|
ÖZET: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 72. maddesi çerçevesinde, Trabzon ili Arsin ilçesine atanan bir personelin eşi olan psikologun bu haktan yararlanma talebi incelenmiştir. Kalkınmada öncelikli yörelerin belirlenmesi, 2018 itibarıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın yetkisi altına alınmış olup, Trabzon ili bu kapsamda yer almaktadır. 28 Ekim 2017 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen öncelikli yöreler listesinde Trabzon’un bulunması, bu yörede görev yapan personelin ek zam ve tazminat alma imkanlarını etkilemektedir.
657 sayılı Kanunun 72. maddesi, yer değiştirme suretiyle atanmaların adil ve dengeli bir sistem içinde gerçekleştirilmesini öngörmektedir. Bu maddeye göre, eşinin zorunlu yer değiştirmeye tabi bir personel olması durumunda, ilgili personelin bu haktan yararlanması mümkün olacaktır. Aksi takdirde, zorunlu yer değiştirmeye tabi olmayan bir eş durumunda, bu hakka erişim sağlanamayacaktır. Bu bağlamda, ilgili personelin durumu değerlendirildiğinde, eşinin zorunlu yer değiştirme şartını sağlamadığı takdirde, 657 sayılı Kanun’un 72. maddesinden yararlanması mümkün görünmemektedir. |
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : E-53773008-622.02-2074061 08.11.2021
Konu :657 sayılı Kanun 72. madde uygulaması
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi : tarihli ve sayılı yazınız.
Kurumunuzda psikolog olarak görev yapan bir personelin eşinin Trabzon ili Arsin ilçesine atandığını belirterek 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 72. maddesinden yararlanmayı talep ettiğinden bahisle, kalkınmada öncelikli yörelerin tespiti ile ilgili personel hakkında yapılacak işleme ilişkin ilgi yazı incelenmiştir.
Bilindiği üzere, 03.06.2011 tarihli ve 641 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 02.07.2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile mülga mülga 2. maddesi hükmüne istinaden kalkınmada öncelikli yörelerin belirlenmesi yetkisi (mülga) Kalkınma Bakanlığının yetkisinde bulunmakta idi. Mezkur 641 sayılı KHK’nın mülga 32. maddesi çerçevesinde, 2018 yılına kadar “kalkınmada öncelikli yöreler” Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenmiştir. En son olarak 28.10.2017 tarihli ve 30224 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yüksek Planlama Kurulunun 6/10/2017 Tarihli ve 2017/36 Sayılı Raporu ile Bakanlar Kurulu’na Sunulan Ekli “2018 Yılı Programı” ile “2018 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Karar”ın Kabulü Hakkında 11.10.2017 tarihli ve 2017/10924 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı yayımlanmıştır. Mezkur Karar eki Kalkınmada Öncelikli Yöreler Listesi (Birinci Derecede Öncelikli Yöreler)’de 50 adet yöre sayılmış olup; Trabzon ili bu yöreler arasında sayılmıştır.
Diğer taraftan, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğünün görev ve yetkilerinin düzenlendiği 394 üncü maddesinin (i) bendinde, “Kalkınmada öncelikli yöreleri ve ihtiyaçlarını tespit etmeye, bu yörelerin özellikleri dikkate alınarak daha hızlı bir gelişme sağlanmasına yönelik çalışmalar yapmak,” hükmüne yer verilerek, kalkınmada öncelikli yöreleri belirleme yetkisi Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına verilmiştir.
Ayrıca, 02.07.2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 16. Maddesinde, “Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, bu Kanun Hükmünde Kararname ile değişiklik yapılan kanunların ve kanun hükmünde kararnamelerin ilgili maddeleri gereğince yürürlüğe konulmuş olan tüzükler, nizamnameler, Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikler ile diğer işlemler yürürlükten kaldırılmadıkça geçerliliğini sürdürür.” hükmüne yer verilmiş olup, bu hususa ilişkin 11.10.2017 tarihli ve 2017/10924 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı yürürlükte bulunmaktadır.
İlgi yazıda bahsedilen 17.04.2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın 1 inci maddesinde, “Teknik ve sağlık hizmetler sınıflarına dahil kadrolarda bulunan personele, bazı yörelerde verilecek ek zam ve tazminatların belirlenmesinde esas alınacak yerleşim birimleri ‘Kalkınmada Öncelikli Yörelerin Dereceleri’ başlığı ile, bu Karara ekli IV sayılı Cetvelde,” hükmüne yer verilerek; bu Cetvel sadece teknik ve sağlık hizmetler sınıflarına dahil kadrolarda bulunan personele, bazı yörelerde verilecek ek zam ve tazminatların belirlenmesinde esas alınacaktır.
Öte yandan, 657 sayılı Kanunun 72. maddesinde, “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır…
Bu suretle izin verilenlere, aylık ve diğer ödemelerine karşılık olarak, aylık (taban ve kıdem aylığı dahil), ek gösterge, zam ve tazminatlarının kanuni kesintiler düşüldükten sonraki net miktarının, eşleri;
Olağanüstü Hal Bölgesine dahil illerle bu illere mücavir olarak belirlenen illerde görevli olanlara % 60’ı,
Kalkınmada 1 inci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara % 50’si,
Kalkınmada 2 nci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara % 25’i, kurumlarınca kadro tasarrufundan ödenir.
Eşleri diğer yörelerde görevli olanlar ise ücretsiz izinli sayılır..” hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 25.06.1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 3 üncü maddesinde yer değiştirme suretiyle atanma, “tesbit edilen hizmet bölgelerine belirli süreler dahilinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 76 ncı maddesindeki esaslar çerçevesinde atanması” şeklinde tanımlanmıştır.
Bu itibarla, eşi Trabzon ili Arsin ilçesine atanan personelin 657 sayılı Kanunun 72. maddesi hükmünde yararlanabilmesi için, eşinin zorunlu yer değiştirmeye tabi bir personel olması gerektiği, zorunlu yer değiştirmeye tabi personel olmaması halinde ise bu haktan yararlanamayacağı değerlendirilmektedir.
Rica ederim.