6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında gecikme zammı, tecil faizi, ödeme emri ve cebri tahsil süreçleri 2024 sonrasında önemli oran değişikliklerine sahne oldu. Bu alanda geçmiş dönem borçları değerlendirilirken başvuru tarihi, vade tarihi ve oran değişikliğinin yürürlük tarihi birlikte dikkate alınmalıdır.
2024: Tecil faizi %48’e yükseldi
21 Mayıs 2024 tarihli Tahsilat Genel Tebliği (Seri: C Sıra No: 8) ile yıllık tecil faizi oranı %36’dan %48’e çıkarıldı. Yeni oran, Tebliğin yayımı tarihinden itibaren yapılan tecil başvurularına uygulanmaya başladı.
Tebliğ, geçiş uygulamasını da açıkça düzenledi. Yayım tarihinden önce yapılan tecil başvuruları ve daha önce tecil edilip şartlara uygun ödenen borçlarda eski oran korunurken, ihlal sonrası yeniden tecil gibi durumlarda dönemsel oran ayrımı yapılması gerektiği belirtildi.
2024: Gecikme zammı aylık %4,5 oldu
21 Mayıs 2024 tarihinden itibaren gecikme zammı oranı her ay için %4,5 olarak uygulanmaya başladı. Gecikme zammı, vadesinde ödenmeyen amme alacaklarında vadenin bitiminden ödeme tarihine kadar hesaplanır.
2025: Tecil faizi %39’a indirildi
13 Kasım 2025 tarihli Tahsilat Genel Tebliği (Seri: C Sıra No: 9) ile yıllık tecil faizi %48’den %39’a indirildi. Yeni düzenleme, önceki başvurular ve devam eden teciller bakımından geçiş hesabını da ayrıntılı biçimde düzenledi.
Bu nedenle uzun süreli tecil dosyalarında tek bir faiz oranı uygulamak her zaman doğru değildir. Başvuru ve ödeme dönemlerine göre farklı oranların uygulanması gerekebilir.
2025: Gecikme zammı aylık %3,7’ye indi
13 Kasım 2025 tarihinden itibaren gecikme zammı oranı aylık %3,7 olarak uygulanmaya başladı. 21 Mayıs 2024 ile 12 Kasım 2025 arasındaki dönem için aylık %4,5 oranı geçerliydi.
2026: Geçici avantajlı tecil uygulaması
2026 yılında yayımlanan özel düzenlemeyle, belirli tarihler itibarıyla vadesi geldiği halde ödenmemiş kamu alacakları için 31 Ağustos 2026’ya kadar yapılan başvurularda yıllık %39 yerine %29 tecil faizi uygulanmasına imkân tanındı. Bu özel uygulamada borcun türü, vade tarihi ve başvuru süresi mutlaka birlikte kontrol edilmelidir.
Tecil kapsamına girmeyen borçlar
6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi kapsamında her kamu alacağı tecil edilemez. GİB açıklamalarında geçici vergi, ÖTV, BSMV, ÖİV, birçok harç ve bazı kamu ihalesi damga vergilerinin genel tecil kapsamı dışında olduğu belirtilmektedir. Bu nedenle yalnız ödeme güçlüğü bulunması tecil için yeterli değildir.
Ödeme emrinde temel kontrol noktaları
- Alacak kesinleşmiş ve vadesi geçmiş mi?
- Ödeme emri usulüne uygun tebliğ edilmiş mi?
- Borcun bulunmadığı, kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı iddiası var mı?
- Kanuni temsilci veya ortak adına takip yapılıyorsa sorumluluğun şartları gerçekleşmiş mi?
- Asıl borçlu hakkında takip yolları gerektiği ölçüde tüketilmiş mi?
Tahsil zamanaşımı
Amme alacaklarında tahsil zamanaşımı kural olarak alacağın vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden yılın başından itibaren beş yıldır. Ancak ödeme, haciz, cebren tahsil işlemleri ve kanunda sayılan diğer sebepler zamanaşımını kesebilir. Bu nedenle yalnız vade tarihi değil, dosyadaki tüm tahsil işlemleri kronolojik olarak incelenmelidir.
Kritik tarih tablosu
- 21.05.2024: Tecil faizi %48, gecikme zammı aylık %4,5.
- 13.11.2025: Tecil faizi %39, gecikme zammı aylık %3,7.
- 2026 özel başvuru dönemi: Şartları sağlayan belirli borçlarda %29 tecil faizi imkânı.