|
ÖZET: Danıştay, 3213 sayılı Maden Kanunu’nun 5. maddesinin maden haklarının hisselere bölünmezliğini öngörmesine rağmen, bitişik maden sahalarının sınırlarının değiştirilerek ruhsat alanlarının yeniden düzenlenmesine engel bir hüküm bulunmadığını belirtmiştir. Maden Kanunu’nun 13. maddesi ve ilgili yönetmelik gereği, hak sahiplerinin müracaatlarıyla bu değişikliklerin yapılabileceği sonucuna varılmıştır.
Bu bağlamda, maden ruhsatlarının yeniden düzenlenmesi, ayrı şahısların sahip olduğu bitişik maden sahalarında da yasal olarak mümkündür. Danıştay, bu uygulamanın, madenlerin en az maliyet ve kayıpla üretimini sağlamak açısından yarar ve hatta zorunluluk taşıdığını vurgulamıştır. Sonuç olarak, maden sahalarının sınırlarının değiştirilmesi, ilgili hak sahiplerinin başvurusu üzerine yasal bir engel olmaksızın gerçekleştirilebilecektir. |
1. Daire 1990/43 E. , 1990/44 K.
“İçtihat Metni”
Daire : BİRİNCİ DAİRE
Karar Yılı : 1990
Karar No : 44
Esas Yılı : 1990
Esas No : 43
Karar Tarihi : 28/03/990
HAK SAHİLERİNİN MÜRACAATLARIYLA MADEN RUHSATI ALANLARININ SINIRLARININ DEĞİŞTİRİLEBİLMESİNİN MÜMKÜN OLDUĞU HK.
Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumuyla özel bir şirkete ait maden sahalarına verilen ruhsatların yeniden düzenlenmesi işinin 3213 sayılı Maden Kanununun 5.maddesinde öngörülen hakların bölünmezliği ilkesi karşısında gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceği konusunda oluşan duraksamanın giderilmesi amacıyla istişari düşünce istenilmesi üzerine gereği görüşülüp düşünüldü:
3213 sayılı Maden Kanununun 5.maddesinde, “Madenler üzerinde tesis olunan ilk müracaat (takaddüm), ihbar, arama ruhsatnamesi, buluculuk, ön işletme ruhsatı ve işletme ruhsatı haklarının hiç birisi hisselere bölünemez. Her biri bir bütün halinde muameleye tabi tutulur.” hükmü yer almıştır.
Görüldüğü üzere, Maden Kanunu hükümlerinin süratli ve sağlıklı bir biçimde uygulanmasını, uygulamanın izlenmesi ve yerine getirilmesini sağlamak amacıyla maden haklarının hisselere bölünmezliğini öngören bu madde, ayrı şahısların sahip bulunduğu bitişik maden saha sınırlarında değişiklik yapılarak ruhsat alanlarının yeniden düzenlenip düzenlenemiyeceğine ilişkin istemle ilgili bulunmamakta ve bu konuda engel bir hüküm de içermemektedir.
Öte yandan, Maden Kanununun 13. ve bu Kanunun uygulanmasına ilişkin Yönetmeliğin 17.maddeleri gereği, hak sahiplerinin müracaatlarıyla ruhsat alanlarının sınırlarının değiştirilebilmesi mümkün olduğuna göre, aynı şahısların uhdesindeki bitişik maden sahalarında da, saha sahiplerinin müracaatları üzerine benzer uygulamanın yapılmasında, yasal sakınca olmadığı gibi, amaca uygun olarak madenlerin en az maliyet ve kayıpla üretimini sağlamak bakımından yarar hatta zorunluluk bulunmaktadır.
Bu durumda, 3213 sayılı Maden Kanunu hükümlerine göre, saha sahiplerinin müracaatları koşuluyla, saha sınırlarında değişiklik yapılarak bir özel ortaklığa ait sahanın bir kısmının Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğüne, bu sahanın bitişiğinde Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğüne ait ve aynı miktarda rezervli bir alanın da söz konusu özel ortaklığa verilerek ruhsatlarının yeniden düzenlemesine yasal bir engel bulunmadığı mütalaa kılındı.
| İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR: |
| 1. **Maden Ruhsatının Düzenlenmesiyle İlgili**Soru: Daire kararında maden ruhsatının düzenlenebilmesi ile ilgili hüküm nedir?Cevap: Maden haklarının hisselere bölünmezliği ilkesi değil, saha sınırlarında değişiklik yapılarak ruhsat alanlarının yeniden düzenlenmesinin mümkün olduğu sonucuna varılmıştır.2. **Saha Sınırları Düzenleme ile İlgili**Soru: Bitişik maden sahalarında saha sınırlarının değiştirilmesine ilişkin istemle ilgili engel bir hüküm var mıdır?Cevap: Hayır, böyle bir hüküm bulunmamaktadır.3. **Yönetmelik ile İlgili**Soru: Maden Kanununun uygulanmasına ilişkin Yönetmeliğin 17.maddesi ile ilgili bilgi nedir?Cevap: Hak sahiplerinin müracaatları koşuluyla, saha sınırlarında değişiklik yapılarak ruhsat alanlarının yeniden düzenlenmesine yasal bir engel bulunmamaktadır.4. **Saha Sınırları Düzenleme ile İlgili Yarar veya Zorunluluk**Soru: Bitişik maden sahalarında saha sınırlarının değiştirilmesiyle ilgili yasal sakınca neydi?Cevap: Yönetmelik hükümleri gereğince hak sahiplerinin müracaatları koşuluyla, saha sınırlarında değişiklik yapılarak ruhsat alanlarının yeniden düzenlenmesinin yapılması, amaca uygun olarak madenlerin en az maliyet ve kayıpla üretimini sağlamak bakımından yarar hatta zorunluluk bulunmaktaydı.5. **Maden Ruhsatı Düzenleme ile İlgili Tanım**Soru: Maden haklarının hisselere bölünmezliği tanımı nedir?Cevap: 3213 sayılı Maden Kanununun 5.maddesinde, “Madenler üzerinde tesis olunan ilk müracaat (takaddüm), ihbar, arama ruhsatnamesi, buluculuk, ön işletme ruhsatı ve işletme ruhsatı haklarının hiç birisi hisselere bölünemez. Her biri bir bütün halinde muameleye tabi tutulur.” tanımı mevcuttur. |