Belediye bütçesinden personel için yapılan giyim harcamalarının temsil gideri sayılmaması ve etik kurallara aykırılığı değerlendirmesi (Sayıştay)

Konu: Bütçeden Temsil Ağırlama Kapsamında Bazı Personel ve Meclis Üyelerine Gömlek ve Kravat Alınması.

1- 164 no.lu ilamın 1 inci maddesi ile, Belediye bütçesinden bazı personel ve belediye meclis üyelerine gömlek ve kravat alınmasının temsil ağırlama kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle …………… TL’nin tazminine hükmedilmiştir.

…………… adına temyiz talep eden …………… temyiz dilekçesinde özetle;

İlama konu olan …………… TL tutarındaki giyim giderinin 2013 yılı içinde personel ve belediye meclis üyelerine beldede yapmış oldukları başarılı çalışmalar sonucunda ödül ve hediye olarak verilen gömlek ve kravat gibi basit hediyelere ilişkin olduğunu, yapılan harcamanın Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin 4 üncü maddesi kapsamında gerçekleştirildiğini,

Söz konusu madde de;

“Temsil giderleri görevle ilgili olmak şartıyla;

Beldede başarılı çalışmaları görülenler için toplantılar düzenlemek, Kupa ve benzeri teşvik uygulamalarında bulunmak, Gerçek ve tüzel kişilere plaket, ödül ve hediye vermek, çiçek göndermek, Beldede göreve başlayan veya ayrılan protokole dâhil kişiler için toplantılar düzenlemek, hediye vermek.” denildiğini, söz konusu hükmün ise müstakar hale geldiğini, 04.03.2014 tarih ve 38537 tutanak no.lu, 01.11.2004 tarih ve 27414 no.lu Temyiz Kurulu kararları ile bu şekilde verilen ödül ve hatıra amaçlı hediyelerin usulüne uygun şekilde verilmesi halinde tazmin hükümlerinin kaldırıldığını,

Kaldı ki 5393 sayılı Belediye Kanununun 38 inci maddesinin “Belediye Başkanının görev ve yetkileri” başlıklı (o) bendinde “temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneği kullanmak” yetkisinin belediye başkanına bırakıldığını,

Sorguda bahsedilen Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte kamu görevlilerinin hediye vermesinin sadece etik bulunmadığını, 5393 sayılı Kanunun belediye başkanına verdiği ödenek kullanma yetkisini makam sahibi belirleyecek olup, bu hususun Yönetmelik ile sınırlanmasının mümkün olmadığını, ayrıca anılan Yönetmelikle getirilen hükümlere aykırı davranışın mali bir yaptırıma bağlanmadığının görüldüğünü,

Bu şartlar altında idari yaptırım konusu olabilecek bir hususun ilgili mali mevzuat açısından aykırı görülmemesi nedeniyle kamu zararı oluşturmayacağı ve

tazmin konusu edilmesinin de mümkün olmayacağının ortada olduğunu ifade ederek,

Yukarıda açıklanan nedenlerle tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında özetle;

Söz konusu harcama her ne kadar belediye başkanının bilgi ve takdiri dahilinde yapılmışsa da, gerek söz konusu Kanun gerekse buna dayalı Yönergenin ilgili hükümlerinin caydırıcı bir sonuç yaratma potansiyelinin olmadığı görülmekle birlikte, mevzuatında belirlenen sebeplere bağlı önlemin; kapsama ve sınırlama amacına ulaşmaya elverişli olması ve harcama düzeni bakımından zorunluluk taşımasını içeren “ölçülülük ilkesi” çerçevesinde getirildiğinin düşünüldüğü,

Belirtilen nedenlerle, kurulan illiyet bağı karşısında ödemenin mevzuata aykırı bulunduğu sonucuna ulaşıldığından savunmaların reddedilerek Daire kararının korunmasının uygun görüldüğü,

ifade edilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediyenin Giderleri” başlıklı 60 ıncı maddesinin (k) bendi kapsamında belediye giderlerinden olan “Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri”nin kullanımına ilişkin ilke ve esaslar İçişleri Bakanlığının 25.04.1984 tarih ve M.İ.G.M.27302 sayılı onayı ile yürürlüğe giren Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinde düzenlenmiştir.

