|
ÖZET: Başvuran, Kocaeli Derince İlçesi’nde yer alan 60 Evler üst geçidinin yıprandığını ve bu durumun yaya ile araç trafiği için tehlike oluşturduğunu belirterek, üst geçidin yıkılıp asansörlü yeni bir yaya geçidi yapılmasını talep etmiştir. Başvuru, 02/09/2019 tarihinde Kamu Denetçiliği Kurumu’na yapılmış ve ilgili idareden bilgi talep edilmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğü, mevcut üst geçidin yenilenmesi için proje çalışmalarının sürdüğünü, ancak belirli bir takvim sunmadığını ifade etmiştir.
Kamu Denetçisi, idarenin başvuruya ilişkin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu değerlendirerek, yaya üst geçidinin yenilenmesi için acil bir program dâhilinde harekete geçilmesi gerektiğini önermiştir. Kamu hizmetlerinin etkin bir şekilde sunulması için şeffaflık, hesap verebilirlik ve belirlilik ilkelerine uyulması gerektiği vurgulanmıştır. İdarenin, başvuru sahibine süreç hakkında net bilgi vermemesi, belirsizlik yaratmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, Karayolları Genel Müdürlüğü’ne, yaya üst geçidinin güvenliğini sağlamak amacıyla yenilenmesi için gerekli adımların ivedilikle atılması yönünde tavsiyede bulunmuştur. İlgili idarenin, bu tavsiyeye 30 gün içinde yanıt vermesi gerekmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/3194-S.20.5087
BAŞVURU NO : 2019/14937
KARAR TARİHİ : 27/02/2020
TAVSİYE KARARI
KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, 60 Evler üst geçidinin yıkılarak asansörlü yaya üst geçidi yapılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 02/09/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Şikâyetçi …, Kocaeli İli Derince İlçesi Yavuz Sultan Mahallesinden geçen ve karayolu
üzerinde yıllar önce yapılmış 60 Evler üst geçidi bulunduğunu, zaman içerisinde araçların çarpmaları, 1999 depremi gibi etkenlerle üst geçidin yıprandığını, gövdesinde bulunan büyük metal parçaların kaynak yerlerinden koptuğunu, söz konusu durumun yaya ve araç trafiği için can ve mal güvenliği açısından tehlike arz ettiğini, konuyla ilgili Kurumumuza başvuru yaptığını ve köprünün 2019 yılı içinde yenileceğinin bildirilmesine karşın şimdiye kadar bir işleme başlanmadığını, köprünün çok kötü durumda olduğunu iddia ederek 60 Evler üst geçidinin yıkılarak yaşlı ve engelliler için asansörlü yaya üst geçidi yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Karayolları Genel Müdürlüğü’nden
bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. İlgili idarenin 13/11/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1) Kocaeli İli Derince İlçesi Yavuz Sultan Mahallesinde Karayolları Genel Müdürlüğünün
sorumluluğundaki 100-07 K.K. devlet yolunun 44+900 km.sinde yer alan mevcut yaya üst geçidinin işlevini sağlayabilecek yeni bir yaya üst geçidi yapılabilmesi için gerekli proje çalışmalarının devam ettiği, proje çalışmalarının tamamlanmasının ardından tespit edilecek yerin imar planları, kamulaştırma, yer altı ve yer üstü hizmet tesisatları bakımından uygun bulunması halinde yapım çalışmalarına başlanabileceği açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
3) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” ,
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri
Hakkında Kanunun “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinde, “Devlet yolları: Belediyeler veya diğer kurumların sorumluluğunda bulunan yollar dışında kalan ve transit trafiği, illere, limanlara, tersanelere, hava alanlarına, demiryolu istasyonlarına, sınır kapılarına kesintisiz olarak ulaştıran ana karayollarını,…ifade eder.”,
