|
ÖZET: Bu karar, başvuranın memuriyetten önceki hizmetlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36. maddesinin (C) bendi uyarınca değerlendirilmemesi üzerine kurulmuştur. Başvuran, mühendis kadrosunda çalıştığını ve serbest inşaat mühendisi olarak geçirdiği sürelerin memuriyette geçmiş sayılması gerektiğini iddia etmiştir. İdare, başvuranın özel sektördeki hizmetlerinin değerlendirilmediğini belirtmiş, ancak bu durumun hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
657 sayılı Kanun, memurluğa girmeden önceki serbest meslek faaliyetlerinin ve özel teknik hizmetlerde geçen sürelerin memuriyette geçmiş sayılacağını açıkça düzenlemektedir. İdarenin, başvuranın memuriyetten önceki hizmetlerini değerlendirmemesi, bu düzenlemeye aykırıdır. Dolayısıyla, başvuranın tüm hizmet sürelerinin değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun kabulü ile birlikte, başvuranın memuriyetten önceki şartları taşıyan hizmetlerinin tamamının değerlendirilmesi için Çukurova Üniversitesi Rektörlüğüne tavsiyede bulunulmuştur. İdarenin bu tavsiyeye uygun hareket etmesi beklenmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/9508-S.22.14619
BAŞVURU NO : 2022/3858
KARAR TARİHİ : 29/07/2022
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın memuriyetten önceki şartları taşıyan hizmetlerinin bir
BAŞVURUNUN KONUSU :
kısmının 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin (C) bendi uyarınca değerlendirmeye alınmaması hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 10/03/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Mühendis kadrosunda görev yaptığını, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin (C) bendi kapsamında teknik hizmetler sınıfında gösterilen faaliyetlerin 3/4 ünün memuriyette geçmiş olarak değerlendirilmesi gerektiğini, 16.01.2016 – 31.12.2018 tarihleri arasında serbest inşaat mühendisi olarak vergi mükellefi olduğunu belirterek; bu kapsamda özel sektör ve serbest inşaat mühendisliği faaliyetlerinin değerlendirilerek, derece ve kademe artışı olarak yansıtılması, maaş, ek gösterge ve diğer haklardan faydalandırılması hususunda gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi yazımıza istinaden Çukurova Üniversitesi
Rektörlüğünün 22/03/2022 tarih ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Daire Başkanlığında Mühendis kadrosunda görev yapan başvuranın memuriyet önceki hizmetlerinin, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Şişli
Sosyal Güvenlik Merkezinin 07.09.2021 tarihli ve Esenler Sosyal Güvenlik Merkezinin 08.11.2021 tarihli yazılarına istinaden 06.12.2021 tarihli kararname ile değerlendirildiği, 2.2. Başvuran 16.01.2016 – 31.12.2018 tarihleri arasında serbest İnşaat Mühendisi olarak çalışmış olduğunu beyan etmiş olsa dahi; İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Şişli Sosyal Güvenlik Merkezinin
07.09.2021 tarihli yazısında, başvuranın 05.09.2017 – 09.04.2019 tarihleri arasında İstanbul Şişli Meslek
Yüksekokulunda görev yaptığı, Esenler Sosyal Güvenlik Merkezinin 18.11.2021 tarihli yazısında ise toplam 3 ay 13 gün hizmetinin olduğunun belirtildiği,
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
2.3. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından alınan yazılarda başvuranın intibak talep ettiği 16.01.2016 –
31.12.2018 tarihleri arasında çalışmış olduğu yerler çizelge halinde ekte sunulmuş olup; anılan yazılar
çerçevesinde başvuranın serbest mühendis olarak çalıştığı belirtilen hizmetlerin değerlendirme şansı bulunmadığı, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.2. “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinde; “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır. Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesinin (C) bendinde; “1 – Teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel müesseselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen sürenin tamamı ve geri kalan sürenin 3/4 ü toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu süreler her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın memuriyetten önceki şartları taşıyan hizmetlerinin bir kısmının 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin (C)
bendi uyarınca değerlendirmeye alınmamasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle Tavsiye Kararı verilmesi gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, Mühendis kadrosunda görev yaptığını, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin (C) bendi kapsamında teknik hizmetler sınıfında gösterilen faaliyetlerin 3/4 ünün memuriyette geçmiş olarak değerlendirilmesi gerektiğini, 16.01.2016 – 31.12.2018 tarihleri arasında serbest inşaat
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
mühendisi olarak vergi mükellefi olduğunu belirterek; bu kapsamda özel sektör ve serbest inşaat mühendisliği faaliyetlerinin değerlendirilerek, derece ve kademe artışı olarak yansıtılmasını, maaş, ek gösterge ve diğer haklardan faydalandırılmayı talep etmektedir.
8. Anayasanın 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği öngörülmüş; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin (C)
bendinde, teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel müesseselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen sürenin tamamı ve geri kalan sürenin 3/4 ü toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu süreler her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirileceği düzenlenmiştir.
9. İdareden temin edilen bilgilerden; Mühendis kadrosunda görev yapan başvuranın memuriyet önceki hizmetlerinin, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının ilgili yazılarına istinaden 06.12.2021 tarihli kararname ile değerlendirildiği; buna göre, başvuranın 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin (C) bendi uyarınca sigortalı olarak özel teknik hizmetlerde geçen toplam (351 gün) 3/4’ü olan (8 ay 24 gün) sigortalı hizmetinin değerlendirilmesi nedeniyle olur tarihinden geçerli olmak üzere Kazanılmış Hak Aylığı ve
Görev Aylığının 7.derece 2. kademeye mevcut kıdemle yükseltildiği; başvuranın 05.09.2017 – 09.04.2019 tarihleri arasında İstanbul Şişli Meslek Yüksekokulunda görev yaptığından bahisle başvuranın serbest mühendis olarak çalıştığı belirtilen hizmetlerin değerlendirmeye alınmadığı anlaşılmıştır.
10. İdarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin (C) bendinde; teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önceki serbest meslek faaliyetlerinin ve özel teknik hizmetlerde geçen sürelerin memuriyette geçmiş sayılacağı açıkça düzenlenmiş; bu kapsamda, İdareden temin edilen belgelerden, başvuranın memuriyetten önceki şartları taşıyan hizmetlerinin bir kısmının 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin (C) bendi uyarınca değerlendirmeye alınmadığı anlaşılmış olup; İdarenin söz konusu intibaka ilişkin işlemlerinin anılan mevzuat hükmüne, dolayısıyla hukuka aykırı olduğu değerlendirilmektedir.
11. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın memuriyetten önceki şartları taşıyan hizmetlerinin bir kısmının 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin (C) bendi uyarınca değerlendirmeye alınmamasında hukuka uyarlık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği; ancak başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Adana İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin (C) bendi kapsamında, başvuranın
memuriyetten önceki şartları taşıyan hizmetlerinin tamamının değerlendirmeye alınması suretiyle gerekli işlemlerin tesisi hususunda, Çukurova Üniversitesi Rektörlüğüne TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Çukurova Üniversitesi Rektörlüğünce bu
karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve Çukurova Üniversitesi Rektörlüğüne tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr