|
ÖZET: Başvuran, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında, kendisine ait ek ders ücret çizelgelerinin verilmediği gerekçesiyle Okul Müdürlüğü’ne başvurmuş, ancak idare tarafından olumsuz yanıt verilmiş ve başvuru yolları belirtilmemiştir. Bu durum, başvuranın bilgi edinme hakkının ihlaline yol açmıştır. Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu (BEDK) tarafından verilen karar, başvuranın talep ettiği bilgilerin yalnızca kendisiyle ilgili kısımlarının karşılandığını, diğer bilgilerin ise özel hayatın gizliliği kapsamında olduğu gerekçesiyle reddedilmiştir.
Ancak, başvuranın sadece kendisine ait belgeleri talep ettiği ve bu belgelerin verilmemesi nedeniyle bilgi edinme hakkının ihlal edildiği tespit edilmiştir. İdarenin, başvuruya olumsuz cevap vermesi ve başvuru yollarını göstermemesi, 4982 sayılı Kanun ve ilgili mevzuata aykırıdır. Sonuç olarak, başvuranın talep ettiği ek ders ücret çizelgelerinin onaylı birer suretinin verilmesi ve Okul Müdürlüğü hakkında disiplin işlemi başlatılması gerektiği sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/8885-S.21.14345
BAŞVURU NO : 2021/927
KARAR TARİHİ : 14/06/2021
TAVSİYE KARARI
ESENYURT İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BİLGİ EDİNME DEĞERLENDİRME KURULU
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuran, idareye yaptığı bilgi edinme başvurusunun usulüne uygun yanıtlanmadığını, idarenin işlemine itiraz ettiği BEDK tarafından eksik ve hatalı inceleme yapıldığını ifadeyle, talep ettiği bilgilerin tarafına verilmesini, BEDK’nın kararlarını yeniden incelemesini ve bilgi edinme hakkını engelleyen Okul idaresi için 4982 sayılı Kanun ve mevzuatı kapsamında disiplin işlemi başlatılmasını talep etmektedir.
BAŞVURU TARİHİ : 13/01/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, çalıştığı Halil Akkanat Çok Programlı Anadolu Lisesi Müdürlüğüne başvurarak, 4982 sayılı
Bilgi Edinme Hakkı Kanunu uyarınca, 2019 yılı Kasım ve Aralık; 2020 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran aylarına ait kendisi için düzenlenen Ek Ders Ücret Çizelgelerinin onaylı birer suretlerinin tarafına verilmesini talep ettiğini, idarenin 24/07/2020 tarihli cevabında talep ettiği belgelerin MEBBİS kayıtlarında bulunan telefonuna elektronik ortamda (SMS ile) iletildiğinin belirtildiğini, ancak idare tarafından elektronik ortamda tarafına iletilen herhangi bir belge bulunmadığını, bunun SMS mesajlarından kontrol edilebileceğini, bu sebeple 04/08/2020 tarihinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna başvurduğunu, Kurulun itirazın konusunu yanlış yorumladığını, verilen 08/10/2020 tarihli Kararda
“ilgilinin bilgi edinme dilekçesinde talep ettiği bilgilerden kendisiyle ilgili olan kısımların idare tarafından karşılanmış olduğu, kendisiyle bir ilgisi bulunmayan üçüncü kişileri ilgilendiren bilgilerin ise özel hayatın gizliliği kapsamında olduğu, bu sebeple itirazının reddedildiği” şeklinde eksik ve hatalı bir karar verildiğini, zira kendisinin okulda görev yapan tüm öğretmen ve yöneticilere ait çizelgeleri talep
etmediğini, yalnızca kendisine ait belgeleri talep ettiğini ve bu belgelerin de tarafına gönderilmediğini ifadeyle, eksik incelemeyle verilen BEDK Kararının Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin İtirazın Usulden İncelenmesi başlıklı 12/4 maddesi kapsamında yeniden değerlendirilmesini, talep ettiği belgelerin onaylı birer suretlerinin tarafına verilmesini ve bilgi edinme başvurusunu etkin ve doğru olarak sonuçlandırmayan ve anılan başvuruya olumsuz cevap verdiği halde başvuru yollarını ve süresini göstermeyen, dolayısıyla bilgi edinme hakkını engelleyen Okul
Müdürlüğü hakkında 4982 sayılı Kanunun 29 uncu ile Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına ilişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmeliğin 42 nci maddesi ve Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulunun vermiş olduğu emsal kararlar uyarınca disiplin işlemi başlatılmasının teklif ve talep edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Konu hakkında bilgi edinilmek üzere, 09/02/2021 tarihli ve sayılı yazılarımızla
Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu (BEDK) ile Esenyurt Kaymakamlığı’ndan (İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğü) bilgi-belge talep edilmiştir.
