657 sayılı Kanun’un 76. maddesi uyarınca idarenin takdir yetkisi ve kamu yararı gözetilerek yapılan atama işlemi uyuşmazlığı (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/13081-S.21.20995

BAŞVURU NO : 2021/6808

KARAR TARİHİ : 13/09/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : TİCARET BAKANLIĞI

Başvuranın atamasının iptali talebi hakkındadır

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 29/03/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuru ve eklerinde, başvuran Bursa Serbest Bölge Müdürlüğü kadrosuna yapılan atamasının iptal edilerek, Uludağ Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne bağlı kadro ve pozisyonda kalmasının sağlanmasını, görevine geri dönerek tüm mali ve sosyal haklarının korunmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Ticaret Bakanlığı tarafından gönderilen 07/06/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle;

2.1. Başvuranın Bursa Serbest Bölge Müdürlüğünde görevli Genel İdari Hizmetler Sınıfında 6’ncı dereceli

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni kadrosunda görev yaptığını, başvuranın atamasının Bursa Serbest

Bölge Müdürlüğünün personel ihtiyacına binaen 657 sayılı Kanunun 76’ncı maddesi uyarınca yapıldığını, başvuranın Bursa Serbest Bölge Müdürlüğüne atanmasına esas teşkil eden Serbest Bölgeler, Yurtdışı

Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğü’nden alınan personel ihtiyacına ilişkin 07.12.2020 tarihli ve sayılı yazısı bulunduğu, başvuranın talebinin Bursa Serbest Bölge Müdürlüğünün personel ihtiyacına binaen bu aşamada karşılanamamakla birlikte 27/04/2020 tarihli dilekçesi ile 2020 yılı yer değiştirme döneminde eş mazereti sebebiyle Bursa ilinde kalmak istemesi neticesinde talebinin yerine getirildiği, başvuru konusu atama işleminin başvuranın yerinde bırakılma talebine aykırılık oluşturmadığı, 24/12/2020 tarihinde yazılan yazıda Bursa Serbest Bölgesinde istihdam edilmek üzere V.H.K.İ./Memur statüsünde 14 personele ihtiyaç duyulduğunun bildirildiği, başvuranla beraber toplam beş kişinin atamasının Bursa Serbest Bölgesine yapıldığı,

2.2. Başvuranın görev yapmakta olduğu bursa ili birinci hizmet bölgesinde yer almakta olup, zorunlu çalışma süresinin 8 yıl olduğu, başvuranın yaklaşık 11 yıldır aynı hizmet bölgesinde görev yaptığı, Daha önce zorunlu yer değiştirmeye tabi olarak görev yapan personelin bölge süresinin doldurduktan sonra

Bakanlık Yer Değiştirme Yönetmeliği çerçevesinde değerlendirilerek halen görev yaptığı Bursa ilinde bulunan, yine Bakanlık taşra teşkilatı birimlerinden birine atanması tamamıyla hizmet ihtiyacı ve takdir hakkı çerçevesinde gerçekleştirilmiş olup, Bakanlığık Yer Değiştirme Yönetmeliği esaslarına göre farklı bir ile atanması gerekirken mer’i mevzuatın kendisine sağladığı ayrıcalıklar gözetilerek aynı il sınırları içinde olan ve memuriyet hayatı boyunca kendi talebi olmadan yer değiştirmeye tabi tutulmayacağı bir kadroya atanmasının hukuka uygun olduğunun değerlendirildiği,

2.3. Bakanlık taşra teşkilatının görevleri mevzuatla belirlenen farklı idari birimlerden oluştuğu, bu kapsamda görev alanına göre Kanunlar çerçevesinde personele yapılan ödemelerde farklılıklar görüldüğü, söz konusu hükümler çerçevesinde hak kaybının oluşmadığı,