Anılan Yönergenin 3 üncü maddesinde temsil-ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayininin Belediye Başkanının takdirine tabi olduğu belirtildikten sonra bu takdir yetkisinin sınırlarına ilişkin “Temsil Giderleri” başlıklı 4 üncü maddesinde;

“Temsil giderleri görevle ilgili olmak şartıyla;

Beldede başarılı çalışmaları görülenler için toplantılar düzenlemek,

Kupa ve benzeri teşvik uygulamalarında bulunmak,

Gerçek ve tüzel kişilere plaket, ödül ve hediye vermek, çiçek göndermek,

Beldede göreve başlayan veya ayrılan protokole dahil kişiler için toplantılar düzenlemek ve hediye vermek,

için yapılır.” denilmektedir.

5176 sayılı Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanunun 7 nci maddesinin verdiği açık yetkiye istinaden Kurul tarafından hazırlanan Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Hediye alma ve menfaat sağlama yasağı” ilkesini düzenleyen 15 inci maddesinin dördüncü fıkrasında;

“Kamu görevlileri, kamu kaynaklarını kullanarak hediye veremez, resmi gün, tören ve bayramlar dışında, hiçbir gerçek veya tüzel kişiye çelenk veya çiçek gönderemezler; görev ve hizmetle ilgisi olmayan kutlama, duyuru ve anma ilanları veremezler.”,

“Kamu malları ve kaynaklarının kullanımı”na ilişkin 16 ncı maddesinde;

“Kamu görevlileri, kamu bina ve taşıtları ile diğer kamu malları ve kaynaklarını kamusal amaçlar ve hizmet gerekleri dışında kullanamaz ve kullandıramazlar, bunları korur ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri alırlar.” hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden görüleceği üzere belediye bütçesinden bazı personel ve belediye meclis üyelerine gömlek ve kravat alınması temsil ağırlama kapsamında değerlendirilemeyeceği gibi kamu personelinin uyması gereken etik davranış kuralları açısından da bahsi geçen hediyelerin verilmemesi gereken hediyeler kapsamında olduğu açıktır ve bu giderin belediye bütçesinden yapılması mümkün değildir.

Bu itibarla sorumlu iddialarının reddedilerek 164 no.lu ilamın 1 inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oy çokluğuyla,

(Temyiz Kurulu ve …………… Daire Başkanı ……………, …………… Daire Başkanı …………… ile Üyeler ……………, ……………, ……………ve ……………’ın; “5393 sayılı Belediye Kanununun ‘Belediyenin Giderleri’ başlıklı 60 ıncı maddesinin (k) bendi kapsamında belediye giderlerinden olan ‘Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri’nin kullanımına ilişkin ilke ve esasları düzenleyen Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin 3 üncü maddesinde temsil-ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayininin Belediye Başkanının takdirine tabi olduğu belirtildikten sonra bu takdir yetkisinin sınırlarına ilişkin ‘Temsil Giderleri’ başlıklı 4 üncü maddesinde;

‘Temsil giderleri görevle ilgili olmak şartıyla;

Beldede başarılı çalışmaları görülenler için toplantılar düzenlemek,

Kupa ve benzeri teşvik uygulamalarında bulunmak,

Gerçek ve tüzel kişilere plaket, ödül ve hediye vermek, çiçek göndermek,

Beldede göreve başlayan veya ayrılan protokole dahil kişiler için toplantılar düzenlemek ve hediye vermek,

için yapılır.’ denilmektedir.

Söz konusu Yönerge hükmünden görüleceği üzere çalışmaları başarılı görülen belediye meclis üyelerine ve personeline belediye bütçesinden bir defaya mahsusu olmak üzere ve harcama tutarının cüziyetine binaen gömlek ve kravat alınması mevzuata aykırılık teşkil etmemektedir.

Ayrıca 5176 sayılı Kanun ve ikincil mevzuatı çerçevesinde yasaklanan bir fiil, iş veya işlem nedeniyle 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde yer verilen kamu zararına hükmedilmesi mümkün değildir.

Söz konusu gerekçeler doğrultusunda dilekçi iddialarının kabul edilerek tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı,)