|
ÖZET: Başvuran, 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak çalıştığı Bilecik Orman İşletme Müdürlüğü’nden, Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Karacabey Tarım İşletmesi Müdürlüğü’ne 399 sayılı kanuna tabi sözleşmeli memur olarak atanmasının ardından, iş sonu tazminatı talep etmiştir. İdare, başvuranın sözleşmesini feshetmeden bir ay önceden bildirimde bulunmadığı ve yeni atamasının ilgili esaslar kapsamında olmadığı gerekçesiyle tazminat talebini reddetmiştir.
Danıştay, başvuranın 657 sayılı Kanun’un 4/B maddesi uyarınca sözleşmeli personel statüsünde çalıştığını ve iş sonu tazminatının ödenebilmesi için gerekli olan iki yıllık hizmet süresinin tamamlandığını belirtmiştir. Ayrıca, başvuranın yeni görevine 15 gün içinde başlaması gerektiği için, sözleşmesini feshetme talebinin haklı bir nedene dayandığı sonucuna varmıştır. Sonuç olarak, başvuranın iş sonu tazminatı talebinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığına karar verilmiş ve Tarım ve Orman Bakanlığı’na tazminat ödenmesi yönünde tavsiyede bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/7512-S.23.12288
BAŞVURU NO : 2022/19147
KARAR TARİHİ : 16/06/2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
Başvuranın iş sonu tazminatı talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 22/12/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
̇
̆ 1. Başvuran özetle, Bilecik Orman Iş letme Mü dü rlü gü ne 2018 Kpss puanı esas alınmak kaydıyla 04/02/2020 tarihinde 657 sayılı kanunun 4/b maddesine tabi sö zleşmeli bü ro personeli olarak atanarak
̇
̆ ̆ ̆ gö reve baş ladıgı, Bilecik Orman Iş letme Mü dü rlü gü nde kesintisiz olarak 2 yıl 2 ay 22 gü n ç alış tıgı, 2020
̇
Kpss puanı esas alınmak üzere Ö SYM ü zerinden Tarım Isletmeleri Genel Mü dü rlü ğ ü ne 399 sayılı Kanuna
̧
̇
̆ ̆ tabi sö zleş meli memur olarak atandıgı, Tarım Iş letmeleri Genel Mü dü rlü gü nden 11/04/2022 tarihinde tarafına yapılan ise baslama tebligatı eline ulastığ ında “Bilecik Orman İşletme Mü dü rlü ğ ü ndeki
̧ ̧ ̧ gö revlerinden 25/04/2022 tarihinde istifa edeceğini” bildirip iş sonu tazminatı talebinde bulunduğu, Tarım
̇
Iş letmeleri Genel Mü dürlüğünden tarafına yapılan tebligat eline ulaştığı andan itibaren 15 gü n iç erisinde
̈ ̈ ̈ ̈ ̈ ̈ ̆ ̈ işe baş lamamanın hak duş urücu bir sebep olması sebebiyle, “Bilecik Orman İşletme Mudurlugune istifa edeceğ ini” mecburi olarak 15 gü n ö nceden bildiremediğ ini ifade ederek iş sonu tazminatının ö denmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına cevaben Tarım ve Orman Bakanlığ ı Orman Genel
̆
Mü dü rlü gü nü n 17/05/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazısında ö zetle; 2.1. Sö zleşmeli Personel Ç alış tırılmasına iliş kin Esasların 7. Maddesi, Ek 1. ve Ek 6. Maddesi’ne
̇
̈ ̈ ̈ ̆ ̈ ̈ ̈ ̈ ̆ ̈ değinilerek, başvuranın Bursa Orman Bö lge Mudurlugu Bilecik Orman Iş letme Mudurlugu emrinde
Sö zleş meli bü ro personeli olarak gö rev yapmakta iken talebi üzerine sö zleşmesinin feshedildiğ i,
̇
̈ ̈ ̈ ̆ ̈ ̈ ̈ 2.2. Baş vuranın Karacabey Tarım Iş letme Mudurlugu’nde 399 sayılı Kanun Hukmunde Kararname’ye Tabi
̇
̈ ̈ ̆ ̈