2.1. BEDK’dan alınan 25/02/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle “başvuranın itiraz dilekçesinde kendisine ait bilgileri istediğini beyan etmiş olsa da ilgili kuruma yapmış olduğu bilgi edinme başvurusunda beyan ettiği taleplerin açık bir şekilde belirtilmiş olduğu, ilgili kurumun söz konusu bilgileri paylaştığının resmi yazı ile beyan edildiğinin görüldüğü” belirtilmiş ve söz konusu itiraz başvurusuna ilişkin evraklar ve Kurul tarafından verilen 26/08/2020 tarihli ve 2020/956 sayılı Kurul kararı ile 18/11/2020 tarihli ve 2020/1606 sayılı Kurul kararı ek olarak iletilmiştir.
2.2. Esenyurt Kaymakamlığı’nın 02/03/2021 tarihli yazısı ekinde gönderilen İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğü’nün 25/02/2021 tarihli ve sayılı yazısında özetle “başvuranın okul müdürlüğüne verdiği dilekçelerin, dilekçelerine verilen yanıtların, 2019 yılı Kasım ve Aralık ayları ile 2020 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran aylarına ait ek ders çizelgelerinin yazı ekinde sunulduğu, talepte bulunulan aylara ait ek ders bilgilendirmelerinin Öğretmenler Kurul toplantısında alınan karar doğrultusunda öğretmenlerin MEBBİS’te kayıtlı GSM numaralarına K12.MOS sistemi üzerinden aylık olarak SMS şeklinde gönderildiği” bildirilmiş; ayrıca açıklama olarak konulan ek notta, başvuranın okul yönetimini muhatap dilekçesinde “okulda görev yapan tüm yönetici ve öğretmenlerin ders ve ek ders saatlerine ilişkin hangi görevin karşılığı olarak ne kadar ek ücret ödendiği talep edilmekte iken, Kurumumuza yapılan şikayette sadece “kendisine ait bilgilerin talep edildiği” belirtilerek yanıltıcı bir tutum sergilediği” ifade edilmiştir. Yazı ekinde şikâyete ilişkin evraklar Kurumumuza gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi “(1) Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla
Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir. (2) Kendileriyle ilgili başvurmaların sonucu gecikmeksizin, dilekçe sahiplerine yazılı olarak bildirilir. (3) Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “(1)
Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve
/
davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu; 5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi; “Bu Kanunun amacı; demokratik ve şeffaf yönetimin gereği olan eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarına ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.”, 5.2. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin (e) fıkrası “Bilgi veya belgeye erişim: İstenen bilgi veya belgenin niteliğine göre, kurum ve kuruluşlarca, başvuru sahibine söz konusu bilgi veya belgenin bir kopyasının verilmesini, kopya verilmesinin mümkün olmadığı hâllerde, başvuru sahibinin bilgi veya belgenin aslını inceleyerek not almasına veya içeriğini görmesine veya işitmesine izin verilmesi” 5.3. “Bilgi edinme hakkı” başlıklı 4 üncü maddesi; “Herkes bilgi edinme hakkına sahiptir…” 5.4. “Bilgi verme yükümlülüğü” başlıklı 5 inci maddesi; “Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler. Bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.”, 5.5. “Gizli bilgileri ayırarak bilgi veya belge verme” başlıklı 9. maddesinde, “İstenen bilgi veya belgelerde, gizlilik dereceli veya açıklanması yasaklanan bilgiler ile açıklanabilir nitelikte olanlar birlikte bulunuyor ve bunlar birbirlerinden ayrılabiliyorsa, söz konusu bilgi veya belge, gizlilik dereceli veya açıklanması yasaklanan bilgiler çıkarıldıktan sonra başvuranın bilgisine sunulur. Ayırma gerekçesi başvurana yazılı olarak bildirilir.”; 5.6. “Bilgi veya belgeye erişim” başlıklı 10 uncu maddesi “Kurum ve kuruluşlar, başvuru sahibine istenen belgenin onaylı bir kopyasını verirler…” 5.7. “Başvuruların cevaplandırılması” başlıklı 12 nci maddesi; “Kurum ve kuruluşlar, bilgi edinme başvurularıyla ilgili cevaplarını yazılı olarak veya elektronik ortamda başvuru sahibine bildirirler.