6) 13/04/2005 tarihli ve 25785 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Görevlileri Etik
Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Görevin Yerine
Getirilmesinde Kamu Hizmeti Bilinci” başlıklı 5 inci maddesinde, “Kamu görevlileri, kamu hizmetlerinin yerine getirilmesinde; sürekli gelişimi, katılımcılığı, saydamlığı, tarafsızlığı, dürüstlüğü, kamu yararını gözetmeyi, hesap verebilirliği, öngörülebilirliği, hizmette yerindeliği ve beyana güveni esas alırlar.”,
6.1) “Hizmet Standartlarına Uyma” başlıklı 7 nci maddesinde, “Kamu kurum ve
kuruluşlarının yöneticileri ve diğer personeli, kamu hizmetlerini belirlenen standartlara ve süreçlere uygun şekilde yürütürler, hizmetten yararlananlara iş ve işlemlerle ilgili gerekli açıklayıcı bilgileri vererek onları hizmet süreci boyunca aydınlatırlar.”,
6.2) 31/07/2009 tarihli ve 27305 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Hizmetlerinin
Sunumunda Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin “Vatandaşın bilgilendirilmesi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kanunî sınırlamalar saklı kalmak kaydıyla idare, sunduğu hizmetlere ilişkin bilgileri ve mevzuatı, basılı ya da elektronik ortamda duyurur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından, İdarenin başvuruya konu işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı
olduğu değerlendirilerek, başvuruya konu yaya üst geçidinin can ve mal emniyetini sağlamak amacıyla yenilenmesi işinin belirli bir program dâhilinde ivedilikle yerine getirilmesi hususunda ilgili idareye tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, Kocaeli İli Derince İlçesi Yavuz Sultan
Mahallesinden geçen 60 Evler üst geçidinin yıprandığını, gövdesinde bulunan büyük metal parçaların kaynak yerlerinden koptuğunu, söz konusu durumun yaya ve araç trafiği için can ve mal güvenliği açısından tehlike arz ettiğini iddia ederek 60 Evler üst geçidinin yıkılarak yaşlı ve engelliler için asansörlü yaya üst geçidi yapılmasını talep etmektedir.
9) Şikâyetçi …’ın ilk olarak 18/02/2019 tarihinde Kurumumuza başvuru yaptığı, şikâyet
konusuyla ilgili yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, 12/03/2019 tarihli ve … sayılı yazı ile Karayolları Genel Müdürlüğü’nden bilgi ve belge talebinde bulunulduğu, ilgili idareden alınan 22/03/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazıda özetle, Kocaeli İli Derince İlçesi Yavuz
Sultan Mahallesinde Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğundaki 100-07 K.K. devlet yolunun 44+900 km.sinde yer alan mevcut yaya üst geçidinin yıkılıp yeniden yapılması hususunun, 2019 yılı içerisinde Karayolları 1. (İstanbul) Bölge Müdürlüğü tarafından
“Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü Sorumluluğunda Bulunan Yolların Muhtelif Kesimlerinde
Çelik Konstrüksiyon Yaya Üst Geçitlerinin Yapılması ve Mevcut Yaya Üst Geçitlerinin Bakım ve Onarımının Yapılması İşi” kapsamında gerçekleştirileceği belirtilmiştir. Anılan cevabi yazı üzerine ilgili idare ile yapılan telefon görüşmesinde, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale Olur’u verildiği, şikâyete konu yaya üst geçidinin programa alındığı ve 2019 yılında yapılacağı ifade edilmiştir. Bu kapsamda başvuruya konu talebin ilgili idare tarafından yerine getirilmesine yönelik çalışmaların başlatıldığı anlaşıldığından Kurumumuzca 02/04/2019 tarihinde Dostane Çözüm Kararı verilmiş olup, diğer taraftan şikâyete konu talebin makul sürede çözüme kavuşturulmaması durumunda Kurumumuza yeniden başvuru yapabileceği hususu başvurana bildirilmiştir.
