ÖZET: 4250 sayılı Kanun kapsamında yer alan etil alkol, metil alkol ve alkollü içkilerin perakende veya açık satışının yapıldığı yerler ile ibadethaneler arasında en az yüz metre mesafe bulunması gerektiği belirtilmektedir. Bu mesafe ölçümünde, bina ve tesislerin bahçe kapıları veya bina kapıları esas alınarak, mevcut cadde ve sokaklar üzerinden yaya yolu kullanılarak gidilebilecek en kısa mesafe dikkate alınmalıdır.

Yapılan değerlendirmelere göre, ibadethane lojmanlarının mesafe ölçümünde dikkate alınması mümkün değildir. İlgili mevzuat hükümleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatı süreçlerinde bu mesafe şartının uygulanmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, ruhsat talep eden işyerlerinin, ruhsatlandırma aşamasında yetkili kolluk kuvvetinin görüşünü alması gerekmektedir.

Sonuç olarak, işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurularında mesafe ölçümünün doğru bir şekilde yapılması, yasal gerekliliklerin yerine getirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu süreçte, ibadethaneler ile satış noktaları arasındaki mesafenin doğru bir şekilde belirlenmesi, ruhsatlandırma işlemlerinin sağlıklı bir şekilde ilerlemesi için gereklidir.

Not: 4250 sayılı Kanun kapsamına giren ürünlerin (etil alkol, metil alkol ve alkollü içki) perakende veya açık olarak satışının yapıldığı yerler ile ibadethaneler arasındaki mesafe ölçümü hk.

T.C.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı : 71188846-622.02/5600904 31/01/2023 Konu : Görüş (Mesafe ölçümü hk.)

DAĞITIM YERLERİNE

İlgi : a) … Valiliğinin (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) … tarihli ve … sayılı yazısı.

b) … tarihli ve … sayılı yazımız.

c) … Valiliğinin (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) … tarihli ve … sayılı yazısı.

İlgi (c)’de kayıtlı yazı ile; … tarihli ve … sayılı yazınızda, Belediyeniz sınırları içerisinde bulunan işyerlerinin ruhsatlandırılması aşamasında İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik gereği mesafe ölçümü yapılmakta olduğu, bu kapsamda … Caddesi, no:… adresinde bulunan iş yerine işyeri açma ve çalışma ruhsatı müracaatında bulunulduğu, ancak ruhsat talep edilen adresin yakınında ibadethane bulunması nedeniyle mesafe ölçümü yapılırken tereddütte düşüldüğü bildirilerek Bakanlığımızdan görüş talep edildiği, ilgi (a) yazı eki numarataj krokisinde; … Sokak, no:… ve … Bulvarı, no:… adreslerinin ibadethane (kilise) giriş kapıları olarak gösterildiği, aynı parselde ibadethaneye ait lojman bulunduğu, lojman giriş kapısının … Caddesi, no:… olduğunun krokide gösterildiği, ilgi (b) cevabi yazımız ile konuyla ilgili Bakanlığımız benzer görüşün ek olarak gönderildiği, ancak konu hakkında tereddütler giderilemediği belirtilerek Yönetmelik gereği yapılan mesafe ölçümlerinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı talep edilen adresteki işyerinin giriş kapısı ile aynı parselde bulunan en yakın ibadethane ve ibadethaneye ait lojman giriş kapılarından hangisinin esas alınacağı, mesafe ölçümünde ibadethane lojman giriş kapısının dikkate alınıp alınmayacağı hususlarında Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.

Bilindiği üzere, 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanununun 9 uncu maddesinde “Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan satış belgesi almak isteyenlerin, öncelikle belediye veya il özel idaresinden iş yeri açma ruhsatı ya da Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm belgesi almaları zorunludur. Tütün mamulü, etil alkol, metil alkol ve alkollü içki satmak isteyenlerin, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan satış belgesi almaları zorunludur. Belediye veya il özel idaresi, ruhsat vermeden önce, yetkili kolluk kuvvetinin görüşünü alır. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün içinde verir.

Bu Kanun kapsamına giren ürünlerin perakende veya açık olarak satışının yapıldığı yerler ile örgün eğitim kurumları ve dershaneler, öğrenci yurtları ve ibadethaneler arasında kapıdan kapıya en az yüz metre mesafenin bulunması zorunludur. Bu fıkradaki mesafe şartı turizm belgeli işletmeler için uygulanmaz.

Mesafe şartı, satış belgesinin verildiği tarih itibarıyla aranır.

…” hükmü,

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 4 üncü maddesinde “3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.

a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak.” hükmü, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde “Yetkili idare: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini; büyükşehir belediyesi sınırları ve mücavir alanlar içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe veya ilk kademe belediyesini; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi ve organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini, (…) ifade eder.” ve (t) bendinde “İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri,” hükmü,
6 ncı maddesinin birinci fıkrasında “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ve üçüncü fıkrasında “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmü,
32 nci maddesinin onbirinci fıkrasında “Gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler kapsamında açıkta alkollü içki satışı ve sunumu yapılan iş yerleri ile nargilelik tütün mamulünün sunumu yapılan iş yerlerine kesinleşmemiş ruhsat düzenlenir. Kesinleşmemiş ruhsat düzenlenen bu yerler bir aylık süre içinde açık alkollü içkilerin satışının ve sunumunun yapılabilmesi için gerekli olan, açık alkollü içki satış belgesi ile nargilelik tütün mamulünün sunumu suretiyle satışının yapılabilmesi için gerekli olan, nargilelik tütün mamulü sunum uygunluk belgesini yetkili idareye ibraz ederek ruhsatlarını kesinleştirir. Bu maddedeki belgeleri süresi içinde ibraz edilmeyen iş yerleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatları iptal edilerek yetkili idareler tarafından kapatılır.” hükmü,
34 üncü maddesinin birinci fıkrasında “Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri, internet salonu gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin açılmasına izin verilirken mesafe ölçümünde, bina ve tesislerin varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları; kapıların birden fazla olması durumunda en yakını esas alınır. Yüz metre uzaklığın ölçümünde, mevcut cadde ve sokaklar üzerinden yaya yolu kullanılarak, yaya kurallarına göre gidilebilecek en kısa mesafe dikkate alınır.” hükmü,
Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında “Alkollü içkilerin perakende veya açık olarak satışının yapıldığı yerler ile örgün eğitim kurumları ve dershaneler, öğrenci yurtları ve ibadethaneler arasında kapıdan kapıya en az yüz metre mesafenin bulunması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde; 4250 sayılı Kanun kapsamına giren ürünlerin (etil alkol, metil alkol ve alkollü içki) perakende veya açık olarak satışının yapıldığı yerler ile ibadethaneler arasında kapıdan kapıya en az yüz metre mesafenin bulunması gerektiği;

mesafe ölçümünde bina ve tesislerin varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları, kapıların birden fazla olması durumunda en yakını esas alınmak kaydıyla mevcut cadde ve sokaklar üzerinden yaya yolu kullanılarak gidilebilecek en kısa mesafenin dikkate alınması gerektiği; bununla birlikte ibadethane lojmanlarının, mesafe ölçümünde esas alınmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

Bilgilerini rica ederim.

Bakan a.

Genel Müdür