|
ÖZET: Başvuran, 667 sayılı KHK ile kapatılan Turgut Özal Üniversitesi’nden Atılım Üniversitesi’ne yerleştirilmiş ve İngilizce Hazırlık sınıfından muafiyet talep etmiştir. Ancak, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından belirlenen usul ve esaslar gereği, yabancı dil yeterlilik şartını sağlamayan öğrencilerin hazırlık sınıfı okumaları zorunludur. Atılım Üniversitesi, başvuranın İngilizce yeterlilik sınavında başarısız olması nedeniyle hazırlık sınıfında eğitim alması gerektiğini belirtmiştir.
YÖK’ün 667 sayılı KHK kapsamında belirlediği düzenlemeler, kapatılan üniversitelerde Türkçe eğitim alan öğrencilerin, İngilizce eğitim veren programlara yerleşmeleri durumunda yabancı dil yeterlilik şartını sağlamalarını zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle, başvuranın yaz okulunda ders alabilmesi için öncelikle yabancı dil şartını yerine getirmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, başvurunun reddedilmesi yönünde yapılan değerlendirmede, idarelerin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığına karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 10188-10188 |sayi|86171061-101.07.05-E.86171061-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/1445 2017/ 1445
KARAR TARİHİ : 25/08/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : 1)Atılım Üniversitesi Rektörlüğü 2)Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : 667 Sayılı KHK kapsamında kapanan Turgut
Özal Üniversitesinden Atılım Üniversitesine yerleştirilen başvuranın, yabancı dil(İngilizce) şartından muaf tutulma ve yaz okulunda ders alabilme talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 27/02/2017 27.2.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; Turgut Özal Üniversitesi 4 üncü sınıfta öğrenim görürken çıkarılan KHK kapsamında
Üniversitenin kapatıldığını, YÖK kararı ile kapatılan üniversitelerde okuyan öğrencilere tercih yapma mecburiyeti getirildiğini, kendisinin Atılım Üniversitesi ile Başkent Üniversitesi Elektrik
Elektronik Mühendisliğini tercih ettiğini, bu iki üniversitenin de tercih formunda İngilizce eğitim veren üniversiteler olduğunu, kendisinin Atılım Üniversitesine yerleştiğini ve burada İngilizce
Hazırlık sınıfı okumak zorunda bırakıldığını, oysaki aynı durumda olan öğrencileri Başkent
Üniversitesinin İngilizce Hazırlık sınıfından muaf tuttuğunu, böyle bir muafiyeti Atılım
Üniversitesinin yapmadığını, Atılım Üniversitesine ve YÖK e dilekçeyle başvurmasına rağmen olumlu bir yanıt alamadığını, ifade ederek yabancı dil(İngilizce) hazırlık sınıfından muaf tutulmayı ve 4 üncü sınıfta olması göz önüne alındığında alttan kalan dersleri için yaz okuluna müracaatının kabulünü ve kendisine yaz okulu sonucu yapılacak sınavlara girme hakkının verilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
1 / 62) Yükseköğretim Kurulu(YÖK) Başkanlığı Eğitim ve Öğretim Dairesi Başkanlığının, konuya
ilişkin Kurumumuza gönderdiği 19/ 04/ 2017 tarih 301.01.01- sayılı yazısı ve eklerinde özetle ; 23/ 07/ 2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 667 Karar Sayılı
“Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname” nin 2 nci maddesi ile kapatılan vakıf yükseköğretim kurumları ile ilgili olarak, 667 sayılı KHK’nın 2 nci maddesi 4 üncü fıkrası ve 4/ 8/ 2016 tarihli YÖK Genel Kurul Kararı kapsamında YÖK