Başvurunun reddedilmesi hâlinde bu kararın gerekçesi ve buna karşı başvuru yolları belirtilir.” 5.8. “Ceza hükümleri” başlıklı 29 uncu maddesi “Bu Kanunun uygulanmasında ihmâli, kusuru veya kastı bulunan memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında, işledikleri fiillerin genel hükümler çerçevesinde ceza kovuşturması gerektirmesi hususu saklı kalmak kaydıyla, tâbi oldukları mevzuatta yer alan disiplin cezaları uygulanır…” 6. 27.04.2004 tarihli ve 25445 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Bilgi Edinme Hakkı Kanununun
Uygulanmasına ilişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmeliğin; 6.1. “Başvuruların cevaplandırılması” başlıklı 18 inci maddesi “… Kurum ve kuruluşlar, bilgi edinme başvurularıyla ilgili cevaplarını yazılı olarak veya elektronik ortamda başvuru sahibine bildirirler. Ancak, başvuru sahibine elektronik posta yoluyla verilecek cevaplar, kurum ve kuruluşların bilgi edinme birimleri aracılığıyla gönderilir. Bu kapsamdaki bir başvuruya hazırlanan cevap, ilgili birim tarafından bilgi edinme birimlerine yazılı olarak veya elektronik ortamda gönderilir. … Başvurunun reddedilmesi halinde bu kararın gerekçesi ve buna karşı yapılabilecek başvuru yolları ve süreleri belirtilir.”
6.2. “Bilgi veya belgelere erişim usulü” başlıklı 19 uncu maddesi “Kurum ve kuruluşlardan belge istenmesi halinde, başvuru sahibine istenen belgenin onaylı bir kopyası verilir. Elektronik ortamdaki bilgi veya belgeler, elektronik posta, veri kopyalamaya yarayan diskler ve diğer araçlarla verilebilir.” 6.3. “Denetim ve ceza hükümleri” başlıklı 42 nci maddesi “Bilgi edinme hakkının kullanımı kapsamındaki başvurulara ilişkin uygulamalar, kurum ve kuruluş yöneticilerince mevzuat dahilinde denetlenir. Kanunun ve bu Yönetmeliğin uygulanmasında ihmali, kusuru veya kastı bulunan memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında, işledikleri fiillerin genel hükümler çerçevesinde ceza kovuşturması gerektirmesi hususu saklı kalmak kaydıyla, tabi oldukları mevzuatta yer alan disiplin cezaları uygulanır.” 7. 07.06.2006 tarihli ve 26191 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Bilgi Edinme Değerlendirme
Kurulunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin İtirazın Usulden İncelenmesi başlıklı
12 nci maddesinin dördüncü fıkrası “Taraflar, Kurulun vermiş olduğu bir karara dayanak teşkil eden
bilgi veya belgelerde herhangi bir eksiklik, sahtecilik ve benzeri bir durumu tespit etmeleri ya da esası etkileyecek yeni bir bilgi veya belgeye ulaşmaları durumunda Kurula başvurabilirler. Kurul, bu başvuru üzerine kararını yeniden gözden geçirebilir.”
