Belediyelerin ve Belediye Şirketlerinin Spor Kulüplerine Yardım Faaliyetlerinin, 7405 Sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu Çerçevesinde Değerlendirilmesi

1) Giriş

Sporun teşviki amacıyla, belediyelerin amatör spor faaliyetlerine kaynak aktarmalarına ve spor kulüplerini desteklemelerine yönelik kanuni düzenlemeler bulunmaktadır.

Bu düzenlemeler genel olarak 5393 ve 5216 sayılı Kanunlarda yer almakla birlikte, yeni yayımlanan 7405 sayılı Kanunda da konuya ilişkin hükümlerin yer aldığı ve bu hükümlerin özellikle belediye şirketleri ile büyükşehir bağlı idareleri açısından yenilik içerdiği görülmektedir.

Konuya ilişkin hükümlere ve değerlendirmelerimize aşağıdaki maddelerde yer verilmiştir.

2) Konunun Genel Olarak 5393 ve 5216 sayılı Kanunlar Açısından Değerlendirilmesi

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 3’üncü maddesinin (a) bendine göre, belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan belediyelerin görev ve sorumluluklarına, aynı Kanun’un 14’üncü maddesinde yer verilmiştir.

Görev ve sorumlulukları düzenleyen anılan maddenin 1’inci fıkrasının (b) bendinde; belediyelerin sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verebileceği, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapabileceği, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenleyebileceği, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebileceği hususları düzenlenmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7’nci maddesinin (m) bendi ile, büyükşehir belediyeleri için buna paralel düzenlemelerin yapıldığı görülmektedir.

Kanun hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, belediyelerin kendi beldelerinde amatör spor kulüplerini desteklemekle görevlendirildiği anlaşılmakta; hükmün mefhum-u muhalifinden belediyelerin profesyonel spor kulüplerine ayni ya da nakdi yardım yapamayacağı anlamı çıkmaktadır.

Bununla birlikte, amatör spor kulüplerine yardım yapılabileceği hükmü, “amatör spor kulübü” olarak karşılık bulmamış, amatör spor faaliyetlerinin desteklenmesi şeklinde uygulanmıştır. Hükmün bu şekilde kabul görmesine yön veren ise yargı mercilerince bu yönde verilen kararlar olmuştur.

Örneğin Sayıştay 8. Dairesinin 181 no.lu ve 23.06.2020 tarihli Kararında; belediyelerce profesyonel spor kulüplerine, amatör olarak faaliyet göstermekte olan branşlardaki yaş gruplarının ihtiyaçlarının karşılanmasında kullanılmak üzere nakdi yardım yapılmasının kamu zararına sebebiyet vermeyeceği belirtilmiştir.

Sayıştay  6. Dairesinin 752 no.lu ve 13.10.2020 tarihli Kararında ise, bünyesinde amatör spor branşları da bulunan spor kulübüne, profesyonel takımının müsabakalara ulaşımının sağlanması için belediyece taşıt tahsis edilmesinin kamu zararına sebebiyet verdiğine hükmedilmiştir.

Hükümlerden anlaşılacağı üzere belediyeler, hem amatör hem de profesyonel spor kulüplerine, amatör spor faaliyetlerinin desteklenmesi ve bu amaçla kullanılması koşuluyla, yardım faaliyetlerinde bulunabilmektedir.

3) 7405 sayılı Kanunla Getirilen Yeni Düzenlemeler

26 Nisan 2022 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7405 Sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu, belediyelerin spor kulüplerine kaynak aktarımına ilişkin, kimisi yeni kimisi ise 5393 sayılı Kanunda zımnen düzenlen hükümlerin açıkça ifade edilmesi niteliği taşıyan, çeşitli düzenlemeler içermektedir.

7405 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında; büyükşehir belediyesi, belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketlerin, spor kulüplerinin ve spor anonim şirketlerinin profesyonel spor dallarına ve bunların profesyonel sporcularına her ne ad altında olursa olsun kaynak aktaramayacağı ve yardımda bulunamayacağı düzenlenmiştir. Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanununun 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinin, bu hükmün kapsamı dışında olduğu belirtilmiştir.

Kanun’un hükmünde yer alan büyükşehir belediyesi ve belediyelerin profesyonel spor dallarına kaynak aktaramayacağı hususunun, 5393 ve 5216 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen ve zımni hükümleriyle paralellik içerdiği ve yargı içtihatlarıyla da sabit olan konunun, tereddütleri gidermek bakımından, Kanun Koyucu tarafından açık hükümle düzenlendiği görülmektedir.

Düzenleme ile yeni getirilen hükümlerin belediye şirketleri ile büyükşehir bağlı idarelerine ilişkin olduğu ve kamu kaynağı kullanan bu kuruluşların profesyonel spor kulüplerine sponsorluk vb. adlar altında kaynak aktarmalarının engellenmek istendiği anlaşılmaktadır.

Düzenlemede yer alan “5393 sayılı Belediye Kanununun 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinin, bu hükmün kapsamı dışında olduğu” ifadesinin ise, yeni getirilen düzenlemenin hem 5393 sayılı hem de 5216 sayılı Kanun hükümleri ile çatışmadığı dikkate alındığında, esasa tesir eden bir yanının olmadığı değerlendirilmektedir.

4) Sonuç

Yukarıda yer verilen 5393, 5216 ve 7405 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde, belediyelerin amatör spor faaliyetlerini desteklemek amacıyla spor kulüplerine (bu amaçla kullanılmak kaydıyla amatör ya da profesyonel spor kulübü olması fark etmemektedir) ayni ya da nakdi yardım yapabileceği anlaşılmaktadır.

Kanun hükmüyle, belediye şirketlerinin ya da bağlı idarelerinin profesyonel spor kulüplerine sponsorluk vb. adlar altında kaynak aktarması engellendiği gibi, bu kuruluşların, belediyelerin aksine, amatör spor faaliyetlerini desteklemelerine yönelik mevzuat düzenlemesi bulunmadığından, amatör spor kulüplerine de kaynak aktaramayacakları değerlendirilmektedir.

www.malimevzuat.com