|
ÖZET: Başvuran, Sağlık Bakanlığına bağlı İstanbul Nolu Halk Sağlığı Laboratuvarında 18.09.2018 tarihinden itibaren devlet memuru olarak görev yapmaktadır. Öncesinde, Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Genel Müdürlüğünde çalışmış olan başvuran, bu süre zarfındaki hizmetlerinin derece yükselmesi ve kademe ilerlemesinde dikkate alınmadığını iddia ederek, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 71. maddesine dayanarak taleplerini iletmiştir. Sağlık Bakanlığı, başvuranın sözleşmeli statüdeki hizmetlerinin bu tür bir değerlendirmeye tabi tutulamayacağını belirtmiştir.
İlgili idare, başvuranın 657 sayılı Kanun’un 36. maddesi gereğince, sözleşmeli olarak çalıştığı sürelerin kazanılmış hak aylığında değerlendirilemeyeceğini ifade etmiştir. Ayrıca, başvuranın istifa ederek devlet memuru statüsüne geçişinin, önceki hizmetlerinin değerlendirilmesine engel teşkil ettiğini vurgulamıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin kabul edilmesi gerektiği yönünde bir tavsiyede bulunmuştur. Sonuç olarak, başvuranın Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Genel Müdürlüğünde 399 sayılı KHK kapsamında geçen hizmet süresinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi gerektiği yönünde bir öneri, Sağlık Bakanlığına iletilmiştir. İdarenin bu tavsiyeye uygun hareket etmesi beklenmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/13130-S.24.19787
BAŞVURU NO : 2024/12593
KARAR TARİHİ : 28.11.2024
TAVSİYE KARARI
,TCKN:
SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : 399 sayılı KHK kapsamında sözleşmeli personel pozisyonunda geçen hizmet süresinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 11.10.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Sağlık Bakanlığına bağlı İstanbul Nolu Halk Sağlığı Laboratuvarında 18.09.2018 tarihinden itibaren Devlet memuru statüsünde sağlık hizmetleri sınıfında unvanlı kadroda görev yapmakta olduğunu, bu görevinden önce Posta ve Telgraf Teşkilatı (PTT) A.Ş. Genel Müdürlüğünde genel idari hizmetleri sınıfında görev yaptığını ancak söz konusu hizmet yıllarının memuriyetine esas derece yükselmesi ve kademe ilerlemesinde dikkate alınmadığını, bu yönde yapmış olduğu başvurusunun da reddedildiğini, bu durumun 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 71 inci maddesine aykırılık teşkil ettiğini belirterek PTT A.Ş. Genel Müdürlüğünde yapmış olduğu hizmetlerin derece yükselmesi/kademe ilerlemesinde dikkate alınmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Sağlık Bakanlığı tarafından gönderilen 28/10/2024 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Başvuranın 11.07.2017-15.09.2018 tarihleri arasında Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. İstanbul Anadolu
Yakası Başmüdürlüğünde geçen hizmetine ait belgede Genel İdare Hizmetleri Sınıfı kapsamında Gişe/Büro
Görevlisi olarak görev yaptığı belirtildiğinden 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin
C/2 fıkrası hükümlerinden faydalandırılması mümkün bulunmadığı,
2.2. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin C/2 fıkrası hükmü ile (mülga) Devlet
Personel Başkanlığının 16.11.2011 tarihli ve sayılı yazılarında “Devlet memurlarının, 399 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (c) fıkrası hükmü uyarınca sözleşmeli olarak
çalıştıkları sürelerin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin (C) fıkrası hükümlerine uymayanların, kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinde değerlendirilemeyeceği” görüşleri doğrultuşunda ilgilinin 11.07.2017- 15.09.2018 tarihleri arasında Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. İstanbul
Anadolu Yakası Başmüdürlüğünde geçen hizmetine ait belgede Genel İdare Hizmetleri Sınıfı kapsamında
Gişe/Büro Görevlisi olarak görev yaptığı belirtildiğinden 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin C/2 fıkrası hükümlerinden faydalandırılmasının mümkün bulunmadığı,
2.3. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 71 inci maddesi hükmü; Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş.’de
399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi sözleşmeli statüde görev yapmakta iken istifaen görevinden
ayrılan, 18.09.2018 tarihinde Bakanlığımıza 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesine tabi sözleşmeli statüde kadrosunda göreve başlayan ve 15.12.2021 tarihinde kadrolu göreve atanan ilgili hakkında uygulanamayacağı
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
5.1. 36 ncı maddesinin C/6 nolu bendinde, “Bu kanunun 4 üncü ve 237 nci maddesinin (e) fıkrasına göre sözleşme ile istihdam edilenlerin, memuriyete geçirilmeleri halinde, sözleşmeli olarak geçirdikleri hizmet süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.”,
5.2. “Bir sınıftan başka bir sınıfa geçme” başlıklı 71 inci maddesinde, “Memurların eşit dereceler arasında veya derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirmeleri caizdir. Bu şekilde sınıf değiştireceklerin geçecekleri sınıf ve görev için bu Kanunda, kuruluş kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen niteliklere sahip olmaları şarttır. Bu durumda sınıfları değişenlerin eski sınıflarının derecesinde elde ettikleri kademelerde geçirdikleri süreler yeni sınıflardaki derecelerinde dikkate alınır.
Kurumlar, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilirler.
Eski sınıflarında, görev alacakları yeni sınıfa göre memurluğa daha yüksek bir derece ve kademeden başlamış olup da sınıf değiştirenlerin yeni görevlerindeki ilk ilerleme süreleri eski sınıflarında kazandıkları derece ve kademelere tekabül eden süre kadar uzatılır ve bu süre tamamlanıncaya kadar kendilerine sınıf değiştirmeleri sırasında bulundukları derecede kademe ilerlemesi verilmez.”,
/
6. 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi Ve 233 Sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde
Kararnamenin
6.1. “İstihdam Şekilleri” başlıklı 3 üncü maddesinde, “a) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda hizmetler memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülür.
b)Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda, devlet tarafından tahsis edilen kamu sermayesinin karlı, verimli ve ekonominin kurallarına uygun bir şekilde kullanılmasında bulunduğu teşkilat, hiyerarşik kademe ve görev unvanı itibariyle kuruluşunun karlılık ve verimliliğini doğrudan doğruya etkileyebilecek karar alma, alınan kararları uygulatma ve uygulamayı denetleme yetkisi verilmiş asli ve sürekli görevler genel idare esaslarına göre yürütülür. Teşebbüs ve bağlı ortaklıkların genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken asli ve sürekli görevleri; genel müdür, genel müdür yardımcısı, teftiş kurulu başkanı, kurul ve daire başkanları, müessese, bölge, fabrika, işletme ve şube müdürleri, müfettiş ve müfettiş yardımcıları ile ekli 1 sayılı cetvelde kadro unvanları gösterilen diğer personel eliyle gördürülür.
c) (b) bendi dışında kalan sözleşmeli personel, teşebbüs ve bağlı ortaklıkların genel idare esasları dışında yürüttükleri hizmetlerinde bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen hukuki esaslar çerçevesinde akdedilecek bir sözleşme ile çalıştırılan ve işçi statüsünde olmayan personeldir. (Bunlar bu Kanun
Hükmünde Kararnamede sözleşmeli personel olarak geçecektir.) Sözleşmeli personel işin niteliğine göre yılın veya günün belirli sürelerini kapsamak üzere kısmi zamanlı da istihdam edilebilir…”,
6.2. “Atama” başlıklı 5 nci maddesinin ikinci fıkrasında, “ Birinci fıkra uyarınca yapılacak atamalarda teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda sözleşmeli statüde geçen hizmetler memur statüsünde geçmiş gibi değerlendirilir.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Sağlık Bakanlığına bağlı İstanbul Nolu Halk Sağlığı Laboratuvarında 18.09.2018 tarihinden itibaren
Devlet memuru statüsünde sağlık hizmetleri sınıfında unvanlı kadroda görev yapmakta olan başvuran, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 71 inci maddesi gereğince Posta ve Telgraf Teşkilatı (PTT) A.Ş. Genel Müdürlüğünde yapmış olduğu hizmetlerin derece yükselmesi/kademe ilerlemesinde dikkate alınmasını talep etmektedir.
9. Başvuruya konu olayda, başvuran 657 sayılı Kanunun 71 inci maddesi gereğince Posta ve Telgraf
Teşkilatı A.Ş. Genel Müdürlüğünde yapmış olduğu hizmetlerin derece yükselmesi/kademe ilerlemesinde dikkate alınmasını talep etmekle birlikte, 657 sayılı Kanunun 71 inci maddesi, Devlet memuru statüsünde görev yapmakta iken sınıf değişikliğine tabi olanlar hakkında hükümleri içermekte olup, başvuranın 399 sayılı KHK’ya tabi sözleşmeli personel statüsünde görev yapmakta iken istifa ederek Devlet memuru statüsüne atandığı ve söz konusu atama hizmet sınıfı değişikliği olarak değerlendirilemeyeceğinden söz konusu hükmün ilgili hakkında uygulanmasının da mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
10. Diğer taraftan, başvuranın başvuru konusuna esas hizmetlerinin derece yükselmesi/kademe ilerlemesinde dikkate alınması hususunu 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin C/2 fıkrası hükmü kapsamında değerlendirmek gerekmekte olup, bu yöndeki talep, ilgili idare tarafından 657 sayılı Kanun ve mülga Devlet Personel Başkanlığının görüş yazıları çerçevesinde reddedilmiştir. Gerekçeye esas mülga
Devlet Personel Başkanlığının
10.1. 16.11.2011 tarihli ve sayılı görüş yazısında, “Devlet memurlarının, 399 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (c) fıkrası hükmü uyarınca sözleşmeli olarak çalıştıkları sürelerin, 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin (C) fıkrası hükümlerine uymayanların, kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilemeyeceği” açıklamasına,
10.2. diğer bir 25.04.2011 tarihli ve sayılı görüş yazısında ise, “657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 36 ncı maddesinin (C) bendinin (6) numaralı alt bendinde; ‘Bu kanunun 4 üncü ve 237 nci maddesinin (e) fıkrasına göre sözleşme ile istihdam edilenlerin, memuriyete geçirilmeleri halinde, sözleşmeli olarak geçirdikleri hizmet süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.” denilmek suretiyle, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin
B bendine göre ‘sözleşme’ ile istihdam edilen personelin memuriyete geçirilmeleri halinde, sözleşmeli olarak geçirdikleri hizmet sürelerinin değerlendirilerek intibaklarının yapılacağı hükme bağlanmış, ancak
399 sayılı KHK’ye tabi sözleşmeli personel statüsünde istihdam edilenlerin memuriyete atanmaları halinde
söz konusu hizmetlerinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesine ilişkin herhangi bir ifadeye yer verilmemiştir.” açıklamalarına yer verilmiş olup, bu yönde pek çok görüş yazısı bulunmaktadır.
11. Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları personeline ilişkin 399 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnameye ekli 1 sayılı cetvele tabi personel hakkında 657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı ve bu cetvelde yer alan kadrolara yapılacak atamalarda teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda sözleşmeli statüde geçen hizmetlerin memur statüsünde geçmiş gibi değerlendirileceği, 657 sayılı Kanun gereğince sözleşmeli olarak görev yapmakta iken memuriyete geçirilen personelin sözleşmeli statüde geçen hizmetlerin kazanılmış hak aylığı intibakında değerlendirilebilmesi için 657 sayılı Kanun’un 4. veya 237.
maddesinin (e) fıkrası kapsamında sözleşme ile istihdam edilmiş olma şartının bulunduğu dikkate alındığında söz konusu hükümler çerçevesinde başvuranın Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Genel
Müdürlüğünde 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında sözleşmeli personel pozisyonunda geçen hizmet süresinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilemediği görülmektedir.
