657 sayılı Kanun’a göre atama tebliğinden itibaren 15 gün içinde göreve başlamayan memurun ataması iptal edilir mi (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/2842-S.23.4838

BAŞVURU NO : 2022/18049

KARAR TARİHİ : 08/03/2023

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

Atamanın iptali işleminin geri alınması talebi hk.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 07/12/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Samsun ili İlçe Millî Eğitim Müdürlüğünde kadrosunda görev yapmakta iken; 16.11.2021 tarihli Millî Eğitim Bakanlığının Merkez ve Taşra Teşkilatı

Personelinin Unvan Değişikliği yoluyla atanması kapsamında Kastamonu İl Millî Eğitim Müdürlüğüne programcı kadrosuna atandığını, Bakanlığa sunmuş olduğu 24/11/2021 tarihli dilekçesi ile aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği kapsamında iller arasında gerçekleştirilen bu atamasının ikametinin bulunduğu Samsun şehrine yapılmasını talep ettiğini, ancak dilekçesine cevap verilmediğini, taşra teşkilatında çalışan memurların mazeret durumu atamalarının yapılmayacağı ancak, atandığı müdürlük tarafından uygun görüş yazısı alınması ve ikametinin bulunduğu yerde boş norm olması durumunda geçici görevlendirme yapılacağı bilgisinin tarafına sözlü olarak verildiğini, atamasının yapıldığı Kastamonu İl

Millî Eğitim Müdürlüğünce ise kimseye uygun görüş yazısının verilmediği ve tarafına da verilmeyeceği bilgisine ilişkin sürecin görevden ayrılma ve başlamayı geciktirdiğini, Unvan Değişikliği Kılavuzunda görevden ayrılma ve göreve başlama ile ilgili bir tarih belirtilmemesine rağmen, göreve başlamaması söz konusu dahi değilken, tarafına atama iptali için herhangi bir sözlü veya yazılı tebligat veya bilgi de verilmeden atamasının iptali edildiğini, ancak, bu sınavda Bakanlık merkez teşkilatında çalışan personeller için atama kararnameleri görevlendirmeli yapılırken, taşra çalışanları için yerleşmiş olduğu

Müdürlükten görüş alınarak görevden ayrılma başlamalarının istendiğini, dolayısıyla, eşitlik ilkesinin göz ardı edildiğini iddia ederek, atamasının tekrarlanmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Milli Eğitim

Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 27/12/2022 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;

2.1. Başvuranın, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında görev yapan personeline yönelik yapılan unvan değişikliği sınavı çerçevesinde, Kastamonu İl Millî Eğitim Müdürlüğüne programcı unvanlı kadroya tercihine bağlı olarak atandığı, bu atamasının Samsun Valiliğince ilgiliye 28.02.2022 tarihinde tebliğ edildiği, bu işlem tebliğ edilmesine rağmen ilgilinin görevinden ayrılmadığı, Samsun Valiliğinin

04.08.2022 tarihli ve sayılı yazısı da dikkate alınarak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun

62’nci maddesinin (b) bendi ve 63’üncü maddesi uyarınca başvuranın atamasının iptal edildiği,

2.2. Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatına yönelik gerçekleştirilen unvan değişikliği sınavı sonunda tebligata ilişkin kararnamelerde merkez teşkilatına atanan personelden sadece ilgili birimlerin ihtiyaç durumu ve teklifleri dikkate alınmak suretiyle görevlendirme yapıldığı, ancak görevlendirmesi yapılan tüm personelin bulundukları görevden ayrılarak atandıkları görev yerine başlayıp daha sonra görevlendirildikleri birime başladıkları, ayrıca, anılan sınav kapsamında başka görev yerine atanıp mazeret durumu da olsa hiçbir personelin asaleten yer değişikliğinin yapılmadığı, bunlardan sadece mazeret durumu uygun olanların kadro imkânları çerçevesinde görevlendirmelerinin yapıldığı,

2.3. Şikâyet konusu talebe ilişkin olarak başvuran veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış ya da sonuçlanmış bir dava bulunmadığı,

İfade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;

5.1. “Atamalarda görev yerine hareket ve işe başlama süresi” başlıklı 62 nci maddesinde “İlk defa veya yeniden veyahut yer değiştirme suretiyle; …

b) Başka yerdeki görevlere atananlar, atama emirlerinin kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde o yere hareket ederek belli yol süresini, izleyen iş günü içinde işe başlamak zorundadırlar.