Hükümlerini amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. İlgili mevzuat, içtihat, idarenin cevabı ve tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde, hazırlanan Kısmen
Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Açısından Değerlendirme 9. Başvuran (1) numaralı paragrafta yer verildiği üzere, çalıştığı Halil Akkanat Çok Programlı Anadolu
Lisesi Müdürlüğü’ne başvurarak, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu uyarınca, 2019 yılı Kasım ve
Aralık; 2020 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran aylarına ait kendisi için düzenlenen ek ders ücret çizelgelerinin onaylı birer suretinin tarafına verilmesini talep ettiğini, okul yönetimi tarafından bu talebine olumsuz cevap verildiği halde başvuru yollarının ve süresinin gösterilmediğini, bilgi edinme hakkını engelleyen Okul Müdürlüğü hakkında bilgi edinme hakkını engellediğinin tespiti ile disiplin işlemi başlatılmasının teklif edilmesini ve şikayetine ilişkin olarak BEDK tarafından verilen kararların yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.
10. Başvurunun anlaşılabilmesi için idare ve BEDK ile başvuranın yaptığı yazışmaların sırasıyla incelenmesi gerekmektedir.
11. Başvuranın şikayete esas okul yönetimini muhatap 01/07/2020 tarihli dilekçesinde özetle “Okul öğretmenlerinin incelemesi, kontrol etmesi ve imzalaması için onaya çıkarılan ve Öğretmenler Odasında ilan edilen Okul öğretmenlerine ve yöneticilerine ait Ek Ders Ücret Çizelgelerinin 2019 Kasım ayından beri imzaya çıkartılmadığı, bu nedenle ek ders ücreti ödemelerinde bir eksiklik, fazlalık, usulsüzlük olup olmadığının tarafınca tespit edilemediği, yapılan ödeme miktarlarına bakıldığında tarafına eksik ödeme yapıldığının tahmin ve hesap edildiğini” beyanla “4982 sayılı Kanun kapsamında 2019 yılı Kasım-Aralık,
2020 Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran aylarına ait Ek Ders Ücret Çizelgelerinin onaylı
kopyalarının/suretlerinin tarafına verilmesini; ilgili mevzuat ve iyi yönetişim ilkeleri kapsamında başvurusuna süresinde, açık anlaşılır ve gerekçeli olarak yanıt verilmesini” talep ettiği görülmüştür.
12. Okul yönetimi tarafından başvurana verilen 24/07/2020 tarihli sayılı cevabi yazıda özetle
“başvuranın talebi ile ilgili olarak, Müdürlükte görev yapan öğretmenlere ödenen maaş ve ücret bordrolarının, kuruma ibraz ettikleri ve MEBBİS kayıtlarında bulunan GSM numaralarına elektronik ortamda (SMS) ile iletildiği, daha önce bu kapsamdaki başvurusunun BEDK tarafından reddedildiği, kişilerin mesleki ve ekonomik değerlerine haksız müdahale oluşturacak bilgi ve belgeler Bilgi Edinme
Hakkı Kanununun kapsamında bulunmadığından, başvuranın şahsı haricindeki bilgilerin tarafına verilmesinin mümkün olmadığı” hususları bildirilmiştir.
13. Başvuran, bilgi edinme başvurusunu etkin ve doğru olarak sonuçlandırmayan ve anılan başvuruya olumsuz cevap verdiği halde başvuru yollarını ve süresini göstermeyen, dolayısıyla bilgi edinme hakkını engelleyen Okul Müdürlüğü hakkında 04/08/2020 BEDK’ya başvurmuş; tarafına ait ek ders çizelgelerinin verilmesini ve idare hakkında disiplin işlemi başlatılmasının teklif edilmesini talep etmiştir.
14. BEDK tarafından verilen 26/08/2020 tarihli ve sayılı kararda “… ilgilinin bilgi edinme dilekçesinde talep ettiği bilgilerden kendisiyle ilgili olan kısımların idare tarafından karşılanmış olduğu, kendisiyle bir ilgisi bulunmayan üçüncü kişileri ilgilendiren bilgilerin ise özel hayatın gizliliği kapsamında olduğu, bu sebeple itirazın reddine” karar verilmiştir.