II sayılı cetvelde sozleş meli memur olarak gorev yaptıgı, Sozleş meli Personel Ç alış tırılmasına Iliş kin
Esasların Ek 4 sayılı Cetvelinde yer alan unvan pozisyonlardan herhangi birine tabi olmadığ ı, basvuranın
̧ atamasının sö zleş meli memur olarak yapıldığ ı ancak Ek 4 sayılı Cetvelde sö zleş meli memur unvanının yer
̆ almadıgı, 2.3. Başvuran Genel Müdü rlük bünyesinde bü ro personeli olarak gö rev yapmakta iken 18.04.2022 tarihinde
̈ hizmet sö zleşmesinin feshini talep ettiği, 25.04.2022 tarihinde, bir ay onceden haber verme koş uluna riayet
̈ ̈ ̆ ̆ edilmeden, Genel Mudürluk ile iliş iginin kesildigi, 2.4. Başvuranın Bakanlık emrine sö zleş meli memur pozisyonunda ataması yapıldığ ından, Ek 4 sayılı
̇
̆
Cetveldeki ünvanlardan birisi ile ataması yapılmadıgından, Sö zleş meli Personel Ç alış tırılmasına Iliş kin
̈ ̈ ̆
Esasların 7 inci maddesine gore iş sonu tazminatı odenmesinin imkanı bulunmadıgı, ̈ aç ıklamalarına yer verilmiş ve talep edilen belgeler yazı ekinde gonderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının,
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür…
B) Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir… Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Cumhurbaşkanınca belirlenir. Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler. Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna
Cumhurbaşkanınca karar verilen görevlerde sözleşme ile çalıştırılanlar da bu fıkra kapsamında istihdam edilebilir…”, ̇ 6. 233 sayılı Kamu Iktisadi Teş ebbü sleri Hakkında Kanun Hü kmü nde Kararnamenin
̈ 6.1. “Kapsam ve Amaç ” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanun Hükmunde Kararname, iktisadi devlet tesekkü lleri ile kamu iktisadi kuruluslarını ve bunların müesseselerini, bağ lı ortaklıklarını ve istiraklerini
̧ ̧ ̧ kapsar.”, 6.2. “Teş ebbü slere ait liste” baş lıklı 60 ıncı maddesinde; “Bu Kanun Hükmünde Kararname’ye ait tabi
̈ ̈ ̆ ̈ teş ebbusler, bunlara ait muessese ve baglı ortaklıklar ile teş ekkul ve kuruluş ların ilgili olduğu bakanlıklar
̈ ekli listede gosterilmiş tir.”, 7. 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun
̈ ̈ ̈ ̈ ̈ ̈
Hukmunde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yururlukten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmunde
Kararnamenin
̈ 7.1. “Amaç ve Kapsam” baş lıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanun Hukmünde Kararname, 233 sayılı Kanun
̈ ̈
Hükmunde Kararnameye tabi kamu iktisadi teş ebbusleri ve bağlı ortaklıkları personelinin hizmete alınmalarını, gö rev ve yetkilerini, niteliklerini, atanma, ilerleme, yükselme, hak ve yü kü mlü lükleriyle diğ er ö zlü k haklarını düzenler.”, ̇
̆ 7.2. “Istihdam Ş ekilleri” başlıklı 3 ü ncü maddesinde; “a) Teş ebbü s ve baglı ortaklıklarda hizmetler memurlar, sö zleş meli personel ve işç iler eliyle gö rdürü lür…
̆ c) (b) bendi dışında kalan sö zleş meli personel, teş ebbüs ve baglı ortaklıkların genel idare esasları dış ında yü rü ttükleri hizmetlerinde bu Kanun Hükmü nde Kararnamede belirtilen hukuki esaslar cercevesinde
̧ ̧ akdedilecek bir sö zleşme ile ç alış tırılan ve iş ç i statüsü nde olmayan personeldir. (Bunlar bu Kanun
̆
