5510 Sayılı Kanun Kapsamında Sigorta Bildirimlerinin İptali: 4/1-(a) ve 4/1-(b) Arasındaki Geçişin Hukuka Aykırılığı Üzerine Değerlendirme (Yargıtay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk
onecikan-yargitay

ÖZET: Uyuşmazlık, davacının ortağı olduğu şirketten 5510 sayılı Kanun’un 4/1-(a) maddesi kapsamında sigorta bildirimlerinin kesintisiz devam etmesi ve bu primlerin iptal edilerek 4/1-(b) kapsamına alınması yönündeki Kurum işleminin hukuka uygunluğu üzerinedir. Davacı, Kurumun genelgesi ile 4/a hizmetlerinin iptal edilmesinin müvekkilinin emeklilik dönemi yaklaşırken büyük bir mağduriyete sebep olduğunu ve bu işlemin yasal düzenlemelere aykırı olduğunu iddia etmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi, davacının istinaf başvurusunu esastan reddederek, ilk derece mahkemesinin kararını onamıştır. Mahkeme, tarafların iddia ve savunmalarını, dayandıkları belgeleri ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarını değerlendirerek, davacının temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığını belirtmiştir.

Sonuç olarak, Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi kararını onayarak, davacının Kurum işleminin iptali talebini reddetmiştir. Bu durum, normlar hiyerarşisi ve kanunların geriye yürüme yasağı ilkesi çerçevesinde değerlendirildiğinde, davacının haklarının geriye dönük olarak iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğu iddialarının mahkemece dikkate alınmadığını göstermektedir.

10. Hukuk Dairesi         2024/6346 E.  ,  2024/6363 K.

    “İçtihat Metni”

    MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
    SAYISI : 2021/2542 E., 2024/337 K.
    KARAR : Esastan ret
    İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 20. İş Mahkemesi
    SAYISI : 2020/383 E., 2021/421 K.

    Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve tespit davasında yapılan yargılama neticesinde İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

    İlk Derece Mahkemesi kararının davacı vekilince istinafı üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

    Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

    I. DAVA
    Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 18.07.2007 tarihi itibariyle … Tekstil Gıda İnş Taah. San ve Tic. Ltd. Şti’nin ortağı ve 4/a sigortalısı çalışanı olduğunu, çalışmasının kesintisiz olarak devam ettiğini, 14.01.2020 tarihinde hisselerinin tamamını devrettiğini, hem 4/a hem 4/b tescili bulunduğunu, müvekkilinin emeklilik dönemi yaklaşırken Kurumun bir genelge ile 4/a hizmetlerini iptal ederek, 4/b tescilini yaparak büyük bir mağduriyete sebebiyet verdiğini, Kurum işleminin mülga 506 sayılı Kanun ile 5754 sayılı Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 33 üncü maddesi ile 5510 sayılı Kanun’un 53 üncü maddesine eklenen yasal düzenlemelere aykırı olduğu belirterek, müvekkilinin 4/a kapsamında sigortalı olduğunun tespitini ve aksine Kurum işleminin iptalini talep etmiştir.

    II. CEVAP
    Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; limited şirket ortaklarının yasal düzenlemelere göre 4/b sigortalısı olduğunu, 2019/9 sayılı genelge uyarınca davacının 632450 sicil numaralı Vasıl Tekstil Ltd Şti’nde 11.07.2007- 14.01.2020 tarihleri arasındaki ortaklığı sebebiyle 4/b kapsamında olduğunu, Kurum işleminin yasal düzenlemeler çerçevesinde yapıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

    III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar vermiştir.

    IV. İSTİNAF
    A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

    B.İstinaf Sebepleri
    Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin 18.07.2007 tarihi itibariyle … Tekstil Gıda İnş Taah. San ve Tic. Ltd. Şti’nin ortağı ve 4/a sigortalısı çalışanı olduğunu, çalışmasının kesintisiz olarak devam ettiğini, 14.01.2020 tarihinde hisselerinin tamamını devrettiğini, hem 4/a hem 4/b tescili bulunduğunu, müvekkilinin emeklilik dönemi yaklaşırken Kurumun bir genelge ile 4/a hizmetlerini iptal ederek, 4/b tescilini yaparak büyük bir mağduriyete sebebiyet verdiğini, Kurum işleminin mülga 506 sayılı Kanun ile 5754 sayılı Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 33 maddesi ile 5510 sayılı Kanun’un 53 üncü maddesine eklenen yasal düzenlemelere aykırı olduğu belirterek, hukukumuzda kural olarak kanunların yürürlük tarihinden sonraki olay ve işlemlerde uygulanmak üzere kabul edileceğini, müvekkilinin de yasaya ve usule uygun şekilde 2020/1 dönemine kadar 4/a kapsamında sigorta bildirimine kesintisiz devam ettiğini ancak sigorta primlerinin iptal edildiğini, genelge ile kanuna aykırı bir düzenleme yapılmış olup, normlar hiyerarşisi ve kanunların geriye yürüme yasağa ilkesi uyarınca haklarının geriye dönük olarak iptal edilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, dosyada alınan bilirkişi raporunun seçenekli düzenlendiğini, raporun (b) seçeneğinde Kurum işleminin hukuka aykırılığının ortaya konulduğunu, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

    C. Gerekçe ve Sonuç
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

    V. TEMYİZ
    A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

    B. Temyiz Sebepleri
    Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

    C. Gerekçe
    1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
    Uyuşmazlık, ortağı olduğu şirketten 5510 sayılı Kanun’un 4/1-(a) maddesi kapsamında bildirimleri yapılan ve bildirimi kesintisiz devam eden davacının, bu primlerinin iptal edilerek 4/1(b) kapsamına alınması yönündeki Kurum işleminin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

    2. İlgili Hukuk
    6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun’un 53 üncü maddesi hükümleridir.

    3. Değerlendirme
    1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

    2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

    VI. KARAR
    Açıklanan sebeplerle;
    Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

    Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

    05.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.