2.4. Başvuranın başvurusunda belirttiği görevde yükselme hakkında mahrum kaldığı iddiası bakımından

10.09.2020 tarihinde tüm teşkilata duyurusu yapılan 2020 yılı görevde yükselme sınavına başvuruda

bulunmadığı, Serbest Bölge Müdürlüklerinde görev yapan personel için de görevde yükselme sınavı açıldığı, bu sebeple başvuranın görevde yükselme imkânlarının kısıtlandığı iddiasının gerçeği yansıtmadığı,

açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128’inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi başlıklı 76 inci maddesinde; (Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 – 1897/1 md.) Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.” 6. 26/02/2020 tarihli “Ticaret Bakanlığı Taşra Teşkilatı Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında

Yönerge”nin 3 üncü maddesinin k fıkrasında taşra teşkilatı: Ticaret Bakanlığı, Gümrük ve Dış Ticaret

Bölge Müdürlükleri, Ticaret İl Müdürlükleri ve Serbest Bölge Müdürlüklerini ifade eder.”

düzenlemeleri bulunmaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi yönündeki karar önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran Bursa Serbest Bölge Müdürlüğü kadrosuna yapılan atamasının iptal edilerek, Uludağ Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne bağlı kadro ve pozisyonda kalmasının sağlanmasını, görevine geri dönerek tüm mali ve sosyal haklarının korunmasını talep etmektedir.

9. İdarelerin kamu hizmetinin düzenlenmesi amacıyla, personel atamalarında gerek hizmet gerekleri, gerekse de personelin durumu nedeniyle önemli bir tasarruf alanı bulunmaktadır. 657 sayılı Devlet

Memurları Kanununun 76 ncı maddesinin birinci fıkrası bu konuda idareye takdir yetkisi tanımaktadır. Bu kapsamda; her idari işlem gibi atama işlemlerinin de hukuka uygun yapılması gerekir. Atama işlemlerinde personelin unvanı, görev yaptığı birim, atandığı birim, mevzuatın idareye verdiği yetki gibi unsurlar göz önünde bulundurulmak suretiyle hukuka uygunluk ve personelin tesis edilen işlem yönünden zarara uğrayıp uğramadığının da gözetilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, başvuruya konu iddialar ile idarenin bunlara yönelik açıklamaları dikkate alınarak yapılan incelemede;

10.1 Başvuranın eş durumu sebebiyle Bursa ilinde görev yapmak isteminin olumlu karşılandığı, bu sebeple

aynı il içinde ihtiyaca binaen yapılan yer değişikliği sebebiyle bir mağduriyetin yaşandığı somut olarak ortaya konulamamıştır. İdarenin cevap yazısında başvuranın herhangi hak kaybı yaşamadığı bildirilmiştir.

10.2 Başvuran atanmış olduğu V.H.K.İ. kadrosu bakımından bu kadronun gerektirdiği görevlerin tayin

edilen birimde yapılması yönünden bir olumsuzluk olmadığı ve atanılan birimin başvuranın sahip olduğu kadronun niteliğine ve mevzuatta tanımlanan görev ve işlevine aykırı olmadığı değerlendirilmektedir.

10.3 İdare, tayin işlemini genel olarak, V.H.K.İ. ihtiyacı olması, yani kamu hizmeti gerekleri ile

açıklamaktadır. Başvuranın atanmış olduğu Serbest Bölge Müdürlüğünün 14 personel ihtiyacı olduğu, bu ihtiyaca binaen başvuranın da aralarında bulunduğu 5 kişinin Serbest Bölge Müdürlüğünde görevlendirildiği anlaşılmıştır. Bu kapsamda, başvuranın itirazı idare tarafından değerlendirilmiş ancak itirazı uygun görülmemiştir.

11. Başvuranın atanmasına ilişkin işlemin, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kurum bazında personel ihtiyacı ve kamu hizmetlerinin yürütülmesi kapsamında tesis edildiği bu aşamada hak kaybının bulunamadığı kanaatine varılmıştır. Kaldı ki başvuran zorunlu yer değiştirmeye tabi olmasına rağmen eş mazereti sebebiyle yer değişikliğinin yapılmadığı anlaşılmıştır.

12. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;, başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

/

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idare tarafından, Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler süresi içinde gönderildiğinden ve Gönderme Kararımız üzerine hem başvurana hem de Kurumumuza kısa sürede cevap verdiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket edildiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)

dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Bursa İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu Ret Kararının, BAŞVURANA ve TİCARET BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/