Hükmünde Kararnamede sö zleş meli personel olarak geç ecektir.) Sö zleş meli personel iş in niteligine gö re yılın veya gü nü n belirli sü relerini kapsamak üzere kısmi zamanlı da istihdam edilebilir…”, 8. 28/06/1978 tarihli ve 16330 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı
̇
̈
“Sozleş meli Personel Ç alıştırılmasına Iliş kin Esaslar” konulu Bakanlar Kurulu Kararının
̆ 8.1. 1 inci maddesinde; (Degişik:22/11/2010-2010/1169) “Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve
̈ ̈ kuruluş larında mali yılla sınırlı olarak sozleşme ile ç alış tırılan ve iş ç i sayılmayan kamu hizmeti gorevlileri hakkında uygulanır.”, 8.2. 7 inci maddesinde; “Kamu kurum ve kuruluşlarının yurt dışı teşkilatlarında sö zlesmeli olarak
̧ ç alıştırılan yabancı uyruklu personel ile haftalık ç alış ma saati süresi 40 (kırk) saatin altında bulunan
̆ personel (Milli Eğitim Bakanlığında norm kadro sonucu ortaya ç ıkan ö gretmen ihtiyacının kadrolu
̆ ö ğretmen istihdamıyla kapatılamaması hallerinde sö zleş me ile ç alış tırılacak ö gretmenlerde 40 saat ş artı
̈ ̆ aranmaz) hariç olmak uzere, kurumunda fiilen, askerlik ve dogum dış ında kesintisiz en az 2 hizmet yılını tamamlayanlardan; a) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağ lık Sigortası Kanunu gereğ ince sü rekli tam iş gö remezlik
̂ ̆ ̆ geliri, malullü k veya yaş lılık aylıgı baglanması veya toptan ö deme yapılması, ̆ ̈ b)Hizmetlerine gerek kalmadıgı iç in sozleş mesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi,
̇ ̇
̈ c) Ilgilinin ek 6 ncı maddenin ikinci fıkrası uyarınca sozleş meyi feshetmesi,ç ) Ilgilinin iş e alınma aç ısından
̇
̈ ̈ ̈ gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi, d) Ilgilinin olumu, ̆ hallerinden birinin vuku bulmasından dolayı hizmet sö zleşmesi sona erenlere, gö rev yapmakta oldugu pozisyon unvanı itibariyle, Devlet Memurları Kanununa gö re girebilecekleri hizmet sınıfındaki aynı veya benzeri kadro unvanı esas alınarak hizmet yılı ve ö ğrenim durumu aynı olan emsali personele 5434 sayılı
̆
Tü rkiye Cumhuriyeti Emekli Sandıgı Kanunu hü kü mlerine gö re bir hizmet yılı iç in ö denecek azami emeklilik ikramiyesi tutarını geç memek üzere kurumunda, ç alış ılan her tam hizmet yılı iç in ayrılış
̈ ̈ ̈ tarihindeki hizmet sö zleş mesinde yazılı aylık brut ucret tutarında iş sonu tazminatı odenir. Bir yıldan artan sü reler iç in de, tam yıl iç in hesaplanan miktardan o sü reye isabet eden tutar kadar ödeme yapılır.
Bu tazminatın ö denmesinde; daha ö nce iş sonu tazminatı, ikramiye ve kıdem tazminatı ile benzeri
̇
̈ ̈ odemelerde değerlendirilmiş sureler dikkate alınmaz. Iş sonu tazminatı ö demesinde dikkate alınmış süreler
̈ ̈ ̈ kıdem tazminatı ile 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hukumleri uyarınca odenecek
̈ ikramiye hesabında değerlendirilmez. Olü m halinde, yukarıdaki fıkra uyarınca hesaplanacak tutar, ö lenin kanuni mirasç ılarına ö denir…
Bu statüde ç alış anların sö zleşme koş ullarına uymaması nedeniyle kurum tarafından, sö zleş me esasları dışında herhangi bir nedenle ç alış anlar tarafından, sö zleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi hallerinde, iş sonu tazminatı ö denmez.
