|
ÖZET: Başvuran, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında tekniker kadrosuna atanma talebinde bulunmuştur. İlgili mevzuat gereği, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanların 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması gerektiği belirtilmiştir. Başvuranın, Süleyman Demirel Üniversitesi Yalvaç Meslek Yüksekokulu Deri Teknolojisi Bölümü mezunu olması nedeniyle tekniker unvanını ihraz ettiği tespit edilmiştir.
Hukuki değerlendirmede, 3795 sayılı Kanun’un, lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlerden sadece belirli alanlarda tekniker unvanı kazanılabileceğine dair bir hüküm içermediği vurgulanmıştır. Bu durum, başvuranın tekniker unvanına atanma talebinin reddinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonucuna ulaşılmasına neden olmuştur. Sonuç olarak, başvuranın öğrenim durumu itibarıyla ihraz ettiği tekniker kadrosuna atamasının yapılması yönünde Milli Eğitim Bakanlığına tavsiyede bulunulmuştur. İdarenin, bu karar üzerine tesis edeceği işlemin otuz gün içinde bildirilmesi zorunludur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/7967-S.21.12767
BAŞVURU NO : 2021/729
KARAR TARİHİ : 24/05/2021
TAVSİYE KARARI
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın tekniker unvanlı kadroya atanma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 10/01/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran , 01.11.1984 tarihli ve 3713 sayılı
‘’Terörle Mücadele Kanunu’’ Ek 1. Maddesi kapsamında 2013 yılında Aksu İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğüne memur olarak atandığını, atandığı tarihte Süleyman Demirel Üniversitesi Yalvaç Meslek
Yüksekokulu (Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu) Deri Teknolojisi Bölümünden mezun olduğunu, 27/07/2016 tarihli ve 29783 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 668 sayılı “Olağanüstü Hal Kapsamında
Alınması Gereken Tedbirler İle Bazı Kurum ve Kuruluşlara Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname’’ nin 4. maddesiyle 3713 Sayılı Terörle Mücadele Kanununa eklenen Geçici 15.
maddesinde; ‘‘Bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar. İhraz etmiş bulundukları kadroların atandıkları kamu kurumlarında olmaması halinde ilgililer asli memurluğa atandıktan sonra bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilir’’ hükmünün bulunduğunu, Ayrıca 18/04/2014 tarihli ve 6289 sayılı ‘’Terörle Mücadele Kanunu Kapsamında Kamu
Kurum ve Kuruluşlarında İstihdam Edilecekler Hakkında Yönetmelik’’ in 10. maddesinin 7. bendinde; ‘’Kura sonucu yapılacak atamalarda atama teklifinin yapılması ile birlikte diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın atama teklifi yapılan kamu kurum ve kuruluşlarına kadro ve pozisyonlar ihdas, tahsis ve vize edilmiş ve mevzuatı uyarınca düzenlenen ilgili cetvel ve bölümlere eklenmiş sayılır. Bu şekilde ihdas edilen kadro ve pozisyonlar, herhangi bir şekilde boşalması halinde başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır’’ hükmünün bulunduğunu, bu itibarla, atamasının yapıldığı tarihte Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Deri Teknolojisinden mezun
olduğundan 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvelinde yer alan Tekniker unvanının tarafına verilmesini talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebimize istinaden Milli Eğitim Bakanlığının 25/02/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle, başvuranın
3713 saylı Terörle Mücadele Kanununun Ek 1’inci maddesi kapsamında Bakanlık Antalya İl Millî Eğitim
Müdürlüğü emrine memur olarak atandığını, taşra teşkilatındaki İlçe Millî Eğitim Müdürlüklerinde tekniker kadrosu bulunmamakta olduğu, Devlet Personel Başkanlığı tarafından 2014-2016 Temmuz tarihleri arasında atama teklifi yapılarak göreve başlayan personelin; atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlı kadrolara atamaları yapılabileceğinden, mezuniyet tarihi
09.07.2020 tarihi olan başvuranın bahse konu hüküm çerçevesinde tekniker unvanına atanma isteği
doğrultusunda işlem yapılmasının mümkün olmadığı, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü amirdir.