Yürütme Kuruluna verilen yetki uyarınca belirlenen usul ve esaslarda;
2.1) Öğrencilerin tercih işlemlerinde kayıtlı oldukları programla aynı isimdeki programları tercih
edebilmelerine, öğretim dili yabancı dil olan programdaki öğrencilerin aynı isimli öğretim dili
Türkçe programları da tercih edebilmelerine, öğretim dili Türkçe olan programlardaki öğrencilerin aynı isimli öğretim dili yabancı dil olan programları da tercih edebilmelerine( kayıtlı oldukları öğretim dili Türkçe programlardan öğretim dili yabancı dil olan programlara yerleştirilen öğrencilerin yerleştirildikleri yükseköğretim kurumunun programa devam etmek için aradığı yabancı dil yeterlik şartını sağlamaları gerektiğine, yabancı dil yeterlik şartını sağlayamayan adayların hazırlık sınıfı okuyarak başarılı olmaları halinde programa devam edebilmelerine ),
2.2) Öğrencinin Türkçe eğitim-öğretim yapan programdan, İngilizce eğitim yapan programa geçmesi
durumunda hazırlık sınıfı okuması gerektiğinde ücret ödemesi ve hazırlık sınıfı sonrasında bursluluk durumunu korumasına, 2. 3) Öğretim dili Türkçe programlarda kayıtlı olan ve öğretim dili en az %30 veya tamamen yabancı dil olan programlara yerleşen öğrencilerin yerleştikleri yükseköğretim kurumu tarafından aranan yabancı dil düzeyini sağlamaları gerekmekte olduğuna, bu öğrenciler tarafından yükseköğretim kurumlarınca istenen belgelerin ibraz edilememesi durumunda kayıtlı oldukları yükseköğretim kurumuna devam edecekleri yükseköğretim kurumlarınca, özel öğrenci olarak devam edecek öğrencilere ise özel öğrenci olarak eğitim alacağı yükseköğretim kurumu tarafından yabancı dil düzeyini belirlemek üzere sınav yapılmasına,
2.4) Kapatılan üniversitede Türkçe dilinde eğitim yapan programda okuyan öğrencinin yerleştirme
sonrasında İngilizce dilinde eğitim yapan programa geçmesi durumunda, dil yetkinliğini yerleştirildiği üniversitenin koşullarına göre başarı ile tamamladıktan sonra eğitimine intibak ettirilmesine, dil farkı nedeniyle önceki derslerinin aldırılmamasına,
2.5) Türkçe eğitim-öğretim yapan programlardan, öğrencinin kendi isteği ile yabancı dilde eğitim
yapan programa geçmesi halinde hazırlık sınıfı için, kapatılan vakıf yükseköğretim kurumunda ilgili programa ait öğrenim ücretinin tamamının ödenmesine , Karar verildiğini ifade etmektedir .
3) Atılım Üniversitesi Rektörlüğü Öğrenci Dekanlığının konuya ilişkin Kurumumuza
gönderdiği 10/ 05/ 2017 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle;
3.1) Başvuranın Üniversitelerine yerleştirildikten sonra okuyacağı bölüme intibakını Yükseköğretim
Kurulu Başkanlığının uygulama ilke ve esaslarına uygun olarak, kapatılan üniversitede alıp başarılı olduğu tüm dersleri okuyacağı program derslerine saydıkları, kendisine program yeterlilikleri esaslarına göre kalan AKTS kredi yükü kadar ders çıkarıldığı, öğrencinin İngilizce yeterlilik koşulunu sağladıktan sonra mezun olması için alınan dersleri belirledikleri,
2 / 63.2) Başvuranın 03 Ekim 2016 tarihinde yapılan İngilizce Yeterlilik Sınavından başarılı olamadığı,
halen hazırlık okulu öğrencisi olduğu, kapanan üniversitede başarılı olarak geçmiş olduğu tüm derslerin intibak sırasında muaf tutulan ders olarak sayıldığı,
3.3) Kapatılan Turgut Özal Üniversitesi’ne kayıtlı öğrencilerin diğer devlet veya vakıf
üniversitelerine yerleştirilmelerine ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisinin Yükseköğretim