15. Başvuran 21/10/2020 tarihli dilekçesiyle başvurusunun BEDK tarafından yeniden incelenmesini talep etmiştir. BEDK tarafından verilen 18/11/2020 tarihli ve 2020/1606 sayılı Kararda ise “Bilgi Edinme
Değerlendirme Kurulunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 12/4 fıkrası uyarınca itirazın incelenmesi neticesinde, karara dayanak teşkil eden bilgi veya belgelerden herhangi bir eksiklik, sahtecilik ve benzeri bir durum tespitine yönelik ya da esası etkileyecek yeni bir bilgi veya belge sunulmadığı görülmekle birlikte, 4982 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatta Kurul kararına itiraz gibi bir başvuru yolu bulunmadığı, mezkur karara karşı sadece 60 gün içinde idari yargıya başvurulabileceği değerlendirildiğinden, itirazın usulden reddine” karar verildiği görülmüştür.
16. Öncelikle belirtmek gerekir ki, başvuranın okul yönetimini muhatap 01/07/2020 tarihli dilekçesinde 2019-2020 yıllarının belirtilen aylarına ait ek ders ücret çizelgelerini talep ettiği, çizelgelerin “tüm öğretmenler ve yöneticileri” ya da sadece “şahsını” kapsayacağı şekilde bir ayrım yapmadığı görülmüş, ancak tarafına eksik ödeme yapıldığı tahmin ve şüphesiyle bu bilgi edinme başvurusunu yaptığı dikkate alındığında, tüm öğretmenler ve yöneticileri kapsayan çizelgeleri talep ettiği tespit edilmiştir.
Bununla birlikte, başvuran tarafından Kurumumuza yapılan başvuruda sadece kendine ait çizelgeleri talep ettiği beyan edildiğinden, inceleme bu yönde yapılmıştır.
17. Bilindiği üzere, demokratik ve şeffaf yönetimin gereği olan bilgi edinme hakkı, 9/10/2003 tarihli ve
4982 sayılı yasa ile yürürlüğe girmiş, 2010 yılında gerçekleşen Anayasa değişikliği ile de anayasal
güvenceye kavuşturulmuştur.
18. Eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarına ilişkin esas ve usullerin düzenlendiği 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun 4 üncü maddesinde, herkesin bilgi edinme hakkına sahip olduğu, 5 inci maddesinde ise, kurum ve kuruluşların bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere gerekli idari ve teknik tedbirleri almakla yükümlü olduğu hükümlerine yer verilmiştir.
19. Kanunun 3 üncü maddesinde “Bilgi veya belgeye erişim: İstenen bilgi veya belgenin niteliğine göre, kurum ve kuruluşlarca, başvuru sahibine söz konusu bilgi veya belgenin bir kopyasının verilmesi” olarak
/
tanımlanmış, kopya verilmesinin mümkün olmadığı hâller için ayrıca düzenleme yapılmıştır. Bu husus
Kanunun 10 uncu maddesinde de tekrarlanarak; kurum ve kuruluşların, başvuru sahibine istenen belgenin onaylı bir kopyasını vermekle yükümlü oldukları belirtilmiştir. Kanunun 9 uncu maddesi uyarınca, talep edilen bilgi veya belgelerde, gizlilik dereceli veya açıklanması yasaklanan bilgiler var ve ayrıştırılabiliyor ise, bilgi veya belgelerin bunlar çıkarıldıktan sonra başvuranın bilgisine sunulması gerektiği düzenlenmiştir.
20. Kanunun “Başvuruların cevaplandırılması” başlıklı 12 nci maddesinde ise “Kurum ve kuruluşların, bilgi edinme başvurularıyla ilgili cevaplarını yazılı olarak veya elektronik ortamda başvuru sahibine bildirileceği hüküm altına alınmıştır. Benzer bir hükme Kanunun uygulama Yönetmeliğinin 18 inci maddesinde de yer verilmiş kurum ve kuruluşların, bilgi edinme başvurularıyla ilgili cevaplarını yazılı olarak veya elektronik ortamda başvuru sahibine bildirecekleri, ancak başvuru sahibine elektronik posta yoluyla verilecek cevapların, kurum ve kuruluşların bilgi edinme birimleri aracılığıyla gönderileceği belirtilmiştir. Yönetmeliğin 19 uncu maddesinde ise kurum ve kuruluşlardan belge istenmesi halinde, başvuru sahibine istenen belgenin onaylı bir kopyasının verileceği; elektronik ortamdaki bilgi veya belgelerin, elektronik posta, veri kopyalamaya yarayan diskler ve diğer araçlarla verilebileceği belirtilmiştir.
21. Belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, 4982 sayılı Kanun uyarınca kurum ve kuruluşlardan bilgi veya belge talep edilmesi halinde, talep edilen bilgi ve belgenin Kanundaki istisnalar dışında olması kaydıyla, onaylı bir kopyasının başvuru sahibine verilmesi gerektiği ve yapılan başvuruya yazılı olarak veya elektronik ortamda cevap verilmesi gerektiği açıktır. Yönetmeliğin ilgili hükümlerinde, kullanılan “elektronik ortam” ifadesinin başta elektronik posta olmak üzere, veri kopyalamaya yarayan diskler ve diğer araçlar olarak açıklandığı görülmektedir. Ayrıca kişilerin dilekçe ve bilgi edinme başvurularına konu talep ve şikayetlerinin etkin ve hızlı bir şekilde alınarak takip edilmesi ve sonuçlandırılması amacıyla oluşturulan CİMER, e-devlet, açıkkapı gibi resmi internet siteleri de bu mevzuata uygun olarak oluşturulmuş elektronik ortamlardır.
22. Bu çerçevede, GSM numaraları üzerinden iletilen SMS mesajlarının mevzuatta geçen “elektronik ortam” kapsamında olup olmadığı hususu tartışmaya açık olmakla birlikte, somut başvuruda başvuran tarafından idareye yazılı olarak başvuru yapıldığı dikkate alındığında, başvuranın talep ettiği çizelgenin onaylı bir kopyasının iletilmesi gerekirken, “bu bilgilerin SMS yolu ile iletildiği” belirtilerek onaylı kopyanın verilmediği ve ayrıca idarece, anılan başvuruya olumsuz cevap verildiği halde bu işleme karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmediği tespit edilmiş olup; idarenin 24/07/2020 tarihli sayılı işleminin 4982 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatına uyarlı olmadığı değerlendirilmiştir.
23. Öte yandan, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından Kurumumuza iletilen bilgi-belgeler arasında SMS ile yapılan paylaşımları belgelendiren herhangi bir somut veri sunulmamış, dolayısıyla talebe konu bilgilerin başvurana ulaşıp ulaşmadığı teyit edilememiştir.
24. Nitekim başvuran idare tarafından elektronik ortamda tarafına iletilen herhangi bir bilgi veya belge bulunmadığını, bunun SMS mesajlarından kontrol edilebileceğini iddia ve ifade etmektedir. Bu itirazla gittiği BEDK’nın itirazın konusunu yanlış yorumladığını, BEDK tarafından verilen kararlarda eksik ve hatalı inceleme yapıldığını, eksik incelemeyle verilen BEDK kararlarının yeniden incelenmesini talep etmektedir.
/
25. BEDK’nın 2020/956 sayılı Kararı kapsamında yapılan incelemede, başvuranın elektronik ortamda tarafına iletilen herhangi bir belge bulunmadığı yönündeki iddiası üzerine araştırma yapılmadığı, idareden alınan “SMS ile talebe konu bilginin başvurana gönderildiğine” ilişkin beyanın esas kabul edildiği, idareden ya da başvuranın telefon hattı üzerinden bu bilginin paylaşıldığına ilişkin herhangi bir somut veri olmaksızın başvuranın talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır. Başvuranın yazılı başvurusuna cevaben, idare tarafından talep edilen belgenin onaylı bir kopyasının başvurana verilmediği ve talep edilen bilginin SMS üzerinden paylaşıldığına ilişkin idare beyanının somut veri ile teyit edilmeksizin kabul edildiği tespiti karşısında, bahse konu BEDK kararının ve aynı gerekçeyle, kararın yeniden incelenmesi için yapılan itiraz üzerine verilen 2020/1606 sayılı BEDK kararının hukuka uyarlı olmadığı değerlendirilmiştir.