İş sonu tazminatı ö demelerinde emsal belirleme hususları ile uygulamada ortaya ç ıkabilecek tereddütleri gidermeye Cumhurbaş kanlığı yetkilidir.”, 8.3. “Yeniden Hizmete Alınma” baslıklı Ek 1 inci maddesinde (Değ işik: 14/05/2018-2018/11809)
̧
̆ (Degişik:RG-13/11/2019-30947-C.K-1807/1 md.) “Doğum, evlat edinme, memur veya diğer personel
̈ ̈ kanunlarına tâ bi olan eş inin yurt dış ında surekli gö reve atanması veya en az altı ay sureyle yurt dış ında
̈ ̈ geç ici olarak gorevlendirilmesi ve askerlik sebebiyle hizmet sö zleşmesi feshedilen sozleşmeli personelin pozisyonu saklı tutulur ve istekleri halinde bu personel ayrıldığı kurumunda yeniden hizmete alınır. Ancak yeniden hizmete alınacak sö zleşmeli personelin; a) Sö zleşmesinin feshi sebebiyle iş sonu tazminatı almamış bulunması, ̆ ̈ b) Doğum ya da üç yaşını doldurmamış bir ç ocugun eş le birlikte veya munferit olarak evlat edinilmesi veyahut sö zlesmeli personel olmayan esin münferit olarak evlat edinmesi nedenleriyle hizmet sö zlesmesini
̧ ̧ ̧ feshedenlerin, doğum izninin veya evlat edinme nedeniyle kullanılan iznin bitiminden itibaren en geç iki
̂ yıl; memur veya diğer personel kanunlarına tabi olan eş inin yurt dışında sü rekli gö reve atanması veya en az altı ay süreyle yurt dışında geç ici olarak gö revlendirilmesi nedeniyle hizmet sö zleş mesini feshedenlerin
̈ eşinin gö rev süresi bitiminden, askerlik sebebiyle hizmet sozleş mesi feshedilenlerin terhis tarihinden itibaren en gec otuz gün icinde yeniden istihdam edilmek üzere ayrıldığı kurumuna yazılı talepte bulunması, ̧ ̧ gerekmektedir. Kurumlar, yazılı talebi takip eden en geç otuz gün iç inde ilgilileri istihdam ederler.
Bu madde ç erç evesinde yeniden istihdam edilecek personel ile yapılacak sö zleşme eski sö zleş menin
̆ devamı niteligindedir. (Mü lga:22/11/2010-2010/1169)
̈ ̈ (Ek:22/11/2010-2010/1169) Sozleş meli personelin, hizmet sozleş mesi esaslarına aykırı hareket etmesi
̈ ̈ ̈ ̈ nedeniyle kurumlarınca sozleş mesinin feshedilmesi veya sozleş me donemi iç inde sozleş meyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geç medikç e kamu kurum ve kuruluş larının sö zleş meli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemez.
Sö zleş mesini; ̈ a) Kısmi zamanlı veya proje suresi ile sınırlı ç alış anlardan,
̈
̆ ̆ b) (Degiş ik: 14/05/2018-2018/11809) Ogrenim durumu itibariyle ihraz edilen ve ekli 4 sayılı cetvelde yer
̈ ̈ ̆ ̆ alan unvanlara iliş kin pozisyonlara ek 4 uncu madde ç erç evesinde atanmak suretiyle unvan degiş ikligi yapanlardan, c) Eş veya sağlık durumu nedeniyle yer değ iş ikliği talebinde bulunmakla beraber; geç iş yapacağ ı hizmet birimi bulunmaması, birim bulunmakla beraber o birimde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunmaması veya en az bir yıllık fiili ç alışma şartını karşılayamaması nedenlerinden herhangi birine bağlı
̈ ̈ olarak, Ek 3 üncü maddenin (b) veya (c) bendi hukmu kendilerine uygulanamayanlardan, ̈ tek taraflı feshedenler, bir yıllık sure ş artına tabi tutulmadan yeniden istihdam edilebilirler.
Üç üncü ve dö rdü ncü fıkra kapsamındakilerin yeniden istihdam edilebilmeleri iç in ilk defa iş e alınma prosedü rüne riayet edilmesi zorunludur.”, ̆ ̈ ̈ ̈ 8.4. “Unvan degiş ikliği” başlıklı Ek 4 uncu maddesinde (Ek: 2/3/2009-2009/14799); “Sozleş meli
̈ ̈ ̈ personelin, unvan değiş ikliği suretiyle atamasının yapılacağı pozisyon iç in ongorulen ilk defa hizmete alınma prosedü rü ne riayet edilmesi kaydıyla, unvan değisikliği mü mkü ndü r.”, ̧ 8.5. “Sö zleş menin feshi” başlıklı Ek 6 ncı maddesinde; “Personelin; a) İşe alınma aç ısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taş ımadığının sonradan anlaş ılması, b) İşe alınma aç ısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi, ̈ ̈ ̈ ̈ c) Sozleşme donemi iç erisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gun veya toplam on gün sureyle gö revine gelmemesi, ç ) Hizmet sö zleş mesinde belirtilen koş ullara uymaması nedeniyle bağ lı bulundukları yö neticileri tarafından yazılı olarak uyarılmasına rağ men sö z konusu koşullara uymama halinin tekrarlanması, (Danıştay Onikinci
Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması, ̆ e) Bir proje kapsamında iş e alınması durumunda istihdam edildigi projenin tamamının veya proje bö lü mlerinin sö zleşmede ö ngö rü len sü reden ö nce tamamlanması, f) Terö r ö rgütleriyle eylem birliği iç erisinde olması, bu ö rgü tlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu ö rgütleri desteklemeye yö nelik kullanması ya da kullandırması, bu ö rgütlerin propagandasını yapması, ̈ hallerinden herhangi birinin gerç ekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluş larınca sozleş mesi tek taraflı feshedilir.