Kurulu Başkanlığında olduğu, bu kapsamda Yükseköğretim Kurulu Başkalığının 26/ 09/ 2016 ve
301.01.523 sayılı yazısının 23. ve 24. maddeleri gereğince Türkçe programda okumaktayken
İngilizce programlara yerleşenlerin İngilizce yeterlilik koşulunu sağlamaları gerektiği, Daha sonra da 19/ 12/ 2016 tarihli öğrenim ücretlerine ilişkin açıklamanın 26. ve 27. maddelerinde de eğitim ücretlerinin belirlenmesi konularına açıklık getiren yazıların Üniversitelerince yapılan uygulamanın hukuki dayanağı olduğu,
3.4) Öte yandan başvuran tarafından örnek gösterilen Başkent Üniversitesinde Elektrik Elektronik
Mühendisliği programı eğitim-öğretiminin 2014- 2015 eğitim öğretim yılından bu yana %30
İngilizce dilinde yapıldığı, daha önce o programa kayıt yaptıran öğrencilerin ise Türkçe eğitim almakta oldukları, başka bir deyişle, Başkent Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği
Bölümünde 1. ve 2. Sınıf öğrencilerinin yabancı dil şartı bulunan %30 İngilizce, 3. ve 4. Sınıf öğrencilerinin ise hazırlık sınıfı mecburiyeti olmaksızın Türkçe eğitim aldıkları,
3.5) Başvuranla aynı dönemde Turgut Özal Üniversitesi’nde 4. Sınıfa gelmiş öğrencilerin Başkent
Üniversitesi’nde söz konusu gerekçeler ile Türkçe eğitim programına kayıtlı olarak eğitim aldıkları bu anlamda yabancı dil şartına tabi olmadıkları,
3.6) Atılım Üniversitesinde Elektrik Elektronik Mühendisliği bölümünün ise eğitim dilinin %100
İngilizce olduğu, tüm öğrencilerin yabancı dil(İngilizce) koşulunu sağlayarak bölüme devam etmelerinin zorunlu olduğu, dolayısıyla başvuranın dilekçesinde belirttiği şekilde uygulamada birlik sağlanması bakımından bir mağduriyetin ya da çifte standardın söz konusu olmadığı,
3.7) Başvuranın yaz okulunda ders alarak okulunun bitmesinin sağlanması talebi yönünden ise, Yaz
öğretiminin müfredattaki normal dönemde verilen derslerin yaz döneminde de verilmesi şeklinde bir uygulamanın söz konusu olması sebebiyle öğrencilerin hazırlık okulu yeterlik sınavını başarması ya da Üniversite Senatosu tarafından kabul edilmiş geçerli yabancı dil belgesinin ibraz edilmesini takiben program derslerini almak üzere kendi bölümüne geçme hakkını kazanmış olmak koşuyla mümkün olabildiği, Yükseköğretim Kurulunun ilgili yazısının 24 üncü maddesi uyarınca; “ öğrenci, dil yetkinliğini yerleştirildiği üniversitenin koşullarına göre başarıyla tamamladıktan sonra alması öngörülen dersler çerçevesinde eğitim programına intibak ettirilecektir ” şeklinde düzenlendiği, başvuranın Hazırlık yeterlik sınavında başarılı olması halinde, Yaz Okulu Yönetmeliğinin 8 inci maddesine göre not ortalamasına katılmayan dersler dışında üç dersi geçmemek kaydıyla en çok 16
AKTS(Avrupa Kredi Transfer Sistemi) değerinde ders alınabileceği, İfade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının;
4.1) “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim
hakkından yoksun bırakılamaz . Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir .
3 / 6Eğitim ve öğretim, Atatürk ilke ve inkılapları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esasına göre,
Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır . Bu esaslara aykırı eğitim ve öğretim yerleri açılamaz .” hükmü yer almaktadır .
4.2) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin
üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü yer almaktadır .