12. Diğer taraftan, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 21.02.2022 tarihli ve E: /
K: / sayılı Kararında, “İlk Derece Mahkemesince, Kamu iktisadi teşebbüslerinin personel rejimini düzenleyen 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 5. maddesinde, II sayılı Cetvele tabi (sözleşmeli statüde) görev yapmakta iken, I sayılı Cetvele tabi (memur statüsünde) göreve atananların sözleşmeli statüde geçen hizmetlerinin kazanılmış hak aylığında dikkate alınmasının öngörüldüğü; 4046 sayılı Kanun’un Geçici 9. maddesinde de, sözleşmeli personel olarak görev yapmakta iken özelleştirme uygulamaları kapsamında diğer kamu kurumlarının memur kadrolarına naklen atananların sözleşmeli statüde geçen hizmetlerinin memuriyette geçmiş gibi kabul edilerek intibaklarının yapılmasının kurala bağlandığı; anılan maddelerle, yasa koyucunun sözleşmeli statüdeki görevler nedeniyle elde edilen kazanımların, kazanılmış hak olarak kabul edip bu sürelerin intibakta değerlendirilmesini amaçladığı açık olduğu gibi, 657 sayılı Kanun’un 36. maddesinin C/6 bendiyle getirilen düzenlemeden 399 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameye tabi sözleşmeli personelin yararlandırılmamasının eşitlik ve hakkaniyet ilkesine aykırılık oluşturduğu dikkate alındığında; davacının sözleşmeli personel statüsünde geçen hizmetlerinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uygunluk
bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir. …
Danıştay Onikinci Dairesinin 11/12/2019 tarih ve E: / K: / sayılı kararıyla; İdare
Mahkemesinin dava konusu işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi yönündeki kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesinin temyize konu kararının ONANMASI” yönünde karar verilmiş olup, benzer gerekçelerle Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 22.04.2014 tarihli ve
E: / K: / sayılı Kararının da bulunduğu anlaşılmıştır.
13. Bu kapsamda, KİT’lerde 1 sayılı cetvele yapılacak atamalarda geçmiş hizmetlerin memur statüsünde geçmiş gibi değerlendirileceği açık olmakla birlikte 1 sayılı cetvel dışındaki görevlere yapılan atamalara ilişkin bir düzenleme bulunmamakta ise de, ilgili mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, kazanılmış hakların korunmasının asıl ilke olarak benimsendiği görüşü ile bu görüşü esas alan yargı kararları çerçevesinde, 1 sayılı cetvel haricindeki görevlere yapılan atamalarda da sözleşmeli statüde geçen hizmetlerin değerlendirilerek personelin kazanılmış hak aylık derecesinin belirlenmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı ve başvuruya konu Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Genel Müdürlüğünde 399 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname kapsamında sözleşmeli personel pozisyonunda geçen hizmet süresinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesinin hukuka ve hakkaniyet ilkelerine uygun olacağı değerlendirilmiştir.
14. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın Posta ve Telgraf Teşkilatı
A.Ş. Genel Müdürlüğünde 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında sözleşmeli personel pozisyonunda geçen hizmet süresinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi yönünde idareye tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelerin
idare tarafından süresi içinde gönderildiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket ettiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin göstermemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma sür esinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvuranın Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Genel Müdürlüğünde 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında sözleşmeli personel pozisyonunda geçen hizmet süresinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi yönünde SAĞLIK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanun’un 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, SAĞLIK BAKANLIĞINCA bu karar
üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde başvurana ve Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Bu kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/