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5. 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 5.1. Ek 1 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, “Bu madde kapsamında atanacakların, atamalarının yapılacağı kadro veya pozisyonlar için sınavlara ilişkin hükümler hariç olmak üzere ilgili mevzuatında öngörülen nitelik ve şartları taşımaları zorunludur.”, 5.2. Ek 1 inci maddesinin altıncı fıkrasında, “Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama teklifleri
Devlet Personel Başkanlığınca yapılır.” 5.3. Ek 1 inci maddesinin 25/07/2016 tarihli ve 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılan 7 nci fıkrasına 06/02/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanun ile eklenen cümlesinde, “Bu madde kapsamında atama teklifi yapılarak göreve başlayanlar, niteliklerini taşıdıkları veya eğitim
/
durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro ve pozisyonlara görev yaptıkları kamu kurum ve kuruluşlarınca atanabilir.”, 5.4. Bu fıkranın 14/04/2016 tarihli ve 6704 sayılı Kanunun 12 inci maddesiyle değiştirilmiş olan halinde, “Bu madde kapsamında göreve başlayan personel, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara, kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanabilirler.”, 5.5.Geçici 15 inci maddesinde, “Bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar. İhraz etmiş bulundukları kadroların atandıkları kamu kurumlarında olmaması halinde ilgililer asli memurluğa atandıktan sonra bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilir.” 6. 29/4/1992 tarihli ve 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında
Kanunun 6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Kanunun amacı, mühendis ve mimarlar dışında kalan teknik personelin; eğitim seviyelerine göre unvan, yetki ve sorumluluklarını belirlemektir.”, 6.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Kanun, endüstriyel mesleki teknik öğretim veren yükseköğretim kurumları mezunları ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar, denkliği Millî Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okul mezunlarının unvan, yetki ve sorumlulukları ile ilgili esasları kapsar.”, 6.3. “Unvanlar” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a)
Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Millî Eğitim
Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara “teknisyen”, … unvanı verilir. Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.” 7. 9/5/2014 tarihli ve 28995 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Terörle Mücadele Kanunu
Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdam Edilecekler Hakkında Yönetmeliğin 7.1. “Kadro ve pozisyonlara ilişkin hususlar” başlıklı 10 uncu maddesinde, “ (2) Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul ve ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama teklifleri
Başkanlıkça yapılır. İşçi kadrolarına yapılacak atama teklifleri sürekli işçi unvanlı kadroya yapılır.” 7.2. “İhraz edilen unvanlara atanma” başlıklı geçici 3’üncü maddesinde, “1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, Başkanlık tarafından Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında atama teklifleri yapılıp
göreve başlayan personelin atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumu itibarıyla ihraz ettiği unvanın, 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması halinde, ilgili personel bu unvana ilişkin kadro veya pozisyona kurumu tarafından sınava tabi olmaksızın atanır.
(2) Birinci fıkra uyarınca yapılacak atama işlemlerinde ilgili kamu kurum veya kuruluşunun 190 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamenin veya 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alan mevcut kadro ye pozisyonları dikkate alınır.” 8. Milli Eğitim Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 8.1. “Hizmet grupları ve kadrolar” başlıklı 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında, “Bu Yönetmelik kapsamında unvan değişikliğine tabi kadrolar: Avukat, şehir plancısı, mimar, mühendis, istatistikçi, grafiker, teknik ressam, kütüphaneci, programcı, tekniker, teknisyen, veteriner hekim, psikolog, biyolog, sosyal çalışmacı, fizyoterapist, hemşire, veteriner sağlık teknisyeni, laborant, mütercim, diyetisyen, film yapımcısı, makyajcı, fotoğrafçı, kameraman.