Personel; kendi isteğ i ile bir ay ö nceden haber vermek koşuluyla veya Ek 1 inci maddenin dö rdü ncü fıkrasının (b) ve (c) bendi uyarınca sö zleşmeyi tek taraflı feshedebilir.
̈ ̈
Hizmet sö zleş mesi, olum ve 7 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sayılan hallerde
̆ kendiliginden sona erer.”, düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; baş vuranın talebine ilişkin ret karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Bilecik Orman İşletme Müdürlü ğ ü bünyesinde 657 sayılı Kanunun 4 ü ncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında Sö zleşmeli Büro Personeli olarak gö rev yapmaktayken, KPSS 2021 merkezi yerleş tirmesi ile
̇ ̇
̆
Tarım Orman Bakanlıgı Tarım Iş letmeleri Genel Müdü rlüğü Karacabey Tarım Iş letmesi Mü dü rlüğü emrine
399 sayılı kanuna tabi sö zleşmeli memur olarak atanan baş vuran, 04/02/2020-25/04/2022 tarihleri arası
̈ sureye iliş kin iş sonu tazminatının ö denmesini talep etmektedir.
11. Dosya kapsamından; 11.1. Baş vuranın, 657 sayılı Kanunun 4 ü ncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sö zleşmeli personel
̆ ̆ statüsünde, Bilecik Orman Müdürlü gü ’nde bü ro personeli olarak 04/02/2020 tarihinde ç alış maya baş ladıgı, 11.2. KPSS-2021/2 Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Kadro ve Pozisyonlarına Yerleştirme
̇ ̇
̆ ̈ ̈ ̈ ̆ ̈
Sonuç ları’na gö re, Tarım Orman Bakanlıgı Tarım Iş letmeleri Genel Mudurlugu Karacabey Tarım Iş letmesi
Mü dü rlüğü emrine 399 sayılı Kanuna tabi sö zleş meli memur olarak atandığ ı, 11.3. Başvuranın Bilecik Orman İşletme Müdürlüğüne hitaplı 18/04/2022 tarihli dilekç esinde; Atamasının
̆ ̆ yapılması nedeniyle 25/04/2022 tarihinde hizmet sö zleş mesini kendi istegiyle feshettigini belirterek iş sonu
̈ ̆ tazminatının odenmesini talep ettigi, ̈ ̈ 11.4. Başvuran tarafından kendi isteği ile sozleş meyi tek taraflı feshetmeden bir ay onceden haber verme kuralına uyulmadığından ve sö z konusu atamanın Sö zlesmeli Personel Calıstırılmasına İliskin Esasların Ek
̧ ̧ ̧ ̧
4 ü ncü maddesi kapsamında olmadığ ından bahisle, idare tarafından iş sonu tazminatı ö denmesinin uygun
̆ gö rü lmedigi, anlaş ılmış tır.
12. İş sonu tazminatı; Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 7 nci maddesi gereği, kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli personel statü sünde fiilen, askerlik ve doğum dışında kesintisiz en az
2 hizmet yılı aç lışanlardan, mezkûr maddede sayılan hallerden birisi kapsamında hizmet sözleşmesi sona
erenlere, görev yapmakta olduğu pozisyon unvanları itibarıyla, 657 sayılı Kanuna göre girebilece kleri hizmet sınıfındaki aynı veya benzeri kadro unvanı esas alınarak hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personele 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi t utarını gememeç k üzere, kurumunda aç lışılan her tam hizmet yılı için ayrılış tarihindeki hizmet sözleşmesinde yazılı aylık brüt ücret tutarında yapılan ödemedir. Bu kapsamda Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 7 nci maddesi atfıyla Ek 6 ncı maddenin ikinci fıkrası uyarınca, sözleşmeli personelin bir ay önce haber vererek sözleşmeyi feshetmesi durumunun da iş sonu tazminatının ödeneceği haller arasında olduğu görülmektedir.
13. Başvuru konusuna benzer olayda; 657 sayılı Kanun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel statüsünde davalı idare bünyesinde görev yapmaktayken 14/03/2009 tarihinde görevinden ayrılan davacının, iş sonu tazminatının ödenmesi amacıyla yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle aılç an davada, Tokat İdare Mahkemesinin 18/09/2009 tarihli ve E.2009/247, K.2009/440 sayılı kararıyla davacının, davalı idaredeki görevinden ayrılma istemiyle 24/02/2009 tarihli dilekçesiyle davalı
idareye başvurduğu ve kendi isteği üzerine bir aylık süre dolmadan 14/03/2009 tarihinde davalı idaredeki görevinden ayrıldığından, yani hizmet sözleşmesinin sözleşme esaslarına aykırı olarak davacı tarafından feshedildiğinden, davalı idarece tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi üzerine davacının İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulması istemi üzerine yapılan inceleme üzerine Danıştay 2. Dairesinin 23/01/2014 tarihli ve E.2010/488, K.2014/277 sayılı kararında “…657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel statüsünde çalışan personelin, sözleşme esasları dışında herhangi bir nedenle sözleşmesini feshetmesi halinde iş sonu tazminatının ödenmeyeceği açıktır. Bununla birlikte, dava konusu olayda, davacı ile davalı idare arasında imzalanan Hizmet Sözleşmesinin 9/d maddesinde, tarafların, bir ay önce ihbar etmek şartıyla sebep göstermeksizin sözleşmeyi feshedebileceği hükmüne yer verilmiş olup; haklı bir nedenin varlığı halinde, tarafların sözleşmenin feshine ilişkin olarak bir ay önceden ihbar yükümlülüğünün bulunduğundan söz etmek mümkün değildir. Bu durumda, 2009/1 KPSS sonucuna göre Tokat Devlet
Hastanesine “Radyoloji Teknikeri” olarak atanması nedeniyle sözleşmesinin feshi talebiyle davalı idareye yapmış olduğu başvuru neticesinde anılan idare ile ilişiği kesilen davacının, söz konusu talebinin haklı bir nedene dayandığı açık olduğundan, …tarafına iş sonu tazminatı ödenmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen işlemde ve İdare Mahkemesi’nce verilen kararda yasal isabet bulunmamaktadır.” denilmektedir (https://www.corpus.com.tr/#!/Danistay, Erişim:22/06/2022; benzer karar Danıştay On Birinci Dairesinin 15/02/2016 tarihli ve E.2015/1467, K.2016/481 sayılı kararı).
14. Bu kapsamda; Sözleşmeli Personel Çalıştırı lmasına İlişkin Esasların 7 nci maddesinde belirtilmiş olan en az 2 hizmet yılı aç lışmış olma şartının sağlanmış olduğu hususunda tereddüt bulunmadığı, başvuranın kendisine gelen tebligata istinaden 15 gün içerisinde yeni görevine başlayacak olmasından dolayı görevinden eç kilme talebinin haklı bir nedene dayandığının aık ç olduğu , başvuranın iş sonu tazminatı ödenmesi için fesihten bir ay önce çalıştığı kuruma haber verme zorunluluğunu yerine getirmediğinden bahsedilemeyeceği ve dolayısıyla söz konus u haklı nedenin varlığında başvuranın sözleşme koşullarına aykırı davranmadığı değerlendirilmiştir.
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın iş sonu tazminatı ödenmesi talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık olmadığı sonu vç e kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. B u ilkelere göre yapılan değerlendirmede, başvurana idarece verilen cevabi yazıda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili İdarenin “Karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir. İdarenin bundan sonra bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava ama ç süresinden kalan süre işlemeye devam ede cek olup görevli ve yetkili İdare Mahkemelerinde yargı yolu aıktç ır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvurana, aç lışmış olduğu sürelere ilişkin iş sonu tazminatı ödenmesi yönünde işlem tesis edilmesi yönünde TARIM VE ORMAN BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ile TARIM VE ORMAN BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi