|
ÖZET: Danıştay, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca, kamu tüzelkişileri veya kurumlarının sahip olduğu taşınmazların diğer bir kamu tüzelkişisi ya da kurum tarafından kamulaştırılamayacağını belirtmiştir. İlgili idarenin, taşınmazın devri için mal sahibi idareye başvurması ve devrin muvafakat edilmemesi durumunda anlaşmazlığın Danıştay tarafından incelenerek karara bağlanacağı ifade edilmiştir.
Bu bağlamda, Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne ait olan ve korunması gerekli eski eser niteliğindeki taşınmazın, 2942 sayılı Kanun gereğince … Belediyesine devredilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Mahkeme, taşınmazın mülkiyetinin Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne geçtiğini ve bu nedenle devir işleminin mümkün olmadığını belirterek, istemin reddine karar vermiştir. Bu karar, kamu kurumları arasındaki taşınmaz devri konusundaki hukuki çerçeveyi net bir şekilde ortaya koymaktadır. |
1. Daire 2001/121 E. , 2001/135 K.
“İçtihat Metni”
T.C.
D A N I Ş T A Y
BİRİNCİ DAİRE
Esas No : 2001/121
Karar No : 2001/135
… Genel Müdürlüğü ile aralarında çıkan uyuşmazlığın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30 uncu maddesi hükmüne göre çözümlenmesi isteğine ilişkin … Belediye Başkanlığının 16.8.2001 günlü ve İmar Müd.858-232 sayılı yazısında aynen:
“Kurumumuz, mülkiyeti Vakıflar idaresine ait olan … İlçesi … mahallesi … caddesinde bulunan tapunun … ada … parselinde kayıtlı taşınmaz Belediye meclisi kararı ile açık otopark olarak imar planına alınmıştır.
İlgili kuruma bu taşınmazın Belediyemize devri için 04.05.2001 tarihinde müracaat edilmiş, ancak 21.05.2001 tarihli cevabi yazıları ile devre muvafakat etmediklerini beyan etmişlerdir. Devri talep edilen … ada … parselde kayıtlı taşınmaz 7044 sayılı yasa kapsamında korunması gerekli eski eserlerdendir.
Kamulaştırma yasasının 30. maddesine istinaden yukarıda evsafı yazılı taşınmazın mülkiyetinin kurumumuza devredilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.” denilmektedir.
Gereği Görüşülüp Düşünüldü:
2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30 uncu maddesinde, kamu tüzelkişileri veya kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak ve irtifak haklarının diğer bir kamu tüzelkişisi ya da kurumunca kamulaştırılamayacağı, bunlara ihtiyacı olan idarenin ödeyeceği bedeli de belirterek mal sahibi idareye yazılı olarak başvuracağı, mal sahibi idare devire muvafakat etmez veya altmış gün içinde cevap vermez ise anlaşmazlığın isteyen idarenin başvurusu üzerine Danıştay ilgili idari dairesince incelenerek kesin karara bağlanacağı hükmü yer aldığından, uyuşmazlığın karara bağlanabilmesi için bu taşınmaz mala hangi kamu tüzelkişisinin veya kurumunun daha fazla ihtiyacı olduğunun belirlenmesi gerekmektedir.
7044 sayılı Aslında Vakıf Olan Tarihi ve Mimari Kıymeti Haiz eski Eserlerin Vakıflar Umum Müdürlüğüne Devrine Dair Kanunda vakıflar tarafından yaptırılmış ve değişik kanunlar uyarınca veya diğer yollarla Hazine, belediye ya da özel idarelerin mülkiyetine geçmiş bulunan, korunması gerekli tarihi veya mimari değeri olan eski eserlerin mülkiyetinin Vakıflar Genel Müdürlüğüne devrolunacağı, ayrıca, bu taşınmazların intifa haklarının, gerekli ve zorunlu görüldüğü takdirde Vakıflar Genel Müdürlüğünce diğer kamu kurumlarına belli bir süre için devredilebileceği hükümleri yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, … İli, … İlçesi, … Mahallesinde bulunan ve tapunun … ada, … parsel sayısına kayıtlı taşınmazın, Gayrimenkul Eski Eserler Anıtlar Yüksek Kurulunun 14.5.1976 günlü ve 269/48 sayılı kararı ile 7044 sayılı Yasa kapsamına giren, korunması gerekli eski eserlerden olduğuna karar verildiği, söz konusu taşınmazın 7044 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesinden önce … Belediye Başkanlığının mülkiyetinde olduğu,
idari yönden devir işlemleri gerçekleştirilemediğinden Vakıflar Genel Müdürlüğünce … Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tapu iptali ve tescil davası sonucunda mahkemenin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla Vakıflar Genel Müdürlüğü adına tesciline karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda 7044 sayılı Yasa kapsamında bulunan ve mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğüne geçen, korunması gerekli eski eser niteliğindeki … İli, … İlçesi, … Mahallesinde bulunan ve tapunun … ada, … parsel sayısına kayıtlı taşınmazın, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30 uncu maddesi uyarınca … Belediyesine devrine olanak bulunmadığından istemin reddine ve dosyanın Danıştay Başkanlığına sunulmasına 2.10.2001 gününde oybirliğiyle karar verildi.
| İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR: |
|
1. **Kamu tüzelkişilerine veya kurumlarına ait taşınmazın kamulaştırılması halinde ne gibi bir durum vardır?**
Cevap: Bu durumda mal sahibi kamu tüzelkişisi idarenin başvurusu üzerine Danıştay ilgili idari dairesince incelenerek kesin karara bağlanır. 2. **7044 sayılı yasayla neler ilgili olduğu belirtilmektedir?** Cevap: 7044 sayılı Yasayla korunması gerekli tarihi veya mimari değeri olan eski eserlerin mülkiyetinin Vakıflar Genel Müdürlüğüne devrolunacağı, ayrıca bu taşınmazların intifa haklarının, gereği görüldüğü takdirde vakıflar genel müdürlüğünce diğer kamu kurumlarına belli bir süre için devredilebileceği hükmü yer almaktadır. 3. **Tapu iptali ve tescil davası sonucunda ne gibi bir karar verilmiştir?** Cevap: Mahkemenin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü adına tesciline karar verilmiştir. 4. **Kamu tüzelkişisine veya kamu kurumuna ait taşınmazın kamulaştırılması halinde hangi idareye devir işlemi yapılabilir?** Cevap: Bu durum için 2942 Sayılı Kamulaştırma Yasasının 30 uncu maddesinde yer almaktadır. |