8.2. “Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranan şartlar” başlıklı 7 nci maddesinde; 1) Bu
Yönetmelik kapsamında unvan değişikliği suretiyle yapılacak atamalarda; yapılacak unvan değişikliği sınavında başarılı olma koşulunun yanında aşağıdaki şartlar aranır…
…ç)Tekniker, teknik ressam (Mülga ibare:RG-10/12/2014-29201) (…) kadroları için; atama yapılacak kadronun gerektirdiği alanlarda (Ek ibare:RG-13/1/2016-29592) en az iki yıllık yüksekokul mezunu olmak.
düzenlemeleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın öğrenim durumu itibariyle ihraz ettiği tekniker kadrosuna atamasının yapılması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, 3713 sayılı Kanuna istinaden sınavsız olarak tekniker kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir.
11. Bilindiği üzere, Anayasanın 2 nci maddesinde, Devletin temel nitelikleri arasında hukuk devleti ilkesine yer verilmiş olup, hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir. Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup birey, yasadan, belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir. Ayrıca, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir. (AYM, 17/04/2008 Tarihli, E.2005/5, K.2008/93 sayılı Kararı).
/
12. Başvuruya konu 3795 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin b bendinde lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlerin tekniker unvanı verileceği düzenlemesi yer almaktadır. Ayrıca, 3713 sayılı Kanun kapsamında istihdam edilenlerin Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanların, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanacakları düzenlenmiştir.
13. Konuya ilişkin Devlet Personel Başkanlığının da 01/08/2016 tarihli duyurusunda da, “2014 Temmuz –
2016 Temmuz dönemi içerisinde atama teklifi yapılarak göreve başlayan personelin, atama teklifinin
yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibariyle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara istihdam edildikleri kurum tarafından atamalarının yapılması zorunludur.
Hak sahipleri; çalıştıkları kurumda öğrenim durumu itibariyle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro ve pozisyon bulunmaması halinde diğer kurumlara naklen atanmalarında bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmayacaklardır.
Kamu kurum ve kuruluşları 3713 sayılı Kanunun geçici 15 inci maddesi kapsamında yapılacak naklen atamalarda gerekli hassasiyetleri göstermeleri gerekmektedir.” açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.
14. 3795 sayılı Kanun başta olmak üzere ilgili mevzuatta lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlerden sadece belirli alanda öğretim görenlerin tekniker unvanını kazanacağına dair herhangi bir hükmün bulunmadığı, buna aykırı yapılan değerlendirmelerin de mevcut yasal düzenlemenin kapsamının idari işlemle sınırlandırılması anlamına geleceği açıktır.
15. 3713 sayılı Kanun hükmü gereğince öğrenim durumları itibariyle ihraz edilen unvanların 190 sayılı
KHK eki cetvellerde yer alması gerektiği, lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere verilecek unvanların da 3795 sayılı Kanun ile tespit edildiği; bu kapsamda tekniker unvanının 190 sayılı KHK eki cetvellerde yer aldığı ve başvuranın da Süleyman Demirel Üniversitesi Yalvaç Meslek Yüksekokulu (Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu) Deri Teknolojisi Bölümü mezunu olması nedeniyle 3795 sayılı
Kanun gereğince tekniker unvanını ihraz ettiği anlaşıldığından başvuranın mezun olduğu bölüm itibariyle yapılan değerlendirme sonucunda tekniker unvanına atamasının yapılmamasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
16. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın öğrenim durumu itibariyle ihraz etmiş olduğu tekniker kadrosuna atanmasına ilişkin bağlı yetkiye rağmen atanma talebinin reddi işleminin hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarenin, 3795 sayılı Kanunda yer verilen hükmü
uygulamaması nedeniyle “kanunlara uygunluk” ilkesine ve başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Antalya İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ ile
Başvuranın öğrenim durumu itibariyle ihraz ettiği tekniker kadrosuna atamasının yapılması yönünde
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; İdare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/