26. Öte yandan, başvuran, Okul Müdürlüğü tarafından bilgi edinme hakkının engellendiğini iddia etmekte ve bu kapsamda bilgi edinme hakkını engelleyen Okul Müdürlüğü hakkında 4982 sayılı Kanunun 29 uncu ile Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına ilişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmeliğin 42 nci maddesi ve Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulunun vermiş olduğu emsal kararlar uyarınca disiplin işlemi başlatılmasının teklif ve talep etmekte ise de; başvuranın bu talebi kapsamında İlçe Mili Eğitim
Müdürlüğüne başvuru yaptığına ilişkin bir tespit yapılamamıştır. Bu kapsamda; ilgili idarece, söz konusu
Kanun ve Yönetmelik hükmü kapsamında gerekli (Kanunun uygulanmasında ilgili memurların ihmâli, kusuru veya kastı bulunup bulunmadığına ilişkin) değerlendirme ve işlemlerin tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
27. Yukarıdan bu yana yapılan açıklamalar kapsamında sonuç olarak; başvuranın 01/07/2020 tarihli dilekçesine Okul idaresince verilen 24/07/2020 tarihli sayılı cevabi yazının 4982 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatına uyarlı olmadığı değerlendirilmiş olup, başvuranın şahsına ait 2019 yılı Kasım ve
Aralık; 2020 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran aylarını gösteren Ek Ders Ücret
Çizelgelerinin onaylı birer suretinin başvurana verilmesi ve söz konusu çizelgenin verilmemesiyle ilgili olarak bahsi geçen Okul Müdürlüğü hakkında, 4982 sayılı Kanunun 29 uncu ile Kanunun Uygulama
Yönetmeliğinin 42 nci maddesi kapsamında, gerekli değerlendirmenin ve işlemlerin yapılması hususlarında
Esenyurt Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne; bu kararda belirtilen hususlar ışığında 2020/956 ve 2020/1606 sayılı kararlarının Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulunun Çalışma Usul ve Esasları
Hakkında Yönetmeliğin itirazla ilgili 12/4 üncü maddesi kapsamında yeniden gözden geçirilmesi hususunda Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu’na tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 28. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir.
29. Okul Yönetiminin başvuranın bilgi ve belge talebine ilişkin cevabi yazısı incelendiğinde, yazılı olarak talep edilen bilgi ve belgelerin onaylı kopyalarının başvuranlara verilmesinin mevzuatın gereği olduğu kadar iyi yönetim ilkelerinden olan “şeffaflık” ve “hesap verebilirlik” ilkelerinin de gereği olduğu; ancak idare tarafından bu ilkelere uygun hareket edilmediği değerlendirilmiştir.
30. Diğer taraftan, Anayasasının “Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunması” başlıklı 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında, “Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.” hükmü yer almakta olup, bu hüküm tüm idareler için bağlayıcıdır.
31. Okul Yönetiminin başvuranı muhatap 24/07/2020 tarihli sayılı yazısında hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmediği görülmüş olup, gerek Anayasadaki amir hükme, gerekse “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine de uygun hareket edilmediği değerlendirilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkelere uygun hareket etmesi beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
32. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup görevli ve yetkili idare mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
2019 yılı Kasım ve Aralık; 2020 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran aylarını gösteren Ek Ders
Ücret Çizelgelerinin onaylı birer suretinin başvurana verilmesi ve söz konusu çizelgenin verilmemesiyle ilgili olarak bahsi geçen Okul Müdürlüğü hakkında, 4982 sayılı Kanunun 29 uncu ile Kanunun Uygulama
Yönetmeliğinin 42 nci maddesi kapsamında, gerekli değerlendirmenin ve işlemlerin yapılması hususlarında ESENYURT KAYMAKAMLIĞI İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ’NE; Bu kararda belirtilen hususlar ışığında 2020/956 ve 2020/1606 sayılı kararlarının yeniden gözden geçirilmesi hususunda BİLGİ EDİNME DEĞERLENDİRME KURULU’NA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA;
Bu kararın, başvurana, Esenyurt Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne ve Bilgi Edinme
Değerlendirme Kurulu’na tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Esenyurt Kaymakamlığı İlçe Milli
Eğitim Müdürlüğü ve Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin veya eylemin 30 (otuz) gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi