| ÖZET: Bu Sayıştay kararında, İl Encümeni tarafından sosyal fayda amacıyla birliğe ödenek aktarımının hukuka aykırı olduğu belirtilmektedir. Ödenek aktarımı, İl Genel Meclisi kararı ve Vali onayı olmadan gerçekleştirilmiştir. 5302 sayılı Kanun’un 64. maddesi uyarınca ortak projeler için gerekli prosedür izlenmemiştir. Aktarılan ödenek, il özel idaresinin yetki alanında olmasına rağmen, bu yetkinin yalnızca kurum tarafından kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır. Dolayısıyla, yapılan harcama yasal bir dayanağa sahip değildir. Sonuç olarak, mevzuata aykırı ödeme nedeniyle oluşan kamu zararı, ilgili kişilerden tahsil edilmek üzere karara bağlanmıştır. Bu durum, kamu kaynaklarının yönetiminde yasal prosedürlerin önemini ortaya koymaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Özel İdareler |
| Yılı | 2012 |
| Dairesi | 1 |
| Karar No | 10319 |
| İlam No | 167 |
| Tutanak Tarihi | 13.3.2014 |
| Kararın Konusu | Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar |
BİRLİĞE ÖDENEK AKTARMA
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun “Köylere hizmet götürme birlikleri” başlıklı 18 inci maddesinde; “(…)
Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri; köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarını, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri köylere hizmet götürme birliklerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilirler. Aktarma işlemi merkezi idare kuruluşlarında ilgili bakanın, il özel idarelerinde valinin onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. Bu takdirde iş, birliğin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. (…) Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri tarafından aktarılacak ödeneklerle gerçekleştirilecek yatırımlar, birliğin hizmet ve görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın yapılabilir.
(…)
İl özel idaresi bütçe gelirlerinin ne kadarının köylere hizmet götürme birliklerine aktarılacağı, köylere hizmet götürme birliklerinin sunacağı yatırım plânı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerine göre il genel meclisince kararlaştırılır.
(…)”
Denilmektedir.
Bu hükümlere göre; il özel idareleri, köylere hizmet götürme birliklerine, köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarının gerçekleşmesi için ödenek aktarımında bulunulabilmektedir. İl özel idaresi bütçe gelirlerinin ne kadarının köylere hizmet götürme birliklerine aktarılacağının ise, köylere hizmet götürme birliklerinin sunacağı yatırım plânı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerine göre il genel meclisince kararlaştırılması ve kararlaştırılan ödeneğin aktarma işleminin, Vali onayı ile yapılması gerekmektedir.
İl Encümeni, 20.09.2012 tarih ve 389 sayılı kararıyla, sosyal fayda ve gazilerin ve şehit yakınlarının moral ve motivasyonu için düzenlenecek olan ….. Gezisi için ….. Birliğine ödenek aktarılmasına karar vermiş ve aktarma yapılacak hizmetler arasında olmayan bu faaliyet için İdare, ödenek aktarımı yapmıştır.
Bununla birlikte ödenek aktarımı sırasında, aktarımın İl Genel Meclisi kararı kapsamında olup olmadığı araştırılmamış ve Vali onayı da alınmamıştır.
Diğer taraftan, 5302 sayılı Kanunun 64 üncü maddesi uyarınca ortak projeyle hizmet sunumu, il genel meclisi kararı üzerine yapılacak anlaşma ile mümkün iken; bu prosedür, izlenmemiştir. Kaldı ki bu prosedür izlense dahi yapılan işlem, ortak bir proje olmayıp, kaynak aktarılarak il özel idaresi uhdesindeki bir hizmetin, başka bir kuruma gördürülmesi niteliğindedir.
Her ne kadar sunulan hizmet, il özel idaresinin görev ve yetki alanında olsa da; bu görev ve yetki, ancak Kurum tarafından kullanıldığı takdirde yasal bir hizmet ve harcamaya dönüşmektedir. Dolayısıyla bu husus, ödemeye yasal dayanak oluşturmamaktadır.
Belirtilen nedenlerle, mevzuata aykırı ödeme yapılmasından kaynaklanan ….. TL kamu zararının;
Gerçekleştirme görevlisi ….., harcama yetkilisi ….., İl Encümen Başkanı ….. ile İl Encümen Üyeleri ….., müştereken ve müteselsilen, temyiz yolu açık olmak üzere 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile tazminen tahsiline, oy birliğiyle,