4.3) 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmü yer almaktadır .
5) 23/ 07/ 2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 667 Karar Sayılı “Olağanüstü
Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname” nin 2 nci maddesinin 4 üncü fıkrasında; “ Kapatılan yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrenciler, Yükseköğretim Kurulu tarafından Devlet üniversitelerine veya vakıf üniversitelerine yerleştirilir . Bu şekilde yerleştirilen öğrenciler, mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam ederler . Bu fıkranın uygulanması ile ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Yükseköğretim Kurulu görevli ve yetkilidir .”
5) Atılım Üniversitesi Yaz Öğretim Yönetmeliği’nin “Kayıtlar” başlıklı 8 inci maddesinin;
“ Kayıtlar aşağıdaki esaslara göre yapılır :
a)Kayıtlar bahar döneminin bitiminden sonra akademik takvimde belirtilen tarihlerde yapılır . Yaz öğretiminde öğrenciler not ortalamasına katılmayan dersler dışında üç dersi geçmemek şartı ile en çok 16 AKTS değerinde ders alabilirler .
b)Genel not ortalaması 1,70’in altında olan öğrenciler, daha önce almadıkları dersleri yaz öğretiminde alamaz… ”şeklinde düzenlendiği,
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından; başvuranın yabancı dil(İngilizce) hazırlık sınıfından muaf tutulma ve
yaz okulunda ders alarak sınavlara girebilme taleplerine ilişkin yapılan inceleme ve araştırmalar neticesinde, idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirilerek başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ ne sunulmuştur .
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) 1 numaralı paragrafta ifade edildiği üzere, başvuran 667 sayılı KHK ile Turgut Özal
Üniversitesinin kapanması sonucu yerleştiği Atılım Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği bölümünde İngilizce Hazırlık sınıfından muaf tutulma ve bölümünden yaz okulunda ders alabilme talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
4 / 69) 5 numaralı paragrafta belirtilen 667 sayılı KHK’nın ilgili maddesinde, kapatılan yükseköğretim
kurumlarında kayıtlı öğrencilerin devlet veya vakıf üniversitelerine yerleştirileceği ve bunun
Yükseköğretim Kurulunca gerçekleştirileceği, bu şekilde yerleştirilen öğrencilerin mezun olana dek vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam edecekleri ve söz konusu kararın uygulanmasına ilişkin tüm usul ve esasları belirlemeye, uygulamaya, yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkacak tüm tereddütleri gidermeye
Yükseköğretim Kurulunun görevli ve yetkili olduğu düzenlenmiştir .
10) Başvuranın ve ilgili idarelerin sunduğu belgelerden anlaşıldığı üzere; YÖK kendisine verilen
yetki doğrultusunda bu okullarda okuyan öğrencilerin, ÖSYM (Ölçme, Seçme ve Yerleştirme
Merkezi) tarafından, üniversiteye yerleştikleri yılın ÖSYS / DGS (Öğrenci Seçme Yerleştirme Sınavı
/ Dikey Geçiş Sınavı) puanları esas alınarak, eşdeğer programlara yerleştirmek üzere tercih alınarak tekrar yerleştirileceği konusunda bilgilendirme yaptıktan sonra 29 Ağustos 2016 tarihine kadar tercihleri toplamıştır . En çok 25 tercih yapabilen öğrenciler puanlarının yettiği tercihlere yerleştirilmiştir . Bu kapsamda tercihte bulunan başvuran Atılım Üniversitesi Elektrik Elektronik
Mühendisliği Bölümüne yerleştirilmiştir . Gerek 2016 ÖSYS Tercih Kılavuzunda gerekse Atılım
Üniversitesinin Kurumumuza gönderdiği cevabi yazıda anlaşıldığı üzere, Atılım Üniversitesi
Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümünde eğitim dilinin İngilizce olduğu anlaşılmaktadır . Bu bakımdan 667 sayılı KHK ile kapatılan üniversite kapsamında Türkçe eğitim görüp yaptığı tercih sonucu Atılım Üniversitesine yerleşen başvuranın aynı okulda olan diğer tüm öğrenciler gibi yabancı dil(İngilizce) koşulunu sağladıktan sonra bölümüne devam etmek zorundadır . 2.4 numaralı paragrafta ifade edildiği üzere bu alanda düzenleme yapma yetkisini elinde bulunduran YÖK tarafından bu uygulama zorunlu tutulmuştur .
11) Bu kapsamda Yükseköğretim Kurulu 667 KHK’nın kendisine verdiği yetki ve görev uyarınca,
4/ 8/ 2016 tarihinde almış olduğu Genel Kurul Kararında konuyla ilgili usul ve esaslar belirlemiştir .
Kararın 2.1, 2.2, 2.3, 2.4, 2.5 numaralı paragraflarında ifade edilen bu usul ve esaslarda, kayıtlı oldukları öğretim dili Türkçe programlardan öğretim dili yabancı dil olan programlara yerleştirilen öğrencilerin yerleştirildikleri yükseköğretim kurumunun programa devam etmek için aradığı yabancı dil yeterlik şartını sağlamaları gerektiği, yabancı dil yeterlik şartını sağlayamayan adayların hazırlık sınıfı okuyarak başarılı olmaları halinde programa devam edebileceklerinin ifade edildiği görülmektedir . Bu kapsamda, kapatılan Turgut Özal Üniversitesi Elektrik Elektronik
Mühendisliği programında Türkçe eğitim gören başvuranın tercihi sonucu yerleşmiş olduğu Atılım
Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümünün İngilizce olması nedeniyle, başvuranın
İngilizce yeterlilik sınavını geçememesi halinde İngilizce Hazırlık sınıfını başarıyla tamamlaması gerektiği anlaşılmaktadır . Bu doğrultuda Atılım Üniversitesinin 03 Ekim 2016 tarihinde yapmış olduğu İngilizce yeterlilik sınavından başarılı olamayan başvuranın hazırlık sınıfı okuması gerekmektedir .
12) Diğer iddialar bakımından yapılan inceleme neticesinde; ilgili idarelerden biri olan Atılım
Üniversitesince, başvuranın kapanan üniversitede başarılı olarak geçmiş olduğu tüm derslerin intibak sırasında muaf tutulan ders olarak sayıldığı, hazırlık yeterlik sınavında başarılı olması halinde, 6 numaralı paragrafta belirtilen Yaz Öğretim Yönetmeliğinin 8 inci maddesine göre, not ortalamasına katılmayan dersler dışında üç dersi geçmemek kaydıyla en çok 16 AKTS değerinde ders alınabileceğinin düzenlendiği görülmüştür . Bu bakımdan başvuranın yaz okulunda ders
5 / 6alabilmesi için Atılım Üniversitesi Yaz Öğretim Yönetmeliğine göre, yabancı dil şartını yerine
getirmesi ve gereken diğer şartları sağlaması durumunda mümkün olabileceği değerlendirilmektedir .
13) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; puanı doğrultusunda tercih ederek
yerleşmiş olduğu bölümün İngilizce eğitim veren bir program olduğu, bu kapsamda başvurunun
YÖK’ün ilgili kararı gereği yabancı dil şartının yerine getirilmesi gerektiği, yaz okuluna gidebilmesi bakımından ise ancak yabancı dil şartını sağlayarak bölümüne geçme hakkı elde ettiği takdirde gerekli diğer şartları da sağladıktan sonra mümkün olacağı değerlendirilerek idarelerin başvuruya konu işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkelere aykırı davrandığına ilişkin bir bulguya rastlanamamıştır .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvuranatebliğ tarihinden itibaren ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden (varsa)
kalan sürekaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE ;
Bu Kararın Başvurana, YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA ve ATILIM
ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine , Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi