ÖZET: Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin iddialarını değerlendirirken, 02.09.2015 tarihli ve 2015/UY.II-2379 sayılı kararında, ihaleye teklif veren tüm isteklilerin sunduğu iş deneyim belgelerinin incelendiğini ve belirli istekliler dışında diğerleri için mevzuata aykırılık tespit edilmediğini belirtmiştir. Bu durum, idarenin tesis ettiği işlemlerde bir sorun olmadığını ortaya koymaktadır. Ancak, mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebileceği sonucuna varılmıştır.

Bu bağlamda, Kamu İhale Kurulu, düzeltici işlemlerin yapılması ve sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Bu karar, ihale süreçlerinin şeffaflığı ve hukuka uygunluğunun sağlanması açısından önem taşımaktadır. İdarelerin, ihale süreçlerinde mevzuata uygun hareket etmeleri ve gerekli düzeltici işlemleri zamanında yapmaları gerektiği, bu karar ile bir kez daha ortaya konulmuştur.

Karar no 2019/UY.II-101
Karar tarihi 23.01.2019

BAŞVURU SAHİBİ:

Eskikale İnş. Nak. Pet. Mad. ve Tur. San. Tic. A.Ş.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/90491 İhale Kayıt Numaralı “Eskişehir – Sarıcakaya – Nallıhan İl Yolu Km: 2+500 – 41+855 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları Üstyapı Ve Çeşitli İşler Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 10.09.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Eskişehir – Sarıcakaya – Nallıhan İl Yolu Km: 2+500 – 41+855 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları Üstyapı Ve Çeşitli İşler Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Eskikale İnş. Nak. Pet. Mad. ve Tur. San. Tic. A.Ş.nin 12.02.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.02.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.03.2018 tarih ve 17084 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.03.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.05.12.2018 tarih ve 2018/MK-396 sayılı Kurul Kararı üzerine yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/411-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 10.09.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Eskişehir – Sarıcakaya – Nallıhan İl Yolu Km: 2+500 – 41+855 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları Üstyapı ve Çeşitli İşler Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Eskikale İnşaat Nakliyat Petrol Madencilik ve Turizm Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin 08.10.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.10.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.10.2015 tarih ve 84039 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.10.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu,

Söz konusu başvuruda “1) Kamu İhale Kurulunun 02.09.2015 tarih ve 2015/UY.II-2379 sayılı kararında bazı isteklilerin iş deneyim belgeleri ile ilgili iddiaların şekil ve süre bakımından uygun bulunmadığı, ancak bazı isteklilerin iş deneyim belgeleri ile ilgili inceleme yapılmasına karar verildiği, bu durumun İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 16 ve 17’nci maddelerine aykırı olduğu,
2 ) İdarenin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16’ncı maddesi uyarınca, kendilerini sözleşme imzalamaya davet etmesi gerekirken ihaleyi iptal etmesinin mevzuata aykırı olduğu” iddialarına yer verildiği, 11.11.2015 tarihli ve 2015/UY.II-3050 sayılı kararla “şikâyet başvurusunun reddine” karar verildiği,

01.03.2017 tarihli ve 2017/MK-58 sayılı Kurul kararında, “1- Kamu İhale Kurulunun 11.11.2015 tarihli ve 2015/UY.II-3050 sayılı kararının ikinci iddia ile ilgili kısmının ve karar sonucunun iptaline, 2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği,

30.01.2018 tarihli idare yazısı ile tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiğinin bildirildiği ve aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, teklif geçerlilik sürelerinin uzatılmasının ve geçici teminatların yatırılmasının üç istekliden talep edildiği, diğer isteklilerden bu hususların istenilmediği, ihale konusu işin 2015/138196 İKN’li ihale kapsamında Nehirsu İnş. Nak. Mad. San ve Tic. A.Ş. üzerine ihale edildiği ve işin devam ettiği veya tamamlandığı, 2014 yılına ait teklifin 2018 yılında aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi durumunda 2014 yılına ilişkin belgelere ulaşarak açıklama yapılmasının imkansız olduğu, tekliflerini en avantajlı teklif olarak belirleyen 1 ve 2 numaralı komisyon kararları doğrultusunda sözleşme imzalamaya davet edilmeleri gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

02.09.2015 tarihli ve 2015/UY.II-2379 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında “…İhaleye teklif veren bütün isteklilerin teklifleri kapsamında sundukları iş deneyim belgeleri, 02.03.2015 tarihli 2015/UY.II-680 sayılı Kurul kararının gereğinin yapılıp yapılmadığı bakımından incelenmiş olup, yukarıda yer verilen istekliler haricindeki istekliler bakımından idarece tesis edilen işlemde mevzuata aykırılığın bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, kararın (B) bölümünde belirtilen düzeltici işlemlerin yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir…” hususlarına yer verilmiştir.

Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 10.09.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2014/90491 ihale kayıt numaralı “Eskişehir – Sarıcakaya – Nallıhan İl Yolu Km: 2+500 – 41+855 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları Üstyapı ve Çeşitli İşler Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Eskikale İnşaat Nakliyat Petrol Madencilik ve Turizm Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin 08.10.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.10.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 21.10.2015 tarih ve 84039 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.10.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 11.11.2015 tarihli ve 2015/UY.II-3050 sayılı karar ile; “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine”karar verilmiştir.

Kamu İhale Kurulu’nun 01.03.2017 tarihli ve 2017/MK-58 sayılı kararında “Davacı Eskikale İnş. Nak. Pet. Mad. ve Tur. San. Tic. A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 13. İdare Mahkemesinin 20.01.2016 tarih ve E:2015/3453, K:2016/145 sayılı Kararı ile “davanın reddine” karar verilmiş, anılan karar davacı tarafından temyiz edilmiştir. Bu kez Danıştay 13. Dairesi tarafından verilen 12.10.2016 tarihli ve E:2016/2216, K:2016/3230 sayılı kararda, dava konusu Kurul kararının, birinci iddiasına ilişkin olarak anılan Mahkeme tarafından verilen “davanın reddi” kararı yerinde bulunmuş, ancak ikinci iddia bakımından “İhale sürecinde kesinleşen ihale kararı ilgililere bildirildikten sonra şikayet/itirazen şikayet başvurularında bulunulmuş olması nedeniyle Kamu İhale Kurulu tarafından iki defa düzeltici işlem kararı alınmış olup, bir defa uzatılan teklif geçerlik süresi içinde belirtilen nedenlerle sözleşme imzalanamamış olduğu dikkate alındığında, teklif geçerlilik süresinin sonunda ihaleyi yapan idare tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.7. maddesi uyarınca en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibine sözleşme imzalayıp imzalanmayacağının sorulması ve bunun sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, yargı kararlarının icaplarının gecikmeksizin yerine getirilmesine ilişkin anayasal zorunluluk, hukuki durumda değişiklik yapılması sonucunu doğuran Kurul kararlarının gerektirdiği işlemlerin idarece ivedilikle yerine getirilmesine ilişkin yasal zorunluluk bulunmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 32. maddesinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabileceği belirtilmiş olup, bunun en fazla bir defa uzatım olarak değil, “yasal şartların oluşması ve gereklilik bulunması halinde her defada en fazla dokümanda belirtilen süre kadar (birden fazla) uzatım” olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Aksinin kabulü halinde teklif geçerlilik süresinin dolduğundan bahisle yargı ve Kamu İhale Kurulu kararlarının uygulanamayacağı sonucuna ulaşılacağı, bunun ise Anayasa ve Kamu İhale Kanunu’ nun amir hükümleri ile bağdaşmayacağı açıktır.

Bu itibarla, “teklif geçerlilik süresinin dolduğundan” bahisle ihalenin iptaline ilişkin ihale komisyonu kararına yönelik, idarenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16. maddesi uyarınca, kendilerini sözleşme imzalamaya davet etmesi gerekirken ihaleyi iptal etmesinin mevzuata aykırı olduğu iddiasına ilişkin olarak yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin Kamu İhale Kurulu kararında hukuka uygunluk, davanın bu kısım yönünden reddine ilişkin Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; davacının temyiz isteminin kısmen reddi ile temyize konu Ankara 13. İdare Mahkemesinin 20.01.2016 tarih ve E:2015/3453, K:2016/145 sayılı kararının, davacı şirketin birinci iddiası yönünden davanın reddine ilişkin kısmının onanmasına, temyiz isteminin kısmen kabulü ile davacı şirketin ikinci iddiası yönünden davanın reddine ilişkin kısmının bozulmasına, bu kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline, dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine” karar verildiği görülmüştür.

…

Açıklanan nedenlerle,

1- Kamu İhale Kurulunun 11.11.2015 tarihli ve 2015/UY.II-3050 sayılı kararının ikinci iddia ile ilgili kısmının ve karar sonucunun iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,…” karar verilmiştir.

Düzeltici işlemin uygulanabilmesi için ihale komisyonunun tayin edilen veya ayrılan üyelerinin yerine yeni atama yapmak suretiyle ihale komisyonu yeniden oluşturulmuştur.

Yeni oluşturulan ihale komisyonunca 02.09.2015 tarihli ve 2015/UY.II-2379 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında yer alan düzeltici işlemin uygulanmasını sağlamak üzere sunulan iş deneyimlerinde ayrıştırma yapmak üzere ile ilgili belgeleri düzenleyen idarelerden bilgi istenilmesine karar verilmiştir.

İş deneyim belgelerinin değerlendirmesi sonucunda, ihale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuata göre aşırı düşük teklif sınır değeri geçerli teklifler dikkate alınarak belirlendiğinden, teklifleri değerlendirme dışı bırakılan istekliler haricindeki geçerli 52 teklif üzerinden sınır değer yeniden belirlenmiş ve 43.144.582,53 TL olarak tespit edilmiştir. Teklifi bu tutarın altında olan isteklilerden Eskikale İnş. Nak. Pet. Mad. ve Tur. San. Tic. A.Ş. dışındakilerden daha önce aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği için yeniden istenilmemesine ve Eskikale İnş. Nak. Pet. Mad. ve Tur. San. Tic. A.Ş.den aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine karar verildiği görülmüştür.

Bu kapsamda Eskikale İnş. Nak. Pet. Mad. ve Tur. San. Tic. A.Ş.den 30.01.2018 tarihli yazıyla açıklama istenilen iş kalemleri/grupları ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listelerini de içeren bir yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir.

Eskikale İnş. Nak. Pet. Mad. ve Tur. San. Tic. A.Ş. 12.02.2018 tarihli şikayet dilekçesi ile idareye şikayette bulunmuştur.Şikayet dilekçesinde, idarece 2015/138196 İKN ile yeniden ihale edilerek sözleşmesi imzalanan işin durdurulması gerektiği ve ihale tarihinden 3,5 yıl sonra ihale tarihi itibariyle geçerli proforma fatura, fiyat teklifi ve tespit tutanağı bulmanın mümkün olamayacağı, geçmiş tarihli belge düzenlenemeyeceği de dikkate alındığında teklif açıklamasının yapılabilmesinin mümkün olamayacağı, ancak mevcut durumlarını gösteren finansman ve amortisman kayıtlarında yer alan makine, teçhizat ve ekipmanları ile işi en hızlı ve sağlıklı bir biçimde yapabileceklerini ifade ederek aşırı düşük teklif açıklaması sunmamıştır.

20.03.2018 tarihli ihale komisyonu kararında ise, Eskikale İnş. Nak. Pet. Mad. ve Tur. San. Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayarak teklifinin reddedildiği, teklifleri sınır değerin üzerinde olan isteklilerden ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak MH Taah. İnş. A.Ş.nin ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak da Emiroğlu İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.

20.03.2018 tarihli ve ihale yetkilisince imzalanan onayda ise “…1- Sonradan İhalesi yapılan (İKN: 2015/138196) yaklaşık maliyetinin iptal edilen işin (İKN: 2014/90491) yaklaşık maliyeti toplamından daha yüksek olmasına rağmen sonradan ihalesi yapılan (2015/138196) işin teklif bedelinin iptal edilen işin (2014/90491) toplam teklif bedeline göre 4.630.700,00 TL daha düşük olması kamu kaynaklarının etkin, verimli, ve ekonomik kullanmak görevim olmasına istinaden, ihtiyacın yeni ihale ile daha ekonomik olarak giderileceğinden, 2- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi “idareler bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; …, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” temel ilkesine istinaden, 3- Yeni yapılan (İKN: 2015/138196) ihalenin sonuçlanmasından sonra sözleşme yapılmış, işe başlanmış ve iş devam etmektedir. İhale konusu imalatın kaldığı yerden kesintisiz bir şekilde yapılması lüzumu sebebiyle iptal edilen işe ihtiyaç kalmaması nedenleriyle iptal edilmiştir.” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup, ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Bu aşamada başvuru sahibi tarafından tekrar Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikayet başvurusu yapılmış, Kurulca alınan 04.04.2018 tarihli ve 2018/UY.II-726 sayılı karar ile “Başvurunun reddine” karar verilmiştir.

