657 sayılı Kanunun 68/B maddesi uyarınca atama talebinin Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi nedeniyle reddi ve idarenin takdir yetkisi değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/14866-S.21.23791

BAŞVURU NO : 2021/13690

KARAR TARİHİ : 14/10/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : HATAY İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

Üçüncü derecelik kadroya atanma talebi hk.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 13/08/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Hatay İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde Veri

Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak 5. derece kadroda görev yapmakta olduğunu, 657 sayılı Kanunun 68/B maddesine istinaden boş olan 3. Derecelik kadroya atanma talebini içeren 29.06.2021 tarihli dilekçesini Hatay İl Milli Eğitim Müdürlüğüne gönderdiğini, söz konusu talebinin, 30 Haziran 2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2021/14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri

Genelgesinin Personel Giderleri başlıklı kısmının son paragrafında yer alan “14.07.1965 tarihli 657 sayılı

Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendine göre yapılacak atamalar sadece yönetici kadroları (Şef dahil) ile sınırlı tutulacak, yönetici kadroları dışındaki kadrolara anılan bent çerçevesinde atama yapılmayacaktır.” Hükmü uyarınca reddedildiğini, ancak kadro tahsisi başvuru talep tarihinin anılan

Genelgenin yayımlandığı tarih olan 30.06.2021 tarihinden önce (29.06.2021) tarihinde olması sebebiyle kazanılmış hakkının korunması gerektiğine inandığını ifade ederek, 3. kadro derecesine atanma talebinin başvuru tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde karşılanmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Hatay Valiliği İl

Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gönderilen 07/09/2021 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;

2.1. Antakya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde VHKİ olarak görev yapan başvuranın 29/06/2021 tarihinde ilçesine vermiş olduğu dilekçe kapsamında 657 sayılı Kanunun 68/B maddesine istinaden 3. derecelik kadroya atanma talebinin incelendiğini, 30 Haziran 2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2021/14 sayılı Tasarruf Tedbirleri konulu genelgenin Personel Giderleri başlıklı yazının son paragrafında yer alan ” 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin

(B) Bendine göre yapılacak atamalar sadece yönetici kadroları (şef dahil) ile sınırlı tutulacak, yönetici kadroları dışındaki kadrolara anılan bent çerçevesinde atama yapılmayacaktır.” Hükmü uyarınca, görev yaptığı kadronun yönetici kadrosu olmaması sebebiyle 3. derecelik kadroya atamasının yapılmayacağının 07/07/2021 tarih ve sayılı yazı ile kendisine bildirildiği,

ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun, “Derece yükselmesinin usul ve şartları” başlıklı 68’inci maddesinin (B) bendinde, “B) (Değişik: 4/5/1984 – KHK-199/1 md.) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.

(Değişik ikinci paragraf: 13/2/2011 – 6111/101 md.) Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin; a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl, b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl, c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl, hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. …”

6. 30/06/2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmi Gazete’de yayımlamam “Tasarruf tedbirleri” konulu 2021/14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin “Personel Giderleri” başlığının son fıkrasında; “14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendine göre yapılacak atamalar sadece yönetici kadroları (şef dahil) ile sınırlı tutulacak, yönetici kadroları dışındaki kadrolara anılan bent çerçevesinde atama yapılmayacaktır.”

hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Hatay İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde 5. derece kadroda Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak görev yapmakta olan başvuran, 657 sayılı Kanunun 68/B maddesine istinaden boş olan 3. Derecelik kadroya atanma talebinin, 30 Haziran 2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2021/14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesinin ilgili hükmü uyarınca reddedildiğini, ancak kadro tahsisi başvuru talep tarihinin anılan Genelgenin yayımlandığı tarih olan 30.06.2021 tarihinden önce (29.06.2021) tarihi olması sebebiyle kazanılmış hakkının korunması gerektiğini iddia ederek, 3. Derecelik kadroya atanma talebinin başvuru tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde karşılanmasını talep etmektedir.

9. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın talebinin, 30 Haziran 2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2021/14 sayılı Tasarruf Tedbirleri konulu genelgenin ilgili hükmü kapsamında, başvuranın görev yaptığı kadronun yönetici kadrosu olmaması gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.

10. 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendinde, Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık

Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabileceği, ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin, 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl, hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olmasının şart olduğu hüküm altına alınmakta, 2021/14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin “Personel Giderleri” başlığının son fıkrasında ise; 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendine göre yapılacak atamaların sadece yönetici kadroları (şef dahil) ile sınırlı tutulacağı, yönetici kadroları dışındaki kadrolara anılan bent çerçevesinde atama yapılmayacağı öngörülmektedir.

11. Somut olay kapsamında, her ne kadar başvuran tarafından 3. Derecelik kadroya atanma talebine ilişkin başvuru tarihinin 2021/14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesinin yayımlandığı tarih olan 30.06.2021 tarihinden önce (29.06.2021) tarihinde olması sebebiyle kazanılmış hakkının korunması gerektiği iddia edilmekte ise de, Anayasa Mahkemesinin 25.07.2019 tarihli E. 2017/18, K. 2019/66 sayılı kararında, kazanılmış bir haktan söz edilebilmesi için bu hakkın, yeni kanundan önce yürürlükte olan kurallara göre bütün sonuçlarıyla fiilen elde edilmiş olması gerektiği vurgulanmakta, bu kapsamda anılan Genelge yürürlüğe girmemiş olsaydı dahi başvuranın 29.06.2021 tarihinde sadece kadro talep başvurusu yapmış olmasının, 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendi uyarınca başvurana 3.

Derecelik kadroya atanma hakkı bahşetmeyeceğini öncelikle belirtmek gerekmektedir. Zira, 657 sayılı

Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendi madde metninde yer alan “atama yapılabilir” ibaresi ile ilgili idarelere bu madde kapsamında yapılacak atamalar hususunda takdir yetkisi tanınmakta, bir başka deyişle, başvuranın atanmasının yapılması konusunda ilgili idarenin bağlı yetkisi bulunmamakta, dolayısıyla, başvuranın atanma hakkını 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendi uyarınca bütün sonuçlarıyla fiilen elde etmiş olduğunu kabul etmeye imkan bulunmamaktadır.

12. Hukuk devleti, insan haklarına saygılı, bu hakları koruyan, toplum yaşamında adalete ve eşitliğe uygun bir hukuk düzeni kurmak ve bunu sürdürmekle kendini yükümlü sayan, bütün davranışlarında Anayasaya ve hukuk kurallarına uyan, işlem ve eylemleri yargı denetimine bağlı olan Devlettir. (AYM, E. 2002/38, K.

2002/89, KT: 08.10.2002) Bu kapsamda, ilgili idarelerce işlem ve eylemlerinde hukuka bağlı olunması ve hukuk kuralları doğrultusunda hareket edilmesi kuşkusuz hukuk devleti ilkesinin gereklerinden birini teşkil etmektedir. Bu itibarla, 2021/14 sayılı Tasarruf Tedbirleri konulu genelgede yer alan 657 sayılı

Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendine göre yapılacak atamaların sadece yönetici kadroları ile sınırlı tutulduğu şeklindeki emredici hükme rağmen ilgili idareden yönetici kadrosunda bulunmayan başvuranın 3. derecelik kadroya atanması işlemini tesis etmesini beklemek hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmayacaktır.

13. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri ve yargı içtihatları uyarınca, ilgili idarece başvuranın 3. derecelik kadroya atanmaması yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Hatay İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın, BAŞVURANA ve HATAY İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/