarak en az iki yıl fiilen görev yapmış olanların mali hakları, atandıkları söz konusu kadro veya pozisyonlarda bulunmaları kaydıyla, atandıkları tarihi takip eden ay başında itibaren ikinci yılın sonuna kadar fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç, önceki görevine ait ödeme unsurları esas alınarak verilmeye devam edilir. Diğer kanunların bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz. (…)
2)09/07/2018 tarihli ve 30473 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren 703 sayılı
Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 177.maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 18. maddesi yürürlükten kaldırılmış, “Geçiş
Hükümleri” başlıklı Geçici 1.maddesinde;
“…(4) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında yönetici kadro ve pozisyonlarında bulunup 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin mülga ek
18 inci maddesi hükümleri kapsamında olanlardan yukarıdaki fıkrada yer almayanlar, görevden
alındıkları takdirde anılan madde hükümlerine göre işleme tabi tutulur.
(15) Bu madde hükümlerine göre atanmış sayılan veya atananlar ile yeni kurulan birimler için uygun boş kadro veya pozisyon bulunmaması halinde, söz konusu kadro veya pozisyonlar başka bir işleme gerek kalmaksızın ihdas edilmiş sayılır. Bu madde kapsamında yer alan bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşları adına vizeli boş sözleşmeli personel pozisyonları, başka bir işleme gerek kalmaksızın ilgili bakanlık adına vize edilmiş sayılır…”
“Yürürlük” başlıklı 232 nci maddesinde : “Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin;
a)İlgili maddesiyle 6216 sayılı Kanunun 2 nci, 6 ncı, 21 inci ve 22 nci maddelerinin birinci fıkralarında yapılan değişiklikler Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesinden seçilen her iki üyenin de üyeliklerinin sona erdiği tarihte, /
b)Diğer hükümleri, 24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve
Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının and içerek göreve başladığı tarihte, yürürlüğe girer.
3)05.07.2022 tarih ve 31887 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurları Kanunu İle Bazı
Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 61 inci maddesi ile 375 sayılı KHK’ye Geçici 41 inci madde eklenmiştir.
375 sayılı KHK’ye eklenen Geçici 41 inci madde ile:
“Atanma şartlarını kaybetme, ceza kovuşturması veya disiplin soruşturması sonucunda görevden alınanlar veya görevleri sona erenler ile 9/7/2018 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar olan dönemde görevden alınan veya görevi sona eren kamu görevlilerinden mülga ek 18 inci maddeye göre atanmış olanlar hariç olmak üzere, kamu görevlileri arasından atanmış olup ek 37 nci madde kapsamındaki yönetici kadro veya pozisyonlarındayken 9/7/2018 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar olan dönemde görevden alınan veya görevi sona eren kamu görevlileri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde talepte bulunmaları halinde, önceki yöneticilik görevleri esas alınarak üçüncü fıkrasının ilk cümlesi ile dördüncü fıkrası hariç ek 37 nci maddeye göre belirlenecek durumlarına uygun kadro veya pozisyonlara bir ay içinde atanır. Atanma şartlarını kaybetme, ceza kovuşturması veya disiplin soruşturması sonucunda görevden alınanlar veya görevleri sona erenler hariç olmak üzere,
a) Ek 35 inci maddenin dokuzuncu fıkrasının (c) bendi kapsamındaki yöneticilerden ek göstergesi bakanlık bölge müdürüne denk veya daha yüksek olan kadro ve pozisyonlar ile bakanlık il müdürü ve bağlı, ilgili, ilişkili kuruluş bölge müdürü kadrolarında,
b) Ek 37 nci madde kapsamındaki kadro ve pozisyonlarda,
Kesintisiz fiilen görev yapmış olanlardan, 9/7/2018 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar olan dönemde görevden alınan veya görevi sona eren kamu görevlilerinin malî hakları, görevden alınmaları ya da görevlerinin sona ermesi üzerine atandıkları kadro veya pozisyonlarda bulunmaları kaydıyla, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başından geçerli olmak üzere ikinci yılın sonuna kadar, fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç önceki görevine ait ödeme unsurları esas alınarak verilmeye devam edilir. Ancak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce mülga ek 18 inci madde uyarınca önceki görevine ait ödeme unsurları esas alınmak suretiyle ödeme yapılan süre, bu fıkrada yer alan iki yıllık süreden düşülür.
Bu maddeye göre atanacakların kadro veya pozisyonları başka bir işleme gerek kalmaksızın ihdas edilmiş ve kurumların kadro ve pozisyon cetvellerinin ilgili bölümlerine eklenmiş sayılır. İhdas edilmiş sayılan kadro ve pozisyonlar herhangi bir şekilde boşalmalarını müteakiben, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş ve kurumların kadro ve pozisyon cetvellerinin ilgili bölümlerinden çıkarılmış sayılır.
Hükümleri bulunmaktadır.
İdaremiz personellerinden ile tarafından hakkında, 7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile
Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun hükümleri doğrultusunda 375 Sayılı KHK’nın mülga ek 18. maddesinin ilk fıkrasının b bendi çerçevesinde hükmünün uygulanması ve Daire Başkanlığı hak edişinin iki yıl boyunca ödenmesi talebi ile yaptığı
başvurunun zımnen reddi üzerine Sakarya 1. İdare Mahkemesi’nin Sayılı dosyasında açılan dava halen derdest olup karar aşamasındadır.
2.2. Cumhurbaşkanlığı 2019 Yılı Planı’nın 339 sayılı tedbirindeki hükmü yerine getirmek üzere 4 Mart
2020 tarih ve 31058 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2186 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararı mezkur Şirketler TUVASAŞ, TÜLOMSAŞ ve TÜDEMSAŞ ın birleştirilmesi suretiyle Türkiye
Raylı Sistem Araçları Sanayii Anonim Şirketi (TÜRASAŞ) ın, 233 sayılı Kanunu Hükmünde
Kararnamenin 3 üncü ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesi gereğince kurulmasına karar vermiştir.
2186 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının “Geçiş Hükümleri” başlıklı Geçici 1 inci maddesinin 4 üncü
bendinde; “TÜRASAŞ’ın kurulmasına ilişkin gerekli iş ve işlemler, bu Kararın yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde tamamlanır. TÜVASAŞ, TÜLOMSAŞ ve TÜDEMSAŞ personelinin unvan, görev, yetki ve sorumlulukları, TÜRASAŞ’ın ticaret siciline kaydolduğu tarihe kadar mevcut haliyle, tescil tarihinden itibaren TÜRASAŞ’ın ana statüsünde belirlendiği şekliyle devam eder” denilmektedir.
TÜRASAŞ Ana Statüsü, 3 Haziran 2020 tarih ve 31144 sayılı Resmi Gazete’de 2603 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararı ile hem Şirketin Ana Statüsü belirlenmiş olup; Ana Statünün “TÜRASAŞ
Birimlerinin Kurulması” başlıklı 13 üncü maddesi “TÜRASAŞ’ın, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Ana Statü hükümleri çerçevesinde amaç ve faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere, TÜRASAŞ ana organizasyon şemasında Genel Müdür Yardımcılarından sonraki birinci ve ikinci kademede yer alan görevlere kadar olan Genel Müdürlük üst birimleri, TÜRASAŞ Genel
Müdürünün teklifi üzerine Yönetim Kurulu Kararı ile kurulur.” hükmü yer almaktadır.
Ana Statünün “Personele İlişkin Hükümler” başlıklı 24 üncü maddesinin 1 inci bendinde ise “Bu statüde düzenlenmeyen hususlarda, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 2186 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararı hükümleri uygulanır” denilmektedir. 26 ncı maddede ise bu mezkur ana Statü hükümlerini yürütme yetkisi Genel Müdür’e verilmiştir. Mülga Şirketlerimiz olan TÜLOMSAŞ, TUVASAŞ VE TÜDEMSAŞ bünyesinde Daire Başkanı olarak görev yapmakta olan personelin görevleri 30.07.2020 tarihine kadar mevcut haliyle devam etmiş TÜRASAŞ’ın tescili itibariyle her biri hakkında ilgili personelin müktesebi olan unvana atanmaları temin edilmiştir. Başvuranın hizmet belgesi ile Daire Başkanı, Başuzman ve
Müfettişin maaş karşılaştırması ekte yer almaktadır.
2.3. İlgili personelin başvurusunun uygun bulunmamasının gerekçesi yukarıda izah edilen mevzuatın gereklerinin mevcut bulunmaması olup, somut durumda İdaremizin konu ile ilgili olarak takdir hakkını kullanacağı bir durumun bulunmadığı, İdaremizin görevinin Kanun koyucunun çizdiği sınırlar dahilinde ilgili mevzuatı uygulamaktan ibaret olduğu ve bu yönüyle başvurucunun talepleri ile ilgili olarak bir hak ihlalinin bulunmadığı değerlendirilmektedir.
hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”; “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri
ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010-5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”; B. Yargı yolu başlıklı 125 inci maddenin 4 üncü fıkrasında
“Yargı yetkisi, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz. Yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemez.” hükmü yer almıştır.
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.”; “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76 ncı maddesinde “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler. Memurlar istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler. Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tekrar atanmaları mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafından her ay T.C. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartıyla) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.”
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran TÜVASAŞ Genel Müdürlüğü bünyesinde 25.10.2019 tarihinden itibaren sürdürmekte olduğu Daire Başkanlığı görevinin, 04.03.2020 tarih ve 2186 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kararı gereği kadroların iptal edilmesi nedeni ile 30.07.2020 itibarıyla sonlandırıldığını, Daire Başkanı olarak 9 ay 5 gün kesintisiz görev yaptığını, 30.07.2020 tarihinde
Başuzman unvanına atandığını, halen TÜRASAŞ Sakarya Bölge Müdürlüğünde aynı unvanla görev yaptığını, konu ile ilgili mevzuatın yorumlanmasında, görevden alınan yöneticiler ile kurumlarının kapatılması veya birleştirilmesi nedeni ile kadroları iptal edilen personele aynı yorumlamanın yapılmasının, kadroları iptal edilen personelin aleyhine işlemlere neden olduğunu, sonuç olarak teşkilat yapısında yapılan düzenlemeler neticesinde Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kaldırılan Daire Başkanlığı kadrosunun yerine Başuzman olarak atamasının yapıldığını belirterek 7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Bazı
Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun hükümleri doğrultusunda durumunun 375 sayılık KHK’nın mülga ek 18. maddesinin ilk fıkrasının b bendi
/
çerçevesinde değerlendirilerek müfettiş olarak atamasının yapılmasını, Daire Başkanlığı hak edişinin iki yıl boyunca tarafına ödenmesini ve anılan madde hükmüne göre süre şartı aranmaksızın atama yapılabilmesi için mevzuat düzenlemesi yapılması yönünde tavsiye kararı verilmesini talep etmiştir.
8. İdarece konuyla ilgili olarak mülga şirketleri olan TÜLOMSAŞ, TUVASAŞ VE TÜDEMSAŞ bünyesinde Daire Başkanı olarak görev yapmakta olan personelin görevlerinin 30.07.2020 tarihine kadar mevcut haliyle devam ettiği, TÜRASAŞ’ın tescili itibariyle her biri hakkında ilgili personelin müktesebi olan unvana atanmalarının temin edildiği, 04.03.2020 tarih ve 2186 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi gereği kadroların iptal edilmesinden dolayı personelin atamalarının Başuzman kadrosuna yapıldığı bildirilmiştir.
9. Konuya ilişkin Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii A.Ş. Genel Müdürlüğü Hukuk Müşavirliği görüşü talep edilmiş olup Müşavirlik görüşünde özetle; başvurucuların, 703 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin Geçici 1 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında sayılan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği 09/07/2018 tarihi itibariyle görevleri sona eren üst kademe yöneticileri arasında yer almadıkları ve aynı zamanda Geçici 1 inci maddenin 4 üncü fıkrasının yürürlüğü girdiği 09/07/2018 tarihinde bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında yönetici kadro ve pozisyonlarında bulunup 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin mülga Ek 18 inci maddesi hükümleri kapsamında olanlardan 3 üncü fıkrada sayılmayanlar kapsamında değerlendirilemeyecekleri, başka bir deyişle başvurucuların atanması gereken pozisyon ve görevlerin 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin geçici 1 inci maddesi uyarınca
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin mülga Ek 18 inci maddesi kapsamında belirlenmesi için
başvurucuların 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin geçici 1 inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarih (09/07/2018) itibariyle bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında yönetici kadro ve pozisyonlarında bulunmaları gerektiği, başvurucuların ise bu çerçevede anılan tarih (09/07/2018)
itibariyle ilgili kadrolarda bulunmadıkları ve başuzman kadrolarında bulundukları, ayrıca başvurucuların mevzuatta belirtilen süre şartını da sağlamadıkları, dolayısıyla başvurucuların taleplerinin, 375 sayılı
KHK’nın 41 inci maddesi kapsamında başvurucuların Daire Başkanı olarak görev yaptıkları tarihler incelendiğinde başvurucuların şartlarının, mevzuatta yer alan “kesintisiz olarak en az iki yıl fiilen görev yapmış olanlardan, 9/7/2018 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar olan dönemde görevden alınan veya görevi sona eren” hükmüne uygun olmadığı, değerlendirilmiştir.
10. Ayrıca Kurumumuza yapılan başvurularla aynı konuda, 10.1. 7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun hükümleri doğrultusunda 375 sayılık KHK’nın mülga Ek 18 inci maddesinin ilk fıkrasının b bendi çerçevesinde hükmünün uygulanması ve Daire
Başkanlığı hak edişinin iki yıl boyunca ödenmesi talebi ile Sakarya 1. İdare Mahkemesi’nin sayılı dosyalarla açılan davaların derdest olduğu idarece bildirilmiştir.
10.2. Yine aynı taleple açılan diğer bir davada, Sakarya 1. İdare Mahkemesi’nin sayılı 03/03/2022 tarihli kararında “(…) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Memurların
Kurumlarınca Görevlerinin ve Yerlerinin Değiştirilmesi başlıklı 76. maddesinde, kurumların, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri öngörülmüştür. (…) üst düzey kamu yöneticilerinin, kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük planlarını ve politikalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri
gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerlerini belirleyen kişiler ya da bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı yapan veya onlara yardımcı olan kişiler oldukları hususu göz önünde bulundurulduğunda, 657 sayılı Kanunun 72. ve 76. maddelerinde atama yapma ve görevden alma konusunda idareye daha geniş takdir yetkisi tanındığı da açıktır. (…) yasalarla kendisine verilen görevleri etkin, süratli ve verimli bir biçimde yürütme ve bu amaçla gereken önlemleri almakla yükümlü olan idarenin, personelini boş bulunan ve kadro derecesine eşit bir kadroya hizmet gereği atama noktasında takdir yetkisine sahip olduğu açık olup, yargı kararı ile idarenin takdir yetkisini kaldıracak şekilde hüküm verilemeyeceği yönündeki Anayasal kural ve Türkiye Raylı Sistem Araçları A.Ş.’nin yeniden yapılanma sürecine girmiş olması ile davacının daire başkanı olarak görev yaptığı birimin kapatıldığı hususları birlikte dikkate alındığında, davacının daire başkanlığı görevinden alınarak kadro derecesine uygun olarak ve özlük hakları korunarak başuzman kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” hükmüyle davacının talebinin reddedildiği UYAP kayıtlarından tespit edilmiştir.
11. Yukarıdaki açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, konuyla ilgili mevzuat ve yargı kararları dahil tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın süre şartı aranmaksızın müfettiş olarak atanma ve Daire Başkanlığı hak edişinin geriye dönük iki yıl boyunca ödenmesi taleplerinin idarece reddi yönündeki işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup başvuruya konu idarenin söz konusu ilkelere uygun davrandığı değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Sakarya İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE RAYLI SİSTEM ARAÇLARI SANAYİİ ANONİM ŞİRKETİ
GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE (TÜRASAŞ) tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi