Akaryakıt alımında 15°C sıcaklığa göre düzeltilmiş ölçülerin esas alınması gerektiği için tazmin hükmü iptal edildi (Sayıştay)

Konu: Akaryakıt alımı işine ait hakedişlerin, Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak ödenmesi.

266 sayılı ilamın 3 üncü maddesinde, … Nakliyat Taahhüt Petrol Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. yüklenimindeki, 2013 yılı akaryakıt alımı işine ait hakedişlerin, Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak ödendiği gerekçesiyle ….. TL.ye tazmin hükmolunmuştur.

Sorumlular dilekçelerinde, teslim edilen akaryakıtların kilogram miktarları litreye çevrilirken EPDK tarafından çıkarılmış yönetmelikte belirlenen 15°C sıcaklığa göre düzeltilmiş standart hacim ölçüsü kullanıldığını, Petrol ürünlerinin analiz raporunda belirtilen 15°C deki yoğunluk değerinin, numunenin vakumlu ortam yoğunluk değeri (vac), yani havasız ortam değeri olduğunu, analizler havasız ortamda yapıldığından rapor üzerindeki değerin de bu şekilde çıktığını, ancak akaryakıt tankerine dolumu yapılan akaryakıtın miktar tespitinde analiz raporunda belirtilen 15°C deki yoğunluk değerinden 0,0011 düşürülmek suretiyle net miktar hesaplamaları yapıldığını, bunun havasız ortamda teslimat yapılmasının imkansız olmasından kaynaklandığını, Türkiye’de resmi işlem ve kayıtlarda m.ton in air, yani havadaki ağırlık değerinin esas alındığını, bu sebepten ötürü de Türkiye’de tüm terminallerde ve tanker dolum otomasyon sistemlerinde in air, yani havadaki yoğunluk değerinin kullanıldığını,

Aynı durumun, 10.12.2002 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal Ve Nato Pol Tesisleri İşletme Başkanlığı Akaryakıt Ölçü Ve Stok İşlemleri Yönetmeliği’nin 7. Maddesinde;

“Ağırlık Dönüşüm Faktörünün Bulunması: Tablo 53 Bfde bulunan değerden 0,0011 rakamı düşüldüğü takdirde tablo 56 (inair = Ağırlık Dönüşüm faktörü) değeri bulunur, (ağırlık hesaplamasında tablo 56fdaki yoğunluğun kullanılması gerekmektedir. 

Tablo 56, tablo 53 Bfdeki yoğunluklardan sabit 0.0011 değeri çıkartılarak hazırlanmıştır. Bu nedenle ağırlık hesaplamalarındaki yoğunluk 53 Bfdeki değerden 0,0011 çıkarılarak kullanılacaktır.)” açıklamasıyla yer verildiğini,

Bu konu hakkında T.P. Petrol Dağıtım A.Ş.’den alınan detaylı açıklama ve EPDK tarafından onay verilmiş kuruluşlardan biri olan ve analiz raporlarını çıkaran uluslararası denetim firması ITS Caleb Brett tarafından yapılan açıklamada bu durumun örneklenerek anlatıldığını(dilekçe ekinde gönderilmiş),

İlamda yer alan kamu zararı tablosunda da görüleceği üzere tüm yükleme tarihlerindeki yoğunluklar arasındaki farkın 0,0011 olduğunu, yani havalı ortama dönüşmesi için düşürülmüş fark olduğunu, yükleme anındaki yoğunluk değeri olarak adlandırılmış değerin, aslında 15°C deki havasız ortam yoğunluk değerinin havalı ortam yoğunluk değerine çevrilmiş hali olduğunu, tablodaki yoğunluk değerleri arasındaki farkın sabit 0,0011 olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Sayıştay Başsavcılığı, aynen;

“…Talep yerinde görülmüştür.

Sunulan belgeler ve yapılan açıklamalar çerçevesinde temyiz talebinin kabul edilerek sorumlunun uhdesinden tazmin hükmünün kaldırılmasının yerinde olacağı” şeklinde görüş belirtmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde;

“Akaryakıt satışlarında metrik ton, kilogram ve 15 °C sıcaklığa göre düzeltilmiş olarak metreküp veya litre üzerinden işlem yapılır. Rafinericiler dahil, kullanıcılara kadar yapılacak olan akaryakıt teslimatlarında 15 °C sıcaklığa göre düzeltilmiş, standart hacim ölçüsü üzerinden teslimat yapılması esastır. Fuel-oil türlerinin teslimatları ise ağırlık ölçüsü üzerinden yapılır.” denilmektedir.

Buna göre rafineriler dâhil kullanıcılara kadar yapılacak akaryakıt teslimatlarında, 15 °C sıcaklığa göre standart hacim ölçüsü belirlenecek ve kilogramın litreye çevrilmesinde bu standart hacim ölçüsü kullanılacaktır.

Sorumlular tarafından, petrol ürünlerinin analiz raporunda belirtilen 15°C deki yoğunluk değerinin, numunenin vakumlu ortam yoğunluk değeri (vac), yani havasız ortam değeri olduğu, analizler havasız ortamda yapıldığından rapor üzerindeki değerin de bu şekilde çıktığı, ancak akaryakıt tankerine dolumu yapılan akaryakıtın miktar tespitinde analiz raporunda belirtilen 15°C deki yoğunluk değerinden 0,0011 düşürülmek suretiyle net miktar hesaplamaları yapıldığı, bunun havasız ortamda teslimat yapılmasının imkansız olmasından kaynaklandığı belirtilerek bu hususu açıklayan T.P. Petrol Dağıtım A.Ş.’ den alınan açıklama ve EPDK tarafından onay verilmiş kuruluşlardan biri olan ve analiz raporlarını çıkaran uluslar arası denetim firması ITS Caleb Brett tarafından yapılan açıklamalar dilekçe ekinde gönderilmiştir.

Sözkonusu belgelerde, eğer 15 C’ deki hacim doğrudan 15 C’ deki yoğunlukla çarpılırsa petrol sıvısının kütlesinin bulunacağı(Metrik ton in vac), 15 C’ deki standart hacim (yoğunluk-0,0011) ile çarpıldığında petrol sıvısının havadaki ağırlığının hesaplanacağı(Metrik ton in air), Türkiye’de tüm terminallerde ve tanker dolum otomasyon dolum sistemlerinde in air yoğunluk değeri kullanıldığı belirtilmektedir. Kamu zararı tablosunda tüm yükleme tarihlerindeki yoğunluklar arasındaki farkın 0,0011 olması da sorumluların iddialarını doğrulamaktadır.

Bu nedenlerle, sorumluların iddialarının kabulü ile 266 sayılı ilamın 3 üncü maddesiyle ….. TL.ye verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, Oybirliği ile,

Karar verildiği 08.03.2017 tarih ve 42833 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.