10) Ardından başvuran tarafından, 60 Evler üst geçidinin yeniden yapılmasına yönelik ilgili
idarece herhangi bir işleme başlanmadığı gerekçesiyle tarihinde yeniden
Kurumumuza başvuru yapılmıştır. Kurumumuzun bilgi ve belge talebine istinaden Karayolları
Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazı incelendiğinde, mevcut yaya üst geçidinin işlevini sağlayabilecek yeni bir yaya üst geçidi yapılabilmesi için gerekli proje çalışmalarının devam ettiği, proje çalışmalarının tamamlanmasının ardından tespit edilecek yerin imar planları, kamulaştırma, yer altı ve yer üstü hizmet tesisatları bakımından uygun bulunması halinde yapım çalışmalarına başlanabileceği belirtilmiştir. Ancak ilgili idare tarafından, şikâyete konu yaya üst geçidinin ne zaman yapılacağına ilişkin bir takvim veya program bilgisi sunulmadığı, ‘süre’ hususunun belirsiz bırakıldığı tespit edilmiştir.
11) Anayasa Mahkemesinin 18/10/2003 tarihli ve E.2003/67, K.2003/88 sayılı kararında;
“Hukukun üstünlüğünün egemen olduğu bir devlette hukuk güvenliğinin sağlanması hukuk devleti ilkesinin yerine getirilmesi zorunlu koşullardandır. Bireyin insan olarak varlığının korunmasını amaçlayan hukuk devletinde vatandaşların hukuk güvenliğinin sağlanması zorunludur. Devlet açık ve belirgin hukuk kurallarını yürürlüğe koyarak bunları uyguladığı zaman hukuk güvenliği sağlanır.” belirtilmektedir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
12) Bununla birlikte kamu hizmetlerinin vatandaşlar için yaşamsal bir önemi bulunmaktadır.
Kamu hizmetinin, halkın beklentileri doğrultusunda sunulması ve hizmet alıcılarının maddi ve manevi bakımdan tatmin edilmeleri, kamu idarelerinin hızlı hareket edebilmelerine ve isabetli kararlar alabilmelerine bağlıdır.
13) 12/10/2018 tarihli ve 30563 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2018/13 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde, “Kamu hizmetlerinin yerine getirilmesinde sorun çözen, çözüm üreten, sonuç ve vatandaş odaklı devlet anlayışı ile bürokrasinin azaltılması
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin öncelikli hedeflerindendir. Kamu hizmetlerinde hantallığa sebebiyet veren hususların ortadan kaldırılması, milletimize hizmetlerin süratli ve en iyi şekilde sunulması, devlet ve millet bütünleşmesini zedeleyen davranışlardan kaçınılması gerekmektedir. Bu itibarla; kamu kurum ve kuruluşlarına yapılan tüm başvurularda, talebin sonuçlandırılması başka bir idari makamın görev alanında kalsa dahi, başvurular anında incelenerek takip edilecek, talebin ilk başvuru yerinde neticelendirilmesine özen gösterilecek, başvuru sahibine yapılan işleler hakkında gecikmeksizin nihai ve kesin bilgi verilecek, başvuruların süratli ve doğru sonuçlandırılması amacıyla gerekli tüm tedbirler alınacaktır.” ifade edilmiştir.
14) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, 100-07 K.K. devlet yolunun
44+900 km.sinde yer alan yaya üst geçidinin yenilenmesi hususunda idare tarafından belirli bir süre verilmemesinin ‘belirlilik’ ilkesine aykırı olduğu tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Kocaeli
İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamında göre, BAŞVURUNUN KABULÜNE; Kamu hizmetinin sunulmasındaki temel ilkelerden “saydamlık”, “hesap verilebilirlik”
“öngörülebilirlik” ve “belirlilik” ilkelerinden hareketle; başvuruya konu yaya üst geçidinin can
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
ve mal emniyetini sağlamak amacıyla yenilenmesi işinin belirli bir program dâhilinde ivedilikle yerine getirilmesi hususunda KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Karayolları Genel
Müdürlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.