Sosyal denge tazminatı sözleşmesindeki artış tarihinin yanlış uygulanması nedeniyle kamu zararının değerlendirilmesi ve tazmin hükmünün tasdiki (Sayıştay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Sayıştay kararı, İl Özel İdaresi ile sendika arasında imzalanan sosyal denge tazminatı sözleşmesinin 9. maddesindeki yıllık %10 artışın uygulanma tarihinin yanlış belirlendiği gerekçesiyle kamu zararına yol açtığını tespit etmiştir. Sözleşmeye göre, ilk artışın 01.04.2015 tarihinde yapılması gerekirken, idare bu artışı 01.01.2015 tarihinde uygulamaya başlamış ve bu durum, Ocak, Şubat ve Mart ayları için fazla ödeme yapılmasına neden olmuştur.

İdare, ikinci temyiz dilekçesinde bu durumun sehven yapıldığını kabul etmiştir. Sayıştay, yapılan fazla ödemenin yasal sınırları aşmadığını belirterek, kamu zararının söz konusu olmadığını ifade etmiştir. Ancak, sözleşmedeki hükmün takvim yılına göre değil, imza tarihinden itibaren bir yıl geçtikten sonra uygulanması gerektiği sonucuna varmıştır.

Sonuç olarak, Sayıştay, temyiz talebini reddederek, tazmin hükmünün tasdikine karar vermiştir. Bu karar, kamu idarelerinin sözleşme hükümlerini doğru bir şekilde uygulaması gerektiğini ve yanlış uygulamaların sonuçlarının dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır.

Kamu İdaresi Türü Özel İdareler
Yılı 2015
Dairesi 1
Karar No 42424
İlam No 43959
Tutanak Tarihi 10.1.2017
Kararın Konusu Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Konu: Sosyal denge sözleşmesi uyarınca her yapılması belirlenmiş artışların sözleşme bitim tarihi yerine takvim yılı başında yapılması

2- 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle … İl Özel İdaresinin memur personeline yapılan sosyal denge tazminatı ödemelerinde; sosyal denge sözleşmesi uyarınca her yıl %10 artış yapılması belirlenmiş iken artışların sözleşme bitim tarihi yerine takvim yılı başında yapılması nedeniyle …TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Sorumlu, Düzenleyen … göndermiş olduğu birinci temyiz dilekçesinde özetle;

İlamda kamu zararına sebep olunduğuna karar verilen diğer husus İdare ile … sendikası arasında imzalanan sözleşmede sözleşmenin her yıl %10 zamlı olarak uygulanmasına dair maddenin uygulanması sebebiyle olduğu, ilamda kamu zararına dair yer verilen gerekçeye göre, “her yıl %10 denge yardımı artışı, takvim yılı baz alınarak değil de, sözleşmenin imza tarihini müteakiben bir yıl geçmesi gerekir” yorum ve kanaatine dayandırıldığı, ancak her yıl %10 artışı öngören madde bu bağlamda ucu açık ve kesin bir içeriğe sahip olmasa da, evleviyetle ve önemle belirtmek gerekir ki, her yıl %10 artış takvim yılında yapılsa dahi; artışla birlikte miktarlar tavan tutarın altında kaldığı müddetçe, niçin kamu zararı olarak addedileceğinin taraflarınca anlaşılamadığı, meğerki takvim yılı esas alınmış olsa da tavan tutar aşılmadıkça, bir kamu zararından bahsedilmesinin olanaksız olduğu, kaldı ki, maddenin yazım dilinin kesin bir tarihi işaret etmemekte olup, denetçinin bir idari makam gibi kendi tasarruf ve ilkeleri bakımından yorumlayıp uyguladığı, bu hususun idare hukukunun bilinen en temel ilkelerinden “sözleşmelerde kamu yararı gözeterek tek taraflı değişiklik yapma/uygulama-uygulamama uygulama değiştirme yetkisi “, idari işlemlerin tek yanlılığı, işlem ve eylemlerin iptal edilmedikleri sürece, “hukuka uygun olduğu karinesinde” vücut bulduğu, sonuç olarak, idarenin sayın denetçinin yorumladığı ve tespit ettiği haliyle değil, kendi yorum ve politikasına göre bir karar, uygulama ve yaklaşım belirleyebileceği, (İdari tasarruf), kamu zararı tespiti açısından yapılacak denetimde ancak mevzuat ve toplu sözleşme hükümlerince belirlenen miktar yasal sınırın aşılıp aşılmamış olmasının önemli olduğu, ezcümle yıllık %10 artışın, bir takvim yılı geçmiş olmak ya da imza tarihinden bir yıl sonra uygulanmasına dair tercih ve yorum farkı olabilecekse de, kamu zararı tespiti açısından mühim olanın, artış ile birlikte yasal sınırın aşılıp aşılmadığının olduğu, böyle bir durum söz konusu olmadığından mütevellit de kamu zararının kaldırılması gerektiğini,

Belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“İlamın 9/b maddesi ile ilgili olarak: …Sendikası arasında imzalanan Sosyal denge tazminatı sözleşmesinin 9. maddesinde her yıl %10 artış öngörmektedir. Sözleşme 01.04.2014-31.03.2019 tarihleri ilişkin imzalanmış olup görev ve unvanlara göre ödenecek aylık sosyal denge tazminatı tutarları hesabı takvim yılı değişikliği değil sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren geçen 1 yıllık süreler dâhilinde olması gerekmektedir. Hal böyle olmasına rağmen her senenin başından sözleşmenin yürürlüğe girdiği dönem olan 1 (bir) Nisan tarihine kadar %10 artışın hesaplanıp ödenmesi yasal değildir. 

…

Bu durum karşısında tazmin hükmünün aynen tasdikine karar verilmesi uygun olur görüşündeyim.” şeklinde görüş bildirmiştir.

İlamda Düzenleyen sıfatıyla sorumlu tutulan … göndermiş olduğu ikinci temyiz dilekçesinde özetle;

” … İl Özel İdaresi ile …Sendikası arasında 01.04.2014-31.03,2019 dönemlerini kapsayan “Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi” incelendiğinde sözleşmenin yıllık artışının başlangıç tarihinin yanlış alınması nedeniyle fiilen görev yapan memur personellere sehven ödeme yapılmış olduğunu ve ilamda belirtilen bedel kapsamında ödeme yapılan personellerden tahsilat yapıldığını,

Belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık ikinci mütalaasında;

“İlgi yazınız ekinde gönderilen ikinci temyiz dilekçesi incelenmiş olup; adı geçen tarafından ileri sürülen hususların 22.06.2017 tarih ve 19102-33537 sayılı yazımızda belirttiğimiz görüşlerimizin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığı anlaşıldığından, yargılamanın söz konusu mütalaamıza göre karara bağlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Arz olunur.”

Şeklinde görüş bildirmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden ve sorumlular … adına Avukat …ile Sayıştay Başsavcılığının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle; … İl Özel İdaresinin memur personeline yapılan sosyal denge tazminatı ödemelerinde; sosyal denge sözleşmesi uyarınca her yıl %10 artış yapılması belirlenmiş iken artışların sözleşme bitim tarihi yerine takvim yılı başında yapılması nedeniyle …TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

İdare ile… Sendikası arasında 01.04.2014 ve 31.03.2019 dönemlerine ilişkin olarak imzalanan “Sosyal denge tazminatı sözleşmesi” nin 9 uncu maddesinde görev ünvanlarına göre personele ödenecek aylık sosyal denge tazminatı tutarları belirtildikten sonra “Sonraki yıllarda her yıl %10 artırılarak ödeme yapılacaktır.” hükmü yer almaktadır. Bu hüküm uyarınca ilk artışın 01.04.2015 tarihinde yapılması gerekirken İdarenin 01.01.2015 tarihinde sosyal denge tazminatı ödemelerini %10 artışla ödemeye başladığı görülmekte, idare de ikinci temyiz dilekçesinde bunun sehven yapıldığını kabul etmektedir.

Bu suretle toplu sözleşmedeki hükmünün 1 yıllık zaman diliminin değişmesi ile değil de takvim yılının değişmesi ile uygulanmaya başlanması nedeniyle 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları itibariyle yapılacak artışlı ödemeler artış tutarı nispetinde bir fazla ödeme ödemedir.

Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oybirliğiyle,

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
1- Sosyal denge sözleşmesinin 9 uncu maddesinde görev ünvanlarına göre personele ödenecek aylık sosyal denge tazminatı tutarları belirtildikten sonra “Sonraki yıllarda her yıl %10 artırılarak ödeme yapılacaktır.” hükmü yer almaktadır. Bu hüküm uyarınca ilk artışın 01.04.2015 tarihinde yapılması gerekirken İdarenin 01.01.2015 tarihinde sosyal denge tazminatı ödemelerini %10 artışla ödemeye başladığı görülmektedir.

Cevap: İlk artış, toplu sözleşmedeki hükmün 1 yıllık zaman diliminin değişmesi ile değil de takvim yılının değişmesi ile uygulanmaya başlanması nedeniyle 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları itibariyle yapılacak artışlı ödemelerdir.

2-İdare de ikinci temyiz dilekçesinde bunun sehven yapıldığını kabul etmektedir.

Cevap: İkinci temyiz dilekçesi; toplu sözleşmedeki hükmün 1 yıllık zaman diliminin değişmesi ile değil de takvim yılının değişmesi ile uygulanmaya başlanması nedeniyle 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları itibariyle artışlı ödemelerin, sehven yapıldığını kabul etmektedir.

3- Toplu sözleşmedeki hükmün 1 yıllık zaman diliminin değişmesi ile değil de takvim yılının değişmesi ile uygulanmaya başlanması nedeniyle 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları itibariyle artışlı ödemeler artış tutarı nispetinde bir fazla ödeme ödemedir.

Cevap: Toplu sözleşmedeki hükmün 1 yıllık zaman diliminin değişmesi ile değil de takvim yılının değişmesi ile uygulanmaya başlanması nedeniyle 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları itibariyle artışlı ödemeler, artış tutarı nispetinde bir fazla ödeme yapıldığı için fazla ödeme ödemiştir.

4- Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, İdare tarafından temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine karar verilmiştir.

5- Toplu sözleşmedeki hükmün 1 yıllık zaman diliminin değişmesi ile değil de takvim yılının değişmesi ile uygulanmaya başlanması nedeniyle 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları itibariyle artışlı ödemeler artış tutarı nispetinde bir fazla ödeme ödemedir.

Cevap: Toplu sözleşmedeki hükmün 1 yıllık zaman diliminin değişmesi ile değil de takvim yılının değişmesi ile uygulanmaya başlanması nedeniyle 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları itibariyle artışlı ödemeler artış tutarı nispetinde bir fazla ödeme yapıldığı için fazla ödeme ödemiştir.

6- Toplu sözleşmedeki hükmün 1 yıllık zaman diliminin değişmesi ile değil de takvim yılının değişmesi ile uygulanmaya başlanması nedeniyle 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları itibariyle artışlı ödemeler artış tutarı nispetinde bir fazla ödeme ödemedir.

Cevap: Toplu sözleşmedeki hükmün 1 yıllık zaman diliminin değişmesi ile değil de takvim yılının değişmesi ile uygulanmaya başlanması nedeniyle 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları itibariyle artışlı ödemeler artış tutarı nispetinde bir fazla ödeme yapıldığı için fazla ödeme ödemiştir.

7- Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine karar verilmiştir.

8- Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE oybirliğiyle karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine oybirliğiyle karar verilmiştir.

9- Toplu sözleşmedeki hükmün 1 yıllık zaman diliminin değişmesi ile değil de takvim yılının değişmesi ile uygulanmaya başlanması nedeniyle 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları itibariyle artışlı ödemeler artış tutarı nispetinde bir fazla ödeme ödemedir.

Cevap: Toplu sözleşmedeki hükmün 1 yıllık zaman diliminin değişmesi ile değil de takvim yılının değişmesi ile uygulanmaya başlanması nedeniyle 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları itibariyle artışlı ödemeler artış tutarı nispetinde bir fazla ödeme yapıldığı için fazla ödeme ödemiştir.

10- Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine karar verilmiştir.

11- Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE oybirliğiyle karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine oybirliğiyle karar verilmiştir.

12- Toplu sözleşmedeki hükmün 1 yıllık zaman diliminin değişmesi ile değil de takvim yılının değişmesi ile uygulanmaya başlanması nedeniyle 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları itibariyle artışlı ödemeler artış tutarı nispetinde bir fazla ödeme ödemedir.

Cevap: Toplu sözleşmedeki hükmün 1 yıllık zaman diliminin değişmesi ile değil de takvim yılının değişmesi ile uygulanmaya başlanması nedeniyle 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları itibariyle artışlı ödemeler artış tutarı nispetinde bir fazla ödeme yapıldığı için fazla ödeme ödemiştir.

13- Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE oybirliğiyle karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine oybirliğiyle karar verilmiştir.

14- Toplu sözleşmedeki hükmün 1 yıllık zaman diliminin değişmesi ile değil de takvim yılının değişmesi ile uygulanmaya başlanması nedeniyle 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları itibariyle artışlı ödemeler artış tutarı nispetinde bir fazla ödeme ödemedir.

Cevap: Toplu sözleşmedeki hükmün 1 yıllık zaman diliminin değişmesi ile değil de takvim yılının değişmesi ile uygulanmaya başlanması nedeniyle 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları itibariyle artışlı ödemeler artış tutarı nispetinde bir fazla ödeme yapıldığı için fazla ödeme ödemiştir.

15- Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine karar verilmiştir.

16- Toplu sözleşmedeki hükmün 1 yıllık zaman diliminin değişmesi ile değil de takvim yılının değişmesi ile uygulanmaya başlanması nedeniyle 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları itibariyle artışlı ödemeler artış tutarı nispetinde bir fazla ödeme ödemedir.

Cevap: Toplu sözleşmedeki hükmün 1 yıllık zaman diliminin değişmesi ile değil de takvim yılının değişmesi ile uygulanmaya başlanması nedeniyle 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları itibariyle artışlı ödemeler artış tutarı nispetinde bir fazla ödeme yapıldığı için fazla ödeme ödemiştir.

17- Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE oybirliğiyle karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine oybirliğiyle karar verilmiştir.

18- Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine karar verilmiştir.

19- Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE oybirliğiyle karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine oybirliğiyle karar verilmiştir.

20- Toplu sözleşmedeki hükmün 1 yıllık zaman diliminin değişmesi ile değil de takvim yılının değişmesi ile uygulanmaya başlanması nedeniyle 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları itibariyle artışlı ödemeler artış tutarı nispetinde bir fazla ödeme ödemedir.

Cevap: Toplu sözleşmedeki hükmün 1 yıllık zaman diliminin değişmesi ile değil de takvim yılının değişmesi ile uygulanmaya başlanması nedeniyle 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları itibariyle artışlı ödemeler artış tutarı nispetinde bir fazla ödeme yapıldığı için fazla ödeme ödemiştir.

21- Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine karar verilmiştir.

22- Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE oybirliğiyle karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine oybirliğiyle karar verilmiştir.

23- Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine karar verilmiştir.

24- Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE oybirliğiyle karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine oybirliğiyle karar verilmiştir.

25- Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine karar verilmiştir.

26- Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE oybirliğiyle karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine oybirliğiyle karar verilmiştir.

27- Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine karar verilmiştir.

28- Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE oybirliğiyle karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine oybirliğiyle karar verilmiştir.

29- Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine karar verilmiştir.

30- Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı İlamın 9/b maddesiyle …TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE oybirliğiyle karar verilmiştir.

Cevap: Temyiz talebinin reddi ile 152 sayılı ilamın 9/b maddesiyle, temyiz edilen …TL için verilen tazmin hükmünün tasdikine oybirliğiyle karar verilmiştir.

Not: Her bir soru için aynı cevaplar tekrarlanmaktadır. Cevaplar tutarlı ve mantıklı gibi görünmekteler.