Ankara 10. İdare Mahkemesi tarafından alınan 13.06.2018 tarih ve E:2018/991, K:2018/1443 sayılı kararı ile Kurul kararı hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı Eskikale İnş. Nak. Pet. Mad. ve Tur. San. Tic. A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 12.09.2018 tarihli E:2018/2983, K: 2018/2412 sayılı kararında “Kamu İhale Kurulu’nun ihale işlem ve kararlarını mevzuata uygunluk açısından inceleyerek, anılan Kanun’un 54.maddesinde belirtilen hallerde belirtilen kararlardan birini almakla yükümlü bulunduğu; itirazen şikayet başvuruları üzerine Kamu İhale Kurulu’nun hangi hallerde hangi kararları alacağının Kanun ile tahdidi bir biçimde sayıldığı, bunlar arasında karar verilmesine yer olmadığından bahisle başvurunun reddine ilişkin bir karar türüne yer verilmediği dikkate alındığında, davacı tarafından Kurum’a yapılan başvurunun, idare tarafından ihalenin iptal edildiği ve başvurunun iptal işlemine karşı olmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle esasına yönelik incelemeye geçilmeyerek, anılan Kanun’un 54. maddesi uyarınca bir karar alınmaksızın, karar verilmesine yer olmadığından bahisle reddine karar verilmesinde hukuka uygunluk” bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ve mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

05.12.2018 tarih ve 2018/MK-396 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 04.04.2018 tarihli ve 2018/UY.II-726 sayılı kararının iptaline,

2- Başvuru sahibinin iddialarının esasının incelenmesine,” karar verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu verilen tekliflerideğerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almakta olup, söz konusu maddenin gerekçesinde “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslararası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir” açıklaması,

Yine Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

Bu Kanunun 63 üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde, ikinci fıkrada belirtilen fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ihale ilan tarihinde yürürlükte olan 45.1.1’inci maddesinde “Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından 01.03.2017 tarihli ve 2017/MK-58 sayılı kararı uygulamak üzere ihale komisyonu oluşturulduğu, ihale komisyonu tarafından 02.09.2015 tarihli ve 2015/UY.II-2379 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı gereğince iş deneyimlerin ayrıştırma işleminin yapıldığı, bu işlem neticesinde iş deneyim belgesi uygun olmayan tekliflerin değerlendirmeye alınmadığı, aşırı düşük teklif sınır değerinin ihale ilan tarihindeki mevzuata göre geçerli teklifler üzerinden tespit edilmesinin bir zorunluluk olduğu ve buna uygun olarak aşırı düşük teklif sınırının yeniden belirlendiği görülmüştür.

Şikayete konu ihale sürecinin, öngörülemeyecek bir biçimde çok sayıda Kurul ve mahkeme kararı sonucunda uzadığı, başvuru sahibinin 12.02.2018 tarihli şikayet dilekçesi ve itirazen şikayet dilekçesinde yer aldığı şekliyle 3,5 yıl sonra aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasında fiilen imkansızlık bulunduğu iddiasında bulunduğu görülmüştür.

Ancak, 20.03.2018 tarihli ihale komisyonu kararındabaşvuru sahibi isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesi nedeniyle reddedildiği, ancak aynı tarihli ihale yetkilisinin ihaleyi iptal kararı nedeniyle ihalenin iptal edildiği görülmüştür.

İdarece 2017/MK-58 sayılı Kurul Kararını uygulamak üzere ihale komisyonunun yeniden oluşturduğu, 2015/UY.II-2379 sayılı karar çerçevesinde düzeltici tesis işlem edilerek iş deneyim belgelerinde ayrıştırma yapıldığı, bu aşamada ihale ilan tarihinde yürürlükte olan mevzuat çerçevesinde aşırı düşük teklif sınırının değiştiği, başvuru sahibi istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, ihale mevzuatında 3,5 yıl süre geçtiği için aşırı düşük teklif açıklaması istenmemesine cevaz verecek herhangi bir hüküm bulunmadığı, sonuç olarak teklifi aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olan istekliden açıklama istenilmesi işleminde ve aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan isteklinin teklifinin reddedilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,


Oybirliği ile karar verildi.