|
ÖZET: Bu karar, 657 sayılı Kanunun 4/B maddesine tabi sözleşmeli personelin, 663 sayılı KHK’nın 45/A maddesi uyarınca kadroya geçirilme talebinin hukuki dayanaklarını incelemektedir. Başvuran, üç yıllık sözleşmeli çalışma süresini doldurduğunu ve bu nedenle 663 sayılı KHK’nın 45/A maddesi gereğince kadroya geçirilmesi gerektiğini iddia etmiştir. İdare, başvuranın atamasının 657 sayılı Kanunun 4/B bendi uyarınca yapıldığını belirterek talebini reddetmiştir. Ancak, Danıştay, 663 sayılı KHK’nın 45/A maddesinin, sözleşmeli personelin kadroya geçişine olanak tanıyan bir düzenleme olduğunu ve bu düzenlemenin başvuranı da kapsadığını vurgulamıştır.
Sonuç olarak, başvuranın kadroya geçirilmemesi işleminin eşitlik ilkesine aykırı olduğu değerlendirilmiş ve Sağlık Bakanlığı’na başvuranın talebinin yeniden değerlendirilmesi yönünde tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, kamu görevlileri arasında eşit muamele ilkesinin önemini ve hukukun üstünlüğünü vurgulamaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/16767-S.21.26850
BAŞVURU NO : 2021/15380
KARAR TARİHİ : 29/11/2021
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Sözleşmeli personelin kadroya geçirilme talebi hk.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 10/09/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran ÖSYM tarafından verilen 28 Ekim 2016 tarihli ilan metnine istinaden KPSS-2016/7 tercih süreci sonucunda 657 sayılı Kanunun 4/B maddesine tabi sözleşmeli personel olarak atamasının yapıldığını, 663 sayılı KHK’ya 3 Ekim 2016 tarihinde 45/A-4 “Sözleşmeli sağlık personelinden üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar talepleri halinde bulundukları yerde 657 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinin (A) bendi kapsamındaki kadrolara atanır” hükmünün eklendiğini, üç yılık çalışma süresini 31/03/2020 tarihinde doldurduğunu, Sağlık Bakanlığına 663 sayılı KHK’nın 45/A-4 hükmü uyarınca 657 sayılı Kanunun 4/A maddesine göre atamasının yapılmasını konu edinen dilekçesi ile başvurduğunu, talebinin ilgili idarece 657/4B Sözleşmeli Personel Açıktan Alım sonucuna göre atandığı gerekçesiyle reddedildiğini, ancak 663 Sayılı KHK 45/A-4 hükmünün atandığı tarihinden önce yayınlanmış olması nedeniyle Bakanlıkça talebinin reddedilmesinin kanuna aykırı olduğunu iddia ederek,
663 sayılı KHK’nın 45/A-4 hükmü uyarınca 657 sayılı Kanunun 4/A maddesine göre atamasının
yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza Sağlık Bakanlığı Yönetim
Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 24/08/2021 tarih ve E. sayılı cevabi yazıda özetle; başvurana ait ait sicil kayıtlarının tetkikinde 657/4B Sözleşmeli Personel Açıktan Alım sonucuna göre Şanlıurfa Eğitim ve Araştırma Hastanesine atamasının yapıldığı anlaşıldığından, 663 sayılı Sağlık
Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen 45/A maddesi kapsamında kadrolu pozisyona geçiş işlemi hakkında işlem tesis edilemediği,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdam şekilleri:’’ başlıklı 4’üncü maddesinde, “B) Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.”
6. 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname’nin “ Sözleşmeli sağlık personeli istihdamı” başlıklı 45/A maddesinde, (1)
Bakanlık ve bağlı kuruluşları, merkez teşkilatları hariç olmak üzere ve öncelikle personel istihdamında güçlük çekilen yerlerde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca ilgili mevzuatı gereği kura ile ataması öngörülenler dışında 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerde Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı kapsamında yer alan unvanlarla vize edilmiş pozisyonlarda bu maddede öngörülen şartlarla sözleşmeli personel istihdam edebilir.
(2) Bu kapsamdaki sözleşmeli sağlık personeli Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS) sonucuna göre
Bakanlık ve bağlı kuruluşlarına Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığı tarafından yapılacak yerleştirme ile atanabileceği gibi pozisyon ve ihtiyaç durumuna göre KPSS puanı esas alınarak
Bakanlık tarafından yapılacak sözlü sınavla da atama yapılabilir.
…
(4) Sözleşmeli sağlık personelinden üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar talepleri halinde bulundukları yerde 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (A) bendi kapsamındaki kadrolara atanır.
(5) Bu madde hükümlerine göre kadrolara atananların, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendi uyarınca sözleşmeli pozisyonlarda geçirdikleri hizmet süreleri, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilir.
…”
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. 657 sayılı Kanunun 4/B maddesine tabi sözleşmeli personel olarak çalışmakta olan başvuran, 663 sayılı
KHK’nın 45/A-4 hükmü uyarınca 657 sayılı Kanunun 4/A maddesine göre atamasının yapılmasını talep etmektedir.
9. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın talebinin ilgili idarece 657 sayılı
Kanunun 4/B bendi uyarınca Sözleşmeli Personel Açıktan Alım sonucuna göre atandığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
10. 657 sayılı Kanunun 4’üncü maddesinin (B) bendinde sözleşmeli personel, kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri olarak tanımlanmakta, 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesinde, Bakanlık ve bağlı kuruluşları, merkez teşkilatları hariç olmak üzere ve öncelikle personel istihdamında güçlük çekilen yerlerde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca ilgili mevzuatı gereği kura ile ataması öngörülenler dışında 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerde Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı kapsamında yer alan unvanlarla vize edilmiş pozisyonlarda bu maddede öngörülen şartlarla sözleşmeli personel istihdam edebileceği, bu kapsamdaki sözleşmeli sağlık personelinin Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS) sonucuna göre
Bakanlık ve bağlı kuruluşlarına Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığı tarafından yapılacak yerleştirme ile atanabileceği gibi pozisyon ve ihtiyaç durumuna göre KPSS puanı esas alınarak Bakanlık tarafından yapılacak sözlü sınavla da atama yapılabileceği, sözleşmeli sağlık personelinden üç yıllık çalışma süresini tamamlayanların talepleri halinde bulundukları yerde 657 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinin (A) bendi kapsamındaki kadrolara atanacağı, bu madde hükümlerine göre kadrolara atananların, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendi uyarınca sözleşmeli pozisyonlarda geçirdikleri hizmet sürelerinin, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirileceği öngörülmektedir.
11. Somut olayda, her ne kadar ilgili idarece başvuranın 657 sayılı Kanunun 4/B bendi uyarınca Sözleşmeli
Personel Açıktan Alım sonucuna göre atandığı gerekçesiyle başvuranın 663 sayılı KHK’nın 45/A maddesi kapsamında kadroya geçirilemeyeceği ileri sürülmekte ise de, 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesi ile öngörülen uygulamanın, sözleşmeli personel istihdamı yönünden yeni bir statü ortaya çıkarmadığını, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personelin kadroya geçişlerine imkan tanıyan bir düzenleme olduğunu öncelikle belirtmek gerekmektedir. Anılan
KHK’nın ilgili hükmünün madde metninde, sözleşmeli sağlık personelinin Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS) sonucuna göre Bakanlık ve bağlı kuruluşlarına Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM)
Başkanlığı tarafından yapılacak yerleştirme ile atanabileceğinin düzenlenmiş olması sebebiyle, söz konusu madde hükmünün açıktan sözleşmeli personel alım ilanıyla atanan personeli de kapsadığı tartışmaya yer bırakmayacak kadar açıktır. Kaldı ki, sözleşmeli personel alım ilanı ile ataması yapılan sözleşmeli personelin bu haktan yararlanamayacağına dair anılan KHK’da kısıtlayıcı bir düzenleme de yer almamaktadır.
12. Öte yandan, Anayasa Mahkemesinin 31.10.2013 tarihli ve E. 2013/23, K. 2013/123 sayılı kararında, Anayasa’nın 10. maddesinde belirtilen “yasa önünde eşitlik ilkesi’’nin hukuksal durumları aynı olanlar için
söz konusu olduğu, bu ilke ile eylemli değil hukuksal eşitliğin öngörüldüğü; eşitlik ilkesinin amacının, aynı durumda bulunan kişilerin yasalarca aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak ve kişilere yasa karşısında ayırım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemek olduğu; bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak yasa karşısında eşitliğin çiğnenmesinin yasaklandığı ifade edilmiştir.
13. Bu kapsamda, her ne kadar Kanun koyucu, memur ve diğer kamu görevlileri ile bunların dışında çalışanlarla ilgili olarak, Anayasada belirlenen kurallara bağlı kalmak, adalet, hakkaniyet ve kamu yararı ölçütlerini gözetmek koşuluyla düzenleme yapma yetkisine sahipse de, Kanunların uygulayıcısı olan idarelerce, 663 sayılı KHK’nın 45/A madde hükmünün aynı durum ve hukuki koşullarda görev yapan sözleşmeli personelin bir kısmı hakkında uygulanırken diğer kısmı hakkında uygulanmaması evrensel hukuk ilkelerinden olan eşitlik ve eşit muamele ilkelerine aykırılık teşkil edeceği gibi, çalışma barışını da bozacaktır. (Ankara 10. İdare Mahkemesinin 14.4.2021 tarihli E. 2021/346 K. 2021/678 sayılı Kararı)
Bu itibarla, 31.03.2020 tarihinde sözleşmeli statüde üç yılını doldurduğu anlaşılan başvuranın 663 sayılı
KHK’nın 45/A maddesinden yararlandırılmaması işleminin eşitlik ilkesine aykırı olduğu değerlendirilmektedir.
14. Nitekim, başvuru konusu talebin dava konusu edildiği uyuşmazlıklarda, Erzurum BİM 1. İdari Dava
Dairesinin 18.3.2021 tarih E. 2021/ 647, K. 2021/637 sayılı kararı, Ankara 10. İdare Mahkemesinin
14.4.2021 tarihli E. 2021/346 K. 2021/678 sayılı kararı ve Erzurum 2. İdare Mahkemesinin 7.7.2021 tarihli
E. 2021/783 K. 2021/1313 kararlarında da, “… 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesinin yürürlükte olduğu dönemde sözleşmeli statüde üç yılını doldurduğu açık olan davacının, mevzuatta aranan diğer şartları da sağlaması durumunda kadroya geçirilmesi gerekirken, davacının 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesi kapsamında istihdam edilmediğinden bahisle başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka, eşitlik ilkesine ve hakkaniyete uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” Yönünde hüküm kurulduğu görülmektedir.
15. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yargı içtihatları birlikte göz önünde bulundurularak, ilgili idarenin başvuranın talebinin reddedilmesi yönünde tezahür eden işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Şanlıurfa İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,
663 sayılı Kanunun 45/A maddesi hükmü uyarınca başvuranın kadroya geçirilmesi talebinin yeniden
değerlendirilmesi yönünde SAĞLIK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
SAĞLIK BAKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın başvurana ve gereği için SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Sadettin KALKAN
Kamu Başdenetçisi V.
/