.…”,

5.2. “İşe başlamama halinde yapılacak işlem” başlıklı 63 üncü maddesinde “Bir göreve ilk defa veya yeniden atananlardan belge ile isbatı mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın 62 nci maddedeki süre içinde işe başlamayanların atanmaları iptal edilir …”,

Hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7. Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında görev yapan personeline yönelik yapılan unvan değişikliği sınavı çerçevesinde, Kastamonu İl Millî Eğitim Müdürlüğüne programcı unvanlı kadroya tercihine bağlı olarak atanan, tarafına yapılan tebliğe rağmen ilgili görevinden ayrılmayan ve akabinde ataması iptal edilen başvuran atamasının tekrarlanmasını talep etmektedir.

8. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın, 657 sayılı Kanunun 62 nci maddesinde öngörülen sürede görev yapmakta olduğu kurum ile ilişiğini keserek yeni görev yerinde başlamadığı gerekçesiyle aynı Kanunun 63’ğncü maddesi uyarınca atamasının iptal edildiği anlaşılmaktadır.

9. 657 sayılı Kanunun 62’nci maddesinde yer değiştirme suretiyle; başka yerdeki görevlere atananların, atama emirlerinin kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde o yere hareket ederek belli yol süresini, izleyen iş günü içinde işe başlamak zorunda oldukları hükme bağlanmakta, 63 üncü maddesinde ise, bir göreve ilk defa veya yeniden atananlardan belge ile ispatı mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın

62 nci maddedeki süre içinde işe başlamayanların atanmalarının iptal edileceği öngörülmektedir.

10. Hukuk devleti, insan haklarına saygılı, bu hakları koruyan, toplum yaşamında adalete ve eşitliğe uygun bir hukuk düzeni kurmak ve bunu sürdürmekle kendini yükümlü sayan, bütün davranışlarında Anayasaya ve hukuk kurallarına uyan, işlem ve eylemleri yargı denetimine bağlı olan Devlettir. (AYM, E. 2002/38, K. 2002/89, KT: 08.10.2002) Bu kapsamda, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları doğrultusunda hareket etmesi kuşkusuz hukuk devleti ilkesinin gereklerinden birini teşkil etmektedir.

11. Somut olayda, başvuranın, yapılan unvan değişikliği sonucunda Kastamonu İl Millî Eğitim

Müdürlüğüne programcı unvanlı kadroya tercihine bağlı olarak atandığı, bu atamasının Samsun

Valiliğince ilgiliye 28.02.2022 tarihinde tebliğ edildiği, bu işlem tebliğ edilmesine rağmen başvuranın 657 sayılı Kanunun 62 nci maddesinde öngörülen sürede ayrılışını yaparak yeni görev yerinde işe başlamadığı, merkez teşkilatına atanan personelden sadece ilgili birimlerin ihtiyaç durumu ve teklifleri dikkate alınmak suretiyle görevlendirme yapıldığı, ancak görevlendirmesi yapılan tüm personelin bulundukları görevden ayrılarak atandıkları görev yerine başlayıp daha sonra görevlendirildikleri birime başladıkları, ayrıca, anılan sınav kapsamında başka görev yerine atanıp mazeret durumu da olsa hiçbir personelin asaleten yer değişikliğinin yapılmadığı, bunlardan sadece mazeret durumu uygun olanların kadro imkânları çerçevesinde görevlendirmelerinin yapıldığı, hususları göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın atamasının iptali işleminin yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca tesis edildiği anlaşıldığından, söz konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığını kabule imkan bulunmamaktadır.

12. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri kapsamında yapılan açıklamalar doğrultusunda, ilgili idarenin başvuranın atamasını iptali yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Samsun İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın, BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/