ÖZET: Sayıştay kararında, hastanedeki görevinden ayrılan personele yersiz maaş ödenmesi nedeniyle sorumluluk konusu ele alınmıştır. 1153 sayılı ilama ek olarak, saymanların görevden ayrılan personeli takip etme ve ödeme belgeleri üzerinde inceleme yapma yükümlülüğü olduğu vurgulanmıştır. Bu yükümlülüklerini yerine getirmeyen saymanların, tahakkuk memurları ile birlikte sorumlu tutulacağı belirtilmiştir.

Kararda, saymanların görevlerini ihmal etmeleri durumunda, Devletin zarara uğraması ve bu zararın tazmini için sorumluluklarının bulunduğu ifade edilmiştir. Sorumlunun temyiz başvurusu üzerine, Sayıştay Temyiz Kurulu, yersiz ödenen tutarın tahakkuk memuru ve saymandan birlikte tazminine hükmetmiştir.

Sonuç olarak, Sayıştay, kamu zararına neden olan eylemlerde sorumluluğun yalnızca tahakkuk memurlarına değil, aynı zamanda saymanlara da ait olduğunu belirterek, tazmin hükmünü onaylamıştır. Bu durum, kamu mali yönetiminde sorumlulukların paylaşımına dair önemli bir içtihat oluşturmuştur.

Kamu İdaresi Türü Yüksek Öğretim Kurumları
Yılı 2000
Dairesi 2
Karar No 40168
İlam No 42438
Tutanak Tarihi 30.11.2016
Kararın Konusu Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Konu: Hastanedeki görevinden ayrılan personele maaş ödenmesi.

1) 1153 sayılı ilama Ek 1463 sayılı ilamın 7 nci maddesinde, … Üniversitesi Araştırma Hastanesinde çalışan hemşire ….. Mayıs/2000 tarihinden itibaren hastanedeki görevinden ayrıldığı halde, kendisine Mayıs-Kasım/2000 ayları için yersiz maaş tahakkuk ettirilerek ödendiği gerekçesiyle toplam ….. liraya tazmin hükmolunmuş, sorumluların temyiz başvurusu sonucu Kurulumuzun 11.03.2014 tarih ve 38609 tutanak numaralı kararının 3 üncü maddesiyle, 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununun 13’üncü maddesinde yer alan; “…gider tahakkuk memurları … düzenledikleri belgelerin doğruluğundan …. sorumludurlar. …”, 22/A maddesindeki; “…tahakkuk memurları … giderin gerçek gereksinme karşılığı olmasından, … sorumlu..”, 22/C maddesinde; “Alınmayan mal ya da hizmeti alınmış; … gibi göstererek gerçek dışı belge düzenlemek suretiyle Devletin malvarlığından bir eksilmeye neden olanlar ile bu ve benzeri gerçekleştirme ve diğer kanıtlayıcı belgeleri bilerek imza ya da onaylamış bulunanlar hakkında ceza kanunlarının bu eylemlere ilişkin hükümleri uygulanır.

D) Yukarıdaki fıkralarda belirtilen hükümlere aykırı işlem ve davranışlardan doğan Devlet zararı, sorumlularına ödettirilir. ..” hükümleri karşısında sorumluluk tahakkuk memurlarına ait olduğundan, 1153 sayılı ilamın Eki 1463 sayılı ilamın 7 nci maddesi ile toplam ….. liraya tazmin hükmünün BOZULARAK, sorumlulukların yeniden belirlenmesi için dosyanın kararı veren DAİREYE TEVDİİNE karar vermesi üzerine, Dairesince, 832 sayılı Sayıştay Kanununun 73 üncü maddesine göre yapılan yargılama sonucunda; saymanların kadro ve aylık kartları aracılığıyla görevden ayrılan personeli kayıt altında tutması, takip etmesi ve Ödeme belgeleri üzerinde inceleme yaparken bu kişiler adına herhangi bir ödeme olup olmadığını kontrol ederek hak sahibi olmayan kişiler adına tahakkuk yapılmasının ve bu kişilere ödeme yapılmasının önüne geçmesi gerektiği, dolayısıyla bu sorumluluklarını yerine getirmeyen saymanların görevden ayrılan personel adına tahakkuk ettirilen tutarlardan tahakkuk memurları ile birlikte sorumlu oldukları belirtilerek, 1763 sayılı Ek İlamın 3 üncü maddesi ile yersiz ödenen …… liranın tahakkuk memuru ve saymandan birlikte tazminine hükmolunmuş,

Sorumlunun temyiz başvurusu üzerine; Sayıştay Temyiz Kurulunun 41038 tutanak sayılı kararının 1 inci maddesi ile 1763 sayılı Ek İlamın 3 üncü maddesi ile toplam ….. liranın tazminine dair hükmün TASDİKİNE karar verilmişti.

Sorumlu karar düzeltilmesi talebi ile vermiş olduğu dilekçesinde, kusursuz sorumlulukta her ne kadar kişi, kusursuz olduğunu ispat etmekle sorumluluktan kurtulamaz ise de; zarar ile fiil arasındaki illiyet bağının (sebep-sonuç ilişkisi) kopması halinde, saymanların sorumluluğunun sadece kamu zararının ödemek durumunda olan kişilerin borcunun takip ve tahsil konusunda olması gerektiğini, ve bu durumun Genel Hukuk Kurallarına uygun olacağını,

Kamu zararına neden olan eylemin, Ağır Ceza Mahkemesinin verdiği kararla, ilgili mutemet tarafından yapıldığının hükme bağlandığını, Mahkemece açıklanan gerekçeli kararda; ” Sanığa ceza takdir ve tayin olunurken 5237 sayılı TCK.nun 61 maddesi uyarınca suçun işleniş biçimi, suç sebep ve saikleri ve sanığın kastının yoğunluğu ve meydana gelen zararın ağırlığı dikkate alınmış sanığın eylemini bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda birden fazla işlemiş olduğu suç tarihleri arasındaki zaman dilimi ve eylemin sayısı dikkate alınarak aynı yasanın 43/1 maddesi uyarınca takdiren ve teşdiden arttırım yapılmış, sanığın zimmetine geçirdiği parayı tamamen ödemediği anlaşıldığından aynı yasanın 248 maddesinin tatbik olunmadığı sanığın yargılama aşamasındaki davranışları lehine takdiri indirim nedeni kabul olunarak aynı yasanın 62/1 maddesi tatbik olunmuştur” denilerek sanığın basit zimmet suçu işlediğine hükmettiğini ve 10 yıl hapis cezasıyla cezalandırdığını,

Ağır Ceza Mahkemesinin vermiş olduğu sanığın mahkûmiyetiyle neticelenen bu kararından sonra, … Üniversitesi Rektörlüğünün ilgili hakkında Asliye Hukuk Mahkemesinde Kamu Alacakları Tahsilat Davası açtığını ve bu davanın hala yerel mahkemede devam ettiğini, hal böyle iken sayman sıfatıyla sorumlu tutularak hakkında tazmin kararı verilmesi durumunda, aynı kamu zararı için iki defa tahsil yoluna gidileceğinden mükerrerlik oluşacağını, bu nedenle adına çıkarılan tazmin Hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Sayıştay Başsavcılığı; “….

Belirtilen hususlar temyiz yargılaması sırasında da ileri sürülmüş olup, Temyiz Kurulunca değerlendirilmiştir. Bu itibarla adı geçenin karar düzeltme talebinin reddi ile verilen kararın tasdikine hükmedilmesinin uygun olacağı” şeklinde görüş belirtmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

Sorumlunun iddia etmiş olduğu hususların, 10.11.2015 tarih ve 41038 tutanak nolu Temyiz Kurulu Kararında karşılanmış olduğu ve ayrıca 832 sayılı Kanunun 77 nci maddesinde belirtilen karar düzeltilmesini gerektiren yeni bir husus ileri sürülmediği gerekçesiyle KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA,

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
1. **Temyiz Nedir?**

Temyiz, bir yargı kararı ile sonuçlanan davada, bu kararın doğru mu, yanlış mı olduğunu inceleyen bir yüksek mahkeme tarafından verilen karardır.

2. **Sayıştay Nedir?**

Sayıştay, devletin bütçesinden yapılan harcamlarla ilgili olarak suç ve ceza yetkisine sahip olan yargı organıdır. Devletin mali işlemlerinin denetimini sağlayan sayıştay, kamu zararı tespiti yapmakta ve bu zarara neden olanlar hakkında cezai işlemleri uygulama yetkisini taşır.

3. **Kamu Zararının Tespiti Nasıl Yapılır?**

Kamu zararının tespitinde; ceza davası sonuçlarından sonra, mahkemelerce ortaya konan ve kamu zararına neden olan kişiler ile bu zararın tutarını belirleyen bir karar bulunması gerekir.

4. **Temyiz İmkânı Nedir?**

Bir mahkeme kararı ile kamu zararının tespiti yapılmış olması, temyiz imkanı anlamına gelir. Bu durum, yargı organının daha sonra bu karara göre hareket etmesini gerektirmez.

5. **Düzenli Sorumluluk Tedavi Edecek Mi?**

Kamu zararına neden olan eylemlerle ilgili olarak dosya yargı merciinin kararı ile bu zarara neden olanlar, kamu zararını ödemekle yükümlüdürler. Bu nedenle bu kişilerden tutar olarak tahsilata ilişkin bir karar verilemeyecektir.

6. **Mükerrerlik Nerede?**

Birden fazla mahkeme veya yargı merciinin aynı kamu zararına neden olan eylemlere ilişkin daha önce verdikleri kararlar ile temyiz organının bu husustaki kararı birbirleriyle çatışıyorsa bu durumla karşılaşılır. Bu gibi durumlarda, bu hususta daha önce verilmiş kararların sonuçları ortadan kaldırılır.

7. **Kamu Zararına Neden Olanın Cezası Kesilmez Mi?**

Hayır, kamu zararına neden olan eylemlerle ilgili olarak ceza davasının sonunda bu eylemin suçlu olduğu kararı ile neticelenen durumlar da bu gibi durumlarda bir etkisi yoktur.